phan tich thiet ke he thong

- Đối với thư viện: + Bộ phận quản lý sách sẽ có nhiệm vụ khi nhà xuất bản chuyển đầu sách mới đến thì sẽ tiến hành tiếp nhận và biên soạn, phân loại từng mục sách, dán mã số ISBN, điềnt

TRƯỜNG HV KĨ THUẬT MẬT MÃ KHOA CNTT - BỘ MÔN CÔNG NGHỆ PHẦN MỀM

-HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN

Giáo viên hướng dẫn:

Nhóm sinh viên:

Ngô Thị Hằng

Lê Thị Thu Hiền

Nguyễn Thị Thuý

Nguyễn Thị Thu Thuỷ

Hoàng Huyền Trang

HÀ NỘI – 2008

MỤC LỤC

Chương I: Mô tả bài toán nghiệp vụ………4

I Khảo sát hiện trạng……….4 II.Mô tả nghiệp vụ của hệ thống………4 1.Nhiệm vụ cơ bản

2.Cơ cấu tổ chức và phân công trách nhiệm

3.Quy trình xử lý……….5-6 III.Các hồ sơ,biểu mẫu:

IV.Bảng phân tích xác định chức năng,tác nhân và hồ sơ:

Chương II.Mô hình nghiệp vụ

Chương III Phân tích mô hình khái niệm logic

I.Biểu đồ luồng dữ liệu vật lý mức 0:

II.Mô hình dữ liệu vật lý mức 1

III.Mô hình dữ liệu vật lý mức 2

IV.Mô hình dữ liệu quan niệm E-R:

1 Bước 1: Liệt kê chính xác, chọn lọc thông tin

2 Bước 2: Xác định thực thể, thuộc tính

3.Bước 3: Xác định các mối quan hệ và thuộc tính

1 Bước 4&5: Vẽ biểu đồ và rút gọn:

Chương 4: Thiết kế mô hình logic

I 1 Chuyển mô hình E-R sang mô hình quan hệ

2 Biểu diễn các mối quan hệ:

3 Biểu đồ quan hệ của mô hình dữ liệu:

Chương I: Mô tả bài toán nghiệp vụ

I Khảo sát hiện trạng

Trong khi trên thế giới do tác động của sự bùng nỗ thông tin và những thách thức của sự phát triển nhanh chóng công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin, thư viện đại học nói riêng và ngành thông tin thư viện nói chung đang phát triển với một tốc độ nhanh chưa từng có thì Thư viện Việt nam chỉ mới khởi động một cách chậm chạp trong vài năm nay Đòi hỏi phải có một thư viện hiện đại hơn,hoàn thiện hỏn để phục vụ nhu cầu của bạn đọc.

Một thư viện hiện đại là nơi đáp ứng mọi nhu cầu thông tin của người sử dụng một cách nhanh chóng và dễ dàng nhất và là một thư viện gắn liền với công nghệ thông tin Vì vậy trong thời đại bùng nổ thông tin ngày nay khi nói đến thư viện là người ta nói đến thư viện điện tử

II Mô tả nghiệp vụ của hệ thống

2 Nhiệm vụ cơ bản

Một thư viện cần quản lý việc đăng ký, mượn và trả sách của các bạn đọc thư viện

3 Cơ cấu tổ chức và phân công trách nhiệm

- Cơ cấu của thư viện được tổ chức như sau:

Trong đó gồm các bộ phận như sau:

- Bộ phận quản lý bạn đọc thực hiện nhiệm vụ làm thẻ khi có bạn đọc đến đăng ký làmthẻ thư viện hoặc ra hạn thêm thời gian thẻ bạn đọc hoặc hủy những thẻ quá hạn sửdụng.Bộ phận này dùng một máy tính có kết nối mạng LAN để truy cập vào cơ sở dữliệu để quản lý thẻ bạn đọc

- Bộ phận quản lý sách đảm nhiệm công việc nhập sách mới, phân loại, dán mã số sách(tạm gọi là ISBN)…….Bộ phận này dùng một máy tính nối mạng LAN để thực hiệncông việc nhập sách mới vào cơ sở dữ liệu, cũng như hủy sách hết hạn

- Bộ phận phòng mượn/trả đảm nhiệm công việc cho mượn, trả sách và tiến hành ghiphiếu phạt khi có sự vi phạm Bộ phận này dùng một máy tính nối mạng LAN để thựchiện công việc này.

- Bộ phận phòng đọc đảm nhiệm công việc phục vụ bạn đọc vào đọc sách tại phòngđọc,photo tài liệu nếu bạn đọc có yêu cầu…Tại bộ phận này có bố trí một số máy tính

để thực hiện nhu cầu tìm kiếm đầu sách để đọc tại phòng đọc của bạn đọc

đó một vài ngày bộ phận này sẽ tiến hành tổng hợp và in thẻ điện tử rồi gửi lại cho bạnđọc, trên đó có mã số thẻ chính là mã số bạn đọc để phân biệt các bạn đọc khác (mã sốđược máy đánh số tự động) Thẻ này có giá trị trong vòng 12 tháng kể từ ngày đăng ký.Một tháng trước ngày hết hạn thẻ, bộ phận này sẽ thông báo cho bạn đọc biết để đến giahạn thêm thời gian Ngoài ra khi bạn đọc có sự thay đổi về thông tin cá nhân như địachỉ, số điện thoại ….thì bạn đọc đến đây để cập nhật thông tin bạn đọc Mặt khác bộphận quản lý bạn đọc cũng tiến hành cấm sử dụng thẻ trong một thời nếu bạn đọc viphạm quy định của thư viện hoặc tiến hành hủy thẻ nếu bạn đọc sau một thời gian hếthạn thẻ không đến gia hạn thẻ

- Đối với thư viện:

+ Bộ phận quản lý sách sẽ có nhiệm vụ khi nhà xuất bản chuyển đầu sách mới đến thì

sẽ tiến hành tiếp nhận và biên soạn, phân loại từng mục sách, dán mã số ISBN, điềnthông tin sách vào phiếu như tên sách, tên tác giả, ngôn ngữ, tóm tắt nội dung, năm xuấtbản, ngày nhập, số lượng nhập … và gửi cho người nhập liệu chính để nhập sách mớivào cơ sở dữ liệu Mỗi đầu sách có thể có nhiều nhiều bản sao ( chính là số lượng sách )

và mỗi đầu sách đó thì đều có một trạng thái như số lượng còn trong kho , số lượng đãmượn, hoặc số lượng hủy cuốn sách do bạn đọc mượn quá thời gian quy định Hàngtháng dựa vào các báo cáo do bộ phận phòng đọc, phòng mượn/trả thì bộ phận quản lýsách sẽ tiến hành lập danh mục những sách cần nhập thêm về do nhau cầu của bạn đọcnhiều hoặc đầu sách mới để gửi đến cho nhà xuất bản … Ngoài ra khi có sự thay đổi vềthông tin sách thì sẽ tiến hành cập nhật lại thông tin sách

+ Bộ phận phòng đọc: Khi một độc giả có nhu cầu đến đọc sách tại phòng đọc của thưviện (được đọc miễn phí) thì người quản lý phòng đọc sẽ tiến hành dùng máy quét đểlưu kiểm tra tính đúng đắn thông tin của thẻ và thu thẻ Khi độc giả về thì sẽ trả lại thẻ

đó Tại phòng đọc này thì cũng có bố trí một số máy tính để bạn đọc có thể tìm sách đểđọc

+ Bộ phận phòng mượn: Đây là bộ phận chính mà hệ thống quản lý thư viện của em đềcập tới nhiều nhất Người đảm nhiệm bộ phận phòng mượn gọi là thủ thư

*Mượn sách:

Khi cần mượn sách, bạn đọc có thể tra cứu thông tin của sách tại một máy PC ởphòng mượn để tìm hiểu thông tin về sách trước Sau đó khi cần mượn sách bạn đọcđiền vào phiếu mượn sách những quyển sách cần mượn, sau đó đưa cho thủ thư.Nếusách đó vẫn còn trong thư viện thì thủ thư sẽ yêu cầu bạn đọc đưa thẻ bạn đọc củamình Thủ thư sử dụng máy đọc thẻ từ để đọc thẻ từ và chương trình hiển thị thông tin

về bạn đọc như: hình ảnh, tên, địa chỉ, điện thoại, và ngày hết hạn thẻ Nếu thẻ nào gầnsắp hết hạn hoặc đã hết hạn thì chương trình cũng sẽ cảnh báo thẻ đó Ngoài ra, chươngtrình còn hiển thị thông tin về việc mượn trả sách của bạn đọc bao gồm: tên sách, ngàymượn Những sách nào quá hạn mượn hay gần sắp đến hạn sẽ được đánh dấu để làmnổi bật thông tin cho thủ thư biết và nhắc nhở cho bạn đọc

Sau khi quét thẻ từ xong nếu không có vấn đề gì (như sách vẫn còn trong kho,bạn đọc đã trả hết sách đã mượn…) thì thủ thư sẽ đi lấy sách mà bạn đọc yêu cầu đểcho mượn Thủ thư sử dụng máy đọc mã vạch để đọc số ISBN của sách Chương trình

sẽ xuất hiện thông tin về ISBN, tựa sách, và thông tin tác giả Nếu cuốn sách này có thểcho mượn thì cho mượn và cập nhật lại trạng thái của cuốn sách như trừ đi số lượngcuốn sách đó còn trong kho và tăng số lượng mà cuốn sách đó được mượn…Sau đó sẽ

In Phiếu mượn sách đưa cho bạn đọc

* Trả sách:

Khi bạn đọc cần trả sách thì sẽ đến quầy trả sách riêng Tại đây thủ thư sẽ dùngmáy đọc thẻ từ của bạn đọc.Khi đó chương trình sẽ hiện lên thông tin của bạn đọc nhưhình, tên, tuổi….và tất cả các cuốn sách mã bạn đọc đang mượn.Sau đó bạn đọc giảcuốn nào thì thủ thư kiểm tra tình trạng của sách đó , nếu không có vấn đề gì thì cho trảsách Sau khi bạn đọc trả sách xong thì chương trình sẽ tự động cập nhật lại trạng tháicủa cuốn sách như tăng số lượng trong kho lên và giảm số lượng mượn đi….và In phiếutrả sách cho bạn đọc

* Xử lý vi phạm

Khi bạn đọc mượn hay trả sách,trước tiên thủ thư kiểm tra thẻ Nếu thẻ đã hếthạn thì ko cho mượn và yêu cầu bạn đọc làm lại thẻ mới.Trường hợp bạn đọc mượn thẻ

của người khác thì sẽ bị thu lại thẻ và tiến hành phạt Quy định của thư viện là mỗi lầnđược mượn tối đa 5 cuốn, được mượn tối đa trong vòng 2 tuần.Nếu quá thời gian quyđịnh trên mà bạn đọc chưa trả thì sẽ bị phạt 1000 đồng/1 cuốn/1 ngày.

Khi trả sách thủ thư dùng máy đọc thẻ từ của bạn đọc,khi đó chương trình sẽhiện lên thông tin cá nhân của bạn và mã của tất cả các quyển sách mà bạn đangmượn.Bạn đọc trả quyển nào thì thủ thư kiểm tra mã sách đó,tình trạng sách đó…Nếu

bị hư hại,quá hạn, làm mất… thì phải tiến hành phạt hoặc đền sách cho thư viện

* Đăng ký chờ mượn sách:

Khi bạn đọc muốn mượn một cuốn sách nhưng số lượng sách trong kho khôngcòn do đã được mượn hết thì bạn đọc có thể đăng ký và chờ mượn sách với thủ thư Khicuốn sách được trả thì thủ thư sẽ thông báo cho bạn đọc đăng ký đầu tiên trong danhsách biết để đến mượn sách

III.Các hồ sơ,biểu mẫu:

Dưới đây là mẫu của các loại giấy tờ liên quan đến hệ thống quản lý thư viện :

1.Thẻ bạn đọc:

2.Phiếu thông tin sách dùng để nhập sách mới:

3.Phiếu mượn sách:

4.Phiếu trả sách:

5.Thống kê số lượng mượn sách:

6.Phiếu phạt:

phiếu phạt

Mã số phiếu:…….

Mã bạn đọc:……

Họ và tên:……… Giới tính:………

Ngày sinh:………

Địa chỉ:……….

Số điện thoại liên lạc:………

Nội dung phạt:………

……….

……….

Tổng số tiền phạt:………

Ngày…tháng… năm…

Bạn đọc Văn thư

IV.Bảng phân tích xác định chức năng,tác nhân và hồ sơ:

1.Tiếp nhận đăng ký bạn

đọc

4.cập nhật thông tin bạn đọc Phòng quản lý bạn đọc Tác nhân

8.Thanh lý sách Phiếu thống kê số lượng sách Hồ sơ dữ liệu 9.Cập nhật thông tin sách Phòng quản lý sách Tác nhân

11.Báo cáo tình trạng sách

trong phòng đọc

12.Tiếp nhận yêu cầu phiếu mượn / trả sách Hồ sơ dữ liệu

mượn / trả

14.Kiểm tra tình trạng sách Phiếu thống kê sách Hồ sơ dữ liệu

phiếu đăng ký chờ mượn sách Hồ sơ dữ liệu

Chương II.Mô hình nghiệp vụI.Thiết lập biểu đồ ngữ cảnh:

Bạn

đọc

Nhà xuất bản

0

Hệ thống quản lý thư viện

Đáp ứng yêu cầu

II.Sơ đồ phân rã chức năng:

III.Các chức năng lá:

1.Tiếp nhận đăng ký:Khi bạn đọc muốn mượn sách,đọc sách thì cần đến phòng quản

lý thư viện(quản lý bạn đọc) đăng ký.Người quản lý sẽ tiếp nhận phiếu đăng ký va

xem xét

2.Lập thẻ bạn đọc:Kiểm tra xong và yêu cầu làm những công việc cần thiết(ghi tên

vào phiếu,chụp ảnh,đóng tiền) họ sẽ làm cho bạn đọc thẻ bạn đọc như yêu cầu

HỆ THỐNG QUẢN LÝ THƯ VIỆN

tiếp nhận yc mượn/trả Đăng ký chờ Ktra thẻ mượn

Đáp ứng yc mượn/trả lập phiếu mượn/trả

thống kê tình trạng sách

xử lý phạt

kiểm tra thẻ

Đáp ứng yc đọc thống kê tình trạng sách

3.Xử lý thẻ:Khi thẻ hết hạn sử dụng bộ phận quản lý cần thông bao tới bạn đọc biết

và đề nghị họ đến làm lại.Nếu ko sẽ huỷ thẻ bạn đọc của người đó

4.Cập nhật thông tin bạn đọc:Khi bạn đọc muốn thay đổi vài thông tin trên thẻ bạn đọc thì họ phải đến gặp bộ phận quản lý,bộ phận này sẽ cập nhật thông tin bạn đọc và đáp ứng yêu cầu

5.Tiếp nhận sách:Nhà xuất bản cung cấp đầu sách,bộ phận quản lý tiếp nhận

sách……

6.xử lý sách:ghi đầu bìa.tên tác giả,tiền……

7.lập danh sách sách:lên danh mục sách để các bộ phận theo dõi

8.thanh lý sách:kiểm tra,thanh lý những sách tồn kho,bi cũ nát

9.Tiếp nhận yêu cầu mượn/ trả:Nhận phiếu mựon /trả và đáp ứng lại yêu cầu bạn đọc10.Đăng ký chờ mượn:Khi sách đã mượn hết thì phòng mượn/trả yêu cầu lập phiếu chờ mượn vào lần sau

11.Kiểm tra thẻ mượn:Nhận thẻ và kiểm tra

12.Đáp ứng yêu cầu mượn/trả:Đáp ứng yêu cầu bạn đọc

13.Lập phiếu mượn /trả:Khi bạn đọc đến mượn sẽ ghi thông tin vào phiếu mượn/trả14.Thống kê tình trạng sách:Nhân viên kiểm tra tình trạng sách và viết bản thống kê tình trạng sách

15.Xử phạt:Xử lý khi có vi phạm

16.Kiểm tra thẻ đọc:Phòng đọc kiểm tra thẻ khi bạn đến đọc

17.Đáp ứng yêu cầu đọc sách:Đáp ứng nhu cầu của bạn đọc

18.Thống kê tình trạng sách trong phòng đọc:Nhân viên kiểm tra tình trạng sách và viết bản thống kê tình trạng sách

b.Phiếu thông tin sách để nhập sách mới

c.Phiếu mượn sách

d.Phiếu trả sách

e.Phiếu thống kê số lượng sách

Chương III Phân tích mô hình khái niệm vat ly

I.Biểu đồ luồng dữ liệu vật lý mức 0:

4.0 Phòng đọc

2.0

Quản lý sách

1.0

Quản lý bạn đọc

3.0

Phòng mượn/trả Bạn đọc

c Phiếu mượn sách

phiếu thống kê số lượng sách

e e

Đáp ứng yêu cầu mươn/trả

Cung cấp thông tin sách

Thống kê báo cáo sách

Yêu cầu đầu sách

Cung cấp đầu sách

Đ áp ứn g yê u cầ u đọ c sá ch

ki ể m tr a th ẻ đọ c

Xử lý thẻ

1.4 Cập nhật thông tin bạn đọc

1.2 Lập thẻ bạn đọc

a thẻ bạn đọc

b phiếu phạt

2.1 Tiếp nhận sách

2.3 Lập danh sách sách

2.4 Thanh lý sách

ký chờ mượn sách

3.3 Kiểm tra thẻ mượn

3.5 Lập phiếu mượn trả

3.4 Đáp ứng yêu cầu mượn trả

3.6 Thống kê tình trạng sách mượn

1.7 Phiếu phạt

bạn đọc

4.3 Thống kê tình trạng sách phòng đọc

4.2 Đáp ứng yêu cầu bạn đọc

Bạn đọc

a thẻ bạn đọc

b Phiếu tt sách để nhập sách mới

IV.Mô hình dữ liệu quan niệm E-R:

Bước 1: Liệt kê chính xác, chọn lọc thông tin:

Tên viết chính xác của các đặc

Số lượng sách trong kho Soluongsach √

Số điện thoại liên lạc SDT √

3.Bước 3: Xác định các mối quan hệ và thuộc tính

Số lượt mượn

Ai cho mượn Phòng mượn / trả

Thanh toán cái gì?

Phiếu trảPhiếu mượnPhiếu phạt

Thanh toán như thế

nào?

Tiền đặt cọcTiền phạt

Bước 4&5: Vẽ biểu đồ và rút gọn:

Chương 4: Thiết kế mô hình logic

I Chuyển mô hình E-R sang mô hình quan hệ

THAN

H TOÁN

Mã bạn

đọc

Họ tên bạn đọc

Mã phiếu

Mã phiếu phạt

Tiền đặt cọc

Tiền phạt

Mã bạn đọc

Ngày hẹn trả

Mã phiếu Tiền

còn

NXB

Tác giả

Tên sách

Mã sách

Thẻ bạn đọc

=> BẠN ĐỌC (Mã bạn đọc,họ tên bạn đọc,ngày sinh,giới

tính,địa chỉ,số điện thoại,ngày cấp thẻ,ngày hết hạn) (1)

=> SÁCH (Mã sách ,tên sách, tên tác giả, NXB) (2)

=> PHIẾU MƯỢN (Mã số phiếu,mã bạn đọc,ngày hẹn trả) (3)

3.Biểu đồ quan hệ của mô hình dữ liệu:

#mã sách

Sách

#Mã số sách

#Mã phiếu

II.Thiết kế cơ sở dữ liệu vật lý:

1 Bảng: THẺ BẠN ĐỌC

4 Bảng: PHIẾU TRẢ SÁCH

6 Bảng: PHIẾU PHẠT

Chương 5: Thiết kế - Mô hình vật lý

- Dựa vào các kiểu liên kết ta có thể vẽ ER mở rộng của hệ thống quản lý thư việnnhư sau:

Thiết kế vật lý-logic(giao diện)

1.Thiết kế dữ liệu

Sơ đồ logic

Danh sách các bảng dữ liệu

STT TÊN LỚP DANH SÁCH CÁC THÔNG TIN TRÁCH NHIỆM

1 Sach Ma_tuasach smallint khóa chính

Isbn smallint khóa chínhMa_cuonsach smallint khóa chínhTuasach char(63)

Tacgia char(10) khóa ngoạiTomtat char(100)

Ngonngu char(10) khóa ngoạiTheloai char (10) khóa ngoạiNxb char(10) khóa ngoạiBia char(10) khóa ngoạiTrangthai char(1)

-Các đầu sách có cùngtựa phân biệt bởi bìa

và ngôn ngữ-Cho biết sách có thể cho bạn đọc hay không

Ma_dgnl char(10) khóa ngoạiLoaidg char(10) khóa ngoại

3 Tacgia Ma_tacgia char(10) khóa chính

Ten_tacgia char(50)

-Là sách cho độc giả mượn

-Cho biết sách có thể cho bạn đọc hay không

4 Nxb Ma_nxb char(10) khóa

chínhTen_nxb char(50)

-Người đọc và mượn sách ở thư viện

5 Ngonngu Ma_ngonngu char(10) khóa

chínhTen_ngonngu char(50)

-Cho biết ngày mượn

và trả sách của độc giả

-Cho biết tiền phạt nếu trả sách trể hạn

6 Theloai Ma_theloai char(10) khóa

chính Ten_theloai char(50)

7 muon isbn smallint khóa

chínhma_cuonsach smallint khóa chính

ma_docgia char(10) khóa ngoại

ngay_muon datetimengay_hethan datetime

-Cho biết tác giả của cuốn sách nào

8 Qtrinhmuon Isbn smallint khóa

chính Ma_cuonsach smallint khóa chínhMa_docgia char(10) khóa ngoạiNgay_hethan datetime

Ngay_tra datetimeTien_muon moneyTien_datra moneyTien_datcoc moneyGhichu char(255)

-Cho biết nhà xuất bản của cuốn sách nào

9 Dangky Isbn int khóa chính

Ma_docgia char(10) khóa chínhNgay_dk datetime

Ghichu char(255)

-Một thể loại của sách

10 Dangnhap User char(20) khóa chính

Pass char(8) -Một thể loại của sách

11 Thaydoiquydi

nh

Soloaidg char(2) Tuoitoithieu char(2)Tuoitoida char(2)Thoihanthe char(2)

-Một thể loại của sách