Ví dụ 2Tìm từ thích hợp để miêu tả các hình ảnh hoặc đoạn âm thanh sau: lấp lánh lom khom ngoằn ngoèo rực rỡ/chói chang... Trình bày những hiểu biết về từ t ợng thanh, từ t ợng hình 2..
Trang 1Tõ t îng h×nh,
tõ t îng thanh
I §Æc ®iÓm, c«ng dông
§äc vÝ dô SGK trang 49 vµ tr¶ lêi c©u hái.
T¸c dông: c¸c tõ in ®Ëm trªn gäi lµ tõ t îng thanh
Trang 2Ví dụ 2
Tìm từ thích hợp để miêu tả các hình ảnh hoặc đoạn âm thanh sau:
lấp lánh lom khom ngoằn ngoèo rực rỡ/chói chang
Trang 3Tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt vÒ tõ t îng thanh, tõ
t îng h×nh
1 Kh¸i niÖm:
- Tõ t îng thanh lµ tõ m« pháng ©m thanh cña tù nhiªn, con ng êi
- Tõ t îng h×nh lµ tõ gîi t¶ h×nh ¶nh, d¸ng
vÎ, tr¹ng th¸i cña sù vËt
§©y lµ nh÷ng tõ miªu t¶, m« pháng
h×nh d¸ng, ©m thanh cô thÓ - nh÷ng thø
cã thÓ tri gi¸c trùc tiÕp ® îc b»ng thÞ gi¸c
vµ thÝnh gi¸c
Trang 4Trình bày những hiểu biết về từ t ợng thanh,
từ t ợng hình
2 Cấu tạo: có thể cấu tạo theo kiểu:
- Từ đơn
- Từ láy
chủ yếu các từ t ợng thanh, từ t ợng hình đ
ợc cấu tạo theo kiểu từ láy
chú ý: không có từ t ợng thanh, từ t ợng hình
có cấu tạo kiểu từ ghép
Trang 5Trình bày những hiểu biết về từ t ợng thanh, từ
t ợng hình
3 Tác dụng:
Gợi tả, mô phỏng đ ợc những hình ảnh, âm thanh cụ thể, sinh động, có giá trị biểu
cảm cao
th ờng đ ợc dùng trong văn miêu tả và tự sự
Trang 6Bài tập thực hành
tại lớp
Trang 7Bài t p 1 ập 1
Bài t p 1 ập 1
Đọc ngữ liệu sau đây:
Thỏ thẻ rừng mai chim cúng trái
Lửng lơ khe Yến cá nghe kinh
(Chu Mạnh Trinh)
a) Những từ nào gợi tả âm thanh và hình dáng của các
sự vật? Âm thanh và hình dáng ấy có đặc điểm gì?
b) Cảm nhận của em về phong cảnh H ơng Sơn qua từ ngữ nh thế nào?
c) Những từ gợi tả trên đ ợc cấu tạo theo kiểu từ nào? Kiểu cấu tạo đó có u thế gì trong việc gợi tả âm thanh
và hình dáng sự vật?
Trang 8Tr¶ lêi:
a) Các từ gợi tả âm thanh và hình dáng của sự vật:
- Âm thanh:
+ “thỏ thẻ”: tiếng chim hót nhỏ nhẹ, thong thả, dễ thương.
- Hình ảnh:
+ “cúng”: hình ảnh chim mổ trái cây
+ “lửng lơ”: hình ảnh cá bơi thong thả, quẫy nhẹ, chậm, nửa vời.
b) Cảm nhận về phong cảnh Hương Sơn qua các từ ngữ: không gian ở Hương Sơn thanh vắng, tĩnh lặng, an nhàn, êm ả và đậm chất trang nghiêm chốn cửa Thiền.
c) Các từ ngữ trên được cấu tạo theo hai kiểu:
- Từ đơn: “cúng”
- Từ láy: “thỏ thẻ”, “lửng lơ”
Kiểu cấu tạo trên khiến nghĩa của từ trở nên cụ thể, rõ nét; đồng thời có giá trị biểu hiện và biểu cảm cao hơn.
Trang 9Bài tập 2: Phân biệt hai loại từ
vo ve
líu lo
gh p gh nh ập ghềnh ềnh
b p ập ghềnh bùng
xào xạc
ầm ầm chói chang
khúc khuỷu
nham nhở rào rào
T t ừ tượng thanh ượng thanh ng thanh
Từ tượng hình
Trang 10Bài tập 3: Ghép nghĩa từ tượng thanh
líu lo
xào xạc ầm ầm
vo ve
rào rào ríu rít
1 Từ mô phỏng tiếng như tiếng lá cây lay động va chạm nhẹ vào nhau.
2 Từ mô phỏng tiếng động to và rền.
3 Từ mô phỏng những tiếng cao, trong và tiếp liền nhau, nghe không
rõ từng tiếng.
4 Từ mô phỏng nhiều tiếng động nhỏ xen lẫn vào nhau đều đều, liên tiếp.
5 Từ mô phỏng tiếng kêu nho nhỏ kéo dài của một số côn trùng có cánh phát ra khi bay.
Trang 11Bài tập 4: Ghép nghĩa từ tượng hình
gập ghềnh
bập bùng chói chang
nham nhở
lom khom khúc khuỷu
1 Tự gợi tả ánh lửa cháy mạnh
nhưng không đều, khi bốc cao,
khi hạ thấp.
2 Từ gợi tả tư thế còng lưng
xuống.
3 Có nhiều vết không đều ,
không gọn đẹp, thường do làm
dở dang, cẩu thả.
4 Có độ sáng mạnh toả rộng, làm
cho loá mắt.
5 Có những chỗ lồi lõm, không
Trang 12Bài tập về nhà
Viết một đoạn văn miêu tả cảnh thiên nhiên yêu thích có sử
dụng các từ tượng thanh, tượng hình