Kiến thức: Giúp HS hiểu được: - Sự thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX là nguyên nhân của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ngày càng phát tr
Trang 1Bài: 2 ẤN ĐỘ
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu được:
- Sự thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX là nguyên
nhân của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ngày càng phát triển mạnh
- Vai trò của giai cấp tư sản Ấn Độ, đặc biệt là Đảng Quốc đại, trong phong trào giải phóng
dân tộc Tinh thần đấu tranh anh dũng của nông dân, công nhân và binh lính Ấn Độ chống thực
dân Anh được thể hiện rõ nét qua các cuộc khởi nghĩa như khởi nghĩa Xi-pay…
- Khái niệm “châu Á thức tỉnh” và phong trào giải phóng dân tộc thời kì đế quốc chủ nghĩa
2 Kĩ năng: Biết sử dụng lược đồ Ấn Độ để trình bày diễn biến các cuộc đấu tranh tiêu biểu.
3 Thái độ:
Bồi dưỡng lòng căm thù sự thống trị dã man, tàn bạo của thực dân Anh đối với nhân dân Ấn
Độ Biểu lộ sự cảm thông và lòng khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Ấn Độ chống chủ
nghĩa đế quốc
B THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC:
Lược đồ phong trào cách mạng ở Ấn Độ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX và tranh ảnh có liên
quan
C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC:
1 Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ:
Tại sao nói cuộc Duy tân Minh Trị có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản? Nêu những
hạn chế
2 Giới thiệu bài mới:
Sử dụng lược đồ Ấn Độ giới thiệu: Ấn Độ là một quốc gia rộng lớn và đông dân nằm ở phía
nam châu Á, có nền văn hóa lâu đời, nơi ra đời nhiều tôn giáo lớn trên thế giới Năm 1498, nhà
hàng hải Va-xcô đơ Ga-ma đã vượt mũi Hảo Vọng tìm đến Ấn Độ Từ đó các nước phương Tây
đã tìm đến Ấn Độ Qua bài học hôm nay các em sẽ hiểu rõ: Các nước phương Tây đã xâm chiếm
Ấn Độ như thế nào? Thực dân Anh đã thực hiện chính sách thống trị Ấn Độ ra sao? Cuộc đấu
tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Ấn Độ diễn ra như thế nào?
3 Dạy và học bài mới:
GV: Cuối thế kỉ XVIII, thực dân Anh đã độc chiếm thị
trường Ấn Độ và áp đặt ách thống trị
Hoạt động 1: Cả lớp
H: Em có nhận xét gì về tình hình Ấn Độ cuối thế kỉ XIX?
HS dựa vào SGK trả lời:
H: Hậu quả của chính sách thống trị thực dân Anh?
HS dựa vào SGK trả lời:
- Nhân dân Ấn Độ bị bần cùng và chết đói
- Thủ công nghiệp suy sụp
- Nền văn minh lâu đời bị phá hoại
- Thực dân Anh chà đạp quyền dân tộc của nhân dân Ấn Độ.
=> Do đó phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân
chống thực dân Anh, giải phóng dân tộc tất yếu phải nổ ra
GV chốt ý ghi bảng
Hoạt động 2: Cả lớp
GV dùng lược đồ trình bày những nét chính của cuộc khởi
1 Tình hình kinh tế, xã hội Ấn Độ nửa sau thế kỉ XIX:
- Về kinh tế: Ấn Độ thành thuộc địa vànơi
thụ hàng hóa của Anh
- Về chính trị: Chính sách chia để trị.
- Về văn hóa - giáo dục: Thi hành chính sách
ngu dân
* Hậu quả:
- Kinh tế bị suy sụp
- Nền văn minh lâu đời bị phá hoại
- Thực dân Anh chà đạp quyền dân tộc của nhân dân Ấn Độ
2 Cuộc khởi nghĩa Xi-pay (1857-1859):
Trang 2H: Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa?
HS dựa vào SGK trả lời:
- Nguyên nhân: Sâu xa; trực tiếp
GV chốt ý ghi bảng
Hoạt động 3: Cá nhân
GV yêu cầu HS đọc SGK và trình bày diễn biến cuộc khởi
nghĩa Xi-pay
Gọi HS trả lời và gọi HS khác bổ sung
GV bổ sung và chốt:
Khi thực dân Anh mở rộng xâm lược nhiều nước châu Á, lực lượng
quân cịn ơe Ấ Độ khơng nhiều Tháng 5/1857, một đơn vị ở Xi-pay
đĩng ở Mi-rút (cách Đê-li 70km về phía bắc) nổi dậy khởi nghĩa.
Nghĩa quân đã nhận được sự ủng hộ của đơng đảo quần chúng nơng
dân, thợ thủ cơng, đã tiến về Đi-li Thắng lợi nhanh chĩng của cuộc
khởi nghĩa mở rộng vùng giải phĩng ra tồn miền Bắc Ấn Độ, một
phần miền Tây, làm cho cuộc khởi nghĩa cĩ tính chất dân tộc Thực
dân Anh bị đánh bất ngờ nên bị tổn thất nặng nề, phải tạm thời đình
chỉ việc xâm lược các nước khác, tập trung quân về Ấn Độ và viện
binh từ Anh sang, tìm mọi cách đàn áp Năm 1859, cuộc khởi nghĩa bị
thất bại.
GV mơ tả sự tàn bạo của thực dân Anh: Nhiều nghĩa
quân bị trĩi vào họng đại bác, rồi bắn cho tan xương nát thịt.
H: Tuy bị thất bại nhưng khởi nghĩa Xi-pay cĩ ý nghĩa gì?
HS trả lời:
GV cho HS thấy: Cùng với sự xâm lược và thống trị của
Anh, giai cấp tư sản Ấn Độ ra đời và phát triển khá nhanh
Đây là giai cấp tư sản dân tộc cĩ mặt sớm nhất châu Á trên
vũ đài chính trị Thực dân Anh lo sợ phong trào cơng nơng
rộng lớn nên tìm cách lơi kéo giai cấp tư sản Ấn Độ, cho
phép giai cấp này thành lập một chính đảng
Hoạt động 4: Cá nhân
H: Quá trình thành lập và đường lối của Đảng Quốc đại
trong 20 năm đầu?
HS dựa vào SGK trả lời:
H: Đảng Quốc đại cĩ vai trị như thế nào trong phong trào
đấu tranh của nhân dân Ấn Độ?
HS dựa vào SGK trả lời:
GV tường thuật về cuộc tổng bãi cơng ở Bom-bay và chốt ý:
- Thực dân Anh bắt và đưa Ti-lắc ra xử án Tháng 6/1908,
cơng nhân Bom-bay nổi dậy tổng bãi cơng Mặc dù bị khủng
bố, song cuộc bãi cơng đã kéo dài sáu ngày như dự định.
H: Ý nghĩa của tổng bãi cơng của cơng nhân Bom-bay
năm 1908?
HS dựa vào SGK trả lời:
- Đây là cuộc đấu tranh chính trị đầu tiên của giai cấp vơ
sản Ấn Độ
- Là đỉnh cao của phong trào giải phĩng dân tộc ở Ấn Độ
Nguyên nhân:
+ Sâu xa: Sự xâm lược và thống trị tàn bạo của thực dân Anh ở Ấn Độ
+ Trực tiếp: Sự bất mãn của binh lính Ấn
Độ trong quân đội Anh (gọi Xi-pay)
- Diễn biến:
+ Ngày 10/5/1857, lính Xi-pay ở Mi-rút nổi dậy khởi nghĩa Năm 1859 khởi nghĩa bị thất bại
- Ý nghĩa:
+ Cuộc khởi nghĩa tiêu biểu cho tinh thần bất khuất của nhân dân Ấn Độ
+ Mở đầu cho phong trào giải phĩng dân tộc rợng lớn sau này
3 Đảng Quốc đại và phong trào dân tộc (1885-1908):
- Năm 1885, Đảng Quốc đại được thành lập
- Đảng Quốc đại phân hĩa: Phái cấp tiến do Ti-lắc đứng đầu, phản đối đường lối ơn hịa
- Tháng 6/1908, cơng nhân Bom-bay nổi dậy tổng bãi cơng
* Ý nghĩa:
- Đây là cuộc đấu tranh chính trị đầu tiên của giai cấp vơ sản Ấn Độ
- Là đỉnh cao của phong trào giải phĩng dân
Trang 3những năm đầu thế kỉ XX tộc ở Ấn Độ những năm đầu thế kỉ XX.
3 Củng cố:
- Thực dân Anh xâm lược và tiến hành chính sách thống trị tàn bạo gây ra nhiều hậu quả cho nhân dân Ấn Độ, làm kìm hãm sự phát triển và gây ra nạn đói khủng khiếp
- Nhân dân Ấn Độ liên tiếp đứng lên đấu tranh, tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Xi-pay Giai cấp tư sản, đứng đầu là Đảng Quốc đại, cũng đấu tranh chống thực dân Anh nhưng không triệt để vànội bộ Đảng bị phân hóa.
4 Hướng dẫn tự học:
a Bài vừa học:
Trả lời các câu hỏi ở cuối bài trang 12 SGK
b Bài sắp học:
Dặn dò HS đọc và soạn trước bài 3 TRUNG QUỐC