TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚCBỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH Hệ đào tạo: Cử nhân luật chính quy Tên chuyên đề: Thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo Số tín chỉ: 02 Loạ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC
BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH
HÀ NỘI - 2014
BẢNG TỪ VIẾT TẮT
Trang 2BT Bài tập
GV Giảng viênGVC Giảng viên chínhKTĐG Kiểm tra đánh giá
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC
BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH
Hệ đào tạo: Cử nhân luật (chính quy)
Tên chuyên đề: Thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
Số tín chỉ: 02
Loại môn học: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 TS Bùi Thị Đào - GVC, Trưởng Bộ môn
Trang 4Văn phòng Bộ môn luật hành chính
Phòng 301, nhà K3 - Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.37738327
Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 các ngày trong tuần (trừ thứ bảy, chủnhật và ngày lễ)
2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
- Luật hành chính Việt Nam
3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo là chuyên đề cung cấpnhững kiến thức về cơ cấu tổ chức và hoạt động của bộ máy cơ quanthanh tra, về khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo trongquản lí hành chính nhà nước Những kiến thức này cần thiết cho việcxây dựng, tổ chức thực hiện và hoàn thiện pháp luật trong quản líhành chính nhà nước nói chung, trong lĩnh vực thanh tra, giải quyếtkhiếu nại, tố cáo nói riêng; bảo đảm các quyền, lợi ích hợp pháp của
cá nhân, tổ chức trong quản lí hành chính nhà nước
Chuyên đề gồm 5 vấn đề, tập trung vào 3 nội dung chính:
- Những vấn đề lí luận và pháp luật hiện hành về cơ cấu tổ chức vàhoạt động của hệ thống cơ quan thanh tra
- Những vấn đề lí luận và pháp luật hiện hành về khiếu nại và giảiquyết khiếu nại trong quản lí hành chính nhà nước
- Những vấn đề lí luận và pháp luật hiện hành về tố cáo và giảiquyết tố cáo trong quản lí hành chính nhà nước
Trang 5Chuyên đề được thiết kế giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành luậthành chính, sau khi sinh viên đã hoàn thành môn học tiên quyết.
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1 Bộ máy thanh tra nhà nước
1.1 Khái niệm và đặc điểm của bộ máy thanh tra nhà nước
1.2 Hệ thống tổ chức thanh tra nhà nước
1.2.1 Các cơ quan thanh tra theo cấp hành chính
1.2.2 Các cơ quan thanh tra theo ngành, lĩnh vực
1.3 Thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra
Vấn đề 2 Hoạt động thanh tra nhà nước
2.1 Khái niệm và đặc điểm hoạt động thanh tra nhà nước
2.2 Phân biệt hoạt động thanh tra nhà nước với một số hoạt động khác2.2.1 Phân biệt hoạt động thanh tra nhà nước với hoạt động giám sátcủa cơ quan quyền lực nhà nước
2.2.2 Phân biệt hoạt động thanh tra nhà nước với hoạt động kiểm tracủa cơ quan hành chính nhà nước
2.2.3 Phân biệt hoạt động thanh tra nhà nước với hoạt động kiểmtoán nhà nước
2.2.4 Phân biệt hoạt động thanh tra nhà nước với hoạt động thanh tranhân dân
2.3 Các loại hoạt động thanh tra nhà nước
2.3.1 Hoạt động thanh tra hành chính
2.3.2 Hoạt động thanh tra chuyên ngành
2.4 Nguyên tắc của hoạt động thanh tra nhà nước
2.4.1 Nguyên tắc tuân theo pháp luật của hoạt động thanh tra nhànước
2.4.2 Nguyên tắc đảm bảo tính chính xác, khách quan, dân chủ, côngkhai, kịp thời trong hoạt động thanh tra nhà nước
2.4.3 Nguyên tắc không cản trở hoạt động bình thường của đối tượngthanh tra
2.5 Các bước tiến hành hoạt động thanh tra nhà nước
Trang 62.5.1 Chuẩn bị hoạt động thanh tra nhà nước
2.5.2 Tiến hành hoạt động thanh tra nhà nước
2.5.3 Tổ chức thực hiện quyết định xử lí vụ việc thanh tra
2.5.4 Giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động thanh tra nhà nước
Vấn đề 3 Khiếu nại và thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
3.1 Khiếu nại hành chính
3.1.1 Khái niệm và đặc điểm của khiếu nại hành chính
3.1.2 Phân biệt khiếu nại hành chính với khiếu nại tư pháp
3.2 Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại và người bị khiếu nạihành chính
3.2.1 Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại
3.2.2 Quyền và nghĩa vụ của người bị khiếu nại
3.3 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
3.3.1 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành
vi hành chính
3.3.2 Thẩm quyền giải quyết khiếu nại quyết định kỉ luật công chứctrong cơ quan hành chính nhà nước
3.4 Quản lí và giám sát công tác giải quyết khiếu nại
3.4.1 Quản lí công tác giải quyết khiếu nại
3.4.2 Giám sát công tác giải quyết khiếu nại
Vấn đề 4 Thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính
4.1 Nhận đơn, phân loại đơn và thụ lí đơn khiếu nại
4.1.1 Nhận đơn, phân loại đơn khiếu nại
4.1.2 Thụ lí đơn khiếu nại
4.2 Thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ và lập hồ sơ giải quyếtkhiếu nại
4.2.1 Thẩm tra, xác minh, thu thập chứng cứ
4.2.2 Lập hồ sơ giải quyết khiếu nại
4.3 Ra quyết định giải quyết khiếu nại
4.3.1 Các yêu cầu đối với quyết định giải quyết khiếu nại
4.3.2 Nội dung của quyết định giải quyết khiếu nại
Trang 74.4 Thi hành quyết định giải quyết khiếu nại
Vấn đề 5 Tố cáo và giải quyết tố cáo
5.1 Khái niệm và đặc điểm của tố cáo
5.2 Quyền và nghĩa vụ của người tố cáo
5.3 Quyền và nghĩa vụ của người bị tố cáo
5.4 Thủ tục tố cáo
5.5 Thẩm quyền giải quyết tố cáo
5.6 Thủ tục giải quyết tố cáo
5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC
* Về thái độ
1 Có ý thức tôn trọng pháp luật, đặc biệt là tôn trọng các quyết địnhcủa chủ thể có thẩm quyền trong thanh tra, khiếu nại, tố cáo;
2 Có quan điểm đúng về hoạt động thanh tra, khiếu nại, tố cáo;
3 Tích cực đấu tranh bảo vệ công lí;
4 Nghiêm túc, khách quan trong nghiên cứu khoa học và đánh giá
Trang 8các vấn đề lí luận, thực tiễn thanh tra, khiếu nại, tố cáo;
5 Có ý thức vận dụng các kiến thức và pháp luật đã học trong cuộc
sống và công tác
5.2 Các mục tiêu khác
1 Phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;
2 Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;
3 Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá;
4 Rèn kĩ năng bình luận, thuyết trình trước công chúng
6 M C TIÊU NH N TH C CHI TI TỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT ẬN THỨC CHI TIẾT ỨC CHI TIẾT ẾT
1A1 Nêu được
khái niệm bộ máy
thanh tra nhà nước
1A2 Nêu được đặc
điểm bộ máy thanh
tra nhà nước
1A3 Nêu được
khái quát tổ chức
hệ thống cơ quan
thanh tra nhà nước
1A4 Nêu được
khái niệm thanh tra
viên và cộng tác
viên thanh tra
1B1 Phân tích được
nhiệm vụ, quyền hạncủa các cơ quanthanh tra theo cấphành chính
1B2 Phân tích được
nhiệm vụ, quyền hạncủa cơ quan thanh tratheo ngành, lĩnh vực
1B3 Phân biệt được
cơ quan thanh tratheo cấp hành chínhvới cơ quan thanh tratheo ngành, lĩnh vực
1C2 Phân biệt
được nhiệm vụ,quyền hạn của cơquan thanh travới nhiệm vụ,quyền hạn củangười đứng đầu
cơ quan thanh tra(tổng thanh tra,chánh thanh tra)
1C3 Đánh giá
được cơ cấu tổchức của bộ máythanh tra nhànước theo Luật
Trang 9thanh tra nhà nước.
2A2 Nêu được
khái niệm các loại
hoạt động thanh tra
nhà nước
2A3 Phát biểu được
các nguyên tắc của
hoạt động thanh tra
2A4 Nêu được các
bước cơ bản tiến
hành hoạt động
thanh tra
2A5 Trình bày được
việc giải quyết
khiếu nại, tố cáo
trong hoạt động
thanh tra
2B1 Phân tích được
các đặc điểm củahoạt động thanh tra
2B2 Phân biệt được
hoạt động thanh trahành chính với hoạtđộng thanh tra chuyênngành
2B3 Phân tích được
ý nghĩa các nguyêntắc của hoạt độngthanh tra
2B4 Phân tích được
sự cần thiết của cácbước tiến hành hoạtđộng thanh tra
2C1 Phân biệt
được hoạt độngthanh tra với cáchoạt động giámsát, kiểm tra,kiểm toán nhànước và hoạtđộng thanh tranhân dân
2C2 Đánh giá
được việc đảmbảo thực hiện cácnguyên tắc củahoạt động thanhtra hiện nay
điểm của khiếu nại
3A2 Nêu được các
quyền và nghĩa vụ
của người khiếu nại,
người bị khiếu nại
3A3 Nêu được thẩm
quyền giải quyết
khiếu nại quyết
định hành chính,
hành vi hành chính
3B1 Phân biệt được
khiếu nại hành chínhvới khiếu nại tưpháp
3B2 Phân biệt được
người bị khiếu nại vàngười có thẩm quyềngiải quyết khiếu nại
3B3 Phân biệt được
quyền và nghĩa vụcủa người bị khiếunại với quyền và
3C1 Đánh giá
được pháp luậthiện hành về đốitượng khiếu nại
3C2 Đánh giá
được pháp luậthiện hành vềthẩm quyền giảiquyết khiếu nại
Trang 103A4 Nêu được thẩm
quyền giải quyết
khiếu nại quyết định
kỉ luật công chức
trong cơ quan hành
chính nhà nước
3A5 Nêu được nội
dung quản lí, giám
sát công tác giải
quyết khiếu nại
nghĩa vụ của người
có thẩm quyền giảiquyết khiếu nại
3B4 Phân biệt đượcngười có quyềnkhiếu nại và ngườithực hiện việc khiếunại
giải quyết khiếu nại
4A4 Nêu được các
yêu cầu và nội dung
của quyết định giải
quyết khiếu nại
4B1 Phân tích được
các quy định củapháp luật về điềukiện thụ lí khiếu nại
4B2 Phân biệt được
thủ tục giải quyếtkhiếu nại lần đầu vớithủ tục giải quyếtkhiếu nại tiếp theo
4B3 Phân biệt được
thủ tục giải quyếtkhiếu nại quyết địnhhành chính, hành vihành chính với thủtục giải quyết khiếunại quyết định kỉ luật
công chức
4C1 Nhận xét
được sự khác biệt
về thủ tục giảiquyết khiếu nạitheo Luật khiếunại, tố cáo vớithủ tục giải quyếtkhiếu nại trongcác văn bản phápluật khác
4C2 Nhận xét
được các quyđịnh pháp luật vềthời hạn, thờihiệu trong giảiquyết khiếu nại
5 5A1 Nêu được 5B1 Phân biệt được 5C1 Lí giải được
Trang 11điểm của tố cáo.
5A2 Nêu được
5B3 Phân tích được
nguyên tắc xác địnhthẩm quyền giảiquyết tố cáo
5C3 Nhận xét
được việc thựchiện thẩm quyềngiải quyết tố cáohiện nay
5C4 Lí giải được
vì sao người tốcáo không cónghĩa vụ gửi đơn
tố cáo đến đúng
cơ quan có thẩmquyền giải quyết
Trang 128 HỌC LIỆU
A GIÁO TRÌNH
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình thanh tra và giải quyết
khiếu nại, tố cáo, Nxb Công an nhân dân.
B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC
* Giáo trình
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt
Nam, Nxb Công an nhân dân.
* Văn bản quy phạm pháp luật
1 Luật thanh tra năm 2004
2 Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi, bổ sung năm 2004,
2005 và 2006)
3 Nghị định của Chính phủ số 41/2005/NĐ-CP ngày 25/3/2005 quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh tra(đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị định số161/2007/NĐ-CP ngày 31/10/2007)
4 Nghị định của Chính phủ số 99/2005/NĐ-CP ngày 28/7/2005 quyđịnh chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thanh tra
về tổ chức và hoạt động của ban thanh tra nhân dân
5 Nghị định của Chính phủ số 65/2008/NĐ-CP ngày 20/05/2008quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức củaThanh tra Chính phủ
6 Nghị định của Chính phủ số 100/2007/NĐ-CP ngày 13/6/2007quy định về thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra
7 Quyết định của Tổng thanh tra Chính phủ số 2151/2006/QĐ-TTCPngày 10/11/2006 ban hành Quy chế hoạt động của đoàn thanh tra
8 Nghị định của Chính phủ số 178/2007/NĐ-CP ngày 03/12/2007quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của
bộ, cơ quan ngang bộ
9 Nghị định của Chính phủ số 136/2006/NĐ-CP ngày 14/11/2006quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luậtkhiếu nại, tố cáo và các luật sửa đổi, bổ sung một số điều củaLuật khiếu nại, tố cáo
Trang 13C TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN
* Sách
1 Hoàng Ngọc Giao (chủ biên), Cơ chế giải quyết khiếu nại - thực
trạng và giải pháp, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2009.
2 Trần Hậu Kiêm (chủ biên), Chứng cứ trong hoạt động thanh tra,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999
3 Trần Hậu Kiêm (chủ biên), Hoạt động thanh tra nhân dân, Nxb.
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000
4 Đinh Văn Minh, Hỏi - đáp Luật khiếu nại, tố cáo, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 1999
* Văn bản quy phạm pháp luật
1 Luật tổ chức Chính phủ năm 2001
2 Luật đất đai năm 2003 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)
3 Luật về hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2003
4 Luật quản lí thuế năm 2006
5 Luật xây dựng năm 2003
6 Nghị định của Chính phủ số 04/2005/NĐ-CP ngày 11/01/2005quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luậtlao động về khiếu nại, tố cáo về lao động
7 Nghị định của Chính phủ số 136/2004/NĐ-CP ngày 16/6/2004 về
tổ chức và hoạt động thanh tra giao thông vận tải
8 Nghị định của Chính phủ số 46/2005/NĐ-CP ngày 6/4/2005 về tổchức và hoạt động thanh tra xây dựng
9 Nghị định của Chính phủ số 77/2006/NĐ-CP ngày 3/8/2006 về tổchức và hoạt động thanh tra y tế
Trang 14Lí thuyết Seminar LVN
20tiết
15tiết
15tiết
60tiết
= 5
giờTC
= 5
giờTC
- Thanh tra viên
* Đọc:
- Chương I Giáo trìnhthanh tra và giải quyếtkhiếu nại, tố cáo, TrườngĐại học Luật Hà Nội;
- Luật thanh tra năm 2004
* Đọc: 01 Nghị định quy
định về tổ chức và hoạtđộng của một cơ quan thanh
Trang 15- Phân biệt cơ quan thanhtra theo cấp hành chính với
cơ quan thanh tra theongành, lĩnh vực
tra theo ngành, lĩnh vực
* Kết quả làm việc của cácnhóm được làm thành vănbản và thuyết trình
- Phân biệt cơ quan thanhtra nhà nước với tổ chứcthanh tra nhân dân
- Lập dàn ý nội dung cácvấn đề thảo luận;
- Thảo luận các vấn đề đãLVN
- Thẩm quyền xử phạt viphạm hành chính của cơquan thanh tra theo ngành,lĩnh vực
- Lập dàn ý nội dung cácvấn đề thảo luận;
- Thảo luận các vấn đề đãLVN
- Cộng tác viên thanh tra
* Đọc:
- Luật thanh tra năm 2004
- Nghị định số 100/2007/NĐ-CP về thanh tra viên
và cộng tác viên thanh tra
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
- Thời gian: 8h00 - 11h00 thứ ba
- Địa điểm: Phòng 301 nhà K3.
Trang 16- Các loại hoạt động thanhtra nhà nước;
- Các bước tiến hành hoạtđộng thanh tra nhà nước
* Đọc:
- Chương II Giáo trìnhthanh tra và giải quyếtkhiếu nại, tố cáo, TrườngĐại học Luật Hà Nội;
- Trần Hậu Kiêm (chủbiên), Chứng cứ trong
hoạt động thanh tra, Nxb.
- Nhóm lập dàn ý về nộidung lựa chọn;
- Thảo luận, tranh luận vềnhững nội dung đã lựachọn
- Nhóm lập dàn ý về nộidung lựa chọn;
- Thảo luận, tranh luận vềnhững nội dung đã lựachọn
Trang 17cơ quan thanh tra tiếnhành;
- Giải quyết khiếu nại,
tố cáo trong hoạt độngthanh tra
* Đọc: Mục I.6, II và III
Chương I Giáo trình luậthành chính Việt Nam,Trường Đại học Luật HàNội
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
- Quyền và nghĩa
vụ của ngườikhiếu nại, người
bị khiếu nại;
- Thẩm quyềngiải quyết khiếunại
* Đọc:
- Mục I.1., II, III Giáo trình thanhtra và giải quyết khiếu nại, tố cáo,Trường Đại học Luật Hà Nội;
- Mục I, II Chương II Luật khiếunại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi, bổsung năm 2004, 2005 và 2006);
- Các bài: “Điều kiện khiếu nại hànhchính - yếu tố ảnh hưởng đến việcthực hiện quyền khiếu nại hànhchính của công dân”; “Thẩm quyềngiải quyết tranh chấp hành chínhcủa cơ quan hành chính và vấn đềtiền tố tụng hành chính”, Tạp chí
Trang 18dân chủ và pháp luật, Số chuyên đề
“Khiếu kiện hành chính và tài phánhành chính”, 2008
- Thẩm quyềngiải quyết khiếunại quyết địnhhành chính, hành
vi hành chínhtrong lĩnh vực đấtđai
* Đọc:
- Chương III Giáo trình thanh tra vàgiải quyết khiếu nại, tố cáo, TrườngĐại học Luật Hà Nội;
- Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998(sửa đổi, bổ sung năm 2004, 2005
- Phân biệtngười bị khiếunại và người cóthẩm quyền giảiquyết khiếu nại
* Đọc:
- Mục I.1, II, III Giáo trình thanh tra
và giải quyết khiếu nại, tố cáo,Trường Đại học Luật Hà Nội;
- Mục I, II Chương II Luật khiếunại, tố cáo năm 1998 (sửa đổi, bổsung năm 2004, 2005 và 2006)