Luoc su ve dong ho Lê Trọng

Đó là Đức Triều Tổ Thái Bảo Lê Tướng Công, Người khai sáng dòng họ Lê Khắc ngày xưa và họ Lê Trọng bây giờ... Phong cho Thân sinh Tước Thái Bảo, cho quê Ngài được mang tên Báo Ân, cho d

L ƯỢ C S DÒNG H Ử Ọ

LÊ KH C NGÀY X A - H LÊ TR NG BÂY GI Ắ Ư Ọ Ọ Ờ

L ƯỢ C S DÒNG H Ử Ọ

LÊ KH C NGÀY X A - H LÊ TR NG BÂY GI Ắ Ư Ọ Ọ Ờ

Cách đây g n 500 năm dòng t c Lê Kh c x a ầ ộ ắ ư

và Lê Tr ng bây gi đã tr i qua bi t bao thăng ọ ờ ả ế

tr m bi n đ i, đ có đ ầ ế ổ ể ượ c s n đ nh và ự ổ ị phát tri n nh ngày hôm nay Đó là c m t ể ư ả ộ quá trình ph n đ u hy sinh b o t n và gìn gi ấ ấ ả ồ ữ

nh ng giá tr văn hoá tâm linh v t th c a t ữ ị ậ ể ủ ổ tiên dòng t c Đ giúp cho con cháu hi u sâu ộ ể ể

Vào những năm đầu thế kỷ XVI, có một người về lập nghiệp tại thôn Báo Ân Thượng, xã Đa Hoạch, nay là xã Thạch

Mỹ, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh Đó là Đức Triều Tổ Thái Bảo Lê Tướng Công, Người khai sáng dòng họ Lê Khắc ngày xưa và họ Lê Trọng bây giờ.

Đương thời, Ngụy Mạc tiếm ngôi nhà Lê (năm 1533), Ngài Thái Bảo dặn các con

rằng: “Ta đã già rồi, các con phải gắng

sức mà phò Vua giúp nước” Con của

Ngài là Lê Khắc Khoan, vâng lời cha, bán gia tài, mộ nghĩa quân hợp lực cùng với tướng Trịnh Kiểm, dẹp giặc ngoại xâm, lập nên triều đại vua Lê Trang Tông, khôi phục lại giang sơn, chấn hưng đất nước

Ngài đã giữ chức Đô Đốc Tham Tứ Vệ Quân tước Kỳ Quận Công Sau được truy

phong “ Kiệt Tiết Tuyên Lực Công Thần

Thượng Tướng Quân, anh uy hùng chấn

hộ vận an dân, tuyên uy địch tiết Lê Công Đại Vương” Phong cho Thân sinh Tước

Thái Bảo, cho quê Ngài được mang tên Báo Ân, cho dân làng lập đền thờ tại bãi cây Thị thường gọi là Miếu Nhà Rài.

Theo gia phả Họ Lê, ngài Thái Bảo Quận Công ngụ trên một vùng đất phong thuỷ hữu tình Sinh thời Ngài đã trồng cây ở đây một cây Đại Muỗm rất linh thiêng Sau này dân làng gọi Cố Viên Ở Đồng Bang xã xây đình chợ Kỳ Dưới chân núi Côn Bằng cho lập trại Nhà Lao

Đến triều nhà Nguyễn lập thêm miếu thờ tại Cồn Nhà Mô, thường gọi là miếu nhà Vua.

Mộ của Ngài Thái Bảo Quận Công được án táng trên vùng đất phong thủy hữu linh, sau trước núi non hùng vĩ quanh năm nước chảy ngày đêm và nét độc đáo riêng là: tất cả dòng mộ từ phụ mẫu, phê thê, huynh đệ, tử tức của Ngài đều được thiết kế, xây dựng duy nhất một kiểu hình thuyền và được khắc ghi bia đá tráng lê uy linh.

Cố Viên, đình Chợ Kỳ, miếu Nhà Vua, miếu Nhà Rài, trại nhà Lao và các phần mộ của Thái Bảo Quận Công, nếu như được quy hoạch tôn tạo sẽ trở thành một quần thể di tích và là một vùng đất có tiềm năng du lịch của huyện Lộc Hà.

Ngót một thế kỷ ngụ trên thôn Báo Ân, gia tộc Thái Bảo Quận Công đã trở thành danh gia vọng tộc Con cháu đều được phong tước Công Hầu, Đại Phu Con gái Ngài Lê Khắc Khoan là phu nhân của Hoàng Giáp Đô Đại Ngụ Xử Lục Bộ Thượng Thư Nguyễn Văn Giai.

Đ n đ i Vua Thu n Tông niên hi u D ế ờ ầ ệ ươ ng Hoà (1635 - 1643), c Lê Kh c Thu n đích tôn ụ ắ ậ

c a Ngài Lê Kh c Khoan l p chúc th : “ ủ ắ ậ ư Ta s ẽ

d i n i v thôn Vĩnh B o, n i này dân th t ờ ơ ở ề ả ơ ậ thà, phong t c thu n h u, x a kia t tiên ta đã ụ ầ ậ ư ổ mua ru ng v ộ ườ ở n đây N u canh tác t t s ế ố ẽ

có đ c bàn th cúng D i v đây còn ti n ủ ổ ờ ờ ề ệ cho vi c trông coi ph n m T Tiên Ta mu n ệ ầ ộ ổ ố

v y ai mu n theo thì theo, ai mu n thì l i, vì ậ ố ố ở ạ đâu cũng là đ t Vua c ”

ở ấ ả V sau, s ngề ố ườ i trong p đ u đi theo C ấ ề ụ

Vậy là vào giữa thế kỷ thứ XVII, trên đất Vĩnh Bảo xã Phúc Toàn xưa và nay là xã Bình Lộc , có thêm một dòng họ Lê Khắc

về định cư sinh sống, xây cơ lập nghiệp.

Đến đời thứ 8, tộc trưởng Lê Khắc Lầu cho dựng nhà thờ Thái Bảo Quận Công trên địa phận xóm 11 - xã Bình Lộc Thời bấy giờ con cháu phát triển rất đông đúc, thịnh vượng và nơi này đã trở nên chật hẹp, vì thế con cháu Lê Khắc đã tìm đến nhiều vùng đất mới để phát triển dòng tộc của mình

- C Lê Kh c Công v làng Kim Chùy nay là xã Tân L c ụ ắ ề ộ

- C Lê Kh c Nghé v Nam Nhe nay là xã C ụ ắ ề ươ ng Gián

- C Lê Kh c To n, Lê Kh c Gi t v Kim Đôi, nay là xã ụ ắ ả ắ ậ ề

Th ch Kim ạ

- C Lê Kh c C v thôn Phù L u, nay là xã Phù L u ụ ắ ơ ề ư ư

- C Lê Tr ng Th ụ ọ ưở ng, Lê Tr ng Tuỳ v Nghi Ti n ọ ề ế

C a Lò ử

- C Lê Kh c Thu n sang Thiên Chúa Giáo x M L c, ụ ắ ầ ứ ỹ ộ nay là xã Bình L c ộ

Đ quy t dòng t c năm 1864 vào th i t c Lê Kh c ể ụ ộ ờ ộ ắ

Th y, h Lê Kh c đã t ch c đ i l “ụ ọ ắ ổ ứ ạ ễ k ni m ỷ ệ Nguyên T ổ” quy t đ nh đ i h Lê Kh c thành h ế ị ổ ọ ắ ọ

Lê Tr ng, m ra m t k nguyên m i cho con cháu ọ ở ộ ỷ ớvào các h u du c a Thái B o Qu n Công Đây là ậ ệ ủ ả ậ

m t th i kỳ r t thành đ t và th nh vộ ờ ấ ạ ị ượng c a con ủcháu h Lê Tr ng C Lê Tr ng Hoàng, Lê Tr ng ọ ọ ụ ọ ọ

T n đ u Hấ ậ ương C ng, có l nh c a nhà Vua C ố ệ ủ ụ

Lê Tr ng Th y đ u 2 khoa tú tài, c Lê Thúc M ọ ụ ậ ụ ỹ

đ tú tài, c Lê Th ng hàn lâm đ i chi u, c Lê ỗ ụ ừ ạ ế ụ

Tr ng To i, Lê Đi n, Lê Kh c Ng c, Lê Tr ng Bá, ọ ạ ể ắ ạ ọ

Lê Tr ng Hoà là nh ng giám sinh tam trọ ữ ường, sinh

Nhiều cụ làm thầy thuốc, thầy đồ có cụ

là đạo sĩ trong lễ kỷ niệm nguyên tổ, cụ

Lê Trọng Bá ở Kim Đôi đã viết bài thơ có đoạn là:

“Triệu Tổ khảo là quan Thái Bảo

Thể Tổ xưa là Đức Quận Công

Trước Quan Thái Bảo hưng Nhung

Phất kỳ bạch mã đơn trung do vi bạch”

Hoặc là:

“Lịch triều kỷ tích bao phong Miếu linh dân tế sắc rông Vua ban Một nhà nữ tước nam quan

Báo Ân quán cỗ truyền tích xưa Vạn niên huyết thực phụng thờ Thế tôn đã có Vĩnh Hoà trưởng chi Thi ca chăm chỉ phong tư

Nhà thời sinh sử, nhà thời nông trang Sách đèn nối gót thư hương

Bút hoa điểm dấu bảng vàng đề danh Người tài tử, kẻ văn minh

Xây cây ngọc thù rậm cành chi lan Hữu hương hậu thế chứa chan

Mấy muôn kỳ lão, mấy ngàn nam nhi

Ân quan rải khắp các chi

Th i kỳ này xã h i Vi t Nam có nhi u bi n ờ ộ ệ ề ế

đ i sâu s c Th c dân Pháp xâm l ổ ắ ự ượ c r i ồ chính th c đ t n n th ng tr n ứ ặ ề ố ị ướ c ta Ch đ ế ộ nhà Nguy n b t l c, suy tàn, nhân dân l m ễ ấ ự ầ than đói kh Các h u du Thái B o Qu n ổ ậ ệ ả ậ Công đã m t lòng “ ộ H Qu c T Dân” “Tôn ộ ố ỷ

V ươ ng Đ i Nghĩa”, ạ s ng l ố ươ ng thi n, chăm lo ệ

ru ng v ộ ườ n, mi t mài đèn sách, th ph ng t ệ ờ ụ ổ tiên.

Vào nh ng năm 1890 đ n năm 1894, Vua Thành Thái ữ ế ban hai s c phong cho Thái B o Qu n Công và đây là ắ ả ậ

b n d ch s c phong năm 1890 ả ị ắ

“S c cho v th n Đô Đ c Kỳ Qu n Công, đ ắ ị ầ ố ậ ượ c xã

Đa Ho ch huy n Can L c, t nh Hà Tĩnh ph ng th ạ ệ ộ ỉ ụ ờ

Th n giúp n ầ ướ c th ươ ng dân t rõ linh ng, t ỏ ứ ừ

x a t i nay ch a đ ư ớ ư ượ c d phong Nay Tr m k ự ẫ ế ngôi m nh l n, nghĩ t i công lao c a Th n, phong ệ ớ ớ ủ ầ

là “Đoan T c D c B o Trung H ng Chi Th n”, cho ứ ụ ả ư ầ phép đ a ph ị ươ ng ph ng th i nh cũ Th n hãy ụ ờ ư ầ giúp đ , che ch cho dân c a ta Hãy kính l y” ỡ ở ủ ấ

Ch trong vòng 4 năm, Thái B o Qu n Công đã có hai s c phong c a ỉ ả ậ ắ ủ Vua ban và 23 năm sau dòng t c Lê Tr ng l i đ ộ ọ ạ ượ c Vua Kh i Đ nh ả ị ban thêm hai s c phong n a Sau đây là b n d ch s c phong năm ắ ữ ả ị ắ

1924: “S c cho v th n đ ắ ị ầ ượ c nguyên t ng là “Đoan túc D c b o ặ ự ả Trung H ng, đo đ c Kỳ Qu n Công, Ki t Ti t tuyên l c công ư ố ậ ệ ế ự

th n, Đ c ti t ph qu c Th ầ ặ ế ụ ố ượ ng t ướ c quân Lê T ưở ng Công Tôn Th n” đ ầ ượ c giáp Lê Thôn Vĩnh Hoà, Ph Th ch Hà, t nh Hà ủ ạ ỉ Tĩnh ph ng th t tr ụ ờ ừ ướ c, Th n giúp n ầ ướ c th ươ ng dân t rõ ỏ linh ng đã t ng đ ứ ừ ượ c ban c p s c phong cho phép ph ng th ấ ắ ụ ờ Nay đúng d p Tr m t tu n đ i khánh ti t nên ban chi u báu t ị ẫ ứ ầ ạ ế ế ỏ

rõ n sâu, l cao thăng tr t, gia tăng hà “Quang ý th ơ ễ ậ ượ ng đ ng ẳ

th n “Đ c bi t cho phép đ a ph ầ ặ ệ ị ươ ng đ ượ c ph ng th đ ghi ụ ờ ể

nh ngày khánh ti t và coi tr ng vi c th ph ng Hãy kính l y” ớ ế ọ ệ ờ ụ ấ

Trong th i gian 34 năm t (1890 - 1924) con cháu Thái B o ờ ừ ả

Qu n Công đ ậ ượ c ban t ng 5 s c phong Có th kh ng đ nh ặ ắ ể ẳ ị

r ng đây là th i kỳ hoàng kim c a dòng t c Lê Tr ng Thái ằ ờ ủ ộ ọ

B o Qu n Công đ ả ậ ượ c tôn vinh, con cháu dòng t c Lê Tr ng ộ ọ nói riêng, nhân dân làng Vĩnh Hoà và các làng ph c n nói ụ ậ chung đ ượ c s ng trong b u không khí tràn đ y ni m vinh d ố ầ ầ ề ự

t hào và ph n kh i Chính vì th năm 1920 vào th i t c ự ấ ở ế ờ ộ

tr ưở ng Lê Tr ng Di m, ý t ọ ệ ưở ng có m t nhà th c a Thái B o ộ ờ ủ ả

Qu n Công đàng hoàng h n, to đ p h n đã tr thành hi n ậ ơ ẹ ơ ở ệ

th c Ch v i v t li u c x a và k thu t xây d ng th công ự ỉ ớ ậ ệ ổ ư ỹ ậ ự ủ

v y mà ch trong th i gian ng n, m t nhà th hai t ng đ ậ ỉ ờ ắ ộ ờ ầ ượ c

d ng lên trên vùng đ t “ ự ấ N ươ ng sa H T ” ạ ệ , phong th y h u ủ ữ tình (nay thu c đ a ph n xóm 9 xã Bình L c) Đây là nhà th có ộ ị ậ ộ ờ

l i ki n trúc đ c đáo, c kim á âu k t h p hài hoà T ng trên là ố ế ộ ổ ế ợ ầ

th ượ ng đi n, t ng d ệ ầ ướ i là h đi n Th ạ ệ ượ ng đi n đ ệ ượ c bài trí theo phong cách nhà th t truy n th ng, có đ y đ các đ t ờ ổ ề ố ầ ủ ồ ế

Đ c bi t 3 b c hoành phi và 6 c p câu đ i đ ặ ệ ứ ặ ố ượ c

kh c trên g quý s n son thi p vàng Các văn b n ắ ỗ ơ ế ả

ch Hán kh c trên hoành phi và câu đ i có giá tr văn ữ ắ ố ị hoá, ngh thu t khá cao và có xu t x lâu đ i, đây là ệ ậ ấ ứ ờ

b n d ch nghĩa c p câu đ i kh c trên v cây d a ả ị ặ ố ắ ỏ ừ

“Tài năng ngang đ i Tri u - Lý, s sách Nhà n ờ ệ ử ướ c mãi mãi ghi tên Tổ

Công đ c cùng sánh núi H ng - B ng, con cháu h ứ ồ ằ ọ

Lê đ i đ i đ i n ng ờ ờ ộ ơ ườ i“89 năm qua bi t bao bi n ế ế

đ i phong tr n, nhà th dòng h Lê Tr ng đ ổ ầ ờ ọ ọ ượ ự c s

b o t n và gi gìn c a các đ i h u du v n gi ả ồ ữ ủ ờ ậ ệ ẫ ữ nguyên dáng v uy linh báo đ n n t ẻ ề ơ ổ

Năm 1930, Đ ng CSĐD ra đ i, m ra m t trang ả ờ ở ộ

s m i cho c dân t c M t l n n a các h u ử ớ ả ộ ộ ẫ ữ ậ

du Thái B o Qu n Công l i n i gót cha ông đi ệ ả ậ ạ ố theo Đ ng, theo Bác H làm cách m ng gi i ả ồ ạ ả phóng dân t c Trong th i kỳ này có m t s ộ ờ ộ ố

ng ườ i trong h t c bên ngoài thì mang các ch c ọ ộ ứ danh: bát ph m, c u ph m, chánh t ng, hàn ẩ ử ẩ ổ lâm, nh ng th c ch t là nh ng nhà nho yêu ư ự ấ ữ

n ướ c.

Tr ướ c cách m ng tháng tám toàn h có 9 Đ ng ạ ọ ả

Trong th i kỳ xây d ng đ t n ờ ự ấ ướ c con cháu

Ngày nay v i g n 300 h và 2000 nhân kh u, ớ ầ ộ ẩ các h u du đ c Thái B o Qu n Công vâng ậ ệ ứ ả ậ theo l i răn d y c a cha ông, càng th t ch t ờ ạ ủ ắ ặ thêm tình đoàn k t huy t th ng, đoàn k t c ng ế ế ố ế ộ

đ ng, ph n đ u s ng, lao đ ng và h c t p ồ ấ ấ ố ộ ọ ậ theo t m g ấ ươ ng đ o đ c H Chí Minh, hăng ạ ứ ồ hái thi đua lao đ ng vì s phát tri n chung c a ộ ự ể ủ

đ t n ấ ướ c và s th nh v ự ị ượ ng b n v ng c a ề ữ ủ dòng t c Th i kỳ này, dòng h l i xu t hi n ộ ờ ọ ạ ấ ệ thêm nhi u c nhân ti n sĩ, nhi u nhà doanh ề ử ế ề nghi p thành đ t ệ ạ

Đ cho dòng t c càng thêm h ng th nh, con ể ộ ư ị cháu Lê Tr ng v n ngày ngày tâm linh th ọ ẫ ờ

ph ng t tiên, chăm sóc ph n m , nhà th , ụ ổ ầ ộ ờ

b o t n và phát huy giá tr ti m năng các di ả ồ ị ề tích, l y đó làm n i giáo d c truy n th ng cho ấ ơ ụ ề ố các h u du mai sau K t khi Đ c Thái B o ậ ệ ể ừ ứ ả

Qu n Công khai sáng ra dòng h đ n nay, h ậ ọ ế ọ

Lê Kh c x a và Lê Tr ng bây gi đã tr ắ ư ọ ờ ườ ng

t n g n 500 năm Nh ng đi u mà Thái B o ồ ầ ữ ề ả

Qu n Công và các đ i h u du đã làm, th t ậ ờ ậ ệ ậ đáng t hào M i ch ng đ ự ỗ ặ ườ ng là m i m c ỗ ố son l ch s huy hoàng chói l i c a dòng t c Lê ị ử ọ ủ ộ

Đ ghi n công đ c và giá tr văn hoá v t th c a ể ơ ứ ị ậ ể ủ dòng t c Lê Tr ng ngày 30/12/2008 UBND t nh Hà Tĩnh ộ ọ ỉ

đã ban hành Quy t đ nh s 3822/QĐ - UBND công nh n ế ị ố ậ nhà th Lê Kh c Khoan là di tích l ch s văn hoá M t ờ ắ ị ử ộ

l n n a dòng h Lê Tr ng l i đ ầ ữ ọ ọ ạ ượ c tôn vinh Đây chính là d p đ con cháu n i ngo i c a dòng h hành ị ể ộ ạ ủ ọ

h ươ ng v c i ngu n, đón nh n b ng di tích l ch s ề ộ ồ ậ ằ ị ử văn hoá và dâng h ươ ng bái t , h i t đoàn viên, th t ổ ộ ụ ắ

ch t thêm tình đoàn k t huy t th ng, đoàn k t c ng ặ ế ế ố ế ộ

đ ng, t o thêm s c m nh tinh th n và tâm linh cho con ồ ạ ứ ạ ầ cháu đ ươ ng th i và mai sau phát tri n m nh m , an ờ ể ạ ẽ khang, th nh v ị ượ ng, b n v ng muôn đ i ề ữ ờ

Nhân d p này dòng t c Đ i tôn Lê Tr ng trân tr ng ị ộ ạ ọ ọ

Xin nhi t li t chào m ng và bi u d ệ ệ ừ ể ươ ng tinh

th n đoàn k t c a toàn th con cháu n i ầ ế ủ ể ộ ngo i, vì s tr ạ ự ườ ng t n c a dòng t c đã không ồ ủ ộ

qu n ng i khó khăn, v t v , đóng góp công ả ạ ấ ả

đ c vào s b o t n và phát tri n nh ng giá tr ứ ự ả ồ ể ữ ị văn hoá tâm linh v t th c a t tiên đ hôm nay ậ ể ủ ổ ể minh đ ườ ng dòng t c đ ộ ượ c khai hoa,k t trái ế

Xin c m n đ t và ng ả ơ ấ ườ i thôn Báo Ân xã

Đa Ho ch nay là xã Th ch M đã c u mang giúp ạ ạ ỹ ư

đ , ph ng d ỡ ụ ưỡ ng, th t gia t c Thái B o ờ ự ộ ả

Qu n Công trong g n 1 th k qua ậ ầ ế ỷ

Xin chân thành c m n đ t và ng ả ơ ấ ườ i thôn Vĩnh B o xã Phúc Tuy n nay là xã Bình L c đã ả ề ộ

ch che, đùm b c đ dòng t c Lê Tr ng xây ở ọ ể ộ ọ

c l p nghi p phát tri n và tr ơ ậ ệ ể ườ ng t n su t ồ ố

g n 500 năm qua ầ

Xin chân thành c m n đ t và ng ả ơ ấ ườ i các

đ a ph ị ươ ng: Tân L c, Phù L u, Th ch Kim, ộ ư ạ

Th nh L c, Xuân Song, Nghi Ti n, C a H i, ị ộ ế ử ộ

C a Lò có các h u du Đ c Thái B o Qu n ử ậ ệ ứ ả ậ Công đang c trú, làm ăn, sinh s ng, th ư ố ờ

ph ng t tiên ụ ổ

Xin chân thành c m n đ ng bào, đ ng chí ả ơ ồ ồ trên kh p m i mi n T Qu c thân yêu đã và ắ ọ ề ổ ố đang c u mang, che ch , giúp đ cho các h u ư ở ỡ ậ

du c a Thái B o Qu n Công an c l p ệ ủ ả ậ ư ậ nghi p ệ

Trong ni m vui d t hào và ph n kh i, hôm ề ự ự ấ ở nay cùng v i tâm linh và tình c m c a mình, ớ ả ủ chúng ta hãy kính c n nghiêng mình dâng nén ẩ tâm h ươ ng ng ưỡ ng m kính bái ngài ộ Thái B o ả

Lê T ướ ng Công, Kỳ Qu n Công Lê Kh c Khoan ậ ắ

và các tâm linh ph i t c a Ngài, c u th nh các ố ế ủ ầ ỉ sinh linh n i t c đ i tôn Lê Tr ng tâm h ộ ộ ạ ọ ưở ng

h ươ ng khói, l c tr i, l c đ t ộ ờ ộ ấ

Ph c v ng kính dâng, c u kh n các ngài phù h ụ ọ ầ ẩ ộ

đ trì, giúp đ che ch cho các h u du c a ngài ộ ỡ ở ậ ệ ủ

và t t c muôn dân đ ấ ả ượ c ân h ưở ng cu c s ng ộ ố yên bình, h nh phúc, th nh v ạ ị ượ ng, an khang đ ể

c ng hi n và góp ph n tích c c vào s nghi p ố ế ầ ự ự ệ phát tri n đ t n ể ấ ướ c làm cho dân giàu, n ướ c m nh ạ

xã h i công b ng, dân ch , văn minh ộ ằ ủ