Kiểm tra tinh dịch gia súc1, Mầu sắc: mỗi loài gia súc tinh dịch có mầu sắc khác nhau + Tinh dịch lợn mầu nước cháo, trắng sữa + Tinh dịch bò mầu trắng sữa, vàng ngà + Tinh dịch trâu mầu
Trang 1Kiểm tra tinh dịch gia súc
1, Mầu sắc: mỗi loài gia súc tinh dịch có mầu sắc khác nhau
+ Tinh dịch lợn mầu nước cháo, trắng sữa
+ Tinh dịch bò mầu trắng sữa, vàng ngà
+ Tinh dịch trâu mầu trắng sữa
+ Tinh dịch dê, cừu mầu trắng sữa, ghi
+ Tinh dịch gia cầm mầu ghi, ghi xám
Khi tinh dịch có mầu bất thuờng: đỏ, nâu lẫn máu đó là do đường sinh dục bị sây sát, xuất huyết, khi tinh dịch bị phân lớp có thể do bị lẫn nước ta loại bỏ
2, Mùi: mùi của tinh dịch thường là mùi tanh, gây nếu có mùi khác thường như
mùi thối, khai ta loại bỏ tinh dịch
3, Độ PH: dùng giấy quỳ hay máy đo PH để xác định PH của tinh dịch mỗi loài
gia súc tinh dịch có độ PH khác nhau, khi PH thay đổi quá ngưỡng phải loại bỏ tinh dịch: Lợn TB 7.5 (7.3 -7.9); ngựa TB 7.3 ( 6.2-7.8); chó TB 6.3 ( 5.9-6.9)
bò TB 6.8 ( 6.4-7.8); dê cừu 7.4 (6.9-8.3) gà TB 7,6 (6,8-8,1)
4, Hoạt lực (A): là tỷ lệ % tinh trùng vận động tiến thẳng A là chỉ tiêu quan
trọng quyết định chất lượng tinh dịch, dùng kính hiển vi quan sát tinh dịch với
độ phóng đại 150-300 lần (Vật kính 10 phóng đại 100 lần và vật kính 40 phóng đại 400 lần) quan sát tinh trùng vận động nếu 90% tinh trùng vận động tiến thẳng thì A=0.9 tuơng tự nếu 50% tinh trùng vận động tiến thẳng thì A=0.5 A càng càng cao tinh dịch càng tốt chỉ dùng A từ 0,6 trở lên riêng với lợn nội A phải từ 0,7 trở lên
5, Nồng độ (C): C là số lượng tinh trùng tính bằng triệu bằng tỷ có trong 1 ml
tinh dịch: với lợn thường 1 tháng kiểm tra 1 lần, trâu bò 2-3 tuần kiểm tra 1 lần
có nhiều phương pháp kiểm tra
Trang 2Phương pháp đếm bằng buồng đếm hồng, bạch cầu
loãng
Số ô TB cần đếm
Công thức tính
Tinh dịch
Dịch pha
Dê, cừu gia
cầm
Lợn, ngựa,
chó
Bạch cầu 0,5 11 20 5 C= n.106
Trang 3• # n là số lượng tinh trùng đếm được trong 5 ô trung bình, 4 ô ở 4 góc và
1ô ở chính giữa buồng đếm Mỗi ô trung bình có 16 ô con như vậy ta đếm trong 80 ô con, chiều rộng của 1 ô con là1/20mm chiều sâu là 1/10mm như vậy thể tích đếm là 1/20 x1/20x1/10 X 80 = 1/50mm3 Trong
1/50mm3 tinh dịch đã pha loãng K lần ta đếm được n tinh trùng vậy trong 1mm3 tinh nguyên ta có C=n*k*50 và trong 1ml tinh nguyên ta có
thức tính C cho từng loài gia súc
6, Sức kháng (R): là sức chịu đựng của tinh trùng với điều kiện ngoại cảnh bất
lợi, trong thực tế người ta dùng NaCl 1% để thử sức kháng của tinh trùng
Phương pháp 2 lọ: dùng để kiểm tra R của tinh dịch lợn ngoại
Hút 10ml NaCl 1% vào lọ 1 hút tiếp 0.02 ml tinh dịch vào dùng đũa thuỷ tinh khuấy nhẹ
Hút 0.5ml dung dịch ở lọ 1 vào lọ 2, hút tiếp 0.5ml NaCl 1% dùng đũa thuỷ tinh khuấy nhẹ, lấy 1 giọt lên xem kính hiển vi với độ phóng đại 150-300 lần, nếu thấy tinh trùng ngừng vận động thì
R= 1/0,001 = 1000 nếu tinh trùng còn vận động cho tiếp 0.5ml NaCl 1% vào đến khi nào ngừng vận động thì thôi và R =1000(1 + n) trrong đó n là số lần cho thêm 0.5 ml NaCl 1%
7, Tỷ lệ kỳ hình (K): là tỷ lệ % những tinh trùng có hình thái khác thường trong
tổng số tinh trùng đếm được có thể là kỳ hình đầu hay kỳ hình đuôi những tinh trùng này không có khả năng thụ thai Để kiểm tra chỉ tiêu này người ta dùng phương pháp nhuộm tiêu bản: chọn 01 phiến kính sạch khô dùng đũa thuỷ tinh nhỏ 01 giọt tinh dịch lên phiến kính rồi dùng 1 phiến kính khác để nghiêng
1 góc 30o kéo đều tay phết đều tinh dịch, sau đó để tự khô (1-2 phút) rồi đem nhuộm bằng Fursin 5% trong vòng 3-5 phút, rửa sạch xem kính với độ phóng đại 400-600 lần, đếm số lượng tinh trùng:
K% = n/N x 100 trong đó K% là tỷ lệ kỳ hình, n là số lượng tinh trùng kỳ hình còn N là tổng số tinh trùng đã đếm N 300