Tình huống 9 Bình hỏi Thanh : - Có phải pháp luật mang tính quy phạm phổ biến vì pháp luật sau khi đợc ban hành phải đợc phổ biến cho tất cả mọi ngời không?. Mọi hành động xâm phạm lợi í
Trang 1TrÇn V¨n Th¾ng (Chñ biªn) NguyÔn Trung TÝn – TrÇn Quang TuÊn
T×nh huèng
gi¸o dôc c«ng d©n 12
nhµ xuÊt b¶n gi¸o dôc
Trang 2Bản quyền thuộc Nhà xuất bản Giáo dục.
283-2008/CXB/101-635/GD Mã số : TZG09H8 - TTS
Lời giới thiệu
Tình huống Giáo dục công dân 12 lần đầu tiên đợc biên soạn theo
yêu cầu đổi mới phơng pháp dạy và học trong nhà trờng phổ thông, nhằmgiúp học sinh khắc sâu nội dung kiến thức bài học trong sách giáo khoa vàvận dụng kiến thức vào vịec lí giải một số hiện tợng, tình huống pháp luật th-ờng gặp trong đời sống xã hội
Cuốn sách này gồm 137 tình huống, đợc biên soạn theo nội dung của
10 bài trong sách giáo khoa Giáo dục công dân 12 Cuối mỗi tình huống đều
có câu hỏi để học sinh tự trả lời, trong đó ở một số tình huống khó còn có gợi
ý t liệu tham khảo nhằm giúp học sinh có cơ sở để trả lời Ngoài bài tập tìnhhuống, sách còn cung cấp một số truyện đọc hoặc thông tin, t liệu có chứa
đựng tình huống để học sinh có thể liên hệ với thực tiễn cuộc sống
Lần đầu tiên đợc biên soạn, cuốn sách này khó tránh khỏi nhữngkhiếm khuyết nhất định Vì vậy, những ý kiến đóng góp quý báu của các
Trang 3thầy cô giáo, các em học sinh và bạn đọc gần xa sẽ giúp tác giả hoàn thiệnhơn cho những lần xuất bản sau.
các tác giả
Bài 1 pháp luật và đời sống
Câu hỏi :
Trang 41 Em suy nghĩ thế nào về ý kiến trên đây ?
2 Để quản lí xã hội, ngoài việc ban hành pháp luật, nhà nớc còn phải làm gì ?
Tình huống 3
Tân nghe nói, pháp luật rất cần thiết đối với mỗi công dân, vì đây làphơng tiện để công dân thực hiện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp củamình Tân rất băn khoăn : Mình có thấy pháp luật cần thiết cho mình đâu ?Mình cần gì pháp luật nhỉ ? Không có pháp luật thì mình còn thấy thoải mái,
có pháp luật thì mình lại thấy vớng thêm, gò bó thêm, mất tự do thêm nữa
Câu hỏi :
1 Em có đồng cảm với điều băn khoăn của Tân không ?
2. Trong cuộc sống, pháp luật có cần thiết cho mỗi công dân và cho
em không ?
Tình huống 4
Tiến và Tài nói chuyện với nhau về bản chất giai cấp của pháp luật
- Tiến : Pháp luật nớc nào cũng mang bản chất giai cấp vì pháp luật donhà nớc ban hành và bảo đảm thực hiện
- Tài : Quan niệm nh thế là xa rồi Pháp luật ngày nay không còn thể hiện bản chất giai cấp nữa đâu Pháp luật là của cả xã hội rồi mà
Vậy mà, có nhiều ngời lại nói, pháp luật chỉ mang bản chất giai cấp,chỉ bảo vệ lợi ích của nhà nớc mà thôi Hoà cứ suy nghĩ mãi mà vẫn cha tìm
ra lời giải đáp
Câu hỏi :
Trang 51 Theo em, quy định của pháp luật trong tình huống này trả lời cho câu hỏi nào về bản chất của pháp luật ?
2 Pháp luật do nhà nớc ban hành có vì sự phát triển của xã hội hay không ?
Tình huống 6
Chị Hiền và anh Thiện yêu nhau đã đợc hai năm và hai ngời bànchuyện kết hôn với nhau Thế nhng, bố chị Hiền thì lại muốn chị kết hôn vớianh Thanh là ngời cùng xóm nên đã kiên quyết phản đối việc này Khôngnhững thế, bố còn tuyên bố sẽ cản trở đến cùng nếu chị Hiền cứ nhất địnhxin kết hôn với anh Thiện
Trình bày mãi với bố không đợc, cực chẳng đã, chị Hiền đã nói : Nếu
bố cứ cản trở con là bố vi phạm pháp luật đấy !
Giật mình, bố hỏi chị Hiền : Tao vi phạm thế nào ? Tao là bố thì tao cóquyền quyết định việc kết hôn của chúng mày chứ !
Khi ấy, chị Hiền trả lời : Bố ơi ! Khoản 3 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia
đình năm 2000 quy định : Việc kết hôn do nam nữ tự nguyện quyết định,không bên nào đợc ép buộc, lừa dối bên nào ; không ai đợc cỡng ép hoặc cảntrở Thế bố cản trở con thì bố có vi phạm pháp luật không nhỉ ?
Câu hỏi :
1 Hành vi cản trở của bố chị Hiền có đúng pháp luật không ?
2 Tại sao chị Hiền phải nêu ra Luật Hôn nhân và gia đình để thuyết phục bố ?
3 Trong trờng hợp này, pháp luật có cần thiết đối với công dân không ?
Tình huống 7
Anh X là nhân viên của Công ti H Tháng trớc, anh xin nghỉ phép vàomiền Nam để thăm ngời em ruột đang bị ốm Do trục trặc về vé tàu nên anhkhông thể trở ra miền Bắc và đến cơ quan làm việc ngay sau khi hết phép đ-
ợc Anh X đã gọi điện thoại đến Công ti nêu rõ lí do và xin đ ợc nghỉ thêm 3ngày Sau đó, Giám đốc Công ti H đã ra quyết định sa thải anh X với lí do :
Tự ý nghỉ làm việc ở Công ti Anh X đã khiếu nại Quyết định của Giám đốcvì cho rằng, căn cứ vào Điều 85 Bộ luật Lao động (sửa đổi, bổ sung năm2006), Quyết định sa thải anh là không đúng pháp luật
Câu hỏi :
Trang 61 Qua tình huống trên, theo em, pháp luật có vai trò nh thế
nào đối với công dân ?
2. Tại sao anh X lại căn cứ vào Điều 85 Bộ luật Lao động để
khiếu nại Quyết định của Giám đốc Công ti H ?
3 Nếu không dựa vào quy định tại Điều 85 Bộ luật Lao động,
anh X có thể bảo vệ đợc quyền và lợi ích hợp pháp của mình không ?
Tình huống 8
Giôn Lốc, nhà t tởng ngời Anh ở thế kỉ XVII đã từng khẳng định : ở
đâu không có pháp luật, ở đó không có tự do Vậy mà em nghe một số ngờikhác lại nói rằng : ở đâu có pháp luật, ở đó không có tự do
Vậy, ai đúng, ai sai đây ? Lan nghĩ mãi mà không hiểu
Câu hỏi :
Em đồng ý với lời khẳng định của Giôn Lốc hay không ? Vì sao ?
Tình huống 9
Bình hỏi Thanh :
- Có phải pháp luật mang tính quy phạm phổ biến vì pháp luật sau khi
đợc ban hành phải đợc phổ biến cho tất cả mọi ngời không ?
Thanh :
- Đúng đấy ! Các quy phạm pháp luật do nhà nớc ban hành đợc phổbiến cho tất cả mọi ngời, vì thế mà pháp luật có tính quy phạm phổ biến
Câu hỏi :
1 Em có nhận xét gì về cách hiểu của Bình và Thanh ?
2 Em hiểu thế nào về tính quy phạm phổ biến của pháp luật ?
Tình huống 10
Pháp luật giao thông đờng bộ quy định : Cấm xe ô tô, xe máy, xe đạp
đi ngợc chiều của đờng một chiều Quy định này của pháp luật là quy tắc xử
sự chung, phổ biến, ai tham gia giao thông cũng đều phải biết
Trang 7Pháp luật giao thông đờng bộ quy định : Ngời đi xe máy phải đội mũbảo hiểm (kể cả ngời điều khiển và ngời ngồi trên xe) Đây là một quy địnhchung, do nhà nớc ban hành, bắt buộc đối với tất cả mọi ngời Vậy mà bạnKhánh ở lớp 12 B lại nói : Bắt buộc chung là bắt buộc nói chung đấy thôi,còn nói riêng thì vẫn có ngoại lệ.
Câu hỏi :
1 Em hiểu thế nào về đặc trng này của pháp luật ?
2 Bạn Khánh nói nh vậy có đúng không ? Tại sao ?
Tình huống 12
Hôm trớc, cô giáo giảng về mối quan hệ giữa pháp luật và kinh tế,trong đó cô kết luận : Pháp luật và kinh tế có mối quan hệ gắn bó với nhau.Vậy mà, một số bạn vẫn băn khoăn vì : Pháp luật và kinh tế là hai lĩnh vựckhác nhau, chẳng có gì liên quan đến nhau cả, pháp luật do nhà nớc banhành còn việc phát triển kinh tế lại do các tổ chức, cá nhân thực hiện Vậynên hiểu nh thế nào cho đúng !
đạo đức nhỉ ?
Câu hỏi :
1 Theo em, quy định tại Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình có
thể hiện quy tắc đạo đức không ? Tại sao ?
2 Em hãy chứng minh, pháp luật có mối quan hệ với đạo đức.
Trang 8nớc và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo dục” Điều 27 Luật Bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục trẻ em quy định “Nhà nớc có chính sách phát triển sự nghiệp y
tế, đa dạng hoá các loại hình dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh ; có chính sáchmiễn, giảm phí khám bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng cho trẻ em ;bảo đảm kinh phí khám bệnh, chữa bệnh cho trẻ em dới sáu tuổi”
- Vân : Tớ thấy Điều 65 Hiến pháp và Điều 27 Luật Bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục trẻ em là hai điều luật trong hai văn bản khác nhau, có liên quangì với nhau đâu ?
Câu hỏi :
1 Em cho biết nhận xét của mình về ý kiến của Thảo và Vân.
2 Theo em, quy định của Điều 65 Hiến pháp và Điều 27 Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em có mối liên hệ gì với nhau không ? Mối liên hệ này nói lên điều gì ?
- Bình : Mình sẽ tố cáo họ với các chú công an
- Thanh : Nh vậy là cậu dựa vào pháp luật để thực hiện quyền tố cáo rồi đó Cậu đã thấy pháp luật cần thiết cho mọi ngời cha ?
- Bình : Không có pháp luật thì mình cũng tố cáo đợc chứ, cần gì phải
có pháp luật
Câu hỏi :
1 Em suy nghĩ thế nào về cuộc trao đổi của Bình và Thanh ?
2. Pháp luật có vai trò nh thế nào đối với mỗi công dân và đối với toàn xã hội ?
II – truyện đọc, thông tin, t liệu
Trang 9nhà nớc thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhânvới giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức
Quyền lực nhà nớc là thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữacác cơ quan nhà nớc trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tpháp
Mọi hành động xâm phạm lợi ích của Nhà nớc, quyền và lợiních hợppháp của tập thể và của công dân đều bị xử lí theo pháp luật
đồng Quản trị phải bàn bạc và cùng nhau xây dựng Ông Chủ tịch giải thíchcho vợ rằng, theo quy định tại mục a khoản 2 Điều 111 Luật Doanh nghiệpnăm 2005, công việc này là phải do chính ông xây dựng Ngời vợ ông không
đồng ý với giải thích trên và cho rằng ông đã làm một việc phi dân chủ,không đúng pháp luật
Câu hỏi:
1 Việc ông Chủ tịch tiến hành lập kế hoạch hoạt động của Hội đồng Quản trị căn cứ theo mục a khoản 2 Điều 111 Luật Doanh nghiệp có phải là
ông đã đa quy định pháp luật trên vào cuộc sống không ? Hành vi đó của
ông có phải là hành vi thực hiện pháp luật không ?
Trang 102 Ngời vợ của ông Chủ tịch Hội đồng Quản trị cho rằng hành vi của
Gợi ý : Tham khảo Luật Doanh nghiệp năm 2005 để trả lời câu hỏi 1
Điều 111 Chủ tịch Hội đồng quản trị
Chủ tịch Hội đồng quản trị có các quyền và nhiệm vụ sau đây :
a) Lập chơng trình, kế hoạch hoạt động của Hội đồng quản trị
đơn vị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam ; sĩ quan, hạ sĩ quan chuyênnghiệp trong các cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân Việt Nam ; cán bộlãnh đạo, quản lí nghiệp vụ trong các doanh nghiệp 100% vốn sở hữu nhà n-ớc) Với mục đích thành lập doanh nghiệp t nhân, anh Tuấn đã nộp đủ hồ sơ
đăng kí kinh doanh theo quy định của Điều 16 luật này tại cơ quan đăng kíkinh doanh có thẩm quyền Sau 10 ngày làm việc, kể từ ngày nộp hồ sơ, anhTuấn đến cơ quan đăng kí kinh doanh trên yêu cầu cấp cho mình Giấy chứngnhận đăng kí kinh doanh
Trang 11hợp với khả năng và nguyện vọng của mình Theo cha, con nên thi vào cáctrờng nh Đại học Khoa học Tự nhiên hoặc Đại học Bách Khoa thì phù hợpvới khả năng của con.
Ngời mẹ không nhất trí với ý kiến ngời cha và cho rằng con mình phảithi vào Trờng Đại học Kinh tế Quốc dân, vì chỉ có am hiểu về kinh tế thì mới
có cuộc sống đầy đủ sau này đợc Ngời con đã không nghe theo cả cha và mẹ
mà quyết định thi vào Trờng Đại học Xây dựng, vì rất ham mê ngành Xâydựng
Ngời mẹ cho rằng, việc làm này của con là không nghe theo lời cha
3 Theo em, việc ngời mẹ cho rằng ngời con nh vậy là bất hiếu (vô đạo
đức) có đúng không ? Vì sao ?
Tình huống 4
ở một khu phố nọ có ba gia đình ở cạnh nhà nhau, cùng nằm giáp mặt
đờng Hai trong số ba gia đình này đã tự ý xây ra phía ngoài đất công để kinhdoanh nớc giải khát, khi không có giấy phép Còn gia đình ở giữa không xâythêm, vì cho rằng hành vi trên là vi phạm pháp luật
Tổ dân phố đã tiến hành họp dân về việc làm trên của hai gia đình xâydựng ra ngoài đất công khi không đợc phép Tại cuộc họp có nhiều ý kiếnkhác nhau :
- Những ngời theo ý kiến thứ nhất thì cho rằng, hành vi của hai gia
đình đó là không tuân thủ pháp luật, bởi theo quy định của pháp luật làkhông đợc tự ý xây dựng vào phần đất mà mình không thuộc quyền sử dụngcủa mình
Trang 12- Những ngời theo ý kiến thứ hai thì cho rằng, hè phố còn rất rộng.Việc hai gia đình trên có xây ra ngoài một chút cũng không ảnh hởng gì, vànghĩa vụ của hàng xóm là phải giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống Vả lại,hoàn cảnh hai gia đình trên cũng rất khó khăn về kinh tế
Ông tổ trởng dân phố đi tới kết luận rằng, xét hoàn cảnh hai gia đìnhtrên, tổ dân phố đồng ý để hai gia đình trên xây dựng thêm vào phần đấtcông và tiếp tục kinh doanh nớc giải khát với điều kiện phải tuân thủ đúngpháp luật về việc kinh doanh đó Hai gia đình trên cho rằng ý kiến của ông tổdân phố là hợp tình hợp lí Tuy nhiên sau đó trong tổ dân phố vẫn còn cónhiều ý kiến bất đồng với kết luận trên
1. Theo em, hành vi của ngời cảnh sát giao thông có phải là
hành vi thực hiện pháp luật không ? Nếu phải thì đó là hành
vi áp dụng pháp luật hay tuân thủ pháp luật ?
2 Hành vi vợt đèn văng không đúng quy định của Chung là
hành vi gì ?
Tình huống 6
Trang 13Công ti A kí hợp đồng với Công ti B Theo đó, Công ti A bán choCông ti B một số lợng thép theo giá cả, chất lợng và các điều khoản cơ bảnkhác đợc các bên quy định rõ trong hợp đồng.
Theo đúng quy định trong hợp đồng, Công ti A có quyền nhận mộtkhoản tiền Công ti B chuyển đến qua hệ thống ngân hàng và có nghĩa vụgiao đúng số lợng thép cho Công ti B tại địa điểm và thời điểm thoả thuận
Cũng theo đúng các quy định cả hợp đồng trên, Công ti B có quyềnnhận số lợng thép theo đúng thoả thuận về chất lợng tại địa điểm và thời
điểm thoả thuận trên và có nghĩa vụ trả cho Công ti A một khoản tiền muathép qua hệ thống ngân hàng
3 Theo em, nếu không có giai đoạn 1, liệu có giai đoạn 2 không ?
4 Theo em, có thể có trờng hợp chỉ có giai đoạn 1 mà không có giai
đoạn 2 không ?
Tình huống 7
Công ti A đăng kí kinh doanh xây dựng tại cơ quan đăng kí kinhdoanh có thẩm quyền Sau một thời gian hoạt động, Công ti A đã tiến hànhhoạt động kinh doanh vật liệu xây dựng (hoạt động trên không có trong đăng
kí kinh doanh của Công ti này)
Câu hỏi :
1 Hành vi tiến hành hoạt động kinh doanh vật liệu xây dựng không
đúng giấy phép kinh doanh có phải là hành vi trái pháp luật không ?
(Biết rằng hoạt động trên theo quy định của pháp luật là hoạt động cần có giấy phép kinh doanh).
2 Theo em, hành vi vi phạm pháp luật đó là hành động hay là không hành động?
Tình huống 8
Từ mấy năm nay, Công ti Cổ phần Sản xuất vật liệu xây dựng HoàMinh vẫn đợc đánh giá là làm ăn nghiêm chỉnh Thế mà, hôm trớc Công ti
Trang 14bị Thanh tra môi trờng lập biên bản xử phạt hành chính Thì ra, Công ti này
đã không áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trờng theo quy định của phápluật
Câu hỏi:
1 Nếu Quang không đủ năng lực hành vi dân sự để kí hợp đồng trên thì việc kí hợp đồng bán chiếc vô truyến trên có phải là hành vi vi phạm pháp luật dân sự không ?
2 Theo em, có phải là kí thoả thuận một cách tự nguyện thì thoả thuận đó là hợp pháp ?
Tình huống 10
Nguyễn Văn A đi xem máy trên đờng phố bị một cành cây rơi xuốnglàm A không tự chủ đợc tay lái, nên cả ngời và xe văng trên đờng NguyễnVăn B đi xe máy sau một đoạn đâm vào xe máy của A làm xe máy của B hhại một số bộ phận và bản thân B bị thơng nhẹ B đòi A bồi thờng thiệt hại vềsức khoẻ và tài sản A không chịu bồi thờng vì cho rằng việc B bị thơng và
xe bị h hại là không phải do mình mà do cành cây gẫy gây ra Cơ quan có
Trang 15thẩm quyền giải quyết vụ việc trên đã ra quyết định bác yêu cầu của B với lí
do A không có lỗi trong việc B bị thiệt hại (biết rằng kết luận việc A không
có lỗi là phù hợp với quy định của pháp luật)
Tình huống 11
C đi xe máy vợt đèn đỏ ở mỗi ngã t đờng phố và đã đâm vào xe máycủa D đang đi đến từ phía đờng tín hiệu báo đèn xanh Xe máy của D bịhỏng nặng còn D chỉ bị xây xát nhẹ C và D đã thoả thuận với nhau về giảiquyết vụ việc trên C đã nhận lỗi thuộc về mình và đền bù thiệt hại cho Dmột số tiền mà D yêu cầu Ngoài ra, C còn bị cảnh sát giao thông phạt tiền vìhành vi vợt đèn đỏ
C cho rằng, mình đền bù D theo thoả thuận là đợc rồi, còn việc phạtcủa cảnh sát là không phù hợp với lẽ công bằng
Câu hỏi:
1 Theo em, việc C đền bù thiệt hại cho D do hành vi vi phạm pháp luật của mình gây ra có phải là hành vi gánh chịu trách nhiệm pháp lí dân
sự không ?
2 Việc cảnh sát giao thông phạt C do lỗi vợt đèn đỏ có phải là hành
vi truy cứu trách nhiệm pháp lí hành chính của C không?
3 Theo định nghĩa về trách nhiệm pháp lí trong bài, em hãy xác định trách nhiệm pháp lí của C ?
Tình huống 12
Ông Bình đã xây dựng nhà trên đất công Cơ quan có thẩm quyền đãlập biên bản về hành vi vi phạm của ông và yêu cầu ông tự dỡ bỏ, khôi phụclại nguyên trạng phần đất công mà ông lấn chiếm trớc khi xây dựng Sau thờigian quy định, ông Bình không thực hiện nghĩa vụ của mình, cơ quan cóthẩm quyền đã áp dụng biện pháp cỡng chế là dỡ bỏ công trình trên và phạt
ông Bình phải đền bù chi phí dở bỏ này
Trang 16Câu hỏi:
1 Theo em, việc Toà án xét xử ông H về tội gây thơng tích cho ông G
có phải là hành vi truy cứu trách nhiệm pháp lí đối với hành vi vi phạm pháp luật không ?
2 Quyết định này của Toà án có ý nghĩa gì với ông G và những ngời khác ?
Tình huống 14
X đến nhà Y chơi, Thấy Y đi vắng mà cửa nhà không đóng, X liềnvào nhà và lấy trộm một chiếc xe đạp Việc làm trên của X đã bị cơ quan cóthẩm quyền phát hiện và tiến hành truy cứu trách nhiệm pháp lí đối với Xtrên cơ sở các quy định trong Bộ luật Hình sự
Trang 17M đi xe máy đến một ngã t, mặc dù có báo hiệu đèn đỏ nhng vẫnkhông dừng lại Do không tuân theo chỉ dẫn của tín hiệu đèn nên đã bị mộtcảnh sát giao thông bắt dừng lại và yêu cầu xuất trình giấy tờ M đã xuấttrình đầy đủ giấy tờ cần thiết, song ngời cảnh sát giao thông vẫn lập biên bản
và yêu cầu nộp phạt M nói với ngời cảnh sát rằng, anh ta xử lí nh vậy làkhông có tình, có lí, vì thứ nhất : Thực tế đờng khi đó rất vắng M không gâytai nạn giao thông ; thứ hai : M đã xuất trình đầy đủ giấy tờ một cách hợppháp
Câu hỏi:
1 Theo em, việc làm trên của ngời cảnh sát giao thông có đúng pháp luật không ?
2 ý kiến của M nh vậy có đúng không ?
3 Nếu nh có hành vi vi phạm pháp luật ở đây thì hành vi đó là loại hành vi vi phạm pháp luật gì ?
Tình huống 16
Ông Quốc và ông Hải kí kết với nhau một hợp đồng mua bán nhà.Theo đó, ông Quốc bán cho ông Hải một ngôi nhà của mình với một khoảntiền theo thoả thuận
Hai bên đã kí một hợp đồng đặt cọc cho việc mua bán trên Theo đó,
ông Hải đa cho ông Quốc một khoản tiền, với điều kiện đến thời hạn theothoả thuận Quốc không bán cho Hải thì Quốc phải trả lại cho Hải số tiền đặtcọc cộng với một khoản tiền bằng khoản tiền đó (nghĩa là số tiền bằng hailần số tiền đặt cọc) Nếu khi đó Hải không mua nữa thì Quốc giữ lại số tiền
Trang 183 Nếu hành vi của ông Quốc là vi phạm pháp luật thì hành vi đó thộc loại vi phạm pháp luật gì ?
II - Truyện đọc, thông tin, t liệu
Thông tin, t liệu
1 Xử phạt 770 phơng tiện chở quá tải
Sau hai tuần ra quân, lực lợng Cảnh sát giao thông và giao thông Côngchính đã lập biên bản xử lí 891 phơng tiện chở quá khổ, quá tải, với tổng sốtiền xử phạt trên 1,5 tỉ đồng và tạm giữ 58 phơng tiện Trong số phơng tiện bị
xử phạt có đến 770 trờng hợp vi phạm lỗi chở quá tải, trong đó có những xechở gấp đôi tải trọng cho phép
(Theo Báo Sài Gòn giải phóng, ngày 14-4-2008)
Câu hỏi :
Việc Cảnh sát giao thông và giao thông Công chính xử lí vi phạm là biểu hiện của hình thức nào trong các hình thức thực hiện pháp luật ?
2 Tháo dỡ xong các công trình vi phạm tại Công viên Tuổi trẻ thủ đô trong tháng 7-2008
Ngày 5-6-2008, Uỷ ban nhân dân TP Hà Nội đã ra thôgn báo kết luậncủa Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân TP Nguyễn Văn Khôi tại cuộc họp ngày30-5-2008 về việc xử lí những vi phạm tại Công viên Tuổi trẻ Thủ đô
Thời gian qua, hàng chục công trình xây dựng sai quy hoạch và saiphép đã mọc lên tại Công viên Tuổi trẻ Thủ đô cùng với các vi phạm về quản
lí, sử dụng đất khác, gây bức xúc trong d luận Phó Chủ tịch Nguyễn VănKhôi giao Uỷ ban nhân dân quận Hai Bà Trng chủ trì, phối hợp với Công tiThơng mại và Đầu t phát triển Hà Nội - đơn vị trực tiếp quản lí Công viênTuổi trẻ Thủ đô lập kế hoạch và thông báo công khai tiến độ, thời gian tháo
dỡ các công trình vi phạm tại Công viên này Trong tháng 6, việc tháo dỡnhững hạng mục, công trình vi phạm phải đợc triển khai và phấn đấu hoànthành trong tháng 7-2008
(Theo Báo Hànộimới, ngày 02-6-2008)
Câu hỏi :
Theo em, việc xử lí vi phạm tại Công viên Tuổi trẻ Thủ đô là hình thức thực hiện pháp luật nào ?
Bài 3
Trang 19Hôm hai bạn đăng kí thi vào hai trờng khác nhau, Tú nói với NgọcAnh : Thế là tớ và bạn không bình đẳng với nhau đâu nhé ! Bạn đợc xã hội u
ái hơn mình rồi, bất bình đẳng rồi đấy ! Thấy thế, Ngọc Anh phản đối : Dùthi vào hai trờng khác nhau, nhng chúng mình vẫn đợc bình đẳng với nhauchứ !
Câu hỏi :
1 Em nhận xét thế nào về suy nghĩ của Tú ?
2 Trong trờng hợp này, Ngọc Anh và Tú có bình đẳng với nhau trong việc hởng quyền không ?
Tình huống 2
Tốt nghiệp trung học phổ thông, bạn bè trong lớp mỗi ngời một ngả
Có đến gần 20 bạn đợc vào đại học, tiếp tục thực hiện đợc ớc mơ học đờng.Còn những ngời khác thì ngời vào trung cấp chuyên nghiệp, ngời theo họcnghề, ngời vào làm việc trong nhà máy, ngời làm kinh doanh, Từ đó, nhiềubạn suy nghĩ : Bạn bè ta nay đâu còn đợc bình đẳng nh nhau nữa ! Ngời đợcvào đại học sao có thể nói là bình đẳng với ngời vào trung cấp ; ngời phải lao
động chân tay đâu có thể bình đẳng với ngời ngồi ở học đờng ! Mong saochúng ta trở lại tuổi học trò để cùng đợc nh nhau nhng những tháng nămqua !
Câu hỏi :
1 Em có nhận xét gì qua tâm sự trên của các bạn sau khi tốt
nghiệp trung học phổ thông ?
2 Em hiểu thế nào là bình đẳng giữa học sinh tốt nghiệp trung
học phổ thông trong việc vào các trờng đại học, trung cấp chuyên nghiệp hoặc đi vào cuộc sống lao động sản xuất ?
Tình huống 3
Trang 20Trờng Trung học phổ thông N có một lớp chọn toàn các bạn học sinhgiỏi Điều kiện để vào lớp đó ngặt nghèo lắm : Phải là học sinh giỏi ở lớp 10
và lớp 11 mới đợc dự thi và phải thi đạt điểm rất cao mới đợc tuyển vào.Nhiều bạn muốn đợc vào lớp này để có điều kiện học tập tốt hơn, nhng khithi thì không đỗ Các bạn này nói, họ không đợc bình đẳng với các bạn đợctuyển vào lớp chọn Nhiều bạn khác băn khoăn vì không hiểu nên suy nghĩ
nh thế nào cho đúng !
Câu hỏi :
1 Theo em, giữa các bạn thi đỗ, đợc tuyển vào lớp chọn với các
bạn không thi đỗ có sự bình đẳng với nhau không ?
2. Em hiểu thế nào là bình đẳng về quyền của học sinh trong
việc thi và tuyển vào lớp chọn ?
Tình huống 4
Vào giờ tan học buổi chiều, ngời ta thấy một chú cảnh sát giao thôngyêu cầu bốn học sinh đang đi xe đạp phải dừng lại Thì ra, các bạn học sinhnày đã đi vào đờng ngợc chiều Hai học sinh lớp 12 (17 tuổi) bị chú cảnh sátgiao thông phạt tiền với mức mỗi ngời là 20.000 đồng Hai học sinh lớp 10(15 tuổi) thì không bị phạt tiền mà chỉ bị phạt cảnh cáo bằng văn bản
Khi về nhà, hai học sinh lớp 12 kể lại cho bố mẹ câu chuyện này Bố
mẹ hai em tức lắm, vì cho rằng chú cảnh sát giao thông xử phạt nh vậy làkhông công bằng : Cùng đi xe đạp vào đờng ngợc chiều mà ngời thì bị phạttiền, ngời thì chỉ bị phạt cảnh cáo
Câu hỏi :
1 Theo em, tại sao trong trờng hợp này, đối với cùng một vi
phạm nh nhau mà chú cảnh sát giao thông lại áp dụng các hình thức xử phạt khác nhau ?
2 Việc xử phạt của chú cảnh sát giao thông có trái với nguyên
tắc Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí hay“ ”
không ? Vì sao ?
Tình huống 5
Tại một phiên toà hình sự, hai bị cáo bị buộc tội là đã lợi dụng chức
vụ, quyền hạn, chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lí Hai bịcáo này đều có cùng độ tuổi, sức khoẻ, công trạng và hoàn cảnh nh nhau,
đều cùng tham ô với mức mỗi ngời là 180 triệu đồng Toà đã áp dụng Điều
Trang 21278 Bộ luật Hình sự về “Tội tham ô tài sản”, tuyên phạt hai bị cáo với mứchình phạt khác nhau : Bị cáo 42 tuổi bị phạt 7 năm tù giam ; bị cáo 42 tuổi bịphạt 8 năm tù giam Nhiều ngời thắc mắc : Pháp luật có quy định ngời 42tuổi phải chịu trách nhiệm pháp lí cao hơn ngời 41 tuổi đâu !
Câu hỏi :
1 Theo em, việc Toà án tuyên phạt hai bị cáo với hai mức phạt
tù khác nhau nh vậy có đúng pháp luật không ?
2 Em hiểu thế nào là bình đẳng về trách nhiệm pháp lí trong
trờng hợp này ?
Tình huống 6
Đoan nói Minh :
- Có phải Nhà nớc ban hành pháp luật, trong đó quy định không phânbiệt đối xử giữa công dân thuộc các dân tộc, tôn giáo, không phân biệt giàunghèo, thành phần và địa vị xã hội tức là Nhà nớc đã bảo đảm quyền bình
đẳng của công dân trớc pháp luật phải không ?
Câu hỏi :
Trang 221 Anh T có quyền cản trở chị T đi học không ?
2 Em hiểu thế nào là quyền bình đẳng vợ chồng trong quan hệ nhân thân ?
Tình huống 2
Gia đình ông Ninh và bà Nga có căn hộ ở chung c đã đợc 8 năm nay.Căn hộ này cũng đẹp và rộng rãi, đủ để ở cho 4 ngời trong gia đình và còn 1phòng dành cho những khi có khách Thế nhng, rồi bỗng ông Ninh có ý địnhbán căn hộ này để mua một căn nhà riêng rộng hơn một chút Ông Ninh nóivới về vợ về ý định này của mình
Thấy vậy, bà Nga nói :
- Đối với gia đình mình thì căn hộ này đã là lí tởng lắm rồi, cần gì phảibán để mua căn nhà khác nữa cho tốn kém, trong khi nếu mua thì nhà mìnhlại phải đi vay thêm tiền
Ông Ninh cho rằng mình có toàn quyền nên đã trịnh trọng tuyên bố :
- Đấy là tôi nói chuyện với bà thôi, chứ tôi thì đã quyết định rồi, cóngời đồng ý mua căn hộ này rồi, tuần sau sẽ tiến hành làm thủ tục
Trang 23Tình huống 4
Hoa sinh ra và lớn lên trong một gia đình trí thức, bố là kĩ s cơ khí, mẹ
là giáo viên trung học cơ sở Năm nay Hoa đang học lớp 12, với ớc mơ, dự
định thi vào Trờng Đại học S phạm để sau này trở thành cô giáo nh mẹ mình
Đã gần đến ngày nộp hồ sơ dự thi đại học, Nga tha chuyện với bố mẹ về ý
định của mình để thực hiện ớc mơ mà em hằng ấp ủ Nghe xong chuyện, mẹHoa thì đồng ý, còn bố thì phản đối, vì bố muốn Hoa thi vào Khoa Quản trịkinh doanh của Trờng Đại học Kinh tế để sau này trở thành doanh nhân.Thấy bố nói vậy, Hoa không biết phải quyết định thế nào
Câu hỏi :
1 Theo em, Hoa phải làm gì trong trờng hợp này ?
2 Bố Hoa có quyền quyết định không cho Hoa thi vào Trờng Đại học
S phạm không ?
Tình huống 5
Nhìn vẻ mặt u buồn của Thái mà những ngời hàng xóm thật ái ngại vàthơng cậu Năm nay Thái đã 16 tuổi mà luôn bị bố mắng mỏ, hắt hủi ởtrong nhà, em chẳng có quyền gì cả, nói gì cũng bị bố ngắt lời, trình bày gì
bố cũng không nghe Bố thờng nói với Thái : Mày là con thì không có quyềngì cả, bố mẹ nói gì cũng phải nghe, bảo làm gì cũng phải làm, nh thế mới là
đứa con ngoan Thái biết, dù là con thì cũng phải có chút quyền, ít nhất thìcũng là quyền đợc bà tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình Nhng bố Thái thì
Trang 24Câu hỏi :
1 Em có nhận xét gì về ý kiến của hai bạn Hng và Tỉnh ?
2. Em hiểu thế nào về trách nhiệm của Nhà nớc trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trong hôn nhân và gia đình ?
Tình huống 7
Anh Thân cùng Giám đốc Công ti vận tải X thoả thuận về kí kết hợp
đồng lao động, theo đó, anh Thân đợc nhận vào làm việc tại Công ti này vớithời hạn xác định Thế nhng, trong hợp đồng lại không ghi rõ anh Thân sẽlàm công việc gì Theo anh Thân, nội dung của hợp đồng nh vậy là trái phápluật nên anh đã đề nghị quy định bổ sung về nội dung này Thế nhng ôngGiám đốc thì nhất định không nghe vì ông cho rằng sau này anh Thân làm gì
là thuộc quyền quyết định của ông mà không cần phải ghi rõ trong hợp đồng.Thấy vậy anh Thân đã từ chối kí hợp đồng
Câu hỏi :
1 Chị Nguyệt có quyền đề nghị về điều khoản tiền lơng trong
hợp đồng lao động không ?
2 Ông Giám đốc Công ti X có quyền đơn phơng quyết định về
mọi nội dung trong hợp đồng lao động không ?
Tình huống 9
Trang 25Anh Toàn và anh anh Tiến cùng đợc nhận vào làm việc tại Công ti
điện tử Z Do Anh Toàn có bằng tốt nghiệp loại khá nên đợc Giám đốc bố trílàm việc ở Phòng nghiên cứu thị trờng Còn anh Tiến chỉ có bằng tốt nghiệpvào loại trung bình nên Giám đốc sắp xếp về tổ bán hàng Thấy vậy, anhTiến thắc mắc và cho rằng anh không đợc bình đẳng với anh Toàn trong việcthực hiện quyền lao động
1 Tại sao pháp luật lao động lại quy định nh vậy ?
2 Quy định này của pháp luật có phải là quy định bất bình đẳng giữa lao động nam và lao động nữ không ?
Tình huống 11
Một doanh nghiệp tuyển chọn một số ngời vào làm việc không xác
định thời hạn Sau khi thi cử và phỏng vấn, ngoài mấy ngời đã trúng tuyển,còn có một ngời nam và một ngời nữ cùng có số điểm nh nhau Sau khi cânnhắc, Hội đồng tuyển dụng lao động của doanh nghiệp đã quyết định nhậnngời nữ vào làm việc Thấy vậy, có ngời cho rằng quyết định này của Hội
đồng tuyển dụng là không bình đẳng
Câu hỏi :
1 Quyết định của Hội đồng tuyển dụng nh vậy có phải là bất
bình đẳng không ?
2. Pháp luật nớc ta có quy định về u tiên tuyển dụng phụ nữ
vào làm việc khi ngời đó có đủ tiêu chuẩn tuyển chọn làm công việc phù hợp cho cả nam và nữ không ?
Tình huống 12
Trang 26ông Nguyễn Văn Giáp đến Uỷ ban nhân dân huyện để nộp Hồ sơ
Đăng kí kinh doanh đồ điện tử (không thuộc ngành nghề mà pháp luật cấmkinh doanh) Hồ sơ của ông hợp lệ, đáp ứng đầy đủ các quy định của phápluật Đúng ngày đến hẹn để nhận Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh, ôngGiáp hồ hởi đến nơi nhận Nào ngờ, ông lại bị từ chối và nhận đợc lời giảithích của ngời cán bộ nhận hồ sơ rằng, công dân không có quyền lựa chọnngành nghề kinh doanh mà phải do cơ quan nhà nớc sắp xếp ; vì thế, ôngphải chuyển sang kinh doanh mặt hàng khác thì mới đợc chấp nhận ÔngGiáp thì lại cho rằng, trong trờng hợp này, ông có quyền kinh doanh hàng
điện tử
Câu hỏi :
1 Lời giải thích của ngời cán bộ trên đây có đúng pháp luật về
quyền bình đẳng trong kinh doanh không ?
2. Ông Giáp có quyền tự chủ lựa chọn để kinh doanh bất cứ
ngành nghề nào (trừ những ngành nghề mà pháp luật không cấm) không ?
Tình huống 13
Hai doanh nghiệp đến ngân hàng vay tiền, trong đó một là doanhnghiệp nhà nớc, một là doanh nghiệp t nhân Mọi giấy tờ cần thiết để đợcvay tiền đều đã đợc cả hai doanh nghiệp nộp đầy đủ Thế nhng, cuối cùng thìngân hàng chỉ xét cho doanh nghiệp nhà nớc vay, còn doanh nghiệp t nhân bị
từ chối Hỏi ra, ngời ta mới nghe đợc lời giải thích của ngời đại diện ngânhàng rằng, pháp luật vẫn u tiên doanh nghiệp nhà nớc trong mọi hoạt động ;pháp luật không công nhận quyền bình dẳng giữa hai loại hình doanh nghiệpnày
Tốt nghiệp trung học phổ thông, đã 18 tuổi, Truyền quyết định bắt đầu
sự nghiệp bằng nghề kinh doanh Sau khi tham dự khoá đào tạo ngắn hạn vềkinh doanh, Truyền tha chuyện với bố mẹ để xin cấp vốn và đã đợc bố mẹ
Trang 27đồng ý Công việc đầu tiên mà Truyền phải làm là nộp bộ Hồ sơ Đăng kíkinh doanh lên Uỷ ban nhân dân huyện Thế nhng, anh cán bộ tiếp nhận hồsơ thì lại giải thích rằng, Truyền cha thể đợc cấp Giấy chứng nhận Đăng kíkinh doanh vì mới tốt nghiệp trung học phổ thông, vừa mới qua tuổi vị thànhniên Truyền suy nghĩ : Pháp luật đâu có quy định ngời đã thành niên nhngvừa mới tốt nghiệp trung học phổ thông không đợc đăng kí kinh doanh !
Câu hỏi :
1 Lời giải thích của anh cán bộ tiếp nhận hồ sơ có đúng pháp
luật không ?
2 Truyền có quyền bình đẳng nh mọi ngời đã thành niên khác
trong việc đợc cấp Giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh không ?
Tình huống 15
Hai công ti A và B cùng sản xuất thực phẩm, cùng lần đầu chậm nộpthuế thu nhập doanh nhiệp Chi cục Thuế của quận đã hai lần nhắc nhở, vàlần thứ ba thì khác : Chi cục Thuế quyết định phạt Công ti A vì lí do cố tìnhchập nộp thuế cho Nhà nớc ; Công ti B đợc miễn nộp phạt vì lí do là công tidoanh thu lớn hơn Đợc biết, pháp luật không hề có quy định dành cho công
ti có doanh thu lớn hơn đợc u tiên chậm nộp thuế
Câu hỏi :
1 Em nhận xét gì về cách giải quyết của Chi cục Thuế ?
2 Em hiểu thế nào là bình đẳng về nghĩa vụ của các doanh nghiệp ?
Khi nói về các biểu hiện này, có những ý kiến khác nhau :
Trang 28- Một số ngời cho rằng : Đó là biểu hiện của tình đoàn kết và quan hệbình đẳng giữa các dân tộc.
- Một số ngời khác thì lại cho rằng : Đó chỉ là biểu hiện của bản sắcdân tộc, không phải là biểu hiện của bình đẳng giữa các dân tộc
Câu hỏi :
1 Em đồng ý với ý kiến nào trên đây ? Vì sao ?
2 trong tình huống này, quyền bình đẳng về văn hoá giữa các dân
tộc có đợc thể hiện không ?
Tình huống 2
Hoài đợc biết, Nhà nớc có chính sách phát triển kinh tế – xã hội đốivới vùng núi, vùng đồng bào dân tộc nhằm từng bớc nâng cao đời sống vậtchất và tinh thần của đồng bào dân tộc Chủ trơng này của Nhà nớc là tạo
điều kiện để nhân dân các dân tộc đợc bình đẳng với nhau về kinh tế Vậy
mà Lan lại nói : Cuộc sống của đồng bào các dân tộc ở miền núi còn nhiềukhó khăn thì không thể nói là các dân tộc bình đẳng với nhau về kinh tế đợc
Câu hỏi :
1 Em có nhận xét gì về suy nghĩ của Hoài và Lan ?
2 Nhà nớc ta đã làm gì để bảo đảm thực hiện quyền bình đẳng về kinh tế giữa các dân tộc ?
Tình huống 3
Xuân hỏi Dơng :
- Chính trị là một cái gì rất chung chung, mà nói đến bình đẳng là nói
đến điều cụ thể, vậy sao có thể nói các dân tộc ở Việt Nam đều bình đẳng vềchính trị đợc nhỉ ?
Dơng trả lời :
- Cậu đọc Điều 54 Hiến pháp đi rồi khắc hiểu Ví dụ nh, công dân cóquyền bầu cử và ứng cử, không phân biệt dân tộc này hay dân tộc khác Thếchẳng phải là các dân tộc đều bình đẳng về chính trị là gì !
Trang 29ông Thân, bố chị Ngân không đồng ý, với lí do hai ngời không cùng đạo.
Ông Thân còn nói, sẽ nhất định không cho phép chị kết hôn với anh Nam
Dù từ trớc đến nay chị Ngân luôn là ngời con ngoan của bố mẹ, nhng trongtrờng hợp này chị Ngân cho rằng mình có quyền quyết định việc kết hôn,cho dù bố không đồng ý
ra thủ phạm và lấy lại đợc tình đoàn kết, bình đẳng giữa bốn dân tộc anh em
Câu hỏi :
1 Pháp luật nớc ta quy định thế nào về hành vi gây kì thị, chia rẽ dân tộc ?
2 Nếu ở vào trờng hợp trên đây, em có thể làm gì để lấy lại niềm tin
về tình đoàn kết và quan hệ bình đẳng giữa các dân tộc ?
Gợi ý : Xem Điều 87 Bộ luật Hình sự năm 1999 để trả lời câu hỏi 1.
- Thuỷ : Quy định trong Hiến pháp là chắc chắn rồi
- Nhung : Thế còn ở đâu nữa không, ngoài Hiến pháp ?
- Thuỷ : Tớ chịu thôi, sao mà biết đợc !
Câu hỏi :
Em có thể giúp Thuỷ trả lời tiếp câu hỏi này ?
Trang 30Tình huống 7
Hà hỏi Phơng :
Tớ thấy, ngời dân tộc thiểu số thờng không có điều kiện học hành nhngời Kinh, nh vậy sao có thể nói là các dân tộc ở Việt Nam đều bình đẳng vềgiáo dục nhỉ ?
Phơng trả lời : ồ, nói đến bình đẳng về giáo dục giữa các dân tộc lànói ở góc độ khác, đâu có phải ngời dân tộc thiểu số cũng học hành và đỗ đạtcao giỏi nh ngời Kinh thì mới là bình đẳng !
Câu hỏi :
1 Phơng nói nh vậy đã đúng và đủ cha ? Em có thể bổ sung điều gì ?
2 Nếu ở trờng, ở lớp em có học sinh các dân tộc khác nhau, em có thấy học sinh các dân tộc đều đợc bình đẳng trong giáo dục không ?
1 Em có đồng ý với ý kiến này không ? Vì sao ?
2 Em hiểu thế nào về nội dung quyền bình đẳng giữa các tôn giáo ?
Tình huống 9
Linh hỏi Huyền : Tớ vẫn nghe nói Nhà nớc bảo đảm để các tôn giáo
đều đợc hoạt động theo quy định của pháp luật, thế mà tại sao đạo Tin Lành
Đề-ga ở Tây Nguyên lại bị cấm hoạt động ?
Huyền : Nhà nớc cho phép các tôn giáo hoạt động chứ có cấm đoán gì
đâu Chắc là mấy ngời theo đạo này có hoạt động quậy phá gì đó
Câu hỏi :
1 Nhà nớc có cho phép các tôn giáo hoạt động theo đúng quy
định của pháp luậtk không ?
2 Tôn giáo bị cấm hoạt động trong trờng hợp nào ?
II - Truyện đọc, thông tin, sự kiện
Thông tin, t liệu
1 Hiến pháp năm1992
Trang 31Điều 51
Quyền của công dân không tách rời nghĩa vụ của công dân
Nhà nớc bảo đảm các quyền của công dân ; công dân phải làm trònnghĩa vụ của mình trớc Nhà nớc và xã hội
Quyền và nghĩa vụ của công dân do Hiến pháp và luật quy định
Điều 54
Công dân, không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp, thời hạn c trú, đủ mời tám tuổitrở lên đều có quyền bầu cử và đủ hai mơi mốt tuổi trở lên đều có quyền ứng
ng-cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân theo quy định của pháp luật
Nhà nớc Việt Nam luôn bảo đảm quyền tự do tín ngỡng, tự do tôngiáo Hiện nay trong cả nớc có tới 20 triệu tín đồ của 6 tôn giáo lớn là đạoPhật, Công giáo, Tin lành, Hoà Hảo, Cao Đài và Hồi giáo 20 triệu tín đồ tôngiáo là một tỉ lệ rất đáng kể trong hơn 80 triệu dân cả nớc Khoảng 60.000chức sắc tôn giáo với hơn 30.000 nơi thờ tự cũng là con số biết nói Ngày 18thang6 năm 2004 Nhà nớc ta đã ban hành Pháp lệnh Tín ngỡng, Tôn giáo, cụthể hoá về quyền tự do tín ngỡng, tôn giáo, tạo hành lang pháp lí để mọi hoạt
động tín ngỡng, tôn giáo dều minh bạch, tuân thủ pháp luật
Theo Pháp lệnh, để đợc công nhận là một tổ chức tôn giáo chính danh,các tổ chức tôn giáo cần đáp ứng 5 điều kiện : Một là, phải là tổ chức củanhững ngời cùng chung tín ngỡng ; có giáo lí, giáo luật, lễ nghi không tráivới thuần phong, mĩ tục, lợi ích của dân tộc Hai là, phải có hiến chơng, điều
lệ thể hiện tôn chỉ , mục đích, đờng hớng hành đạo gắn bó với dân tộc và
Trang 32khong trái quy định của pháp luật Ba là, phải có đăng kí hoạt động tôn giáo
và hoạt đọng tôn giáo ổn định Bốn là, phải có trụ sở, tổ chức bộ máy, nhân
sự phù hợp Năm là, phải có tên gọi không trùng với tên gọi của tổ chức tôngiáo đã đợc cơ quan nhà nớc có thẩm quyền công nhận
Quy định nh thế là tạo điều kiện cho các tổ chức tôn giáo khi xuất hiện
có một vị thế chính danh, với những hoạt động minh bạch Các thứ đạo VàngChứ, Thiền Hùng xuất hiện ở vùng đồng bào dân tộc phía Bắc, và đặc biệt làthứ đạo Tinlành Đê-ga xuất hiện ở vùng đồng bào dân tộc Tây Nguyên, làthứ tà đạo, tà giáo không hơn không kém Lợi dụng sự cả tin, hồn nhiên vàthiếu hiểu biết của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt đồng bào
ở vùng sâu, vùng xa để truyền đạo một cách lén lút, trái phép, đó là một biểuhiện không chính danh Lôi kéo, dụ dỗ những ngời dân hiền lành, chất phácvào cuộc gây rối, chống đối chính quyền, chia rẽ tình đoàn kết giữa các dântộc anh em, đòi “tự trị”, “độc lập” là việc làm trái với luật đời, ngợc với lẽ
đạo Vốn dĩ đạo với đời không có mâu thuẫn ở chỗ đều hớng thiện, thủ tiêucái ác, đều vì con ngời Thứ đạo coi thờng mạng sống con ngời, biến con ng-
ời thành méo mó, cực đoan, cuồng tín, thì đó đâu còn là đạo nữa !
Căn cứ vào Pháp lệnh Tín ngỡng, Tôn giáo thì Tin lành Đê-ga khôngphải là tôn giáo chính danh, nó đứng ngoài vòng pháp luật Nguồn gốc củathứ Đạo này cũng rất mờ ám Nhóm Phun-rô lu vong cố tình dựng nên cáithứ tôn giáo mang tên Tin lành Đêga là nhằm phục vụ cho ý đồ chính trị đentối của chúng, khuấy lên vấn đề dân tộc, phá hoại sự ổn định của đất nớc.Khi những thứ giả danh tôn giáo trở thành công cụ của một số kẻ xấu, thì nó
đồng nghĩa với cái ác, cái bất hợp pháp, cần phải đợc loại bỏ
(Theo Văn Nhân, Báo Tiếng nói Việt Nam,
số 41, từ ngày 4 – 10/ 10/ 2004)
Phúc thẩm vụ lợi dụng quyền tự do, dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nớc
Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã
mở phiên toà phúc thẩm xét xử công khai các bị cáo Nguyễn Văn V, Nguyễn Đức C và Nguyễn Thị H về tội "Lợi dụng các quyền
tự do, dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ
chức, công dân", theo Điều 258 Bộ luật Hình sự của nớc Cộng hoà xã hội
Trang 33chủ nghĩa Việt Nam Theo Hội đồng xét xử, án sơ thẩm của Toà án nhân dânThành phố Hồ Chí Minh đã xét xử đúng ngời, đúng tội nhng xét các bị cáophạm tội lần đầu và bị kẻ xấu lợi dụng nên áp dụng chính sách khoan hồngcủa pháp luật, giảm án cho cả 3 bị cáo Cụ thể là : Hội đồng xét xử đã tuyênphạt Nguyễn Văn V và Nguyễn Đức C mỗi bị cáo 2 năm 8 tháng tù, NguyễnThị H 4 tháng 6 ngày tù giam (án sơ thẩm xử V 5 năm tù, C 4 năm tù và H 3năm tù)
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Nguyễn Thị H (47 tuổi, ngụ tại Đồng Nai), Nguyễn Đức C (41 tuổi) và Nguyễn Văn V (34tuổi), năm 2000, thông qua một ngời quen ở Đà Nẵng, Nguyễn Vũ Việt quenbiết với Ngô Thị X (Việt kiều Mĩ) và đợc X hứa hẹn xin học bổng cho V đi
du học ở Mĩ Vì lợi ích bản thân, Việt đã cung cấp cho X nhiều tài liệukhông đúng sự thật về tình hình tôn giáo ở Việt Nam Việt còn mở 3 hộp th
điện tử để nhận nhiều tài liệu phản động có nội dung xuyên tạc chính sách vềtôn giáo của Đảng và Nhà nớc ta do các tổ chức phản động từ nớc ngoàichuyển về Khoảng tháng 5-2001, qua điện thoại, Nguyễn Thị H liên hệ vớimột Việt kiều Mĩ và nhận của ngời này 2.900 đô-la Mĩ để cùng với Nguyễn
Đức C, Nguyễn Văn V cộng tác với ngời Việt kiều này trong việc nắm tìnhhình tôn giáo ở Việt Nam H, V, C đã cung cấp nhiều thông tin, tài liệukhông đúng sự thật về tự do tín ngỡng, tự do tôn giáo ở Việt Nam
Trang 34- Tuyết : Theo tớ, vì nó đợc quy định trong pháp luật Quyền của công dân đợc quy định trong pháp luật thì dó là quyền tự do cơ bản.
đa chị H đến một nhà nghỉ trong thành phố Khi đến nơi, cả bọn tiếp tục đedoạ, hành hung, rồi cỡng đoạt của chị Hà 2,6 triệu đồng Sau đó, bọn chúngbắt ép chị H phải viết giấy biên nhận có vay nợ 15 triệu đồng Đến 15 giờchiều hôm sau chúng mới thả chị H ra
Gợi ý : Đọc T liệu tham khảo trong sách giáo khoa (Bộ luật Hình sự
năm 1999) để trả lời câu hỏi 2
Tình huống 3
Do có mâu thuẫn từ việc thanh toán tiền thuê nhà giữa công ti VănLang và bà K là chủ nhà, bà K đã tự tiện khoá trái cửa nhà lại, giam lỏng haingời đàn ông và một ngời phụ nữ trong nhà suốt gần 3 tiếng đồng hồ, sau đó
họ mới đợc giải thoát nhờ sự can thiệp của công an phờng Bà K cho rằng,
đây là nhà của bà thì bà có quyền khoá lại mà không nhốt những ngời củacông ti
Gợi ý : Đọc T liệu tham khảo trong sách giáo khoa (Bộ luật Hình sự
năm 1999) để trả lời câu hỏi 2
Trang 35Tình huống 4
Do có t thù với Hải, Vinh đã bàn với anh trai mình báo với công an xã
là Hải (14 tuổi) đã lấy cắp điện thoại di động của anh Tức thì, ông M, PhóCông an xã đã đa Hải về trụ sở để hỏi cung Ông M, Phó Công an đã doạ nạt
sẽ bỏ tù nếu Hải không chịu nhận là đã lấy cắp điện thoại di động Sau hơn 1giờ hỏi cung không có kết quả, ông M buộc Hải viết cam kết không có ăncắp rồi mới cho về nhà
Câu hỏi :
1. Việc ông M bắt Hải có thuộc một trong các trờng hợp mà pháp luật cho phép không ? ông M có quyền bắt Hải về trụ sở để hỏi cung không ?
2 Ông M đã xâm phạm tới quyền gì của công dân ?
Tình huống 5
Triều cần tiền để kinh doanh nên đã vay của Đồng 20 triệu đồng vàhẹn sẽ trả sau 6 tháng Việc vay nợ có giấy biên nhận, có chữ kí đầy đủ Đếnngày hẹn phải trả tiền, Đồng đến đòi nợ nhng Triều cha có nên đã khất hoãn
nợ, hẹn sau 1 tháng sẽ trả Một tháng sau, Đồng lại đến đòi nợ, Triều mới có
10 trệu, hẹn cho thêm 1 tuần sẽ trả đầy đủ Đồng không đồng ý và đã cùngmấy ngời nữa bắt trói Đồng lại, giải về trụ sở công an xã
Trang 36Hờng và Diệp cùng yêu Quyết, nhng Quyết chỉ yêu Diệp mà không để
ý đến Hờng Thấy vậy, Hờng ghen tức lắm, quyết chí trả thù bằng đợc Mộtlần, biết Diệp đi chơi về khuya, Hờng xếp sẵn mấy hòn gạch chặn đờng gầnnhà Diệp Vì trời tối, Diệp không nhìn thấy đống gạch chặn đờng nên đã ngãnhào xuống đờng bê tông và phải đi cấp cứu vì bị chấn thơng vào đầu
Câu hỏi :
Trang 37Việc làm của Hờng có vi phạm pháp luật không ? Hờng đã xâm phạm
đến quyền gì của Diệp ?
Tình huống 10
Trong lớp 12 C vừa xảy ra một chuyện không hay Sự việc xuất phát từchuyện nghen ghét nhau mà bạn Vân đã tung tin xấu về Thuý, nói Thuý cótình ý với Quang, say mê Quang nên suốt ngày theo đuổi Quang, nhng đã bịQuang từ chối Thấy vậy, Thuý xoay sang tán tỉnh Lĩnh để trả thù Vân còntung tin nói với mọi ngời rằng Thuý là ngời có tính “đong đa”, không họchành gì, suốt ngày chỉ nghĩ chuyện yêu đơng
Thuý buồn lắm, vì sự việc hoàn toàn là do Vân bịa đặt
Câu hỏi :
1 Hành vi của Vân đã xâm phạm tới quyền gì của Thuý ?
2 Trong trờng hợp này, theo em, Thuý nên làm gì để bảo vệ danh dự của mình ?
Tình huống 11
Hạnh và Giang ngồi cạnh nhau Trong giờ kiểm tra môn Vật lí, Hạnhkhông làm đợc hết bài Hạnh cứ loay hoay muốn nhìn bài của Giang nhng bịGiang từ chối, che lại Kết quả bài kiểm tra của Giang đợc điểm 10, còn bàicủa Hạnh chỉ đợc 7 điểm Vì ghen ghét, Hạnh đã tung tin là Giang đã giởsách để làm bài hôm đó nên mới đợc điểm 10 Giang bị một số bạn trong lớp
xa lánh, nhìn Giang với con mắt thiếu thiện cảm Giang buồn lắm
Câu hỏi :
1 Hành vi của Hạnh đã xâm phạm tới quyền gì của Giang
2 Giang có thể và cần phải làm gì trong trờng hợp này ?
Tình huống 12
Bà Điệp dựng xe đạp ở hè phố nhng quên không mang túi xách vàonhà nên đã bị mất Quay trở ra, không thấy túi xách đâu, bà Điệp hoảng hốtvì trong túi có hơn 1 triệu và i chiếc điện thoại di động bà Điệp nghi ngaycho Toản (13 tuổi) lấy trộm, vì lúc ấy Toản đang chơi gần đó Bà Điệp đòivào khám nhà, chị em Toản không đồng ý, nhng bà cứ thế xông vào nhà lụisoát
Câu hỏi :
Trong trờng hợp này, bà Điệp có quyền hành động nh vậy không ? Bà
đã xâm phạm tới quyền gì của công dân ?