Bai giang ho hap tiet 1.2

Buổi 1 3t: Các kỹ thuật hình ảnh thăm khám hệ hô hấp  Hình ảnh bình thường và bất thường trên các kỹ thuật  Đánh giá phim X quang phổi chuẩn Kế hoạch bài giảng chi tiết CĐHA HÔ HẤP 10

Ths Hoàng Thị Ngọc Hà

Bộ môn CĐHA – Trường ĐHYD Huế

CĐHA HÔ HẤP

Buổi 1 (3t):

 Các kỹ thuật hình ảnh thăm khám hệ hô hấp

 Hình ảnh bình thường và bất thường trên các kỹ thuật

 Đánh giá phim X quang phổi chuẩn

Kế hoạch bài giảng chi tiết

CĐHA HÔ HẤP (10t)

Các buổi tiếp theo…

 Nhóm 3: Héi chøng mµng phæi

 Nhóm 4: Héi chøng phÕ qu¶n

 Nhóm 5: Héi chøng phÕ bµo

 Nhóm 6: Héi chøng kẽ

 Nhóm 7: Héi chøng trung thÊt

 Nhóm 8: Các b ệnh phổi thường gặp (+ Các hình ảnh hang thường gặp)

 Viêm phổi thùy, áp xe phổi

 Lao

 U phổi-màng phổi

 Nhóm 9: Chấn thương ngực

 Nhóm 10: Nốt mờ phổi

Hướng dẫn

 Chuẩn bị kiến thức (Đọc bài trước)

 Test kiểm tra

 Thảo luận và giải đáp theo nhóm nội dung

 Bài giảng tổng hợp

Mục tiêu:

 Nêu được chỉ định, ưu nhược điểm của các kỹ thuật hình ảnh thăm

khám hệ hô hấp

 Mô tả được các tiêu chuẩn kỹ thuật cơ bản của phim X quang thường quy

 Nhận biết được các hình ảnh bình thường và bất thường trên các kỹ

thuật

CÁC KỸ THUẬT HÌNH ẢNH

Thăm khám hệ hô hấp

CÁC KỸ THUẬT HÌNH ẢNH

Thăm khám hệ hô hấp

X QUANG PHỔI THẲNG

Chụp X quang quy ước

 Là một phương pháp chẩn đoán cơ bản, được chỉ định rộng rãi trong các bệnh lý lồng ngực

Chụp X quang quy ước

 Kỹ thuật:

+ Các thông số kỹ thuật:

 Điện thế cao: 115-130 KV, độ tương phản vừa đủ

 Điện thế thấp: độ tương phản cao, dễ bỏ sót tổn thương (Ưu thế trong khảo sát xương sườn)

Tiêu chuẩn phim phổi - Mức thang xám X quang

Tư thế thẳng: Khoảng cách bờ

trong xương đòn đến mỏm gai

BẰNG NHAU

Hít vào sâu: Đỉnh vòm hoành

phải thấp hơn hoặc ngang mức

cung trước xương sườn số VI

Tư thế đứng: Ở túi hơi dạ dày

có mức hơi dịch nằm ngang

Độ đâm xuyên: Cột sống và

mạch máu sau tim có thể nhìn

thấy được Mạch máu ngoại vi

nhìn thấy đến cách thành ngực

1,5cm

Tiêu chuẩn phim phổi thẳng

Phim phổi thẳng-Tư thế đứng

Phim phổi thẳng - Đối quang ?

Trình tự đọc phim phổi thẳng

Đọc phim phổi thẳng một cách có hệ thống theo vòng xoắn 7 bước, tránh bỏ sót thương tổn ở lồng ngực Đọc trên đèn đọc phim với độ sáng thích hợp.

Phân chia thùy phổi

Phân chia thùy phổi

3

2 2

3

Phân chia vùng tổn thương trên phim phổi thẳng

Các mốc giải phẫu cần lưu ý

Các mốc giải phẫu cần lưu ý

Chỉ số tim – lồng ngực

Tiểu thùy phổi thứ cấp Miller

D’après JP Senac et J.Giron

Tiểu thùy phổi thứ cấp Miller

1 tiểu phế quản trung tâm

Phân bố mạch máu tiểu thùy Miller

Chỉ định tiếp theo ?

- U màng phổi (Chẩn đoán phân biệt TDMP khu trú)

- Tràn khí màng phổi, đặc biệt rất hữu dụng trong theo dõi TKMP ở trẻ em, hạn chế nhiễm xạ.

+ Bệnh lý phổi:

- Khối U hoặc đám đông đặc phổi sát thành ngực/ phối hợp tràn dịch MP

- Hướng dẫn sinh thiết

Siêu âm

 Ưu điểm:

- Xét nghiệm đơn giản, rẻ tiền, dễ thực hiện

- Không nhiễm xạ, có thể thực hiện nhiều lần

- Có thể làm tại giường, tại phòng mổ, đơn vị hồi sức…

 Nhược điểm:

- Hình ảnh phụ thuộc nhiều vào người khám, máy móc

- Không khí không dẫn truyền âm nên khả năng khảo sát hạn chế

 Kỹ thuật:

- Sử dụng đầu dò rẻ quạt, bổ sung đầu dò thẳng

- Tư thế: + Bệnh nhân nằm ngữa, cửa sổ âm là gan và lách

+ Bệnh nhân ngồi, siêu âm qua kẽ liên sườn

Kỹ thuật ?

Chụp cắt lớp vi tính

+ Là một kỹ thuật hiện đại, độ nhạy và chính xác cao + Khảo sát tổn thương trong mối tương quan giải phẫu + Xác định được bản chất tổn thương nhờ đo tỷ trọng + Chụp độ phân giải cao cho phép khảo sát các tổn thương nhỏ của phế quản, phế nang và tổ chức kẽ + Khảo sát được phân bố mạch máu phổi

 Nhược điểm:

+ Xét nghiệm đắt tiền

+ Liều nhiễm xạ cao

Chụp cắt lớp vi tính

 Chỉ định:

+ Thăm dò khối u trung thất, nhất là nghi ngờ phình,

bóc tách động mạch chủ, u mỡ, áp xe trung thất, u tuyến ức

+ Nốt mờ đơn độc khó xác định trên phim phổi

+ Cần chẩn đoán giãn phế quản, kén khí hay ổ áp xe

Chụp cắt lớp vi tính

 Kỹ thuật:

Chuẩn bị bệnh nhân:

+ Yêu cầu bệnh nhân nín thở tốt

+ Nhịn ăn trước chụp 6 tiếng

Các lớp cắt:

+ Nhìn toàn cảnh phổi: cắt 10mm liên tục

+ Khu trú tổn thương: 1-2mm, có thuốc

+ Rốn phổi thường được cắt 5mm liên tục

Chụp cắt lớp vi tính

Tiêm cản quang tĩnh mạch:

+ Tiêm rất nhanh toàn bộ thuốc hoặc nhiều liều

+ Khảo sát tưới máu: chụp thì động mạch, tĩnh mạch

Chụp phổi độ phân giải cao hay chụp lớp mỏng:

+ Phế quản phân biệt được đến lần phân chia thứ 6-7 + Động mạch phổi thấy được cho đến động mạch trung tâm tiểu thuỳ, hình ảnh là các nốt mờ nhỏ nhất cách màng phổi 1-1.5 mm

+ Thấy được các tiểu thuỳ thứ cấp (tiểu thuỳ Miller).

Chụp CLVT mạch máu phổi (CTA):

Kỹ thuật ? Hình ảnh bình thường ?

Chụp cộng hưởng từ

 Ưu điểm chung:

+ Là một kỹ thuật hiện đại, độ nhạy và chính xác cao + Khảo sát tổn thương trong mối tương quan giải

phẫu, tái tạo hình ảnh 3D

+ Xác định bản chất tổn thương nhờ cường độ tín hiệu + Không gây nhiễm xạ, không gây tai biến

+ Khảo sát mạch máu không cần thuốc cản quang

 Nhược điểm chung:

+ Độ phân giải không gian thấp thấy ít rõ bờ cấu trúc + Có ảnh nhiễu do cử động hô hấp

+ Chống chỉ định đối với bệnh nhân có vật kim loại trong cơ thể

+ Chi phí cao

Khá phức tạp với việc sử dụng nhiều chuỗi xung, nhiều thông số kỹ

thuật cũng như nhiều hướng cắt khác nhau để tạo được hình ảnh có ích cho chẩn đoán.

Kỹ thuật ?

Hình ảnh bình thường ? Bất thường ?

Bronchograme

CỐ LÊN !!!