TẬP SAN THÀNH NGữ final

Thành ngữ tiếng Hán thường được sử dụng nguyên bản nếu thành ngữ đó tương đối dễ hiểu. Ví dụ: An phận thủ thường 安分守常 Chiêu hiền đãi sĩ 招賢待士 Dĩ bất biến ứng vạn biến 以不變應萬變 Điệu hổ ly sơn 調虎離山 Đồng cam cộng khổ 同甘共苦 Môn đăng hộ đối 門當戶對 Nhàn cư vi bất thiện 閒居為不善 Nhất ngôn ký xuất, tứ mã nan truy 一言既出，駟馬難追 Nhất tướng công thành vạn cốt khô 一將功成萬骨枯 Sự bất quá tam 事不過三 Tham quyền cố vị 貪權固位 Trường sinh bất lão 長生不老 Vạn sự khởi đầu nan 萬事起頭難 Vô danh tiểu tốt 無名小卒 Một số thành ngữ trong tiếng Hán có một số biến thể khác nhau, trong tiếng Việt chỉ có một biến thể được sử dụng, ví dụ như: Thành ngữ tiếng Hán Thành ngữ tiếng Việt 功成名遂 Công thành danh toại 功成名就 Công thành danh tựu Công thành danh toại 功成名遂 馬到功成 Mã đáo công thành 馬到成功 Mã đáo thành công Mã đáo thành công 馬到成功 一舉兩得 Nhất cử lưỡng đắc 一舉兩便 Nhất cử lưỡng tiện Nhất cử lưỡng tiện 一舉兩便 身敗名隳 Thân bại danh huy 身敗名裂 Thân bại danh liệt Thân bại danh liệt 身敗名裂 四海之內皆兄弟 Tứ hải chi nội giai huynh đệ 四海皆兄弟 Tứ hải giai huynh đệ Tứ hải giai huynh đệ 四海皆兄弟 Dịch nghĩa hoặc phỏng dịch Cũng không hiếm khi thành ngữ tiếng Hán được dịch nghĩa hoặc phỏng dịch sang tiếng Việt, thường gặp đối với những thành ngữ nếu để nguyên gốc sẽ rất khó hiểu, trúc trắc về mặt ngôn từ, chẳng hạn: Thành ngữ tiếng Hán Thành ngữ tiếng Việt 錦衣夜行 Cẩm y dạ hành Áo gấm đi đêm 面和心不和 Diện hoà tâm bất hoà Bằng mặt nhưng không bằng lòng 病從口入，禍從口出 Bệnh tòng khẩu nhập, hoạ tòng khẩu xuất Bệnh từ miệng mà vào, hoạ từ miệng mà ra 知己知彼百戰不殆 Tri kỷ tri bỉ bách chiến bất đãi Biết địch biết ta trăm trận trăm thắng 大魚吃小魚 Đại ngư cật tiểu ngư Cá lớn nuốt cá bé 高飛遠走 Cao phi viễn tẩu Cao chạy xa bay 狐假虎威 Hồ giả hổ uy Cáo mượn oai hùm 指桑罵槐 Chỉ tang mạ hòe Chỉ chó mắng mèo 大事化小，小事化無 Đại sự hóa tiểu, tiểu sự hóa vô Chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không 不見棺材不下淚 Bất kiến quan tài bất hạ lệ Chưa thấy quan tài chưa đổ lệ 有志竟成 Hữu chí cánh thành Có chí thì nên 鐵杵磨成針 Thiết xử ma thành châm Có công mài sắt có ngày nên kim 癩蛤蟆想吃天鵝肉 Lại cáp mô tưởng cật thiên nga nhục Cóc ghẻ mà đòi ăn thịt thiên nga 恭敬不如從命 Cung kính bất như tòng mệnh Cung kính không bằng tuân mệnh 走馬觀花 Tẩu mã quan hoa Cưỡi ngựa xem hoa 敢做敢當 Cảm tố cảm đương Dám làm dám chịu 牛刀割雞 Ngưu đao cát kê Dùng dao mổ trâu giết gà Lấy búa tạ đập ruồi 聲東擊西 Thanh đông kích tây Dương đông kích tây 速戰速決 Tốc chiến tốc quyết Đánh nhanh thắng nhanh 大刀闊斧 Đại đao khoát phủ Đao to búa lớn 對牛彈琴 Đối ngưu đàn cầm Đàn gảy tai trâu 打草驚蛇 Đả thảo kinh xà Đánh rắn động cỏ RútBứt dây động rừng 牛頭馬面 Ngưu đầu mã diện Đầu trâu mặt ngựa 行不更名坐不改姓 Hành bất canh danh, tọa bất cải tính Đi không đổi tên, ngồi không đổi họ 江山易改，本性難移 Giang sơn dị cải, bản tính nan di Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời 藏頭露尾 Tàng đầu lộ vĩ Giấu đầu hở đuôi 破鏡重圓 Phá kính trùng viên Gương vỡ lại lành 虎毒不食子 Hổ độc bất thực tử Hổ dữ không ăn thịt con 豹死留皮，人死留名 Báo tử lưu bì, nhân tử lưu danh Hổ chết để da, người ta chết để tiếng 八兩半斤 Bát lượng bán cân Kẻ tám lạng người nửa cân 無翼而飛 Vô dực nhi phi Không cánh mà bay 不共戴天 Bất cộng đái thiên Không đội trời chung 不入虎穴，焉得虎子 Bất nhập hổ huyệt, yên đắc hổ tử Không vào hang cọp, sao bắt được cọp con 葉落歸根 Diệp lạc quy căn Lá rụng về cội 以毒治毒 Dĩ độc trị độc Lấy độc trị độc 以卵投石 Dĩ noãn đầu thạch Lấy trứng chọi đá 亡羊補牢 Vong dương bổ lao Mất bò mới lo làm chuồng 海底撈針 Hải để lao châm Mò kim đáy bể 水中撈月 Thủy trung lao nguyệt Mò trăng đáy nước 脣亡齒寒 Thần vong xỉ hàn Mội hở răng lạnh

TẬP SAN CHỦ ĐỀ

THÀNH NGỮ

MÔN : NGỮ VĂN

L Ớ P 7

TRƯỜNG THCS NGÔ SĨ LIÊN LỚP 7A4

Hà Nội, 12/2018

MỤC LỤC

Lời nói đầu Chủ đề Học tập Chủ đề Tình cảm Chủ đề Châm biếm Chủ đề Nhân-quả Chủ đề Sức khoẻ Chủ đề Lao động Chủ đề Quê hương đất nước con ngườI

Chủ đề Nhớ ơn Chủ đề đoàn kết

Chủ đề Phẩm chất con người

Thành viên nhóm

LỜI NÓI ĐẦU

“ Cái nết đánh chết cái đẹp”, “Ao sâu cá cả”,… Chắc hẳn các câu thành ngữ như vậy ai cũng đã từng nghe qua Những câu thành ngữ tưởng chừng đơn giản nhưng thật ra ý nghĩa sâu sa của

chúng lại khác.

Những câu thành ngữ mang cho mình những ý nghĩa sâu sa mà lại rất đời thường Không chỉ vậy, chúng còn là những cụm từ được sử dụng trong câu nói thường ngày của chúng ta, là gia

vị của lời nói

Thành ngữ có rất nhiều chủ đề đời thường, giản

dị, đa dạng và  cực kì  phong phú trong đời sống: học tập, lao động, than thân, châm biếm,…Thành ngữ đa dạng như vậy đấy những cụm từ đơn giản nhưng phong phú- Thành ngữ trước đây còn là những lời khuyên nhủ, than thở của con người Sau đây hãy đến với tập san của tổ chúng em…

I/ CHỦ ĐỀ HỌC TẬP

Đi một ngày đàng, học một sàng khôn

Ý nghĩa : mách bảo, khuyên dạy rằng, muốn nên người, muốn

hiếu biết nhiều, có kiến thức rộng, am hiểu sự đời, phải lăn lộn với cuộc sống, phải đi nhiều, phải đi đây đó để thu lượm, học  hỏi những tri thức của cuộc sống để nâng cao, mở rộng tầm nhìn,

tầm hiểu biết của bản thân mình

Học một biết mười

Ý nghĩa : học một thứ gì đó nhưng biết cách suy rộng ra nhiều thứ

khác nhau và được xem là thông minh

Tiên học lễ, hậu học văn

Ý nghĩa : trước tiên khi rèn luyện và trau dồi về mặt văn hóa chúng

ta phải trở thành những con người có đạo đức, nắm được những điều mà cuộc sống này đang dành cho chúng ta, làm được điều đó thì cuộc sống của chúng ta mới thực sự có giá trị và có ý nghĩa to lớn, trong cuộc sống đạo đức là một vấn đề rất rộng lớn đó là những phẩm chất và những quy tắc ứng xử của con người, những chuẩn mực đạo đức luôn luôn được coi trọng và rèn luyện mạnh mẽ hơn, giá trị của nó vô cùng to lớn và để lại cho chúng ta những

điều có giá trị và cần thiết nhất

Ăn vóc học hay

Ý nghĩa: thể hiện quan niệm và lòng mong muốn và tin tưởng của các bậc cha mẹ đối với con cái Mở rộng ra, ăn vóc học hay cũng trở thành niềm tin của mọi người đối với công sức của mình trong việc

rèn luyện và học tập

Gần mực thì đen , gần đèn thì sáng

Ý nghĩa :nêu lên một bài học, một kinh nghiệm về cách sống, thái độ sống, khuyên bảo chúng ta nên biết gần gũi người tốt,

xa lánh kẻ xấu, đặc biệt là biết chọn bạn mà chơi

II/ CHỦ ĐỀ TÌNH CẢM

Xa mặt cách lòng

Ý nghĩa : 2 người yêu nhau nhưng không được ở cạnh nhau, ở nơi

xa cách thì tình cảm cũng chia lìa, phai mờ theo, chỉ những tình

yêu không đẹp, rạn nứt

Tứ cố vô thân

Ý nghĩa: Chỉ Những ai không có cha mẹ, anh em, bà con, không có bạn bè thân thích, không nơi nương tựa, sống cô độc một mình đều

được gọi là người tứ cố vô thân

Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi

Ý nghĩa: nói về cách mà con người ta đối xử với nhau khi giáo dục, chỉ bảo người khác Nếu thực lòng muốn cho người khác tốt lên, thì người dạy sẽ nghiêm khắc, thẳng thắn phê bình cái chưa tốt, để người kia nhận ra cái chưa được mà học hỏi, tiếp thu và tiến bộ Còn khi người ta ghét, hoặc hời hợt, không quan tâm, không thực lòng chỉ bảo, thì họ bày tỏ thái độ với người kia lúc nào cũng ngọt nhẹ, nói lời tốt đẹp cho qua truyện, thực chất chẳng đóng góp

được gì tốt cho người khác

Yêu nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn cũng vuông

Ý nghĩa :Ấu là loại cây mọc dưới bùn, trái gần như hình tam giác, giống đầu trâu có 2 sừng, vỏ màu đen, bên trong bột trắng, ăn bùi bùi Cây

bồ hòn, trái tròn, vị đắng, có chứa chất saponin dùng gội đầu và giặt rửa Thương và ghét thường thể hiện qua cử chỉ, hành động, dù nhỏ

vẫn dễ dàng nhận thấy

Yêu nhau tam tư núi cũng trèo, thất bát

sông cũng lội, thập lục đèo cũng qua

Ý nghĩa: Thương người như thể thương thân, tạo nên sự

gắn bó chặt chẽ, luôn theo nhau, không cách li, rời xa

III/ CHỦ ĐỀ CHÂM BIẾM

Ếch ngồi đáy giếng

Ý nghĩa: phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp, mà lại huyên hoang, khuyên nhủ người ta phải cố gắng mở rộng tầm hiểu biết của mình,

không được chủ quan, kiêu ngạo

Thầy bói xem voi

Ý nghĩa: chế giễu và phê phán những người hành nghề mê tín dị đoan, khuyên người ta muốn hiểu biết sự vật, sự việc phải xem xét chúng một cách toàn diện, tránh sự phiến diện một chiều

Ngồi mát ăn bát vàng

Ý nghĩa: chỉ những người có số nhàn hạ, may mắn Họ không cần phải làm lụng vất vả nhưng vẫn có cuộc sống đầy đủ sung túc do

được thừa hưởng lộc trời như trúng số, đất đai…

Há miệng chờ sung

Ý nghĩa: đả kích những kẻ lười biếng chực ăn sẵn bằng cầu may

Ý nghĩa: phê phán lối sống ỉ lại không có lập trường, không có ý chí kiên quyết mà chỉ dựa theo người khác luôn luôn chiều theo ý người mà họ đang tiếp cận để khỏi mất lòng, nhưng sau đó thì nói

xấu với người khác

Gió chiều nào theo chiều ấy

IV/ CHỦ ĐỀ NHÂN - QUẢ

Ở hiền gặp lành

Ý nghĩa: nhằm ý thức nhắc mọi người nên ăn ở hiền lương, không nên gây tạo những điều bất thiện Hễ mình có lòng tốt giúp đỡ cho mọi người, khi người ta gặp cảnh hoạn nạn, ngặt nghèo, thì mình nên rộng lòng từ ái cứu giúp Ðến khi mình gặp cảnh không may xảy ra, thì người ta sẽ giúp đỡ mình lại Dù người đó không

giúp mình, thì cũng có người khác giúp mình

Có tật giật mình

Ý nghĩa: chỉ một người hay làm những điều phi pháp bất nhân, thấy ai họ cũng đâm ra nghi ngờ sợ hãi Trong lòng của họ không lúc nào yên ổn Từ đó, nó hiện ra cái tướng bên ngoài

không được tự nhiên

Gậy ông đập lưng ông

Ý nghĩa : Muốn làm điều có hại cho người khác nhưng chính

điều ấy lại xảy ra với mình

Ác giả ác báo

Ý nghĩa: ý nói là ai làm điều gì ác trước sau gì cũng bị quả báo

Sống tham, chết thối

Ý nghĩa: Nói về luật nhân quả đối với những kẻ tham lam,

đến khi chết sẽ “thối” (không được yên nghỉ)

Ngậm máu phun người, dơ miệng mình trước

Ý nghĩa :Dựng chuyện vu oan, đặt điều nói xấu để làm hại người

khác ắt sẽ gặt quả báo

V/ CHỦ ĐỀ SỨC KHOẺ

Sức khoẻ là vàng

Ý nghĩa : Vàng là một kim loại vô cùng đắt đỏ, khi so sánh sức khỏe

là vàng thực sự cha ông ta đã muốn gửi gắm đến những thế hệ sau bức thông điệp ngắn gọn nhưng súc tích về tầm quan trọng của việc bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình Tiền bạc không thể mua được sức khoẻ nhưng nhờ sức khoẻ bạn có thể làm ra tiền Gia đình, bạn bè và người thân chắc chắn sẽ vất vả và khó khăn khi phải cùng bạn đối diện với những căn bệnh không mong muốn

Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ

Ý nghĩa : Cười ở đây là cười thật sự chứ không phải chỉ nhếch môi thôi, cười là vui , niềm vui rất có lợi cho sức khỏe , nó làm lưu thông

cả máu và trí tuệ con người như thang thuốc bổ vậy Ai có tinh thẦn vui tươi thỏa mái tích cực yêu đời thì người đó sống ít bệnh

và sống lâu hơn người buồn phiền như là uống thuốc bổ vậy

To vòng bụng, ngắn vòng đời

Ý nghĩa: Khi bụng to thì sẽ rất dễ dàng mắc phải những bệnh tật, đồng thời phê phán những người hay ăn nhậu, uống nhièu rượu bia

Bệnh tùng khẩu nhập, họa tùng khẩu xuất

Ý nghĩa : Nói bệnh tật là do từ miệng mà vào, tai họa là do từ miệng

mà ra Vì miệng nói bậy, nên mang tai họa và vì miệng ăn bậy mà sinh bệnh tật, đồng thời khuyên người ta nên cẩn thận lời ăn tiếng nói

Già sức khỏe trẻ bình yên

Ý nghĩa : Khi còn trẻ, điều quan trọng nhất là tìm được sự bình yên trong tâm hồn Còn khi về già, có

được sức khỏe tốt là điều người ta mong muốn nhất

VI/ CHỦ ĐỀ LAO ĐỘNG

Một nắng hai sương

Ý nghĩa: chỉ sự lao động nhọc nhằn, vất vả, nắng nôi

Tấc đất tấc vàng

Ý nghĩa : khuyên nhủ mọi người biết quan tâm bảo vệ, giữ gìn đất, không được làm cho ruộng đồng, vườn tược… bị bạc màu, khô xác, cằn cỗi Không ai được lãng phí hoặc bỏ hoang đất

Có làm thì mới có ăn

Ý nghĩa: Có khó mới có cái ăn không dưng ai dễ đem phần đến ăn nghĩa là phải lao động cự nhọc để có cái ăn, chứ lười biếng ăn rồi ở không thì ai cho mình ăn đâu Chữ khó trong câu này nghĩa là phải lao động vất vả cực nhọc Câu ca dao khuyên chúng ta phải lao động để sống , bỏ đi thói lười biếng thích "ngồi mát ăn bát vàng

Thuận buồm xuôi gió

Ý nghĩa: chúng ta luôn gặp được tác động thuận lợi từ bên ngoài,

sự may mắn để tiến tới được mong muốn, ước nguyện hay mục tiêu

mình đặt ra trong công việc và cuộc sống

Phi thương bất phú

Ý nghĩa: không lao động, làm ăn thì không thể giàu có,

phú quý được

VII/ CHỦ ĐỀ QUÊ HƯƠNG,

ĐẤT NƯỚC, CON NGƯỜI

Nên thơ trữ tình

Ý nghĩa: nói về cảnh đẹp ngất trời khiến con người như

có thể làm thơ và bày tỏ tình cảm, tâm tư của mình.

Bồng lai tiên cảnh

Ý nghĩa: nơi tiên ở, có cảnh đẹp và cuộc sống hạnh phúc (như con người mơ ước) Ở đây chỉ cảnh vật đẹp và rất

đỗi bình yên.

Nghiêng nước nghiêng thành

Ý nghĩa: ví sắc đẹp lộng lẫy của người phụ nữ có sức làm cho người ta say đắm mà để mất thành, mất nước Ngoài

ra còn dùng để chỉ cảnh đẹp trữ tình khiến người ta như lạc vào thế giới khác, quên đi mọi lo toan vất vả.

Non xanh nước biếc

Ý nghĩa: tả cảnh núi xanh màu lá, nước xanh màu ngọc Phong cảnh núi sông đẹp đẽ, nên thơ.

Đẹp như tranh vẽ

Ý nghĩa: Tranh vẽ phong cảnh thường huyền ảo, đẹp, tạo cảm giác yên bình đến kì lạ, khiến cảnh thiên nhiên như đang hiện ra trước mắt Phong cảnh "đẹp như tranh vẽ" là phong cảnh yên bình, không tì vết

và làm con người cảm thấy thư thái, dễ chịu.

VIII/ CHỦ ĐỀ NHỚ ƠN

Tôn sư trọng đạo

Ý nghĩa: tôn trọng, kính yêu và biết ơn đối với những người làm thầy giáo, cô giáo (đặc biệt đối với những thầy, cô giáo đã dạy mình) ở mọi nơi, mọi lúc Coi trọng và làm theo đạo lí những điều

mà thầy dạy đã dạy mình

Không thầy đố mày làm nên

Ý nghĩa: không có thầy dạy bảo thì không thể làm được

gì, không mở mang kiến thức được, phải biết học ở thầy,

phải biết yêu kính và biết ơn thầy.

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây

Ý nghĩa: phải biết quý trọng những người đã giúp mình

có được thành công như ngày hôm nay

Tre già măng mọc

Ý nghĩa: thế hệ đi trước đào tạo thế hệ đi sau để thế hệ

đi sau tiếp bước thế hệ đi trước để sự nghiệp được trường tồn Không có người tiếp tục thì sự nghiệp bị gián đoạn , nên tre già rồi thì phải có măng mọc

Uống nước nhớ nguồn

Ý nghĩa: người hưởng thụ thành quả phải hiểu biết, tri ân, gìn giữ, nhớ ơn và phát huy các

thành quả mà ta đang hưởng.

IX/ CHỦ ĐỀ ĐOÀN KẾT

Kiến tha lâu cũng đầy tổ

Ý nghĩa: Ý nghĩa của câu này là đề cao tính cần cù trong mọi việc như học tập, công việc Tục ngữ khuyên

ta phải chăm chỉ thì có ngày sẽ thành công.

Tích tiểu thành đại

Ý nghĩa: có nghĩa là tích trữ gom góp một thứ gì đó nhỏ nhặt để tạo nên một thứ lớn hơn, Khi lớn nó có thể tạo

ra một sự thay đổi gì đó.

Thêm bạn bớt thù

Ý nghĩa: Hãy luôn tìm kiếm những người bạn mới để tránh những thù hận đáng tiếc trong cuộc sống

Môi hở răng lạnh

Ý nghĩa: Môi và răng là hai bộ phận của cơ thể, gắn liền với nhau, có liên quan với nhau Hành động của người này có ảnh hưởng đến người khác Ý nói anh em tình nghĩa ruột già, nghĩa tình đồng bào một nước nên che

chở đùm bọc lấy nhau

Máu chảy ruột mềm

Ý nghĩa: Ý nói giữa bà con ruột thịt có sự tương quan mật thiết, như máu với ruột, hễ máu chảy

thì ruột mềm.

X/ CHỦ ĐỀ PHẨM CHẤT

CON NGƯỜI

11

Khẩu phật tâm xà

Mình đồng da sắt

Ý nghĩa: Tỏ vẻ đàng hoàng, đứng đắn nhưng

trong bụng xấu xa, độc ác

Ý nghĩa: tả người có sức khoẻ và sức chịu đựng gian

khổ hơn hẳn người khác

Bán mặt cho đất bán lưng cho trời

Ý nghĩa: chỉ người còng lưng làm việc vất vả ngoài trời,

quanh năm bán mặt cho đất, bán lưng cho trời với nghề

nông

Công dung ngôn hạnh

Ý nghĩa: Nói bốn đức tính tốt đẹp của người phụ nữ thời xưa

là: Khéo tay, nét mặt tươi tỉnh, ăn nói lịch sự và có đức

hạnh

Chịu thương chịu khó

ý nghĩa: nói lên phẩm chất của người Việt Nam ta cần cù,

chẳng ngại khó khăn gian khổ

Thành viên trong nhóm

1 Lê Việt Anh Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ,ý nghĩa, thiết kế

2 Đỗ Gia Ngọc Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ,ý nghĩa

3 Phùng Minh Anh Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ,ý nghĩa, viết Lời

nói đầu

4 Nguyễn Quý Trung Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ,ý nghĩa

5 Ngô Bá Minh Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ,

6 trịnh nguyễn thái minh Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ

7 Nguyễn Hiểu Minh Nhiệm vụ : Sưu tầm thành ngữ

Nhận xét: Hoàn thành Nhận xét: Hoàn thành Nhận xét: Hoàn thành tốt Nhận xét: Hoàn thành TỐT Nhận xét: Hoàn thành Xuất sắc Nhận xét: Hoàn thành Xuất sắc

Nhận xét: Hoàn thành Xuất sắc