3,0 điểm Viết một văn bản thuyết minh không quá 300 từ về Truyện Kiều của Nguyễn Du.. Hớng dẫn chung: - Do đặc trng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt, chủ động trong việc v
Trang 1SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
THÁI BÌNH KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Năm học 2009-2010
Môn thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (2,0 điểm)
a Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ sau:
Biển cho ta cá như lòng mẹ Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
(Huy Cận - Đoàn thuyền đánh cá - SGK Ngữ văn 9 - Tập một, NXBGD 2008)
b Phân tích thành phần của câu văn:
Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh - và cũng là đứa con duy nhất của anh, chưa đầy một tuổi
(Nguyễn Quang Sáng - Chiếc lược ngà - SGK Ngữ văn 9 - Tập một, NXBGD 2008)
Câu 2 (3,0 điểm)
Viết một văn bản thuyết minh (không quá 300 từ) về Truyện Kiều của Nguyễn Du.
Câu 3 (5,0 điểm)
Phân tích những dòng thơ sau đây của nhà thơ Thanh Hải:
Mọc giữa dòng sông xanh Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy trên lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao
Đất nước bốn ngàn năm Vất vả và gian lao Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
(Mùa xuân nho nhỏ - SGK Ngữ văn 9 - Tập hai, NXBGD 2008)
HẾT
-Họ và tên thí sinh: Số báo danh:
Giám thị 1: Giám thị 2: .
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO
Năm học 2009-2010
HƯỚNG DẪN CHẤM MễN NGỮ VĂN
I Hớng dẫn chung:
- Do đặc trng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần linh hoạt, chủ động trong việc vận dụng biểu điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc, có sáng tạo hoặc diễn đạt tốt; không hạ thấp yêu cầu của biểu điểm
- Điểm bài thi là tổng điểm thành phần (có thể lẻ đến 0,25 điểm), không làm tròn.
II Hớng dẫn cụ thể:
Câu 1
2 điểm
ý a
+ Cụ thể hoá tình cảm tha thiết của con ngời với thiên nhiên; thể hiện cái
+Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho câu thơ:
(Gợi hình ảnh biển giàu có, biển rộng lớn bao la; gợi cảm giác ấm áp, thân
thiết và tình yêu bằng tâm hồn, tình cảm của ngời lao động với biển cả …) )
0,75
L
có thể nêu khái quát: thành phần chính (chủ ngữ + vị ngữ), thành phần phụ
(trạng ngữ), thành phần biệt lập (phụ chú) nếu đúng vẫn cho điểm tối đa.
Câu 2
3 điểm
+ Giới thiệu chung về Truyện Kiều
- Tác giả: Nguyễn Du ( )
- Tên gọi: Đoạn trờng tân thanh (Truyện Kiều là tên thờng gọi)
- Thể loại: Truyện Nôm
- Nguồn gốc: Dựa vào cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm
Tài Nhân để sáng tạo nên Phần sáng tạo của Nguyễn Du là hết sức lớn.
-
0,50đ
- Cốt truyện: Kể về cuộc đời gian truân chìm nổi của ngời con gái tài sắc
- Giá trị nội dung: Giá trị hiện thực (Bộ mặt tàn bạo của tầng lớp thống trị; số phận bi kịch của ngời phụ nữ ); Giá trị nhân đạo (Niềm thơng cảm sâu sắc, sự trân trọng đề cao con ngời; thái độ lên án, tố cáo những thế lực vùi dập con ngời )
0,50
- Giá trị nghệ thuật: Ngôn ngữ đạt tới đỉnh cao của nghệ thuật (ngôn ngữ
không chỉ có chức năng biểu đạt, biểu cảm mà còn mang chức năng thẩm mỹ); nghệ thuật tự sự phát triển vợt bậc (nghệ thuật kể chuyện, nghệ thuật miêu tả nhân vật, miêu tả thiên nhiên đa dạng; nghệ thuật tả cảnh ngụ tình sinh động).
0,50
Chinh phục đợc mọi tầng lớp nhân dân ta xa, nay; đợc độc giả nhiều nớc
đón nhận ; tiêu biểu nhất của thể loại truyện Nôm; là kiệt tác của
0,25đ
Trang 3Câu Đáp án Điểm
Nguyễn Du
Lu ý: Phần cốt truyện học sinh có thể tóm tắt tác phẩm theo nhiều cách
miễn là không sai lệch Không cho điểm tối đa những bài viết dới dạng
dàn ý hoặc mắc trên 3 lỗi các loại.
Câu 3
5 điểm
- Trích trong Mùa xuân nho nhỏ; Thanh Hải sáng tác tháng 11 năm
1980, không lâu trớc khi ông qua đời.
0,25
- Ghi lại cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân thiên nhiên, đất nớc 0,25 + Sơ lợc nội dung, mạch phát triển cảm xúc của bài thơ:
(Từ những cảm xúc về mùa xuân thiên nhiên, đất nớc, mạnh thơ chuyển
một cách tự nhiên sang bày tỏ những suy ngẫm và tâm niệm của nhà thơ
-khát vọng dâng hiến cho cuộc đời chung …) )
0,25đ
+ Cảm xúc của tác giả trớc mùa xuân thiên nhiên:
(Phân tích giá trị gợi tả, gợi cảm của các hình ảnh dòng sông xanh ,“dòng sông xanh”, ”,
bông hoa tím biếc , tiếng chim hót vang trời ; nghệ thuật sử dụng từ
ngữ giản dị mà có sức gợi nh mọc , một , ơi ; lối đảo ngữ; nghệ thuật“dòng sông xanh”, ”, “dòng sông xanh”, ”, “dòng sông xanh”, ”,
chuyển đổi cảm giác giọt long lanh rơi (?); câu thơ mang sắc thái câu“dòng sông xanh”, ”,
hỏi tu từ hót chi mà ; chi tiết thơ tôi đ“dòng sông xanh”, ”, “dòng sông xanh”, a tay tôi hứng ”…) để làm nổi bật
niềm say sa, ngây ngất, tâm hồn rộng mở của nhà thơ trớc vẻ đẹp sống
2,00đ
+ Cảm xúc của tác giả trớc mùa xuân đất nớc:
(Phân tích giá trị gợi tả, gợi cảm của các hình ảnh ng“dòng sông xanh”, ời cầm súng , ng ” “ng
-ời ra đồng , lộc giắt đầy , lộc trải dài , hình ảnh so sánh đất n ” “ng ” “ng ” “ng ớc
nh vì sao ”…) , phép điệp ngữ, điệp cấu trúc; giọng điệu thơ để làm nổi
bật niềm vui, tự hào, sự phấn chấn…) của nhà thơ trớc hình ảnh đất nớc
1,75đ
+ Nhận xét, đánh giá về đoạn thơ, bài thơ:
(Bài thơ giản dị về lời, xúc động, chân thành về cảm xúc đã chiếm đợc
tình cảm của đông đảo bạn đọc; đợc viết khi đang nằm trên giờng bệnh,
bài thơ không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên, yêu đất nớc mà còn bộc
lộ lòng yêu đời, lạc quan sống của tác giả)
0,50đ
L
dung, ý nghĩa sâu sắc nhất của đoạn thơ, nếu bài viết có sức thuyết phục,
diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa Không cho điểm tối đa những bài bố
cục không mạch lạc hoặc mắc trên 5 lỗi các loại.
