Bố trí TN nh hình bên ta tìm hiểu xem dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín trong tr ờng hợp nào d ới đây: + Đặt nam châm đứng yên tr ớc cuộn dây + Di chuyển nam châm lại gần cuộn d
Trang 1THỨ 3, NGÀY 15/12/2009 TRƯỜNG THCS VÕ TRƯỜNG TOẢN
GV: HOÀNG THỊ ĐOÀI.
Trang 2- Muốn tạo ra dịng điện
trong mạch điện thì ta phải
cần cĩ một nguồn điện (Pin,
Acquy ) Liệu ta cĩ thể tạo
ra dịng điện mà khơng cần
nguồn điện được khơng?
máy phát điện tạo ra
Trang 3Đinamô xe đạp có cấu tạo như thế nào? Bộ phận nào của đinamô làm đèn xe đạp phát sáng?
Trang 4Tiết 33 Baứi 31 : Hiện t ợng cảm ứng điện từ
I Cấu tạo và hoạt động
của đinamô ở xe đạp
Khi quay núm của đinamô thì
nam châm quay theo và đèn
Lừi sắt non
Trang 5Thí nghiệm
Cho hai đèn LED mắc song song ng ợc
chiều vào hai đầu một cuộn dây và một
thanh nam châm vĩnh cửu Bố trí TN nh
hình bên ta tìm hiểu xem dòng điện xuất
hiện trong cuộn dây dẫn kín trong tr ờng
hợp nào d ới đây:
+ Đặt nam châm đứng yên tr ớc cuộn dây
+ Di chuyển nam châm lại gần cuộn dây
+ Đặt nam châm nằm yên trong cuộn dây
+ Di chuyển nam châm
ra xa cuộn dây + ẹeồ nam chaõm ủửựng
yeõn, cuoọn daõy chuyeồn ủoọng laùi gaàn, ra
xa nam chaõm
Hướng dẫn thớ nghiệm:
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trang 6Qua thí nghiệm trên chúng ta khẳng định được điều gì?
hay không?
1 Đặt nam châm đứng yên trước cuộn dây
2 Di chuyển nam châm lại gần cuộn dây
3 Đặt nam châm nằm yên trong cuộn dây
4 Di chuyển nam châm ra xa cuộn dây
5 Để nam châm đứng yên, cuộn dây chuyển động lại gần
BẢNG KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM
KhôngCó
CóCóCóKhông
Nam châm là bộ phận chính gây ra dòng điện.
Trang 7Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Dòng điện xuất hiện trong cuộn
dây dẫn kín khi ta đ a một cực nam
châm lại gần hay ra xa một đầu
cuộn dây đó hoặc ng ợc lại
Nhận xét 1:
Trang 8Thớ nghieọm 2:
Đặt một nam châm điện nằm yên tr ớc
cuộn dây dẫn có mắc hai đèn LED
song song ng ợc chiều (hình vẽ bên).Ta
làm TN để xác định trong những tr ờng
hợp nào d ới đây xuất hiện dòng điện ở
cuộn dây có mắc đèn LED:
I Cấu tạo và hoạt động của
đinamô ở xe đạp
II Dùng nam châm để tạo ra
dòng điện
+ Trong khi ngắt mạch điện của NC điện.
+ Sau khi ngắt mạch điện + Khi dòng điện đã ổn định.
+ Trong khi đóng mạch điện của NC
điện
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
2.Dùng nam châm ủieọn:
1.Dùng nam châm vĩnh cửu
Trang 9STT Làm thí nghiệm Có dòng điện chạy
qua hay không?
1 Trong khi đóng mạch của nam châm
điện
2 Khi dòng điện đã ổn định
3 Trong khi ngắt mạch của nam châm
điện
4 Sau khi ngắt mạch điện
Ngồi những cách trên cịn những cách nào khác cĩ thể dùng nam châm điện để tạo ra dịng điện hay không ?
BẢNG KẾT QUẢ THÍ NGHIỆM
Có
Có Không Không
Trang 10Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dẫn
kín trong thời gian đóng và ngắt mạch
của NC điện, nghĩa là trong thời gian
dòng điện của nam châm điện biến
Khi ủoựng hay ngaột maùch ủieọn ủửụùc maộc vụựi nam chaõm ủieọn thỡ tửứ
trửụứng cuỷa nam chaõm ủieọn thay ủoồi nhử theỏ naứo?
Qua thớ nghieọm 2 em haừy cho bieỏt khi sửỷ duùng nam chaõm ủieọn doứng ủieọn xuaỏt hieọn trong nhửừng trửụứng hụùp naứo?
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trang 11I Cấu tạo và hoạt động của
III Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Doứng ủieọn xuaỏt hieọn trong caực thớ
nghieọm treõn goùi laứ doứng ủieọn caỷm
ửựng
Hieọn tửụùng xuaỏt hieọn doứng ủieọn caỷm
ửựng goùi laứ hieọn tửụùng caỷm ửựng ủieọn
tửứ
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Laứm theỏ naứo ủeồ xuaỏt hieọn doứng ủieọn caỷm ửựng trong cuoọn daõy daón kớn?
Qua 2 thớ nghieọm treõn em phaựt hieọn ra ủieàu gỡ ủaởc bieọt?
Trang 12*Có nhiều cách dùng nam châm để tạo ra dòng điện caỷm ửựng trong cuộn dây dẫn kín:
Dòng điện tạo ra theo cách đó gọi là dòng điện cảm ứng.
* Hiện t ợng xuất hiện dòng điện cảm ứng gọi là hiện t ợng cảm ứng điện từ
Ghi nhớ:
Trang 13N S
Nếu làm lại thí nghiệm 1 nh ng lần này cho nam châm quay
tr ớc cuộn dây (nh hình vẽ) thì có hiện t ợng gì xảy ra trong cuộn dây?
I Cấu tạo và hoạt động của
đinamô ở xe đạp
II Dùng nam châm để tạo ra
dòng điện
III Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trong cuoọn daõy xuaỏt hieọn doứng ủieọn
caỷm ửựng
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trang 14I Cấu tạo và hoạt động của
đinamô ở xe đạp
II Dùng nam châm để tạo ra
dòng điện
Tiết 33: Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trong thớ nghieọm treõn neỏu ủeồ coõng taộc cuỷa nam chaõm ủieọn luoõn ủoựng, coự caựch naứo ủeồ coự theồ taùo ra doứng ủieọn caỷm ửựng trong cuoọn daõy daón kớn khoõng? Vỡ sao?
III Hiện t ợng cảm ứng điện từ
Trang 15Bài tập 1 : Cách làm nào dưới đây có thể tạo ra dòng
điện cảm ứng:
A Nối hai cực của pin vào hai đầu cuộn dây dẫn
B Nối hai cực của nam châm với hai đầu cuộn dây
dẫn
C Đưa một cực của ác quy từ ngoài vào trong một
cuộn dây dẫn kín
D Đưa một cực của nam châm từ ngoài vào trong
một cuộn dây dẫn kín.
D.
Trong đinamô xe đạp có cái gì mà khi quay cái núm ở
trên thì đèn lại sáng?
Trang 16Bài tập 2 : Hiện tượng cảm ứng điện từ không
xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi:
A Cùng di chuyển ống dây và thanh nam châm về
Trang 17Đ
G B
Ừ
T N
Ứ M
N
Trang 18CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT.
NHÀ BÁC HỌC BIẾN TỪ THÀNH ĐIỆN
Michael Faraday (1791 - 1867), nhà vật lí và hố học Anh Xuất thân nhà nghèo, tự học thành tài Bậc thầy về thực nghiệm
Nhờ cĩ Pha-ra-đây, khi màn đêm buơng xuống khơng cịn ánh mặt trời, địa cầu vẫn lung linh sáng
Ngày 29-8-1831, khi đưa thanh nam châm vào cuộn xê-lê-nơ-it, Pha-ra-đây khẳng định trong cuộn dây đã xuất hiện dịng điện Phát hiện ra hiện tượng cảm ứng điện từ được xem như một phát minh vĩ đạivề vật lý ở thế kỷ XIX, mở đường cho việc chế tạo máy phát điện xoay chiều và nhiều máy quan trọng khác Nhờ tài năng tuyệt vời và lịng kiên nhẫn của Pha-ra-đây, chúng ta mới hiểu được mối liên hệ giữa điện và từ
Trang 19Thông tin thêm về đèn L E D
Đèn L ED có tên gọi khác là điốt quang …Đèn Đèn
L ED là loại đèn chỉ cần một điện áp rất thấp (UĐM= 2V) là sáng đ ợc, hơn nữa nó lại ăn dòng rất nhỏ (IĐM=0,002A) Chính vì thế, nó đ ợc dùng trong các thí nghiệm “Hiện t ợng cảm ứng điện từ”
(dùng nó dễ nhận ra có dòng điện cảm ứng) Hơn nữa đối với nguồn điện có điện áp lớn (U=220V) gấp hàng trăm lần ta có thể làm cho đèn sáng Phong phú về mầu sắc, giá rẻ, tieỏt kieọm ủieọn thích ứng với nhiều nguồn điện có hieọu ủieọn theỏ khác nhau, nên nó có mặt ở hầu hết “các máy” dùng
điện.