ĐẶT VẤN ĐỀCác giai đoạn thực hiện phạm tội là các mức độ thực hiện tội phạm cố ý, bao gồm chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và tội phạm hoàn thành.. Và việc xác định trách nhiệm hình
Trang 1Đề bài số 3:
Do có mâu thuẫn từ trước với K nên T định giết K T dùng búa đinh đập liên tiếp 3 nhát vào đầu K Thấy K nằm im, tin K đã chết, T bỏ đi Do được cấp cứu kịp thời, K không chết
Hỏi:
a Xác định giai đoạn phạm tội của T (2 điểm)
b Hình thức lỗi của T khi phạm tội là gì? (3 điểm)
c Mức hình phạt cao nhất Tòa án có thể áp dụng đối với T là bao nhiêu? (1 điểm)
d Xác định đối tượng tác động và công cụ phương tiện phạm tội trong vụ án trên? (1 điểm)
Trang 2I ĐẶT VẤN ĐỀ
Các giai đoạn thực hiện phạm tội là các mức độ thực hiện tội phạm cố ý, bao gồm chuẩn bị phạm tội, phạm tội chưa đạt và tội phạm hoàn thành Tội phạm có thể phải dừng lại ở giai đoạn chuẩn bị hoặc giai đoạn chưa đạt hoặc có thể đã hoàn thành
Và việc xác định trách nhiệm hình sự khi người phạm tội thực hiện hành vi bị pháp luật cấm là tùy thuộc vào từng giai đoạn trong quá trình phạm tội
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Điều 18 Bộ luật Hình sự quy định: “Phạm tội chưa đạt là cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội” Trong đó, phạm tội chưa đạt đã hoàn thành là trường hợp phạm tội chưa đạt nhưng người phạm tội đã thực hiện được hết các hành vi cho là cần thiết để gây ra hậu quả nhưng do nguyên nhân ngoài ý muốn, hậu quả vẫn không xảy ra
a Xác định giai đoạn phạm tội của T.
Trong tình huống, do có mâu thuẫn từ trước với K nên T có ý định giết K T dùng búa đập liên tiếp 3 nhát vào đầu K Thấy K nằm im, tin rằng K đã chết, T bỏ đi Do được cấp cứu kịp thời, K không chết Như vậy, quá trình phạm tội của T thuộc vào giai đoạn phạm tội chưa đạt Có 3 dấu hiệu giúp ta xác định được giai đoạn phạm tội của
A, đó là:
Thứ nhất, T đã thực hiện hành vi phạm tội T đã thực hiện hành vi khách quan được mô tả trong cấu thành tội phạm., đó là đã thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng của người khác (dùng búa đinh đập liên tiếp 3 nhát vào đầu K) là hành vi được mô tả trong cấu thành tội phạm tội giết người (Điều 93 Bộ luật Hình sự)
Thứ hai, T đã không thực hiện tội phạm được đến cùng về mặt pháp lí (hành vi chưa thỏa mãn hết các dấu hiệu mặt khách quan của tội phạm) Cụ thể, T đã thực hiện hành vi khách quan (dùng búa đinh đập liên tiếp 3 nhát vào đầu K) nhưng nạn nhân chưa chết (do được cấp cứu kịp thời)
Thứ ba, T không thực hiện tội phạm được đến cùng là do nguyên nhân khách quan ngoài ý muốn Ở đây, do thấy K nằm im, tin rằng K đây chết nên T bỏ đi Tuy nhiên do được cấp cứu kịp thời nên K lại không chết Nếu T nghĩ là K chưa chết, tiếp
Trang 3tục dùng búa đập vào đầu nạn nhân hoặc K không được đưa đi cấp cứu kịp thời thì K
có thể chết và khi đó, quá trình phạm tội của T sẽ thuộc giai đoạn khác
Hành vi phạm tội chưa đạt của T mặc dù đã thực hiện hết các hành vi mà T cho
là cần thiết để gây ra hậu quả (làm K chết) nhưng do nguyên nhân ngoài ý muốn của
T (K được đưa đi cấp cứu kịp thời) nên hậu quả không xảy ra (K không chết) Vì vậy, giai đoạn phạm tội của K là giai đoạn phạm tội chưa đạt đã hoàn thành
b Hình thức lỗi của T khi phạm tội là gì?
Do có mâu thuẫn với K nên T có ý định giết K Ý định đó của T đã được hình thành trong đầu và nó đã bộc lộ ra bên ngoài bằng hành vi dùng búa đập vào đầu K T
là một người hoàn toàn bình thường và có thể biết rằng hành vi đó của mình sẽ có thể xâm hại đến tính mạng của người khác nên hành vi của T đã có lỗi Và T đã nhận thức
rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho tính mạng của K, thấy trước hậu quả của hành
vi (có thể gây chết người) và mong muốn hậu quả xảy ra (K sẽ chết) Do vậy, hình thức lỗi của T khi phạm tội là cố ý trực tiếp
c Mức hình phạt cao nhất Tòa án có thể áp dụng đối với T là bao nhiêu?
Hình thức lỗi của T khi phạm tội là cố ý trực tiếp Và ý định của T là sẽ giết K, tức là tước đoạt đi tính mạng của K Mặc dù do tác động của các yếu tố khách quan
mà T đã không thực hiện được hành vi của mình và hậu quả mà T mong muốn sẽ xảy
ra không đạt được nhưng vẫn cơ sở để kết luận rằng hành vi của T là hành vi cố ý giết người Bởi vì, T là một người bình thường, có đầy đủ khả năng nhận thức rõ được hành vi của mình là nguy hiểm thậm chí tước đoạt đi tính mạng của K, nhưng T vẫn thực hiện Như vậy, hành vi của T đã có đầy đủ của cấu thành tội phạm của tội giết người được quy định tại Khoản 1, Khoản 2, Khoản 3 Điều 93 Bộ luật Hình sự
Xét thấy: hành vi của T sẽ bị xử theo Khoản 2 Điều 93 Bộ Luật Hình sự:
"Phạm tội không thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm" Tòa án có thể áp dụng mức án cao nhất đối với T là 15 năm tù
Tuy nhiên, do hành vi của T thuộc giai đoạn phạm tội chưa đạt đã hoàn thành
Áp dụng Khoản Điều 52 Bộ luật Hình sự năm 1999: “Đối với trường hợp phạm tội chưa đạt, nếu điều luật được áp dụng có quy định hình phạt cao nhất là tù chung thân
Trang 4hoặc tử hình, thì chỉ có thể áp dụng các hình phạt này trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt không qua ba phần tư mức phạt
tù mà điều luật quy định” Như vậy, mức án cao nhất mà Tòa án có thể áp dụng đối với T là ¾ mức án cao nhất theo Khoản 2 Điều 93 là 15 năm
Ta có thể tính như sau: (15 năm x 12 tháng) x ¾ = 135 tháng tù giam (tức là 11 năm 3 tháng tù giam)
Vậy mức án cao nhất mà Tòa án có thể áp dụng đối với T là 11 năm 3 tháng tù giam
d.Xác định đối tượng tác động và công cụ phương tiện phạm tội trong vụ án trên?
Đối tượng tác động của tội phạm là bộ phận của khách thể của tội phạm, bị hành vi phạm tội tác động đến để gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại cho những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ Các bộ phận của khách thể có thể bị tác đng có thể là chủ thể, nội dung hoặc là đối tượng của các quan hệ xã hội Trong tình huống trên, T
đã có hành vi dùng búa đinh đập liên tiếp 3 nhát vào đầu K Như vậy, đối tượng tác động của tội phạm ở đây là con người đang sống
Công cụ phương tiện là những đối tượng được chủ thể của tội phạm sử dụng để thực hiện hành vi phạm tội của mình Nó là dấu hiệu bắt buộc của cấu thành tội phạm
cơ bản vì những tội này đòi hỏi phải đi với những công cụ phương tiện nhất định Trong tình huống, vì muốn giết K nên T đã dùng búa đinh đập 3 nhát vào đầu K Như vậy, công cụ phương tiện ở đây là búa đinh
III KẾT THÚC VẤN ĐỀ
Việc xác định hành vi tội phạm thuộc vào giai đoạn nào cũng như xác định hình thức lỗi có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định xem hành vi đó có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không Mặt khác, một hành vi cần phải xác định được chủ thể, khách thể của tội phạm và có sự thống nhất của mặt chủ quan, mặt khách quan của tội phạm thì mới có thể tuyên hành vi đó có phải là tội phạm hay không? Như vậy vấn đề đặt ra là cần bồi dưỡng trình độ, góp phần nâng cao năng lực xét xử của các thẩm phán để mỗi bản án tuyên ra vừa thấu tình đạt lí, vừa xử đúng người đúng tội và thực hiện tốt chức năng giáo dục của pháp luật
Trang 5IV DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hình sự Việt Nam, Tập I, Nxb.
CAND, Hà Nội, 2009
2. Viện khoa học pháp lí - Bộ tư pháp, Bình luận khoa học BLHS Việt Nam năm
1999, Nxb CTQG, Hà Nội, 2001
3. Bộ luật Hình sự của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)