Bài tập cá nhân công pháp 2 đề số 8

Tuy nhiên, riêng đối với đảo Palmas, Tây Ban Nha đã không thực sự duy trì quyền kiểm soát của mình trên hòn đảo đó.. Tuy nhiên, riêng đối với đảo Palmas, Tây Ban Nha đã không thực sự duy

ĐỀ BÀI

TH8 Năm 1898, Tây Ban Nha ký Hiệp ước Pari về chuyển nhượng lãnh thổ với

Mỹ Theo Hiệp ước Pari, Tây Ban Nha sẽ chuyển nhượng toàn bộ quần đảo Philipin (lúc đó là thuộc địa của Tây Ban Nha) cho Mỹ Khi Mỹ đến tiếp nhận quần đảo Philipin thì thấy rằng đảo Palmas (được mô tả trong Hiệp ước Pari như là một bộ phận của quần đảo Philipin) đang nằm dưới quyền quản lý của Hà Lan Vụ việc được hai bên đệ trình lên Trọng tài thường trực Lahay Có hai lập luận trái được đưa ra:

- Lập luận thứ nhất: Đảo Palmas là một bộ phận của quần đảo Phlipin, là thuộc địa của Tây Ban Nha từ trước thời điểm ký Hiệp ước Pari 1898 và Tây Ban Nha có quyền chuyển nhượng cho Mỹ

- Lập luận thứ hai: Mặc dù trước đây Tây Ban Nha đã duy trì chế độ thuộc địa trên quần đảo Philipin trong đó có cả đảo Palmas Tuy nhiên, riêng đối với đảo Palmas, Tây Ban Nha đã không thực sự duy trì quyền kiểm soát của mình trên hòn đảo đó Hơn thế, khi Hà Lan đến chiếm hòn đảo và duy trì quyền kiểm soát của mình

từ năm 1677 thì Tây Ban Nha không tỏ thái độ phản đối nào Như vậy, đảo Palmas không còn thuộc về Tây Ban Nha nữa và Tây Ban Nha không có quyền chuyển nhượng hòn đảo cho Mỹ

Hãy đưa ra quan điểm cá nhân về hai lập luận nói trên

I LỜI MỞ ĐẦU

Lãnh thổ là tài sản thiêng liêng, là yếu tố cơ bản cấu thành của mỗi quốc gia, có rất nhiều cuộc chiến tranh đẫm máu đã xảy ra để tranh giành lãnh thổ Bởi vậy, pháp luật quốc tế hết sức chú trọng việc hoàn thiện pháp luật về xác lập chủ quyền quốc gia đối với lãnh thổ nhằm giải quyết tốt nhất các tranh chấp quốc tế Hiện nay, tồn tại hai phương thức thụ đắc lãnh thổ hợp pháp, đó là thụ đắc lãnh thổ bằng phương thức chiếm cứ hữu hiệu và thụ đắc lãnh thổ dựa trên sự chuyển nhượng tự nguyện

II GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG

Theo quan điểm của em thì lập luận thứ nhất là không đúng, lập luận thứ hai là phù hợp với pháp luật quốc tế

Giải thích:

Luật quốc tế cho rằng một lãnh thổ bị bỏ rơi là kết quả của cả hai yếu tố về phương diện vật chất (đó là sự vắng mặt của một sự quản lý thật sự trên lãnh thổ) và tâm lý (là ý định từ bỏ lãnh thổ của quốc gia đã từng là người chủ của lãnh thổ đó Vì mặc dù trước đây Tây Ban Nha đã duy trì chế độ thuộc địa trên quần đảo Philipin trong đó có cả đảo Palmas Tuy nhiên, riêng đối với đảo Palmas, Tây Ban Nha đã không thực sự duy trì quyền kiểm soát của mình trên hòn đảo đó Quốc gia này cũng không có biểu hiện muốn khôi phục lại chủ quyền đối với lãnh thổ đó (khi Hà Lan đến chiếm hòn đảo và duy trì quyền kiểm soát của mình từ năm 1677 thì Tây Ban Nha không tỏ thái độ phản đối nào)

 Trong trường hợp này, đảo Palmas được xem như là lãnh thổ bị bỏ rơi Hành động của Hà Lan được xem là thụ đắc lãnh thổ bằng chiếm cứ hữu hiệu Theo luật quốc tế, nội dung chính của nguyên tắc chiếm cứ hữu hiệu là: Thứ nhất, hành vi chiếm cứ phải đúng đối tượng và bằng các biện pháp hoà bình Mọi hành động sử dụng vũ lực để chiếm cứ một vùng lãnh thổ của quốc gia khác đều bị coi là vi phạm pháp luật quốc tế; Thứ hai, hành vi chiếm cứ được thực hiện bởi các

cơ quan Nhà nước, các nhân viên Nhà nước hoặc một tổ chức công được Nhà nước

uỷ quyền Hành vi chiếm cứ bởi các hành động mang tính cá nhân không tạo ra danh nghĩa chủ quyền lãnh thổ; Thứ ba, hành vi chiếm cứ phải là thực sự Điều này đòi hỏi hành vi chiếm cứ của quốc gia không chỉ được xác lập bằng tuyên bố công khai, rõ ràng mà quốc gia còn phải thiết lập và điều hành trên thực tế hoạt động của cơ quan Nhà nước, khai thác tiềm năng kinh tế, thể hiện vùng lãnh thổ đó trên bản đồ hành chính của quốc gia… Một tuyên bố chiếm cứ không kèm theo hành động cụ thể chỉ là một sự phát hiện đơn giản, không đủ tạo thành danh nghĩa chủ quyền; Thứ tư, hành

vi chiếm cứ phải được thực hiện với mục đích tạo ra một danh nghĩa chủ quyền; Thứ năm, hành vi chiếm cứ phải được thực hiện một cách liên tục, hoà bình trong một thời gian dài không có tranh chấp

Đối với trường hợp này, Hà Lan đã đến chiếm đảo Palmas và duy trì quyền kiểm soát của mình từ năm 1677 mà Tây Ban Nha không tỏ thái độ phản đối nào Mà trong thực tiễn quan hệ quốc tế, sự im lặng của một bên liên quan trong một khoảng thời gian nào đó, mà lẽ ra họ phải đưa ra một sự phản đối chống lại một hành động của một quốc gia khác được hiểu là thừa nhận, sự nhất trí hay đồng thuận của quốc gia Do đó, hành động chiếm cứ của Hà Lan là chiếm cứ hợp pháp, đúng đối tượng và bằng biện pháp hoà bình Hà Lan cũng đã duy trì quyền kiểm soát của mình từ năm

1677 đối với đảo Palmas

Tây Ban Nha là nước chiếm cứ đảo Palmas nhưng sau đó đã bỏ hòn đảo này,

do đó Hà Lan đã tạo ra một danh nghĩa mới trên đó bằng sự chiếm hữu thực tế Hà Lan đã xác lập chủ quyền quốc gia đối với đảo Palmas dựa trên phương thức thụ đắc lãnh thổ bằng chiếm cứ hữu hiệu Vì thế, đảo Palmas không còn thuộc về Tây Ban Nha nữa và Tây Ban Nha không có quyền chuyển nhượng hòn đảo cho Mỹ

 Theo em, lập luận thứ hai là hoàn toàn phù hợp với pháp luật quốc tế

Khi Tây Ban Nha chiếm Philipin, Tây Ban Nha đã mặc nhiên coi đảo Palmas là của mình và có toàn quyền chuyển nhượng cho Mỹ Đây là trường hợp thụ đắc lãnh thổ không hợp pháp, vì pháp luật quốc tế không còn công nhận hình thức chiếm cứ hình thức nữa, mà phải là chiếm cứ hữu hiệu Do đó, đây là lập luận không có căn cứ

 Lập luận thứ nhất là không đúng

III KẾT LUẬN

Hiện nay, mặc dù không còn tồn tại khái niệm lãnh thổ vô chủ, lãnh thổ bị bỏ rơi, phương thức chiếm cứ hữu hiệu vẫn còn nguyên ý nghĩa và vai trò quan trọng của nó trong pháp luật quốc tế Nó được viện dẫn như một cơ sở pháp lý và thực tiễn nhằm chứng minh tính hợp pháp của việc xác lập chủ quyền lãnh thổ khi có tranh chấp, đảm bảo giữ hòa bình và ổn định trên toàn thế giới

Do nhận thức của em còn hạn chế, bài làm không tránh khỏi những thiếu sót

và sai lầm Mong thầy cô nhận xét và cho em ý kiến Em xin chân thành cảm ơn!

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 NXB Công an nhân dân Trường đại học Luật Hà Nội Giáo trình Luật quốc tế.

2 NXB Giáo dục Việt Nam ThS Nguyễn Thị Kim Ngân – ThS Chu Mạnh Hùng

(Đồng chủ biên) Giáo trình Luật quốc tế.

3 http://nghiencuubiendong.vn

http://en.wikipedia.org/wiki/Island_of_Palmas_Case

http://seasfoundation.org

http://biendong.net

http://bientoancanh.vn

PHỤ LỤC

 Max Hubert ghi nhận trong vụ đảo Palmas: “Theo quan điểm sự phát hiện không tạo ra một danh nghĩa chủ quyền hoàn chỉnh, mà chỉ là một danh nghĩa không đầy đủ, quả thực một danh nghĩa như vậy tồn tại mà không cần bất kỳ một biểu hiện nào ra bên ngoài Tuy nhiên, (…) một danh nghĩa không đầy đủ dựa trên sự phát hiện cần phải được hoàn chỉnh trong thời hạn hợp lý bằng cách chiếm hữu thực sự”

Bên cạnh giá trị củng cố cho danh nghĩa ban đầu, sự chiếm hữu thực tế còn có thể tạo ra một danh nghĩa độc lập như quan tòa Max Hubert đã tuyên bố trong vụ đảo Palmas:

“(…) thực tiễn cũng như học thuật công nhận, mặc dù bằng những cách diễn đạt pháp lý khác nhau và có đôi chút khác biệt về các điều kiện cần thiết, việc thực hiện chủ quyền quốc gia một cách liên tục và hòa bình tạo ra một danh nghĩa”

Trong trường hợp tranh chấp, danh nghĩa có được dựa trên sự chiếm hữu thực tế bao giờ cũng có giá trị hơn danh nghĩa có được trên sự phát hiện, chinh phục, chuyển nhượng… Phán quyết trong vụ đảo Palmas nêu rõ:

“Nếu một tranh chấp nảy sinh về chủ quyền trên một lãnh thổ, ta thường xem xét bên tranh chấp nào có danh nghĩa – chuyển nhượng, chinh phục, chiếm hữu –

có giá trị hơn danh nghĩa mà bên kia có thể đưa ra Tuy nhiên, nếu một bên dựa trên luận điểm là đã thực hiện chủ quyền một cách thực sự, còn bên kia chỉ dựa trên một danh nghĩa mà nhờ nó đã đạt được chủ quyền quốc gia một cách hợp pháp vào một thời điểm nào đó thôi thì chưa đủ; còn cần phải chứng tỏ rằng chủ quyền quốc gia tiếp tục tồn tại và đã tồn tại vào thời điểm được coi là có ý nghĩa quyết định đối với việc giải quyết tranh chấp Điều này thể hiện trong việc thực hiện thực sự những hoạt động nhà nước chỉ thuộc về nhà nước chủ quyền lãnh thổ mà thôi”

Trong vụ này, Trọng tài quốc tế đã kết luận chủ quyền trên đảo Palmas thuộc về

Hà Lan do nước này đã thực hiện chiếm hữu thực sự, mặc dù Tây Ban Nha đã phát hiện ra hòn đảo này

 Một trong những điều ước quốc tế về chiếm cứ lãnh thổ có ý nghĩa then chốt trong việc đánh giá tính hợp pháp của việc xác lập lãnh thổ là Định ước Berlin năm

1885

Tuyên bố của Viện Pháp luật Quốc tế Lausanne năm 1888 đã nhấn mạnh "mọi sự chiếm hữu muốn tạo nên một danh nghĩa sở hữu độc quyền thì phải là thật sự tức là

thực tế, không phải là danh nghĩa” Chính tuyên bố trên của Viện Pháp luật Quốc tế Lausanne đã khiến cho nguyên tắc chiếm hữu thật sự của Định ước Berlin có giá trị phổ biến trong luật pháp quốc tế chứ không chỉ có giá trị với các nước ký Định ước trên

Nội dung chính của nguyên tắc chiếm hữu thật sự là: Việc xác lập chủ quyền lãnh thổ phải do Nhà nước tiến hành, tư nhân không có quyền thiết lập chủ quyền lãnh thổ vì tư nhân không có tư cách pháp nhân quốc tế, vì quan hệ quốc tế là quan hệ giữa các quốc gia; Sự chiếm hữu phải được tiến hành một cách hoà bình trên một vùng lãnh thổ thật sự là vô chủ (res nullius) hoặc là đã được quốc gia làm chủ chủ động từ bỏ (derelicto); Dùng vũ lực để chiếm một vùng lãnh thổ đã có chủ là một hành động phi pháp; Quốc gia chiếm hữu trên thực tế phải thực hiện những hành động chủ quyền ở mức độ tối thiểu phù hợp với các điều kiện tự nhiên và dân cư trên vùng lãnh thổ đó; Việc thực hiện chủ quyền phải liên tục trên vùng lãnh thổ đó

Ngày 10 tháng 9 năm 1919, Công ước Saint Germain đã được các cường quốc lúc bấy giờ ký tuyên bố hủy bỏ Định ước Berlin năm 1885 với lý do là trên thế giới không còn lãnh thổ vô chủ nữa và như thế nguyên tắc chiếm hữu thật sự không còn giá trị thực tế nữa Song do tính hợp lý của nguyên tắc này, các luật gia trên thế giới vẫn vận dụng nó khi phải giải quyết các vụ tranh chấp chủ quyền trên các hải đảo