bài tổng hợp 10 chuyên đề Chuyên đề 1: Lý luận về Nhà nước và Hành chính Nhà nước Quản lý nhà nước chính là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan quản lý nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các mặt của đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xã hội phát triển theo một định hướng thống nhất của nhà nước. Hành chính được hiểu là hoạt động chấp hành và điều hành trong việc quản lý một hệ thống theo những quy định định trước nhằm giúp cho hệ thống đó hoàn thành mục tiêu của mình. Trong hoạt động của nhà nước, hoạt động hành chính nhà nước gắn liền với việc thực hiện một bộ phận quan trọng của quyền lực nhà nước là quyền hành pháp thực thi pháp luật. Như vậy, hành chính nhà nước được hiểu là một bộ phận của quản lý nhà nước. Có thể hiểu hành chính nhà nước là “sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của công dân, do các cơ quan trong hệ thống hành pháp từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước, phát triển các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự, an ninh, thoả mãn các nhu cầu hợp pháp của các công dân”. Như vậy, đây là hoạt động quan trọng, chủ yếu và phổ biến nhất trong hoạt động thực thi quyền lực nhà nước vì bộ máy hành chính nhà nước được trao quyền trực tiếp điều hành các hành vi của mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, định hướng cho xã hội phát triển. Các cơ quan hành chính nhà nước và các cá nhân cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ có thể sử dụng quyền lực nhà nước mang tính cưỡng chế buộc công dân và tổ chức phải tuân thủ những quy định của nhà nước khi triển khai đưa pháp luật vào tổ chức và điều tiết xã hội.
Trang 1NỘI DUNG CHÍNH CÁC CHUYÊN ĐỀ Phần I: KIẾN THỨC VỀ CHÍNH TRỊ, VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ CÁC
KỸ NĂNG CHUNG Chuyên đề 1: Lý luận về Nhà nước và Hành chính Nhà nước
Quản lý nhà nước chính là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơquan quản lý nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội,trên tất cả các mặt của đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước cótính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộngđồng, duy trì ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xã hội phát triển theo một địnhhướng thống nhất của nhà nước
Hành chính được hiểu là hoạt động chấp hành và điều hành trong việc quản
lý một hệ thống theo những quy định định trước nhằm giúp cho hệ thống đó hoànthành mục tiêu của mình Trong hoạt động của nhà nước, hoạt động hành chính nhànước gắn liền với việc thực hiện một bộ phận quan trọng của quyền lực nhà nước làquyền hành pháp - thực thi pháp luật Như vậy, hành chính nhà nước được hiểu làmột bộ phận của quản lý nhà nước Có thể hiểu hành chính nhà nước là “sự tácđộng có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xãhội và hành vi hoạt động của công dân, do các cơ quan trong hệ thống hành pháp từtrung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhànước, phát triển các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự, an ninh, thoả mãn các nhucầu hợp pháp của các công dân” Như vậy, đây là hoạt động quan trọng, chủ yếu vàphổ biến nhất trong hoạt động thực thi quyền lực nhà nước vì bộ máy hành chínhnhà nước được trao quyền trực tiếp điều hành các hành vi của mọi cá nhân và tổchức trong xã hội, định hướng cho xã hội phát triển Các cơ quan hành chính nhànước và các cá nhân cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ có thể sửdụng quyền lực nhà nước mang tính cưỡng chế buộc công dân và tổ chức phải tuân
Trang 2Qua học tập chuyên đề này tôi đã:
- Hiểu được khái niệm quản lý hành chính nhà nước Hiểu được các nguyên tắc cơbản của quản lý hành chính nhà nước; các chức năng của quản lý hành chính nhànước Hiểu được nội dung kết hợp quản lý hành chính nhà nước theo ngành và theolãnh thổ Hiểu được khái niệm chính sách công; vai trò quan trọng của chính sáchcông trong quản lý hành chính nhà nước; việc hoạch định, tổ chức thực hiện vàđánh giá chính sách công
- Nắm vững kỹ năng soạn thảo văn bản hành chính công vụ Vận dụng tổ chức vàthực hiện chính sách công nói chung và trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo nói riêngvào thực tiễn công tác của bản thân Vận dụng kỹ năng soạn thảo văn bản hànhchính vào quá trình công tác của bản thân Có thái độ đúng đắn đối với các chínhsách công của nhà nước; tích cực tham gia vào quá trình hoạch định, tổ chức thựchiện và đánh giá chính sách công.Tham gia các hoạt động rèn luyện kỹ năng soạnthảo các loại văn bản hành chính, nhất là các văn bản hành chính thông dụng
Chuyên đề 2: Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục và đào tạo
Chuyên đề cung cấp những hiểu biết về bối cảnh trong nước và quốc tế đặt ra
Trang 3phát triển của giáo dục Nội dung của chuyên đề còn cung cấp cho học viên hiểubiết về quan điểm chỉ đạo đổi mới giáo dục của Đảng và Nhà nước ta, các chínhsách của giáo dục phổ thông giai đoạn hiện nay
Qua học tập chuyên đề 2 đã giúp tôi:
- Hiểu được bối cảnh trong nước và quốc tế của giáo dục nước ta hiện nay,nhữngyêu cầu mà xu thế quốc tế hóa đang đặt ra cho giáo dục; biết được xu thế phát triểncủa giáo dục nước ta giai đoạn tiếp theo
- Hiểu rõ các quan điểm chỉ đạo đổi mới giáo dục của Đảng và Nhà nước ta, cácchính sách phát triển giáo dục nói chung và chính sách phát triển giáo dục phổthông nói riêng
- Phân tích được một số chính sách giáo dục đối với giáo dục phổ thông hiện nay:hiệu quả áp dụng và những tồn tại khi thực hiện Hình thành được kỹ năng phântích, đánh giá về những yếu tố tác động đến giáo dục, có kỹ năng nhận định vàđánh giá điểm mạnh - yếu, thuận lợi - khó khăn đặt ra cho giáo dục hiện nay
- Phát triển được kỹ năng tương tác và làm việc nhóm, kỹ năng nghiên cứu khoahọc Có tinh thần và tác phong làm việc khoa học Xác định đúng động cơ, thái độ
và tinh thần làm việc vì học sinh khi đứng trước những khó khăn nhà trường cầnđối mặt hiện nay cũng như trong giai đoạn tiếp theo
Chuyên đề 3: Quản lý giáo dục và chính sách phát triển giáo dục trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa
Cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ảnh hưởng tới toàn bộ cáchoạt động của đất nước ta, trong đó có giáo dục và đào tạo Những ảnh hưởng của
cơ chế thị trường tới giáo dục có cả những tác động tích cực và tiêu cực Phát huynhững mặt tích cực, khắc phục mặt tiêu cực, để “giáo dục thực sự là quốc sáchhàng đầu”, là “động lực thúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững” thì Nhà nướccần có những cơ chế, chính sách quản lý hợp lý Chuyên đề cung cấp hệ thống trithức lý luận cơ bản của quản lý nhà nước về giáo dục và hệ thống các chính sách
Trang 4của nhà nước nhằm đảm bảo xây dựng một nền giáo dục hợp lý trong cơ chế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa
Nghiên cứu chuyên đề số 3 đã giúp tôi:
- Hiểu được các vấn đề cơ bản của quản lí nhà nước về giáo dục như tính chất, đặcđiểm, nguyên lí, bộ máy quản lí các cấp Hiểu được mô hình quản lí công mớitrong thực tiễn quản lí giáo dục Phân tích được vấn đề đổi mới cải cách hành chínhtrong quản lí giáo dục
- Hoàn thiện kỹ năng đánh giá hiệu quả của quản lí nhà nước trong giáo dục đàotạo Phát triển được kỹ năng tương tác và làm việc nhóm.Phát triển được kỹ năngnghiên cứu khoa học Có ý thức vận dụng sáng tạo những tri thức được cung cấptrong chuyên đề vào thực tiễn công việc tại nhà trường nơi công tác
Chuyên đề 4: Giáo viên THPT với công tác tư vấn học sinh trong trường THPT
Chuyên đề bao gồm các nội dung cơ bản: vị trí, ý nghĩa của lứa tuổi học sinhTHPT; đặc điểm về hoạt động học tập và giao tiếp, đặc điểm về sự phát triển trí tuệ
và nhân cách của học sinh THPT; các vấn đề cần lưu ý về tư vấn học đường chohọc sinh THPT như nội dung tư vấn, phương pháp tư vấn, kỹ năng tư vấn, vấn đề
tư vấn hướng nghiệp cho học sinh ở trường THPT…
Kết thúc chuyên đề này, tôi đã có thể :
- Trình bày được các khái niệm cơ bản: tư vấn, tư vấn học đường; mối quan hệ hỗtrợ về tâm lý, chức năng tư vấn của giáo viên; mục đích và tầm quan trọng của tưvấn học đường Phân tích được các nội dung cơ bản của tư vấn học đường ở trườngTHPT, phương pháp tư vấn, các hình thức tư vấn, nguyên tắc tư vấn
- Phân tích được các kỹ năng tư vấn cơ bản.Thiết lập và duy trì mối quan hệ hỗ trợ
về tâm lý đối với học sinh Vận dụng linh hoạt các kỹ năng tư vấn để hiểu và đánhgiá đúng vấn đề của HS
Trang 5Sau khi học tập chuyên đề số 5, tôi đã có thể:
- Hiểu được các hoạt động dạy học và giáo dục trong trường THPT, hiểu được tầmquan trọng và ý nghĩa của việc tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục trongtrường THPT
- Biết cách tổ chức, xây dựng các hoạt động dạy học và giáo dục trong trườngTHPT Tổ chức và thực hiện được một số hoạt động dạy học và giáo dục trongtrường THPT
- Hoạch định được các công việc cụ thể trong trường THPT của tổ chuyên môn,đoàn thanh niên, giáo viên chủ nhiệm lớp, giáo viên bộ môn, các tổ chức đoàn thểkhác…
- Đề xuất, vận dụng phương thức giải quyết và giải quyết một cách hiệu quả cáctình huống giáo dục/ mâu thuẫn giáo dục
- Viết báo cáo SKKN, chia sẻ sáng kiến kinh nghiệm với đồng nghiệp Lập kếhoạch tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục Tổ chức thực hiện kế hoạch dạyhọc và giáo dục
- Hình thành thái độ học tích cực chủ động, có thái độ nghiêm túc trong quá trìnhnghiên cứu, tìm hiểu, chia sẻ kinh nghiệm các nhân trong việc tổ chức các hoạt
Trang 6động dạy học và giáo dục nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong dạy học và giáodục ở trường THPT
Chuyên đề 6: Phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THPT hạng II
Theo tổng kết của UNESCO, vai trò của người giáo viên đã có sự thay đổitheo các hướng sau đây: đảm nhận nhiều chức năng khác hơn so với trước, có tráchnhiệm nặng hơn trong việc lựa chọn nội dung dạy học và giáo dục; chuyển mạnh từchỗ truyền thụ kiến thức sang tổ chức việc học của học sinh, sử dụng tối đa nhữngnguồn tri thức trong xã hội Do vậy, phải đổi mới cách đào tạo giáo viên, cách bồidưỡng giáo viên và điều chỉnh, phát triển chuẩn đào tạo giáo viên theo các yêu cầutrên
Nội dung của chuyên đề là:
- Trình bày được những vấn đề cốt lõi của giáo viên thế kỷ XXI: Các yêu cầu cơbản đối trong đạo đức nghề nghiệp và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp trước yêucầu đổi mới chương trình GDPT; Đội ngũ giáo viên cốt cán cấp THPT với nhiệm
vụ đổi mới chương trình GDPT
- Phân tích được những vấn đề cốt lõi của giáo viên THPT: Đạo đức nghề nghiệp
và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên THPT, Giáo viên cốt cán và vai tròcủa giáo viên cốt cán ở trường THPT, Kế hoạch dạy học, giáo dục và hợp tác, hỗtrợ đồng nghiệp về phương pháp và chiến lược dạy học và giáo dục trong trườngTHPT; Đánh giá và hợp tác hỗ trợ đồng nghiệp đánh giá kết quả dạy học và giáodục học sinh THPT; Phát triển môi trường học tập của giáo viên và học sinh trongtrường THPT
- Tìm hiểu được thực trạng năng lực, đạo đức nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức danhnghề nghiệp của giáo viên THPT ở thế kỷ XXI
- Xây dựng được hệ thống biện pháp phát triển năng lực nghề nghiệp cho đội ngũgiáo viên cốt cán ở trường THPT
Trang 7Chuyên đề đã cung cấp những kiến thức cơ bản nhất về: dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh Một số phương pháp dạy học hiệu quả pháttriển năng lực học sinh.Thiết kế và vận dụng dạy học tích hợp theo chủ đề liên mônnhằm phát triển năng lực học sinh.
- Tiếp tục củng cố và tự nâng cao được các nhóm kĩ năng chủ yếu: kĩ năngnghiên cứu, tìm hiểu về dạy học theo định hướng phát triển năng lực, kĩ năng họctập, đặc biệt là kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, thảo luận và làm việc nhóm;kĩ năngvận dụng như là vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực nhằm phát triểnnăng lực người học; xây dựng được bảng tiêu chí với các chỉ báo cụ thể đánh giáhiệu quả phát triển năng lực; xây dựng được chủ đề dạy học tích hợp liên môn đểphát triển năng lực người học Nhóm kĩ năng tư duy như là phân tích, so sánh dạyhọc theo tiếp cận nội dung và dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực; Tổng hợp
và khái quát hóa về năng lực, cấu trúc và các loại năng lực
Trang 8Chuyên đề 8: Thanh tra kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng trường THPT
Nội dung chuyên đề trình bày một số vấn đề cơ bản về thanh tra kiểm trahoạt động chuyên môn, chất lượng giáo dục, đánh giá chất lượng giáo dục, kiểmđịnh chất lượng giáo dục và các biện pháp kiểm soát, nâng cao chất lượng giáo dục
ở trường trung học phổ thông
- Trình bày được những vấn đề cơ bản về thanh tra và kiểm tra ở trườngTHPT bao gồm: thanh tra chuyên ngành các nội dung liên quan đến hoạt động dạyhọc và giáo dục ở trường THPT; công tác kiểm tra nội bộ việc thực hiện nhiệm vụdạy học và giáo dục ở trường THPT Trình bày được những vấn đề cơ bản về chấtlượng giáo dục bao gồm: mục tiêu chất lượng ở trường THPT, các chính sách đảmbảo chất lượng của trường THPT; Phân tích được những vấn đề cơ bản trong thanhtra kiểm tra chuyên môn, việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục trườngTHPT: Kết quả thanh tra, kiểm tra, quy trình thanh tra kiểm tra bao gồm thanh trakiểm tra và kiểm tra nội bộ trường THPT; Phân tích và đề xuất được các biện phápkiểm soát và nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT phù hợp với yêu cầu vàtình hình địa phương
Trang 9- Kỹ năng lập kế hoạch thanh tra kiểm tra; Kỹ năng xây dựng kế hoạch kiểmtra nội bộ; Kỹ năng thu thập thông tin và thiết lập minh chứng; Kỹ năng viết báocáo đánh giá và tự đánh giá;
- Tích cực, tự giác tham gia hoạt động học tập của lớp bồi dưỡng;Tự giác vàtích cực tham gia vào hoạt động thanh tra kiểm tra hoạt động chuyên môn và hoạtđộng đảm bảo chất lượng trường Trung học phổ thông
Chuyên đề 9: Sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trong trường THPT
Chuyên đề gồm các nội dung hoạt động tổ chuyên môn, tổ chuyên môn vớihoạt động chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên THPT, Tổ chuyên môn với việcphát triển nghiên cứu khoa học sư phạm (KHSP) ứng dụng
- Trình bày được vai trò, vị trí và chức năng nhiệm vụ của tổ chuyên môn
- Phân tích được tầm quan trọng và cách triển khai hoạt động chuyên môn, bồidưỡng giáo viên trong tổ chuyên môn
- Phân tích được cách thức triển khai hoạt động nghiên cứu sư phạm ứng dụngtrong tổ chuyên môn
- Tổ chức hoạt động chuyên môn và bồi dưỡng giáo viên trong tổ chuyên môn
- Tổ chức hoạt động nghiên cứu sư phạm ứng dụng trong tổ chuyên môn
- Làm việc nhóm trong sinh hoạt chuyên môn
- Tích cực chủ động sinh hoạt chuyên môn
- Có ý thức hợp tác với đồng nghiệp trong sinh hoạt chuyên môn
Chuyên đề 10 : Xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển trường THPT
Chuyên đề gồm các nội dung cơ bản: Xã hội hóa giáo dục và xây dựng xãhội học tập; xây dựng môi trường giáo dục; phát triển quan hệ giữa các trườngTHPT với các bên liên quan: chính quyền địa phương các cấp, cộng đồng, cha mẹhọc sinh, các cơ sở giáo dục khác, giao lưu trong nước và quốc tế …
Trang 10- Phân tích được các mối quan hệ của nhà trường.
- Phát triển được các mối quan hệ trong và ngoài nhà trường đáp ứng nhu cầu dạyhọc, giáo dục, xây dựng xã hội học tập, xã hội hóa giáo dục
- Phát triển được quan hệ giữa nhà trường với chính quyền địa phương và cộngđồng, giữa nhà trường với gia đình học sinh và hợp tác quốc tế
- Chủ động, tích cực xây dựng và phát triển các mối quan hệ để phát triển nhàtrường
Qua nghiên cứu 10 chuyên đề trong chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩnchưc danh nghề nghiệp giáo viên THPT hạng II tôi đã được cung cấp, cập nhật kiếnthức và các kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, pháttriển năng lực nghề nghiệp nhằm đáp ứng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáoviên THPT hạng II Tôi đã có hiểu biết đầy đủ kiến thức lý luận về hành chính nhànước Nắm vững và vận dụng tốt đường lối, chính sách, pháp luật của nhà nước,đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục nói chung và giáo dục cấp THPT nói riêng vàothực tiễn công tác dạy học và giáo dục học sinh Thực hiện nhiệm vụ có tínhchuyên nghiệp (quán xuyến, thành thạo và chuẩn mực) theo vị trí chức danh nghềnghiệp giáo viên THPT hạng II làm nòng cốt cho việc nâng cao chất lượng dạy học
và giáo dục trong các trường THPT.Vận dụng thành thạo những kiến thức vềnghiệp vụ chuyên môn để thực hiện nhiệm vụ phù hợp với chức danh nghề nghiệpgiáo viên THPT hạng II theo quy định tại Thông tư liên tịch số 23/2015/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 16/9/2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Nội vụ
Trang 11VẬN DỤNG TRONG THỰC TẾ CÔNG TÁC CỦA BẢN THÂN
Dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực của học sinh là một bước ngoặt lớnđánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ về chất của ngành Giáo dục và Đào tạo nước tatrong thập niên thứ hai của thế kỷ XXI Trong quá trình giảng dạy tôi đã áp dụngđược các kiến thức rất bổ ích của chuyên đề số 7: Dạy học theo định hướng pháttriển năng lực học sinh ở trường THPT qua bài giảng tích hợp:
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
I TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC
Tích hợp chủ đề “Giáo dục bảo vệ chủ quyền, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên; bồi đắp lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm trong xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước cho học sinh” thông qua bài 42 “Vấn đề phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng ở biển Đông và các đảo, quần đảo” môn Địa lí 12 và một số bài cùng chủ đề ở các bộ
môn Lịch sử, Giáo dục Công dân, Giáo dục quốc phòng, Văn học, Hóa học, Vật lí
II MỤC TIÊU DẠY HỌC
Biển Việt Nam là một bộ phận không tách rời và chiếm vị trí trọng yếu trongbình đồ Biển Đông - một khu vực có vị trí địa chiến lược đồng thời tài nguyên thiênnhiên rất phong phú Hiện nay, Biển Đông đang trở thành vấn đề quốc tế nổi bậttrong quan hệ giữa các nước ASEAN và các nước lớn trước hết là Hoa Kì và TrungQuốc Nhờ có lợi thế, biển Đông luôn là mối quan tâm của nhiều quốc gia, là khuvực tranh chấp của nhiều nước, đặc biệt trong nhiều năm trở lại đây Vì vậy, nhằmgiúp học sinh hiểu hơn về biển đảo Việt Nam, từ đó giúp các em bộc lộ tình cảmyêu quê hương, lòng tự hào dân tộc, trân trọng những giá trị tốt đẹp của đất nước đểrồi nhận thức được trách nhiệm của thế hệ trẻ với đất nước nói chung và biển – đảo
quê hương nói riêng; tôi đã lựa chọn bài giảng “Vấn đề phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng ở biển Đông và các đảo, quần đảo” trong chương trình Địa lí 12 làm
Trang 12nền tảng để tích hợp với kiến thức một số bài của các môn học khác nhằm mục
đích “Giáo dục bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và bảo tồn thiên nhiên; bồi đắp lòng tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của đất nước cho học sinh”.
1 Kiến thức
* Môn Địa lí
- Trình bày được phạm vi vùng biển Việt Nam, xác định được vị trí các đảo
và quần đảo của nước ta
- Trình bày được vai trò của hệ thống đảo, quần đảo trong chiến lược pháttriển kinh tế biển và bảo vệ chủ quyền vùng biển, thềm lục địa và vùng đặc quyềnkinh tế của nước ta
- Đánh giá được thế mạnh và hạn chế của tài nguyên biển đảo nước ta
- Trình bày được hiện trạng và biện pháp chủ yếu trong khai thác tổng hợpcác tài nguyên vùng biển và hải đảo
- Giải thích được vì sao cần phải tăng cường hợp tác với các nước láng giềngtrong việc giải quyết các vấn đề về biển và thềm lục địa
- Tích hợp giáo dục chủ quyền quốc gia, biển và hải đảo; giáo dục bảo vệmôi trường
* Môn Lịch sử
- Nêu cao tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm, bảo vệ non sông đấtnước của các chiến sĩ cách mạng (Bài 19 - Nhân dân Việt Nam kháng chiến chốngPháp xâm lược từ 1958 đến trước 1973 - Lịch sử lớp 11)
* Môn giáo dục công dân
Trang 13- Giáo dục lòng yêu nước, truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam,trách nhiệm của công dân, đặc biệt là học sinh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (Bài 14 - Công dân với sự nghiệp bảo vệ
Tổ quốc – Giáo dục công dân lớp 10)
- Ý thức được trách nhiệm của công dân, học sinh trong việc bảo vệ môitrường, đặc biệt là môi trường biển đảo (Bài 15 – Công dân với một số vấn đề cấpthiết của nhân loại - Giáo dục công dân lớp 10)
* Môn Giáo dục quốc phòng
- Xác định được biên giới quốc gia trên biển; phạm vi, ranh giới vùng nộithủy, lãnh hải, tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Xác địnhđược đường biên giới quốc gia trên biển, vùng vịnh Bắc Bộ và vấn đề phân địnhvịnh Bắc Bộ nước ta (Bài 3 - Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và quốc gia – Giáo dụcquốc phòng lớp 11)
* Môn Hóa học
- Củng cố thêm kiến thức hóa học về ăn mòn kim loại, nguyên nhân làm kimloại bị ăn mòn, và biện pháp bảo vệ kim loại khỏi bị ăn mòn Áp dụng tích hợp liênmôn trong dạy học Địa lí giải thích phương pháp dùng Zn để bảo vệ vỏ tàu biểntrong thực tiễn (Bài 21 - Sự ăn mòn kim loại và bảo vệ kim loại không bị ăn mòn -Hóa học lớp 9 và Bài 20 - Ăn mòn kim loại – Hóa học lớp 12)
Trang 14* Môn Vật Lí
- Củng cố kiến thức về khối lượng riêng của một số chất, vận dụng giải thíchbiện pháp xử lí sự cố tràn dầu trên biển (Bài 11 - Khối lượng riêng Trọng lượngriêng - Vật lí lớp 7)
2 Kĩ năng
- Xác định trên bản đồ Tự nhiên Việt Nam, Atlat Địa lí Việt Nam vị trí,phạm vi lãnh hải của các bộ phận vùng biển Việt Nam, các đảo và quần đảo chínhcủa nước ta
- Xác định được trên bản đồ các đảo quan trọng 12 huyện đảo của nước ta,điền lên bản đồ khung các đảo lớn và quần đảo của Việt Nam Phú Quốc, Côn Đảo,Cát Bà, Bạch Long Vĩ, Cái Bầu, Phú Quý, Lý Sơn, Hoàng Sa, Trường Sa
- Kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn Vật lí, Hóa học giải thích biện pháp
xử lí sự cố tràn dầu trên biển và giải pháp bảo vệ vỏ tàu khi ngâm dưới nước biển
- Kĩ năng vẽ sơ đồ các vùng biển và thềm lục địa nước ta
- Rèn luyện kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năng tự tìm kiếm, kĩ năng sửdụng ngôn ngữ, xử lí thông tin rút ra được những kiến thức cần thiết trong vấn đềtìm hiểu về biển - đảo cũng như ý thức bảo vệ chủ quyền biển - đảo nước ta
Trang 15- Củng cố và nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ tài nguyên môi trường biển
- đảo cũng như bảo vệ chủ quyền biển - đảo thiêng liêng của Tổ quốc
- Liên hệ trách nhiệm bảo vệ chủ quyền biển, đảo cho học sinh
- Tích cực tham gia vào việc tuyên truyền, phổ biến chính sách, luật phápnhằm nâng cao nhận thức của nhân dân về bảo vệ tài nguyên môi trường, bảo vệchủ quyền biển - đảo
- HS có các hành động thiết thực tham gia bảo vệ tài nguyên môi trường, bảo
vệ chủ quyền biển - đảo
4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh
- Năng lực chung: năng lực giải quyết vấn đề; năng lực hợp tác; năng lực tựhọc; năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: năng lực tư duy tổng hợp theo lãnh thổ; năng lực sửdụng bản đồ, tranh ảnh, bảng số liệu địa lí
III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC
1 Đối tượng dạy học
- Học sinh khối 12
- Số lượng học sinh: 30 HS
- Số tiết thực hiện: 2
- Số lớp thực hiện: 01 lớp
2 Kiến thức các môn được tích hợp
- Môn Địa lý: Bài 42 Vấn đề phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng ở biểnĐông và các đảo, quần đảo (Địa lí 12)
Trang 16- Môn Giáo dục quốc phòng: Bài 3 - Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và quốc gia(Giáo dục quốc phòng 11).
- Môn Ngữ văn: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận (Ngữ văn 9)
- Môn Hóa học: Bài 21- Sự ăn mòn kim loại và bảo vệ kim loại không bị ănmòn (Hóa học 9 và Bài 20 - Ăn mòn kim loại (Hóa học 12)
- Môn Vật lí: Bài 11- Khối lượng riêng Trọng lượng riêng (Vật lí 7)
IV THIẾT BỊ DẠY HỌC – HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á; Bản đồ hành chính Việt Nam;Bản đồ Tự nhiên Việt Nam
- Một số tranh ảnh, video và tư liệu về biển và đảo Việt Nam
- Bản đồ tiềm năng một số ngành kinh tế biển Việt Nam
- Sơ đồ mặt cắt khái quát các bộ phận vùng biển Việt Nam
- Bảng tổng hợp về hiện trạng phát triển và giải pháp phát triển các ngànhkinh tế biển nước ta
- Video bài hát về biển, đảo, đất nước; đoạn thơ trong bài “Đoàn thuyền đánhcá” của Huy Cận
Trang 17- Kiến thức môn Lịch sử: Lịch sử Việt Nam thời kì kháng chiến chống thựcdân Pháp và đế quốc Mĩ xâm lược, Các bằng chứng lịch sử của Việt Nam về biểnĐông…
- Kiến thức môn Giáo dục công dân về bảo vệ chủ quyền, bảo vệ môi trường,
ý thức trách nhiệm trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Kiến thức môn Giáo dục quốc phòng: Công ước Quốc tế về Luật biển năm
1982, Mục tiêu chiến lược Biển đảo Việt Nam đến năm 2000
- Kiến thức môn Văn học: Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” – Huy Cận
- Kiến thức môn Vật lí: Khối lượng riêng của nước biển và dầu
- Kiến thức môn Hóa học: Sự ăn mòn kim loại
2 Chuẩn bị của học sinh
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài “Vấn đề phát triển kinh tế, an ninh, quốc phòngbiển Đông và các đảo, quần đảo”
- Sưu tầm các sinh vật biển, khoáng sản biển Sưu tầm tài liệu về căn cứkhẳng định chủ quyền biển, đảo Việt Nam, nhất là căn cứ về chủ quyền của nước tatrên 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa
V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Mở bài: GV nêu câu hỏi cho HS trả lời để dẫn dắt vào bài:
Trang 181 Tại sao nói thế kỉ 21 là thế kỉ của biển và đại dương? (Diện tích đất
liền ngày càng thu hẹp, các nguồn năng lượng khan hiếm, các hệ sinh thái bị suythoái, môi trường Trái Đất trở nên quá tải nên con người đã đưa những định hướngsinh hoạt và sản xuất liên quan đến biển và đại dương…)
2 Con người xử lí sự cố tràn dầu trên biển bằng cách nào? (Do dầu
nhẹ hơn nước nên thường dùng phao để ngăn chặn dầu lan)
GV: Bài học hôm nay đề cập đến vai trò của biển Đông và các vấn đề trongphát triển tổng hợp kinh tế biển Đây là một vấn đề rất quan trọng trong quá trìnhphát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ an ninh quốc gia
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính Điều chỉnh,
Bổ sung
* Hoạt động 1: Xác định vị trí địa lí và phạm vi vùng biển nước ta.
Mục tiêu dạy học: Trình bày được vị trí và phạm vi vùng biển nước ta.
Phương pháp dạy học: Đàm thoại, Thuyết trình, Khai thác tri thức từ bản đồ.
Bước 1: GV yêu cầu HS: Quan sát bản đồ
hành chính Đông Nam Á và hiểu biết của bảnthân, em hãy cho biết:
- Diện tích vùng biển nước ta?
1 Nước ta có vùng biển rộng lớn