Vội vàng (Xuân Diệu)

+ Điệp từ “này đây…của” giữ nhịp làm đoạn thơ như 1 khúc nhạc vui đồng thời cũng như lời mời gọi của tác giả với mọi người về cảnh đẹp.. Ngay trong lúc đỉnh cao của sự đắm say giao hồ c

I Tiểu dẫn

1 Xu õn Di ệu (1916-1985)

- Tờn khai sinh

- Quê

- Cuộc đời

- Vị trớ

2 T ỏc phẩm

chớnh

II Đọc- hiểu

Bố cục:

- Đ1: C1->13: Tình yêu tha thiết với cuộc sống

- Đ2: C14->29: Tâm trạng tác giả trước thời gian

- Đ3: C30-> hết: Lời giục giã.

Qua 4 câu thơ đầu, em thấy mong muốn lớn nhất của thi sĩ là gì?

1 Đoạn 1:

+ muốn tắt nắng đi cho màu đừng nhạt

+ muốn buộc giĩ lại cho hương đừng bay đi

-> diễn t ả mong ước táo bạo, muốn thay đổi qui luật của tạo hóa Nĩ được bộc lộ 1 cách chân thành, mãnh liệt bởi nĩ bắt nguồn từ tình yêu tha thiết với cuộc

sống.

“Ai đâu trở lại mùa thu trước

Nhặt lấy cho tôi những lá vàng, Với của hoa tươi muôn chiếc tàn, Về đây đem chắn nẻo xuân sang”

điệp cấu trúc, động từ, nhịp thơ nhanh

Thiên đường cho riêng mình, nhà thơ tìm thấy ở đâu?

• 2 Đoạn 2

• - H/a thiên nhiên & sự sống quen

thuộc hiện ra qua cái nhìn & sự

cảm nhận độc đáo của nhà thơ

• + Những h/a mang màu sắc rực

rỡ: ong bướm…tuần tháng mật,

hoa… ng n i xanh rì đồ ộ , cành t ơ

ph ph t ơ ấ : g n g i, ầ ũ thân quen,

quy n r , y tình t Tác giả ế ũ đầ ứ

dùng màu sắc đậm: xanh rì

+ Những âm thanh réo rắt: y n ế

anh…khúc tình si gợi lên tiếng hát

yêu đời của đôi chim trống mái

Tác giả đã không chỉ lắng nghe

khúc nhạc bằng tai mà bằng cả

trái tim để phát hiện ra tình yêu

trong đó Ông đã phát hiện ra vẻ

đẹp kì diệu của thiên nhiên & thổi

vào đĩ 1 tình yêu rạo rực, đắm

say, ngây ngất

• -> Aâm điệu đoạn thơ thể hiện sự quấn quýt,

giao hoà của thiên nhiên với nhau Đọc thơ

XD như được xem 1 bức tranh đầy màu sắc, đường nét, âm thanh

+ Điệp từ “này đây…của” giữ nhịp làm

đoạn thơ như 1 khúc nhạc vui đồng thời cũng như lời mời gọi của tác giả với mọi người về cảnh đẹp

+ Ngơn ngữ thơ phong phú & mới lạ

Cách đảo ngữ rất tân kì

-> Sự ngất ngây, say đắm của hồn thơ

Cõu 9-11 tỏc giả dựng biện phỏp gỡ? Nú cho thấy

quan niệm thẩm mĩ mới mẻ của XD ra sao?

• + “Vaứ naứy ủaõy aựnh saựng…goừ

cửỷa” -> Ngay caỷ ánh sáng buổi sớm cuừng mang vẻ đẹp tươi như ánh mắt Hỡnh aỷnh thaọt ủeùp, neõn thụ gụùi sửù trong treỷo

• + “Thỏng giờng ngon nhử moọt

caởp moõi gaàn”

-> so sỏnh c bi t tỡnh t , đặ ệ ứ tỏo

b o, saựng taùo,… Taực giaỷ caỷm ạ nhaọn thụứi gian baống vũ giaực

“ngon” Caựi ngon aỏy khoõng phaỷi laỏy ủaõu xa maứ ngay tửứ veỷ ủeùp cuỷa con ngửụứi “caởp moõi gaàn” Cỏi đẹp c a con ng ủ đó trở thành chu n m c cho ẩ ự cỏi p c a t đẹ ủ ự nhiờn -> 1 phỏt hi n trong quan ệ

ni m m h c c a XD ệ ĩ ọ ủ

Thái độ tác giả trước cảnh xuân? Kh¸c g× víi c¸c

nhµ th¬ ®­¬ng thêi?

•-> Cảnh vật đều quen thuộc

nhưng trong cảm nhận của

tác giả trở nên mới mẻ, như

có men say XD đã nhìn

thiên nhiên qua l ng kính ă

c a tình yêu, qua c p m t ủ ặ ắ

c a tu i tr ủ ổ ẻ

Kh¸c v i nhi u thi ớ ề nhân

lãng mạng, XD không c n ầ

ph i tìm ả cách thốt li hiện

tại, nhà th tìm th y cho ơ ấ

mình c 1 ả thiên đườ ng ngay

trên m t t ặ đấ này: không xa

l ạ mà r t i quen thu c, ấ đỗ ộ ở

ngay trong t m tay c a m ầ ủ ỗi

chúng ta

•- C12-13:

•“Tơi sung sướng Nhưng vội vàng một nửa:

•Tơi khơng chờ nắng hạ mới hồi xuân.”

• -> Sự sững sờ, khùng l¹i trong nhËn thøc bÊt chỵt vỊ sù véi vµng cđa t¸c gi¶ Ngay trong lúc đỉnh cao của sự đắm say giao hồ cùng vạn vật, cảm giác tiếc nuối thời gian vẫn song hành tồn tại

dấu (.) giữa câu

Tác giả nhận thức được điều gì về sự tồn tại của con người

trong cuộc đời?

3 Đoạn 3

•- C14-15: “Xuân đương

tới….xuân sẽ già”

-> XD cảm thấy thời gian

đang chảy trơi vùn vụt

trong mùa xuân của đất

trời

•- C16-22: “Mà xuân hết…

tiếc cả đất trời”

-> Con ng hồn tồn chịu

sự chi phối của dịng

chảy đĩ Tác giả nhìn đâu

cũng nghich lí nhưng

cũng là quy luật tất yếu

Aâm điệu thơ có sự u hoài

xen cả hờn giận.

Phép điệp & đối

• - C23-28: “Mùi tháng năm…phai tàn sắp sửa”

-> Thi nhân thấy mầm li biệt:

+ Các giác quan được huy động tối đa dẫn đến những

cảm nhận độc đáo: mùi tháng năm…

• + Mỗi sự vật trong vũ trụ đang từng giây, từng phút ngậm

ngùi chia li, tiễn biệt 1 phần đời của mình: Cơn gió xinh…

Vỡ sao nhà thơ cú tõm trạng vội vó trước sự trụi qua nhanh

chúng của thời gian?

Quan niệm về thời gian

-> Do sự thức tỉnh sõu sắc về cỏi tụi

cỏ nhõn, về sự tồn tại của mỗi

cỏ nhõn trờn đời Con người

sống cần nõng niu trõn trọng

từng giõy phỳt, làm cho cuộc

đời có ý nghĩa, nhất là những

năm thỏng của tuổi trẻ Đõy là

quan niệm hết sức tiến bộ so

với thời đại bấy giờ

Thời xưa Thời nay

Thời gian và

đời người là vĩnh cửu, con người có kiếp khác

Thời gian theo chiều tuyến tớnh, đó qua đi là

khụng bao giờ trở lại.

4 Đoạn 4

- “Mau ®i th«i…chiỊu h«m”.

-> Chính vì bất lực trước quy luật khắc nghiệt của

thời gian: khơng thể níu giữ, nên tác giả mới vội vàng

giục giã mọi ng tận hưởng tất cả những gì đẹp đẽ

nhất trên thế gian này

T á c giả bày tỏ mong muốn gì ở đoạn 3 Nó khác gì so với đoạn 1?

- Tỡnh cảm đắm say, tha thiết đến cuồng nhiệt với sự sống

1 lần nữa lại trào lờn ở cuối song mónh liệt hơn:

+ Câu “Ta muốn ôm” đặt riêng ở 1 dòng thơ như lời tuyên ngôn

về cách sống Từ “tụi” ở đầu bài đó chuyển thành từ “ta” để

mở rộng hơn chủ thể tỏc phẩm, để đối diện với toàn bộ sự

sống trần gian

+ “Caỷ sửù soỏng mụựi baột ủaàu…thụứi tửụi”

-> Đoaùn thụ daõng leõn 1 khoõng gian roọng, raỏt nhieàu hỡnh aỷnh

ủeùp Trong ủoự, con ngửụứi chuỷ ủoọng nớu giửừ thụứi gian, laứm

chuỷ thieõn nhieõn 1 caựch ủaày tham lam, voọi vaừ

Đi pệ từ: ta muốn…ta muốn

Đ ộng, tớnh từ mạnh:

riết, say, thõu,…

Nhũp thụ gaỏp gaựp

taờng tieỏn Lieọt keõ

+ Lờn đến cao trào qua h/a thơ tỏo bạo: C39 Hình

thức câu như lời đối thoại trực tiếp của tác giả với

xuân hồng Trong đó, tác giả cụ thể hoá vẻ đẹp của

xuân như thứ ngon ngọt có hình khối và tác giả được

sở hữu ở mức độ cao nhất Hình ảnh thơ táo bạo, mới lạ gây ấn tượng mạnh với người đọc.

-> Đú là cỏch bộc lộ cảm xỳc vụ cựng mónh liệt, độc

đỏo & mới mẻ chỉ cú ở XD Là niềm khỏt khao sống sụi nổi mónh liệt của thanh niờn, của tuổi trẻ.

“- Hỡi xuõn hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”

Em cảm nhận gỡ về triết lớ sống vội vàng của XD?

* Triết lớ sống vội vàng mà XD thể hiện trong TP

• + Trần thế này là 1 thiên đường rất đáng sống và th ế

gi i n y ớ à đẹ p nh t, ấ mờ hồn nhất là vỡ cú con người

gi a tu i tr ữ ổ ẻ

• + Nhưng tuổi trẻ vô cùng ngắn ngủi, thời gian sẽ cướp

đi tất cả do vậy hãy biết hưởng thụ chớnh đỏng những gỡ

mà cuộc sống dành cho mỡnh, hóy sống mónh liệt, sống

hết mỡnh, nhất là những thỏng năm tuổi trẻ Vội vàng là

để tăng chất lượng cuộc sống chứ khụng phải là

sống gấp.

-> XD đó thể hiện 1 quan niệm mới, tớch cực, thấm đượm tinh thần nhõn văn

III Tổng kết

1 ND: (SGK-tr.23)

2 NT:

- Nhịp thơ: biến đổi uyển chuyển linh hoạt theo dòng cx dồn dập, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt

- Nét riêng của giọng thơ XD đc thể hiện rất rõ trong TP, đã

truyền đc trọn vẹn cái đắm say trong tcảm của TG -> TP đã tìm

đc con đường ngắn nhất đến với trái tim ng đọc

- TG dùng dồn dập những động từ mạnh, tăng tiến chỉ sự đắm say; nhiều danh từ chỉ vẻ đẹp thanh tân tươi trẻ; nhiều tính từ chỉ xuân sắc; nhiều điệp từ, điệp câu…

• -> Thụ XD thuoọc loaùi thụ thửực tổnh chửự khoõng

phaỷi an uỷi,voó veà vỡ theỏ noự ủửụùc caỷ TG haõm moọ

Ông say mà không đắm, mơ mà k màng Cái náo nức của XD cũng là cái náo nức của

thanh niên thời bấy giờ khi sự đụng chạm với

PT đã làm tan vỡ bao bức tường kiên cố.

C ng c - D n dò ủ ố ặ

• - CM: + Khi vui(p1 t¸c phÈm) + Khi buån (p2) + Lêi kªu gäi (p3))

Giang”

C m n các em đã chú ý l ng nghe! ả ơ ắ