Giáo án Ngữ văn 6 bài 5: Sọ Dừa

-Hiểu nội dung, ý nghĩa truyện Sọ Dừa và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật mang lốt xấu xí.. tuổi đời ông bà chúng ta nhưng cũng rất kì lạ là không có một truyện cổ tích nào gi

Tiết 17 + 18: Văn bản: SỌ DỪA

(Truyện cổ

tích)

A MỤC TIấU BÀI HỌC: Giúp học sinh:

-Hiểu sơ lợc khái niệm truyện cổ tích

-Hiểu nội dung, ý nghĩa truyện Sọ Dừa và một số đặc điểm tiêu biểu của kiểu nhân vật mang lốt xấu xí

- Kể lại đợc truyện

B CHUẨN BỊ:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

- Học sinh: + Soạn bài

C CÁC BƯỚC LấN LỚP:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ: 1 Nờu ý nghĩa truyện Sự tớch hồ Gươm? Trong truyện, em thớch

nhất chi tiết tưởng tượng kỡ ảo nào? Vỡ sao?

3 Bài mới * Giới thiệu

bài

Trong văn học dõn gian, truyện cổ tớch là thể loại rất tiờu biểu được mọi người ưa thớch Khụng một truyện cổ tớch nào cú tuổi đời trẻ hơn

tuổi đời ông bà chúng ta nhưng cũng rất kì lạ là không có một truyện cổ tích nào già nua trong đôi mắt, tâm hồn của lớp lớp thế hệ mới Trong những câu chuyện cổ tích ấy có loại truyện người mang lốt vật, lốt quái thông minh, giỏi giang, trước bị coi thường, sau mới được hưởng hạnh phúc Truyện Sọ Dừa chúng ta học hôm nay là một trong những câu chuyện nư thế

* Bài mới

Hoạt động

1:

Hướng dẫn HS tìm hiểu chung về văn bản

I Đọc và tìm hiểu chung

- GV đọc 1 đoạn

- Gọi 3 HS lần lượt đọc

- Tóm tắt lại các sự việc chính

- Đọc kĩ phần chú thích * trong

SGK

- Em hiểu thế nào là truyện cổ

tích?

- 3 HS lần lượt đọc

- HS đọc thầm

- HS trả lời

1 Đọc và kể:

2 Khái niệm truyện cổ tích:

- Là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểu nhân vật

+ NV bất hạnh

+ NV dũng sĩ và nhân vật có tài năng kì lạ

+ NV thông minh và NV ngốc

- Theo em truyện cú thể chia

làm mấy phần?

nghếch + NV là động vật

- Truyện cổ tớch thường cú yếu

tố hoang đường

- Truyện thể hiện ước mơ niềm tin của ND về chiến thắng cuối cựng của cỏi thiện với cỏi ỏc

3 Bố cục: 3 phần

- Từ dầu đến đặt tờn là SD

- Tiếp đến phũng khi dựng đến

- Cũn lại

Hoạt động

2:

Tỡm hiểu văn bản II Tỡm hiểu văn bản:

- Truyện cú mấy nhõn vật? nhõn

vật nào là nhõn vật chớnh?

- Tỡm những chi tiết núi về sự

ra đời của Sọ Dừa?

Em cú nhõn xột gỡ về sự ra đời

ấy?

- Ngay từ lỳc lọt lũng, SD đó phải

đối mặt với những thử thỏch khú

khăn nào?

- HS trả lời

- HS suy nghĩ trả lời

1 Nhâm vật Sọ Dừa:

a Sự ra đời

- Cha mẹ đã già mới sinh con;

- Bà mẹ uống nớc trong cái

Sd mag mang thai;

- Hình dáng giống dừa, không có chân tau, xấu

xí, kì dị

 Kì lạ, khác thờng

- Điều đú cho thấy SD cú số

phận như thế nào?

- Đọc diễn cảm lời núi đầu tiờn

của SD với mẹ và cho biết lời

núi ấy gợi cho em điều gỡ?

- Kể về sự ra đời kỡ lạ của SD

nhõn dõn ya muốn thể hiện điều

gỡ?

- Tuy bề ngoài xấu xớ nhưng nhõn

vật Sd cú rất nhiều tài lạ Đú là

những tài gỡ?

* GV: Khỏc với tất cả cỏc tài lạ

của cỏc nhõn vật kỡ tài: ăn khoẻ,

gỏnh khoẻ, chạy nhanh hơn

giú tài của SD chỉ là một cụng

việc hết sức bỡnh thường khụng

đũi hỏi cú phộp lạ nhưng đối với

thõn hỡnh của SD khụng phải ai

cũng làm được Qua việc chăn

bũ cũn thể hiện đựoc bản chất

tốt đẹp của SD: lũng yờu thương

mẹ, yờu lao động, khụng sợ khú

khăn Đõy là sự khộo lộo của tỏc

giả dõn gian tạo điều kiện, hoàn

cảnh để SD gặp cụ ỳt và đõy

cũng là sự lụ gớch giữa cỏc chi

tiết trong văn bản tự sự

- Từ sự tài giải ấy, khiến em cú

suy nghĩ gỡ về quan hệ giữa

hỡnh dạng bờn ngoài và phẩm

chất bờn trong của nhõn vật?

- HS đọc và trả lời

- HS tìm, nhận xét

- Ngay từ lúc lọt lòng, SD

đã phải đối mặt với thử thách không thân hình,

mẹ định vứt bỏ Điều đó cho thấy SD có số phận bất hạnh

- Lời nói đầu tiên của SD gợi cho ta sự thơng cảm, lòng trắc ẩn với loại ngời

đau khổ nhất bị coi là vô tích sự do bề ngoài không ra con ngời

- Mở ra tình huống khác thờng để cốt truyện tiếp tục phát triển

b Tài năng:

- Tài chăn bò giỏi

- Tài thổi sáo

- Tự biết khả năng của mình: gì chứ chăn

- Kiếm đủ sính lễ theo yêu cầu của phú ông

- Thông minh khác thờng,

đỗ trạng nguyên

- Tài dự đoán, lo xa, chính xác

- Theo em, qua sự đối lập này

nhõn dõn ta muốn thể hiện diều

gỡ?

- Trong đoạn truyện này, em

thấy cú chi tiết kỡ lạ, hoang

đường nào can thiệp vào?

- Chi tiết ấy cú ý nghió gỡ?

* GV: Sự biến đổi kỡ diệu từ

một cậu bộ cú bề ngoài dị hỡnh,

dị dạng với thõn phận thấp kộm

trở thành chàng trai tuấn tỳ,

thụng minh, đỗ đạt, tài giỏi mà

tờn gọi vẫn là SD thể hiện ước

mơ mónh liệt về sự đổi đời của

người lao động trong XH xưa

Tiết 2:

- Bờn cạnh nhõn vật chớnh là

SD, truyện cú những nhõn vật

nào?

- Trong văn bản tự sự người ta

gọi đú là nhõn vật gỡ? Vai trũ

của nhõn vật này?

- Trong số cỏc nhõn vật phụ đú,

nhõn vật nào đỏng chỳ ý?

- Cụ Út được giới thiệu là

người như thế nào?

- Qua nhõn vật cụ Út,nhõn dõn

ta muốn đề cao gỡ?

- HS: Sự biến

dạng của SD

Chi tiết ấy phản ánh ớc mơ đổi đời

 Có sự đối lập trái ngợc giữa hình dạng bên ngoài

và phẩm chất bên trong

đó là sự khẳng định tuyệt đối về con ngời bên trong và đề cao giả trị chân chính của con ngời

- Phản ánh ớc mơ mãnh liệt về sự đổi đời của ngời lao động xa

- Cụ Út còn là ngời nh thế

nào khi bị hai cô chị

hãm hại?

- Nhân vật hại hai cô chị

là ngời nh thế nào?

Câu hỏi 4 SGK

- Trong truyện SD

- Qua kết cục này, em

thấy ngời LĐ ớc mơ điều

gì?

- Truyện muốn khuyên

con ngời điều gì?

- Nêu ý nghĩa của truyện

- HS trả lời cá

nhân

2 Các nhân vật khác:

a Nhân vật cô út ?

- Hiền lành, thơng ngời

- Cô đã phát hiện tài năng, vẻ đẹp đích thực của SD trong LĐ

 Cô út là ngời tốt, biết

đề cao giá trị chân chính của con ngời không qua hình thức bề ngoài:

là ngời nhân hậu, có tình thơng những con ngời bất hạnh

- HS: là ngời

thông minh

- HS trả lời

- HS: Khuyên

con ngời ta

phải sống tốt,

có tấm lòng

bao dung

- HS trao đổi

nhóm trong 3

phút

b Nhân vật hai ng ời chị: Các độc, xấu xa, ích kỉ

3 Kết cục của các nhân vật:

- Kết cục có hậu, phản

ánh ớc mơ của ngời lao

động:

+ ớc mơ đổi đời

+ Mơ ớc công bằng, một

sự đền bù xứng đáng cho những con ngời bất hạnh, con ngời hiền lành, đức

độ đợc hởng hạnh phúc, những kẻ xấu xa, tàn ác sẽ

bị trừng trị

4 ý nghĩa của truyện:

- Đề cao gía trị chân chính của con ngời

- Đề cao lòng nhân ái với ngời bất hạnh

- Sức sống mãnh liệt và t-ởng lạc quan tin vào chiến thắng cuối cùng của sự công bằng, của lẽ phải đối với sự bất công

độc ác.

Hoạt động

3:

Hướng dẫn HS thực hiện phần ghi nhớ III Ghi nhớ: SGK - 54

- Trong XH ngày nay, em thấy

cú những người nào vựa mới ra

đời đó phải mang bất hạnh

khụng?

- Em cú tỡnh cảm gỡ đối với

những người như vậy?

- Đảng và nhà nước ta đó làm gỡ

để thể hiện điều đú?

- HS đọc

- HS liờn hệ:

+ Những người bị nhiễm chất độc màu

da cam

+ Mọi người đều thể hiện lũng nhõn

ỏi, sự đền bự, , truyền thống của dõn tộc

Hoạt động

4

- HS thực hiện yêu cầu của GV 1 Kể diễn cảm truyện.

2 Kể tên một số truyện

có kiểu nhân vật hình dạng xấu xí

- Em thích chi tiết nào trong truyện vì sao?

4 H ớng dẫn học tập:

- Học bài, thuộc ghi nhớ

- Hoàn thiện bài tập

- So¹n: Tõ nhiÒu nghÜa