Xuất phát từ thực tế trên cùng với kiến thức mà chúng em đã được học trong trường, chúng em xin đề xuất giải pháp “Tận dụng đất ven đường để trồng cây phi lao” nhằm tận dụng đất ven các
Trang 1BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TẾ
I TÊN TÌNH HUỐNG
Tận dụng đất ven đường để trồng cây phi lao
II MỤC TIÊU GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Ninh Bình và nhiều tỉnh đồng bằng ven biển có hệ thống đường giao thông liên xã, liên huyện, đường Quốc lộ dày đặc Dọc các con đường này, nơi thưa dân
cư, đất ven đường đang bỏ trống gây lãng phí không nhỏ Xuất phát từ thực tế trên cùng với kiến thức mà chúng em đã được học trong trường, chúng em xin đề xuất
giải pháp “Tận dụng đất ven đường để trồng cây phi lao” nhằm tận dụng đất ven
các con đường này để trồng cây phi lao sẽ tiết kiệm tài nguyên đất, tạo bóng mát, bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan đẹp, tạo thêm công ăn việc làm cho người dân,
và phát triển kinh tế nông thôn
III TỔNG QUAN VỀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Khảo sát thực tế ở huyện Kim Sơn – Ninh Bình :
Đất ven đường nơi thưa dân cư và trồng được cây dọc theo con đường liên thôn, liên xã, liên huyện và quốc lộ trên huyện Kim Sơn vào cỡ 200km đang bỏ trống, gây lãng phí lớn Trong khi đó, mùa hè thiếu cây xanh tạo bóng mát cho người đi đường và che cho các công trình giao thông
Đất ven các con đường liên xã, liên huyện, đường quốc lộ đang để lãng phí có thể tận dụng để trồng cây
Trang 2Qua khảo sát một đoạn đường dọc đường 481 qua địa phận xã Định Hóa – huyện Kim Sơn được trồng cây phi lao từ năm 2004 đến nay cây phát triển tôt
Hình ảnh hàng cây phi lao ven đường xã Định Hóa
Với khoảng 10 năm trồng, cây phi lao ven đường Định Hóa phát triển tốt, chứng tỏ
nó phù hợp với đất và khí hậu ở nơi đây Hiện nay hàng phi lao vừa cho bóng mát, vừa có tác dụng chống sạt nở ven sông, bảo vệ đường, vừa tạo cảnh quan thật đẹp cho con đường Với đường kính trung bình mỗi cây khoảng 25cm, cao trung bình 8m, mật độ 4 cây/10m dài, ước tính cứ 1km đường trồng cây lượng gỗ có thể thu hoạch khoảng 150m3 đem lại giá trị kinh tế đáng kể cho địa phương
2 Sử dụng kiến thức liên môn tìm giải pháp xử lý tình huống
+ Sử dụng kiến thức môn Tin Học để tìm kiếm các thông tin cần thiết trên mạng internet
+ Sử dụng kiến thức Sinh Học tìm hiểu đặc điểm sinh trưởng, phát triển cũng như cách trồng chăm sóc cây phi lao để đạt được năng xuất cao nhất
+ Sử dụng kiến thức Địa Lý và Công Nghệ, tìm cách cải tạo, sử lý đất để trồng và chăm sóc cây hiệu quả
+ Sử dụng kiến thức Toán Học để khảo sát thực tế, tính toán mật độ và số lượng cây trồng, hoạch định sản lượng thu hoạch và chi phí sản xuất
+ Sử dụng kiến thức môn Công Dân tìm hiểu các chính sách pháp luật của nhà nước về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, trồng cây gây rừng và phát triển kinh tế nông thôn để tìm nguồn hỗ trợ vốn, và lực lượng tham gia dự án
IV GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Thuyết phục chính quyền địa phương ủng hộ và Đoàn TNCS xã nhận trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện dự án
2 Tìm hiểu về cây phi lao
3 Khảo sát thực tế để tính mật độ trồng, lượng giống và công lao động
Trang 34 Chuẩn bị đất trồng, chọn giống và trồng cây
5 Quá trình chăm sóc, bảo vệ và thu hoạch
V THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Thuyết phục chính quyền địa phương ủng hộ và Đoàn TNCS xã nhận trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện dự án
Vấn đề tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường trong phát triển kinh tế đang được Đảng nhà nước quan tâm để hướng tới sự phát triển bền vững Một loạt các chính sách đã được nhà nước triển khai như: trồng cây gây rừng, phát triển kinh tế gắn liền bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường, xây dựng nông thôn mới… Vì vậy tận dụng đất ven đường để trồng cây phi lao hoàn toàn phù hợp với các chính sách của nhà nước, chắc chắn sẽ được chính quyền địa phương đồng tình ủng hộ Từ tiền ngân sách cấp cho cách chương trình trên, chính quyền địa phương
có thể cấp kinh phí để thực hiện dự án, cũng có thể ta huy động từ công đồng để có vốn thực hiện dự án
Trồng cây ven đường đây là một dự án xã hội đem lại lợi ích chung cho cộng đồng Do vậy Đoàn thanh niên với lực lượng đông, trẻ khỏe, đầy nhiệt huyết, nhận trách nhiệm quản lí và tổ chức thực hiện dự án chắc chắn sẽ đem lại hiệu quả
2 Tìm hiểu về cây phi lao
Cây phi lao được du nhập từ nước ngoài vào Việt Nam, là loại cây dễ chăm sóc, sinh trưởng tốt cả trên những vùng đất nghèo, thành phần cơ giới nhẹ Cây phi lao sinh trưởng nhanh, rễ cây chắc khỏe, khả năng tái sinh chồi cao Đặc biệt thân cây thẳng vươn cao, tán lá hẹp không làm cớm đất xung quanh Do vậy loại cây này rất thích hợp khi được trồng ở ven đường, đất khô cằn, sẽ không khuất tầm nhìn, ngoài ra trồng ở ven bờ sông còn có tác dụng chống sạt nở, chắn gió
Sau khi trồng 1 năm, cây có thể đạt chiều cao 2-3m, đường kính 3cm; cây 4 tuổi cao 11-12m, đường kính 12-15cm; cây 10 tuổi cao 18-20m, đường kính trên 20cm Thông thường trên 25 tuổi, cây ngừng sinh trưởng chiều cao Phi lao sinh trưởng quanh năm, nhưng vào mùa mưa, cây sinh trưởng nhanh hơn Ở giai đoạn tuổi nhỏ cây chịu khô và chịu rét kém; vượt qua giai đoạn này cây sinh trưởng tốt hơn
Gỗ phi lao cứng, nặng, màu nâu nhạt với các vòng năm rõ Thường dùng trong xây dựng, trụ mỏ, đóng đồ gỗ, làm cột điện, nguyên liệu giấy và làm củi Đây
là loại củi tốt nhất trong các loài cây, ngay cả khi tươi củi cũng cháy tốt Cành, lá phi lao rụng xuống có thể làm nguồn củi đun chủ yếu cho người dân ở nông thôn
Lá cây nhiều cellulose nên dùng làm bột giấy thô và là nguồn thức ăn tốt cho trâu
bò Phi lao cũng được dùng làm thuốc, rễ cây dùng làm thuốc chữa ỉa chảy và lị
3 Khảo sát thực tế để tính mật độ trồng, lượng giống và công lao động
Qua khảo sát thực tế trên địa bàn huyện Kim Sơn với 25 xã, có đường QL 10
đi qua và các đường tránh đang được xây dựng, toàn huyện ước tính có khoảng 200km ven đường trồng được cây, bình quân mỗi xã trong huyện có khoảng 8 km
Trang 4ven đường đang để trống rất lãng phí Chỉ cần bề ngang rộng khoảng 1 -> 1,5m ta
có thể tận dụng trồng được cây
Mật độ trồng khoảng 1 cây/2,5m dài, như vậy mỗi xã với 8km dài sẽ trồng được 3200 cây Nếu huy động toàn bộ lực lượng đoàn viên thanh niên xã, mất khoảng 1 tuần trồng cây vào mùa xuân thì 1 năm sau mỗi xã sẽ có những hàng cây xanh tốt
Sau 10 năm, với sản lượng gỗ như hàng cây ven đường Đinh Hóa đã khảo sát, mỗi xã thu được khoảng 150m3 x 8 = 1200m3 gỗ Nếu tính cho cả huyện ta thu được khoảng 150m3x200 = 30000m3 gỗ, rõ ràng đem lại giá trị kinh tế đáng kể cho địa phương và lực lượng lao đông trực tiếp chăm sóc quản lý
4 Chuẩn bị đất trồng, chọn giống và trồng cây
Đoàn thanh niên xã (ĐTNX) huy động lực lượng phát quang, làm cỏ hai bên đường, cuốc đất, để đất tơi xốp, đồng thời loại bỏ một số loại sâu bệnh tiềm ẩn trong đất Sau đó đào hố 50cm x 50cm và sâu 40cm, mỗi hố cách nhau khoảng 2,5m; bón phân chuồng vào các hố để bổ sung thêm dinh dưỡng cho đất giúp cây con phát triển tốt, tăng tỉ lệ sống Phơi đất khoảng 1 tuần tiến hành trồng cây
Để chọn giống, ĐTNX liên hệ với phòng Nông Nghiệp huyện để được tư vấn về giống cây và nơi cung cấp giống tốt nhất Ở đây ta sẽ chọn giống phi lao cây gỗ lớn, cao, không vướng lối đi, không che khuất tầm nhìn, dùng để lấy gỗ Chọn mua cây non cao khoảng 1- 1,5m cho cây khỏe, mau lớn
Sau khi đã chuẩn bi đất và cây con, ta sẽ ra quân tiến hành trồng cây vào mùa xuân, cây sẽ nhanh bén rễ và cho tỉ lệ sống cao Sau khi trồng có thể dùng que sào chống cây, tránh cây bị đổ
5 Quá trình chăm sóc, bảo vệ và thu hoạch
Cần chú trọng chăm sóc nhiều khi cây còn non (2 năm đầu), mỗi quý làm cỏ xới đất 2-3 lần, bón thúc mỗi năm một lần, cung cấp nước cho cây phát triển tốt
Do Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nên mưa rất nhiều vào tháng 7 – 9, nắng gay gắt đối với tháng 4 – 6 Vì thế:
+ Khi mưa nhiều chúng ta cần khơi thông dòng chảy, tránh để cây bị ngập úng với cây non Dùng que, sào để chống cây tránh để cây bị gió quật đổ
+ Khi nắng nhiều, tuy phi lao là cây chịu hạn tốt nhưng trong khoảng thời gian nắng gay gắt kéo dài, ta cần tưới cho cây tránh để cây thiếu nước dẫn đến héo
và có thể gây chết cây
+ Với những nơi không phải là đất gần sông có ít chất, khô cằn nên chọn những loại phân bón có nhiều chất dinh dưỡng cho cây phát triển tốt
+ Kim Sơn là vùng đất ven biển, đối với những xã giáp biển nên bón thêm những loại phân bón giảm độ mặn
+ Cây phi lao là loại cây thân gỗ, vì vậy khi chăm sóc cần chú ý đến loại sâu đục thân để phun thuốc cho cây kịp thời, tránh để cây chết và kém phát triển
Trang 5Sau khi cây đã lớn khỏe có thể định kỳ mỗi năm một lần vào mùa khô tỉa cành, dọn dẹp cành lá khô để tránh ảnh hưởng tới an toàn giao thông và tạo không gian cho cây phát triển tốt vào năm tới
ĐTN từng xóm, xã nơi có hàng cây cùng tham gia bảo vệ tránh người phá hoại chặt cành bẻ cây non
Khi cây hết khả năng, ĐTN xã đứng ra thu hoạch, tìm đầu ra bán gỗ cho các doanh nghiệm khai thác Nguồn kinh phí chi trả tiền giống phân và trả công cho người trực tiếp tham gia trồng và chăm sóc, nguồn kinh phí còn lại đầu tư trồng mới và bổ xung ngân sách địa phương phát triển cơ sở hạ tầng
VI Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Nếu được triển khai, gải pháp tận dụng đất ven đường trồng cây phi đem lại nhiều ý nghĩa
Thứ nhất về mặt xã hội, giải pháp trên hoàn toàn phù hợp với chủ trương của Đảng và nhà nước trong việc tiết kiệm tài nguyên, phát huy nội lực phát triển kinh
tế, góp phần xây dựng nông thôn mới, phát triển quê hương đât nước
Thứ hai về mặt môi trường, hàng cây ven đường còn giúp tăng diện tích cây xanh, góp phần bảo vệ môi trường Đồng thời hàng cây phi lao con có tác dụng tạo cảnh quan đẹp cho các con đường, tạo bóng mát cho người dân, che chắn cho các công trình giao thông, hạn chế sạt nở ven sông, chắn gió… Ngoài ra trồng cây còn hạn chế cỏ dại mọc góp phần hạn chế thuốc hóa học độc hại mà người dân dùng để diệt cỏ
Quang cảnh con đường được trồng phi lao
Trang 6
Hàng cây tạo bóng mát, chống sạt nở ở bờ sông
Thứ ba về mặt kinh tế, ngoài các ý nghĩ trên trồng cây phi lao đem lại một nguồn lợi đáng kể từ việc thu hoạch vậy gỗ Nguồn thu này giúp tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập cho người dân ở nông thôn, giúp địa phương có thêm nguồn quỹ xây dụng cở sở hạ tầng góp phần thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới ở mỗi địa phương
Giải pháp trên có thể nhân rộng ra cho việc tận dụng đất ven bờ mương, bờ ruộng ở các tỉnh đồng bằng rộng lớn để trồng loại cây nào đó vừa đem lại lợi ích kinh tế vừaa có tác dụng bảo vệ đất trồng lúa Trên khắp vùng miền cả nước diện tích đất trống để hoang cũng không nhỏ, nhân rộng mô hình trên để tận dụng đất này trồng một loại cây thích hợp thì không những làm tăng diện tích cây xanh mà còn thu lợi về kinh tế
Từ những ý nghĩ trên, chúng em tha thiết mong rằng, dự án này của chúng
em được chú ý và đưa vào thực hiện để bao nhiêu “tấc đất tấc vàng” không còn hoang phí, mà thay vào đó là những hàng cây xanh mướt mang lại sự trù phú cho quê hương Chúng em mong rằng khắp nơi trên đất nước mình tận dụng được những nguồn lực như thế để cả nước vươn lên mạnh mẽ bằng nội lực của chính mình
Trang 7Kim Sơn, ngày 15 tháng 01 năm 2019
BAN GIÁM HIỆU