Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trư ờng bị thay đổi, gây tác hại tới đời sống của con người và các
Trang 1Môn: Sinh học 9
Người thực hiện:Nguyễn Anh Đức
Đơn vị: Trường THCS Mạo Khờ II
Trang 2a Dân số tăng nhanh dẫn đến chặt phá rừng để lấy gỗ làm nhà, đóng bàn ghế,
…, lấy đất trồng trọt, chăn nuôi
Kiểm tra bài cũ
b Khai thác khoáng sản bừa bãi
c Cầu đường, giao thông phát triển
a ở Việt Nam 3/4 diện tích đất là đồi núi, có độ dốc cao
b Lượng mưa nhiều
c Trên bờ biển, sóng nước dạt cát vào bờ, gió- mưa đẩy và cuốn cát tràn vào
đồng ruộng
d Đô thị hóa tăng nhanh
d Rừng bị chặt phá nhiều
2 Tác động nào sau đây dẫn tới xói mòn và thoái hóa đất nhiều nhất?
Chọn câu trả lời đúng?
Câu 1: Tác động nào sau đây làm cho rừng bị thu hẹp nhanh nhất?
Trang 3Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên
bị bẩn, đồng thời các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trư ờng bị thay đổi, gây tác hại tới đời sống của con người và các sinh vật khác.
- Khái niệm:
- Nguyên nhân: - Do hoạt động tự nhiên
- Do hoạt động của con người.
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt.
Trang 5Hoạt động Nhiên liệu bị đốt cháy
1 Giao thông vận tải:
- Ô tô
-
-
- Xăng, dầu, …
-
-
2 Sản xuất công nghiệp:
-
-
- Than đá
-
3 Sinh hoạt:
4
Bảng 54.1 Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí
Nhà máy
Xí nghiệp hóa chất Xăng dầu, than củi, khí đốt
Đun nấu Củi, than, dầu lửa, khí đốt
- Cây rừng
Cháy rừng
- Kể tên những hoạt động đốt cháy nhiên liệu tại gia đình em và hàng xóm có thể gây ô nhiễm môi trường?
Trang 6Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
CO2; CO; SO2; NO2 và bụi.
2 Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
- Các khí độc hại cho cơ thể:
- Nguyên nhân:Do quá trình đốt cháy nhiên liệu (gỗ củi, than đá, dầu
mỏ, khí đốt, )
Trang 7- Các hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học thường tích
tụ ở những môi trường nào?
- Trả lời: Các hóa chất bảo vệ thực vật và chất hóa học thương tích tụ
trong đất, hồ ao nước ngọt, đại dương và phân tán trong không khí, bám
và ngấm vào cơ thể sinh vật
- Mô tả con đường phát tán các loại hóa chất đó?
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học theo nước mưa ngấm
xuống đất, làm ô nhiễm nguồn nước ngầm
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học theo nước mưa chảy vào
ao hồ, một phần hòa tan trong hơi nước và bốc hơi vào trong không khí
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học theo nước mưa chảy vào
đại dương, một phần hòa tan trong hơi nước và bốc hơi vào trong không khí
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học trong không khí theo nư
ớc mưa phân tán đi khắp nơi trên mặt đất
Trang 8- Thuốc bảo vệ thực vật gồm các loại: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt nấm gây bệnh
3 Ô nhiễm do các chất phóng xạ
Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
2 Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
- Thuốc bảo vệ thực vật gồm những loại nào?
- Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có hiệu quả và bất lợi gì?
-Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật:
+ hiệu quả: làm tăng năng suất cây trồng
+ Tác động bất lợi: tới toàn bộ hệ sinh thái, ảnh hưởng tới sức khỏe con người
Trang 9Hình 54.3 Sữa bò bị nhiễm chất phóng xạ.
- Các chất phóng xạ có khả năng gây ảnh hưởng như thế nào tới con ngư
ời và sinh vật?
- Gây đột biến ở người và sinh vật, gây ra một số bệnh di truyền, bệnh ung thư
- Nguồn ô nhiễm phát sinh ra từ đâu?
- Chủ yếu là từ chất thải của công trường khai thác chất phóng xạ, các nhà máy điện nguyên tử, Và qua những vụ thử vũ khí hạt nhân
Trang 103 Ô nhiễm do các chất phóng xạ
Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
2 Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
- Gây đột biến ở người và sinh vật, gây ra một số bệnh di truyền, bệnh ung thư
- Chủ yếu là từ chất thải của công trường khai thác chất phóng xạ, các nhà máy điện nguyên tử, Và qua những vụ thử vũ khí hạt nhân
4 Ô nhiễm do các chất thải rắn
Trang 11- Đọc thông tin mục I 4 Ô nhiễm do các chất thải rắn“ ”
- Qua phần thông tin bạn vừa đọc, theo em: Chất thải như thế nào được coi là chất thải rắn?
- Điền nội dung thích hợp vào bảng 54.2 những chất thải rắn gây ô nhiễm “
mà em thường gặp quanh nơi ở hoặc trên đường tới trường”
Tên chất thải Hoạt động thải ra chất thải
- Giấy vụn - Sinh hoạt, sản xuất công nghiệp
Sinh hoạt Sinh hoạt
- Học sinh trường ta, có trường hợp nào thải các chất thải trên, ra
môi trường làm ô nhiễm môi trường không?
- Bản thân em phải làm gì trước hành động ấy?
Trang 123 Ô nhiễm do các chất phóng xạ
Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
2 Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
4 Ô nhiễm do các chất thải rắn
5 Ô nhiễm do sinh vật gây bệnh
Trang 13- Đọc thông tin mục 5 Ô nhiễm “
do sinh vật gây bệnh”
- Các cách phòng tránh bệnh
sốt rét?
- Tiêu diệt muỗi mang kí sinh
trùng sốt rét bằng nhiều cách
như: diệt bọ gậy, giữ cho nơi
ở luôn thoáng đãng, sạch sẽ,
giữ vệ sinh nguồn nước để
muỗi không sinh sản Và
đi ngủ phải mắc màn
Hình 54.4 Muỗi truyền mầm bệnh sốt rét sang người
Trang 14Hình 54.6 Người ăn gỏi cá (thịt cá sống)
bị nhiễm bệnh sán lá gan.
- Do: ăn thức ăn không nấu
chín, không rửa sạch có
mang mầm bệnh như trứng
giun, ấu trùng sán,
- Nguyên nhân của bệnh giun
sán?
- Do ăn thức ăn không vệ
sinh, bị nhiễm các sinh vật
gây bệnh như vi khuẩn E coli
- Nguyên nhân dẫn tới mắc
các bệnh tả, lị?
Trang 15Bài 54 ô nhiễm môi trư
ờng
I Ô nhiễm môi trường là gì?
- Khái niệm:
- Nguyên nhân:
II Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
Các chất khí chủ yếu gây ra đó là: CO2; CO; SO2; NO2 và bụi.
2 Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
- Thuốc bảo vệ thực vật: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc diệt mầm gây bệnh và chát
độc hóa học Điôxin,
- Con đường phát tán các loại hóa chất:
3 Ô nhiễm do các chất phóng xạ
- Nguồn gốc: từ các chất thải của công trường khai thác chất phóng xạ, nhà máy điện nguyên tử, thử vũ khí hạt nhân.
- Tác hại: Gây đột biến ở người và sinh vật, bệnh ung thư ở người.
4 Ô nhiễm do các chất thải rắn
- Tên các chất thải:
- Hoạt động thải ra chất thải:
5 Ô nhiễm do sinh vật gây ra
- Nguồn gốc: từ các chất thải không được sử lý: phân, nước thải sinh hoạt, xác đv,
(Đọc nghi nhớ cuối bài)
Trang 161 Những hoạt động nào của con người gây ô nhiễm môi trư
ờng?
- Sản xuất công nghiệp
- Hoạt động giao thông vận tải
- Đun nấu trong gia đình
- Chiến tranh
- Chất thải sinh hoạt, công nghiệp
2 Những tác nhân gây ô nhiễm môi trường?
- Các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt
- Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học
- Các chất phóng xạ
- Các chất thải rắn
- Các sinh vật gây và truyền bệnh
Trang 17- Học thuộc phần ghi nhớ cuối bài
- Trả lời câu 3, 4 vào vở bài tập
- Đọc trước bài 55 Ô nhiễm môi trường (tiếp theo)
Chuẩn bị nội dung về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường công việc mà con người đã và đang làm để hạn chế ô nhiễm môi trường.
- Học thuộc phần ghi nhớ cuối bài
- Trả lời câu 3, 4 vào vở bài tập
- Đọc trước bài 55 Ô nhiễm môi trường (tiếp theo)
Chuẩn bị nội dung về nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường công việc mà con người đã và đang làm để hạn chế ô nhiễm môi trường.
Công việc về nhà
Trang 18Hãy bảo vệ môi trường vì một trái đất:
“Xanh - Sạch - Đẹp”