Bài giảng các hệ thống pháp luật chủ yếu trên thế giới

Một số hệ thống pháp luật cơ bản trên thế giới thuộc bài giảng Pháp luật kinh doanh quốc tế trình bày về các nội dung chính hệ thống pháp luật Anh – Mỹ, hệ thống pháp luật Châu Âu lục địa , hệ thống pháp luật Hồi giáo, hệ thống pháp luật Ấn Độ, hệ thống pháp luật Trung Quốc và hệ thống pháp luật XHCN

CÁC HỆ THỐNG PHÁP LUẬT CHỦ YẾU TRÊN THẾ GIỚI

CHUYÊN ĐỀ 3

NỘI DUNG CHÍNH

1 Hoạt động phân nhóm các hệ thống pháp luật chủ yếu trên thế giới

2 Các tiêu chí để phân nhóm các hệ thống pháp luật chủ yếu trên thế giới

3 Các hệ thống pháp luật thế giới chủ yếu

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT QUỐC GIA

Là tổng thể quy phạm có mối liên hệ nội tại thống nhất được thể hiện dưới dạng văn bản, do cơ quan nhà nước ban hành

hoặc thừa nhận và đảm bảo thực hiện theo những trình tự luật định

2 Ý nghĩa:

-. Xác định phương pháp pháp lý

-. Nguồn nghiên cứu của Luật so sánh

-. Hoàn thiện kiến thức về hệ thống pháp luật quốc gia

1 Hoạt động phân nhóm các hệ thống

pháp luật chủ yếu trên thế giới

4

Ý chính 3

 Thêm chữ

 Thêm chữ

 Thêm chữ

Hệ thống pháp luật

quốc gia

Ý chính 4

 Thêm chữ

 Thêm chữ

 Thêm chữ

Hệ thống pháp luật thế giới

Mục đích hoạt động phân nhóm

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT THẾ GIỚI

Tập hợp hai hay nhiều hệ thống pháp luật ở quốc gia khác nhau có điểm tương đồng nhất định và điểm khác

so với hệ thống pháp luật nước còn lại.

2 Phân nhóm:

• QĐ1: Theo Dezus có 42 hệ thống pháp luật trên thế giới

• QĐ 2: Theo Rene David có 4 hệ thống pháp luật trên thế giới

Châu Âu lục địa Anh Mỹ

Xã hội chủ nghĩa Hồi giáo

LƯU Ý

hai điều kiện:

MỤC ĐÍCH HOẠT ĐỘNG PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG PHÁP LUẬT

THẾ GIỚI

Giảng dạy:

Phục vụ môn học Tư pháp quốc tế, thương mại quốc tế, nghiên cứu pháp luật nước ngoài

Có thể dạy một môn pháp luật đại cương chung cho tất cả hệ thống pháp luật quốc gia có chung truyền thống pháp luật

Ví dụ: Anh – Úc – New Zealand

Nghiên cứu:

Giúp nhà nghiên cứu nước ngoài nhanh chóng tiếp cận hệ thống pháp luật các quốc gia trên thế giới, tiết kiệm thời gian, công sức nghiên cứu

2 Các tiêu chí phân nhóm hệ thống pháp luật chủ yếu trên thế giới

QUAN ĐIỂM 1: Căn cứ vào

1 tiêu chí

QUAN ĐIỂM 2: Căn cứ vào

nhiều tiêu chí

QUAN ĐIỂM 2: Căn cứ vào

nhiều tiêu chí

- Theo hình thái KT-XH, phân thành:

Hệ thống pháp luật TBCN

Hệ thống pháp luật XHCN

- Theo hình thái KT-XH và lập pháp:

Hệ thống pháp luật Châu Âu lục địa

Hệ thống pháp luật Anh Mỹ

Hệ thống pháp luật XHCN

Hệ thống pháp luật Tôn giáo

Nguồn gốc

pháp luật

• Luật La Mã

• Tập quán Anh

Hình thức pháp luật

• Tập quán pháp

• Tiền lệ pháp (Anh-

Mỹ - Úc)

• Pháp luật thành văn (Châu Âu, XHCN)

3

Tương quan luật tố tụng và luật nội dung

• Luật thực định quan trọng (Châu Âu, XHCN)

• Luật tố tụng quan trọng (Anh Mỹ)

4

Vai trò làm luật của cơ quan tư pháp

• Thẩm phán xét xử (Châu Âu, XHCN)

• Thẩm phán xét xử

& làm luật (Anh Mỹ)

TIÊU CHÍ PHÂN NHÓM CỤ THỂ

Phân chia luật công &

tư

Phân chia luật công &

tư

Pháp điển hóa

Pháp điển hóa

Phân chia luật công

& tư (Châu Âu) Không phân chia công tư (Anh Mỹ, XHCN)

• Đề cao pháp điển hóa (Châu Âu, XHCN)

• Đề cao án lệ( Anh Mỹ)

XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC HỆ THỐNG PHÁP LUẬT

Nguồn gốc La Mã Tập quán cổ Anh La Mã Kinh thánh

Hình thức Luật thành văn Tiền lệ pháp Luật thành văn Luật thành văn

Luật tố tụng – Luật nội

dung

Thực định Tố tụng Thực định Thực định

Luật Công - tư Có Không Không Kinh thánh cao nhất

Vai trò của thẩm phán Xét xử Xét xử & Làm luật Xét xử Xét xử

Mức độ pháp điển hóa Phát triển mạnh Không phát triển Phát triển Phát triển

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT CHỦ YẾU TRÊN THẾ GIỚI

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT HỒI GIÁO

Lịch sử hình thành:

Thế kỷ VII, quan điểm:

Không có chúa trời nào ngoài đấng Ala

Mohamed là tiên tri

Lịch sử hình thành:

Thế kỷ VII, quan điểm:

Không có chúa trời nào ngoài đấng Ala

Mohamed là tiên tri

Đặc điểm pháp luật:

Quy phạm pháp luật: giả định – quy định

Mang tính bền vững cao

Nhà nước phục tùng theo thánh kinh Koran

Đặc điểm pháp luật:

Quy phạm pháp luật: giả định – quy định

Mang tính bền vững cao

Nhà nước phục tùng theo thánh kinh Koran

Phạm vi điều chỉnh : rất rộng

Điều chỉnh về pháp luật

Điều chỉnh đất đai tôn giáo

Nguồn luật:

Kinh thánh Koran: Lời dạy đấng Ala.

Sunna: cách Mohamed xử sự

Idjma: học giả giải thích

Qiyas: suy xét theo sự việc tương tự.

Nguồn luật:

Kinh thánh Koran: Lời dạy đấng Ala.

Sunna: cách Mohamed xử sự

Idjma: học giả giải thích

Qiyas: suy xét theo sự việc tương tự.

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT CHÂU ÂU LỤC ĐỊA

Lịch sử hình thành:

Bắt nguồn từ Luật La Mã Theo hệ thống pháp luật thành văn.

Mức độ pháp điển hóa

- Khái quát, ổn định (Certainly of law)

- All law resides in institutions

- Sự phân chia luật công (public law) & tư (private

law).

Đặc điểm:

- Luật thực định quan trọng và chi phối luật tố tụng.

- Hình thức tố tụng viết (written argument, inquisitorial system)

Gồm 4 nhóm hệ thống:

Nhóm Pháp: Pháp, Ý, Braxin…

Nhóm Đức: Đức, Thụy Sỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản

Nhóm Slavo: Nga, Ba Lan, Ucraina

Nhóm Scadinavi: Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan

Lịch sử hình thành:

Năm 1066 khi người Normans xâm chiếm Anh

quốc

Hoàng Đế William bắt đầu tập trung quyền lực

vào tay triều đình mới

Mức độ pháp điển hóa

- chủ yếu là tiền lệ pháp (Stare decisis)

- All law is custom

Nguồn gốc Pháp luật

Kế thừa sự giàu có và tính chuẩn mực của thuật ngữ pháp lý La Mã

Nhưng không ảnh hưởng sâu sắc như Civil Law

Đặc điểm:

- Luật tố tụng chi phối luật thực định.

- Hình thức tố tụng tranh tụng (Case system/ oral argument

Đặc điểm:

- Luật tố tụng chi phối luật thực định.

- Hình thức tố tụng tranh tụng (Case system/ oral argument

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT ANH MỸ

HỆ THỐNG PHÁP LUẬT XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Lịch sử hình thành:

- Bắt đầu từ cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

- Sau chiến tranh thế giới thứ II, dòng họ pháp luật xã

hội chủ nghĩa xuất hiện ở Đông Á.

Mức độ pháp điển hóa

- Tính pháp điển hóa rất cao

- Không có sự phân chia pháp luật thành luật công

và luật tư

Nguồn gốc pháp luật Xây dựng theo truyền thống pháp luật châu

Âu lục địa

Đặc điểm

- Ghi nhận các lợi ích của giai cấp công nhân và của toàn thể nhân dân lao động

- Tư tưởng theo Chủ nghĩa Mac – Lênin

- Luật thực định ưu thế hơn nhiều so với luật tố tụng

THẢO LUẬN

1. Kinh Koran là nguồn luật chi phối hệ thống pháp luật các quốc gia theo đạo Hồi

2. Án lệ chỉ được tồn tại và sử dụng ở các nước theo hệ thống common law

3. Tất cả các tiêu chí để phân nhóm các Hệ thống pháp luật chủ yếu trên thế giới đều rất quan trọng, trong đó tiêu chí nguồn gốc pháp luật là tiêu chí quan trọng nhất