Đề cương môn học Kịch bản và biên tập phát thanh

Kịch bản và biên tập phát thanh là môn học cung cấp cho sinh viên những kến thức cơ bản về vị trí, vai trò, chức năng, đặc trưng, đặc điểm , quá trình hình thành và phát triển, công chúng, phương pháp viết, ngôn ngữ, kỹ năng, âm nhạc, các thể loại tác phẩm ghi nhanh, phóng sự, bình luận, bài phản ánh, văn nghệ, tạp chí phát thanh. Đồng thời rèn luyện cho sinh viên kỹ năng viết, đọc, nói, ghi âm làm cơ sở cho việc sáng tạo tác phẩm, chương trình phát thanh. Môn học trang bị cho sinh viên phương pháp khoa học trong cách trình bày, đánh giá nhận xét quy trình thực hiện tác phẩm, cách phát hiện, nêu vấn đề và giải quyết vấn đề một cách khoa học, công bằng và khách quan.

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC:

KỊCH BẢN VÀ BIÊN TẬP PHÁT THANH

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và nhân văn

- Họ và tên: Dương Xuân Sơn

- Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sỹ

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào tiết học đầu tiên của môn học

- Địa chỉ liên hệ: P105 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

+ Các thể loại báo chí truyền thông

Tham gia giảng dạy

- Họ và tên: Nguyễn Sơn Minh

- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ khoa học Báo chí, giảng viên

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ đầu tiên của môn học

- Điện thoại: 048581078 Mobile: 0913249431

- Email: minhmedia@walla.com

Trợ giảng

- Họ và tên: Lê Thu Hà

- Chức danh, học hàm, học vị: Học viên Cao học Báo chí

- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ đầu tiên của môn học

- Điện thoại: 0915696184, 04 5586687

- Email: lethuha84@gmail.com

2 Thông tin chung về môn học:

- Tên môn học: Kịch bản và Biên tập Phát thanh

- : Radio Writing and Editing

- Mã môn học: JOU3004

- Số tín chỉ: 02

- Môn học: Bắt buộc

- Các môn học tiên quyết: Cơ sở lý luận Báo chí truyền thông

- Các môn học kế tiếp: Sản xuất chương trình phát thanh

Thực hành nghiệp vụ phát thanh

- Các yêu cầu đối với môn học: Phòng học phải có đầy đủ trang thiết bị, phương tiện giảng dạy: Máy tính, máy chiếu, màn hình, các công cụ học tập như giấy A4, A0, bút màu; các phương tiện kỹ thuật như: máy ghi âm, máy ghi

âm chuyên dụng, đầu video, bàn trộn âm thanh, micro

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Lý thuyết: 18 giờ

+ Làm bài tập : 06 giờ

+Thảo luận: 04 giờ

+Tự học xác định: 02 giờ

- Địa chỉ khoa/Bộ môn phụ trách môn học:

Trung tâm Nghiệp vụ Phát thanh Truyền hình khoa Báo chí

Tầng 3 nhà H, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

+ Sinh viên nắm đƣợc những đặc trƣng loại hình phát thanh, các chức trách nhiệm vụ nghề nghiệp trong lĩnh vực phát thanh

+ Sinh viên vận dụng đƣợc những kiến thức đã học để áp dụng vào hoạt động thực tiễn nghiệp vụ phát thanh

+Biết và sử dụng công nghệ kỹ thuật hiện đại vào sáng tạo tác phẩm phát thanh

Khái niệm

cơ bản về

phát thanh

quan trọng nhất trong đề cương môn học

- Viết lại được tổng quan môn học trong khoảng 150 từ

- Phân biệt được các khái niệm cơ bản của phát thanh và truyền thanh

- Nhận định, đánh giá được những đặc tính cơ bản của truyền thông radio

- Nêu được các phương tiện cơ bản của báo phát thanh

- Phân tích vai trò của phát thanh trong xã hội hiện đại

- Phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng về sự

ra đời và phát triển của phát thanh

- Đánh giá được vị trí, vai trò của phát thanh qua từng thời

kỳ

- Trình bày được các giai đoạn phát triển của phát thanh

- Phân tích các yếu tố

và điều kiện cần thiết

để phát thanh ra đời và phát triển

- Phân tích được các chức năng xã hội của phát thanh

- Đánh giá vai trò của phát thanh trong xã hội hiện đại

- Nêu được các chức năng xã hội cơ bản của phát thanh

- Nêu được vai trò của phát thanh trong việc thực hiện các chức năng của mình

- Phân tích vai trò công chúng phát thanh

và các phương pháp nghiên cứu công chúng

- Đánh giá được thực trạng nhận thức công chúng phát thanh hiện đại Giải pháp nâng cao chất lượng chương trình tác phẩm phát thanh

- Nêu các phương pháp nghiên cứu công chúng phát thanh

- Phân tích đặc điểm công chúng phát thanh

- Phân tích các phương pháp và nguyên tắc viết cho phát thanh

- Đánh giá phương pháp nào viết cho phát thanh là có hiệu quả Các nguyên tắc cơ bản viết cho phát thanh

- Nêu các nguyên tắc viết cho phát thanh

- Hiểu và áp dụng được cách viết văn bản cho phát thanh

- Trình bày những quy định cho việc viết văn bản phát thanh

- Phân tích được phong cách chức năng ngôn ngữ báo chí, tính chất đặc điểm của ngôn ngữ phát thanh

- Đánh giá chức năng đặc điểm ngôn ngữ phát thanh

- Trình bày các đặc điểm của ngôn ngữ phát thanh

- Trình bày cách sử dụng ngôn từ trong tác phẩm phát thanh

- Cách sử dụng ngôn

từ trong báo phát thanh

- Đánh giá nhận xét từng kỹ năng

cụ thể của nhà báo phát thanh như đọc, nói, am hiểu các thiết bị kỹ thuật, khả năng biên tập, tổ chức các chương trình,

kỹ năng phỏng vấn

và nghệ thuật phỏng vấn biên tập băng

- Trình bày được kỹ năng đọc và nói trước micro, kỹ năng ghi âm

- Phân tích vai trò của thông tin trong bình luận truyền hình

- Nêu cách tổ chức

và thực hiện chương trình phát thanh

- Phân tích đặc trưng đặc điểm ngôn ngữ âm nhạc

- Đánh giá vai tròrí của âm nhạc trên sóng phát thanh

- Nêu ngôn ngữ âm nhạc, đặc điểm hình tượng âm nhạc, thưởng thức âm nhạc

- Phân tích vai trò của

âm nhạc trên sóng phát thanh

- Nêu vai trò, vị trí của âm nhạc trên sóng phát thanh

- Phân tích đặc điểm của ghi nhanh phát thanh

- Đánh giá nhận xét quy trình thực hiện tác phẩm ghi nhanh phát thanh

- Kỹ năng thực hiện ghi nhanh phát thanh

- Mô tả quy trình thực hiện ghi nhanh phát thanh

- Đánh giá nhận xét đặc trưng, đặc điểm các dạng phóng sự và quy trình làm phóng sự phát thanh

- Nêu các dạng phóng sự phát thanh

Mô tả quy trình thực hiện các dạng phóng

sự phát thanh

- Kỹ năng thực hiện phóng sự phát thanh Nội dung 12

Bình luận

phát thanh

- Nêu khái niệm và đặc điểm của bình luận phát thanh

- Phân tích đặc điểm của bình luận phát thanh

- Đánh giá vai trò của tác phẩm bình luận trên sóng phát thanh

- Nêu các dạng bình luận phát thanh

- kỹ năng viết bình luận phát thanh

Viết bình luận phát thanh

Nêu được vai trò của âm nhạc trên sóng phát thanh

- Phân tích vai trò văn học nghệ thuật trên sóng phát thanh

- Nhận xét và đánh giá chương trình văn nghệ trên sóng phát thanh

- Nêu văn thơ trên sóng phát thanh

- Mô tả các loại bài văn, bài thơ trên sóng phát thanh

- Nêu câu chuyện phát thanh và kịch truyền thanh

- Viết kịch bản câu chuyện phát thanh

- Phân tích các loại bài phản ánh phát thanh

- Đánh giá được các loại bài phản ánh phát thanh

- Nêu đặc điểm của bài phản ánh phát thanh

- Viết bài phản ánh phát thanh theo từng chủ đề, đề tài

- So sánh quy trình thực hiện tạp chí phát thanh với các chương trình khác

- Nêu đặc điểm của tạp chí phát thanh và quy trình thực hiện tạp chí phát thanh

- Phân tích đặc điểm của tạp chí phát thanh

và kỹ năng rtinfh bày tạp chí phát thanh

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Kịch bản và biên tập phát thanh là môn học cung cấp cho sinh viên

những kến thức cơ bản về vị trí, vai trò, chức năng, đặc trưng, đặc điểm , quá trình hình thành và phát triển, công chúng, phương pháp viết, ngôn ngữ, kỹ năng, âm nhạc, các thể loại tác phẩm ghi nhanh, phóng sự, bình luận, bài phản ánh, văn nghệ, tạp chí phát thanh Đồng thời rèn luyện cho sinh viên kỹ năng viết, đọc, nói, ghi âm làm cơ sở cho việc sáng tạo tác phẩm, chương trình phát thanh

Môn học trang bị cho sinh viên phương pháp khoa học trong cách trình bày, đánh giá nhận xét quy trình thực hiện tác phẩm, cách phát hiện, nêu vấn đề

và giải quyết vấn đề một cách khoa học, công bằng và khách quan

5 Nội dung chi tiết môn học:

Chương 1 Đặc trưng của báo Phát thanh

1.1 Khái niệm phát thanh là gì

1.2 Đặc điểm của truyền thông radio

1.3 Đặc điểm và đặc trưng của báo phát thanh

1.4 báo phát thanh trong xã hội hiện đại

Chương 2: Sự hình thành và phát triển của báo Phát thanh

2.1 Lịch sử phát thanh thế giới

2.2 Lịch sử phát thanh Việt Nam

2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển của Đài tiếng nói Việt Nam

2.2.2 Đài tiếng nói Việt Nam thời kỳ đổi mới

2.2.3 Quá trình phát triển của hệ phát thanh Việt Nam

Chương 3: Chức năng xã hội của báo Phát thanh

3.1 Khái niệm

3.1.1 Khái niệm báo phát thanh được dùng từ việc mở rộng và phát triển khái niệm báo chí

3.1.2 Vai trò, chức năng của báo phát thanh

3.1.3 Vấn đề vai trò xã hội của báo phát thanh

3.2 Các chức năng xã hội cơ bản của báo phát thanh

3.2.1 Chức năng thông tin

3.2.2.Chức năng tư tưởng

3.2.3.Chức năng khai sáng, giải trí

3.2.4 Cức năng tổ chức, quản lý xã hội

3.2.5 Chức năng tư vấn, phản biện xã hội

3.2.6 Chức năng giám sát xã hội

Chương 4: Công chúng Phát thanh

4.1 Khái niệm và vai trò của công chúng phát thanh

4.1.1 Khái niệm

4.1.2 Vai trò của công chúng

4.2 Nghiên cứu công chúng

4.2.1 Nội dung nghiên cứu

4.2.2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 5 Phương pháp viết cho Phát thanh

5.1 Nguyên tắc viết cho phát thanh

5.2.5 Giúp đỡ phát thanh viên

Chương 6: Ngôn ngữ Phát thanh

6.1 Khái quát chung về ngôn ngữ báo chí

6.2 Các đặc điểm của ngôn ngữ phát thanh

6.2.1 Ngôn ngữ phát thanh là ngôn ngữ nói (ngôn ngữ âm thanh)

6.2.2 Ngôn ngữ phát thanh thiên về hình thức độc thoại

6.2.3 Ngôn ngữ phát thanh luôn mang dấu ấn cá nhân của người nói hay người đọc

6.2.4 Ngôn ngữ phát thanh không có khả năng được minh họa bằng ngôn ngữ hình ảnh

6.2.5 Ngôn ngữ phát thanh có tính hình tuyến

6.3 Một số vấn đề về cách sử dụng ngôn từ trong báo phát thanh

6.3.1 Nên hạn chế sử dụng từ ngữ địa phương

6.3.2 Tránh lạm dụng việc vay mượn từ ngữ nước ngoài

6.3.3 Đối với các thuật ngữ chuyên ngành ít gặp

6.3.4 Cố gắng đọc hoặc nói trước micro thật diễn cảm

6.3.5 Cần tránh dùng những câu văn có thể tạo nên nhiều cách hiểu

6.3.6 Cần hết sức kiệm lời

6.3.7 Chú ý khai thác các biện pháp tu từ ngữ âm để ngôn ngữ phát thanh sinh động và hấp dẫn

Chương 7: Kỹ năng nhà báo Phát thanh

7.1 Giao tiếp qua radio

7.1.1 Nói với một người

7.2 Kỹ năng đọc và nói trước Microsoft Corporation

7.4 Tổ chức và thực hiện chương trình phát thanh

Chương 8: Âm nhạc trên sóng Phát thanh

8.1 Đặc trưng phản ánh hiện thực của âm nhạc

8.1.1 Âm nhạc là tiếng nói của tình cảm

8.1.2 Tính hiện thực của âm nhạc

8.2 Ngôn ngữ âm nhạc

8.2.1 Ngôn ngữ nghệ thuật

8.2.2 Ngôn ngữ âm nhạc

8.2.3 Những thành tố cơ bản trong ngôn ngữ âm nhạc

8.3 Vị trí, vai trò của âm nhạc trên sóng phát thanh

Chương 9: Ghi nhanh Phát thanh

9.1 Thể loại ghi nhanh phát thanh

9.1.1 Đặc điểm của ghi nhanh phát thanh

9.1.2 Kếu cấu và bút pháp của ghi nhanh phát thanh

9.1.3 Sự giao thoa của ghi nhanh phát thanh

9.2 Kỹ năng làm ghi nhanh phát thanh

10.3.1 Các bước thực hiện phóng sự phát thanh

10.3.2 Phẩm chất nghề nghiệp của người làm phóng sự phát thanh

Chương 11: Bình luận trên Phát thanh

11.1 Bình luận và vai trò của bình luận trên sóng phát thanh

11.1.1 Đặc điểm của bình luận

11.1.2 Vai trò của bình luận trên sóng phát thanh

112 Bình luận phát thanh

11.2.1 Đặc điểm của bình luận phát thanh

11.2.2 Các dạng bình luận phát thanh

11.3 Viết bình luận phát thanh

Chương 12: Văn nghệ trên sóng Phát thanh

12.1 Vai trò của âm nhạc trên sóng phát thanh

12.2 Văn, thơ truyền thanh

12.2.1 Văn xuôi truyền thanh

12.2.2 Thơ truyền thanh

12.3 Câu chuyện truyền thanh và kịch truyền thanh

12.3.1 Câu chuyện truyền thanh

12.3.2 Kịch truyền thanh

Chương 13: Thể loại bài phản ánh trên sóng Phát thanh

13.1 Đặc điểm của bài phản ánh phát thanh

13.2 Các dạng bài phản ánh trên sóng phát thanh

13.2.1 Bài phản ánh về sự kiện, sự việc

13.2.2 Bài phản ánh về quang cảnh, hiện trạng

1 Học viện Báo chí Tuyên truyền, Đài Tiếng nói Việt Nam, Báo Phát thanh,

Nxb Văn hóa Thông tin, HN 2002 (Phòng đọc khoa Báo chí)

2 Nguyễn Đình Lương, Nghề báo nói, Nxb Văn hóa Thông tin, HN 1993

(Phòng đọc khoa Báo chí)

3 Đoàn Quang Long, Nghiệp vụ phóng viên biên tập Đài phát thanh

NxbThông tin, HN, 1992

6.2 Học liệu tham khảo:

4 Trung tâm đào tạo phát thanh và truyền hình VN, Sổ tay nghiệp vụ báo chí

phát thanh, truyền hình về đề tài dân số kế hoạch hóa gia đình Nxb Văn hóa

Thông tin, HN 1995 (Phòng đọc khoa Báo chí, Thư viện Quốc gia Việt Nam)

5 Nhật An, Đường vào nghề phát thanh truyền hình, NxbTrẻ, 2006 (Phòng đọc

khoa Báo chí)

6 Trường Phát thanh – Truyền hình và Điện ảnh Oxtraylia, Hướng dẫn sản

xuất chương trình phát thanh (Phòng đọc khoa Báo chí)

7 V.V.Xmirnop, Các thể loại báo chí phát thanh, Nxb Thông tấn, HN, 2004

13 Đài Tiếng nói Việt Nam, 60 năm Tiếng nói Việt Nam, HN, 2005 (Thư viện

Đài tiếng nói Việt Nam, 58 Quán Sứ HN)

14 Đài tiếng nói Việt Nam, Phát thanh – Truyền hình địa phương nông thôn,

Hà Nội 8/2005 (Thư viện Đài tiếng nói VN)

15 Đài tiếng nói Việt Nam, Cẩm nang giành cho người quản lý phát thanh

(Thư viện Đài TNVN)

16 Eric Fikhtelins, 10 bí quyết kỹ năng nghề báo, Nxb Lao động, 2002 (Thư

viện Quốc gia VN)

17 Larryking, Học cách trò chuyện với bất cứ ai và ở bất cử nơi đâu và bất cứ

khi nào, Nxb Trẻ, 2003, (Thư viện Quốc gia VN)

18 Rogerl Walters, Viết cho phát thanh truyền hình, nguyên tắc và thực hành,

Trà My, Trà Giang dịch (Phòng đọc khoa Báo chí)

19 Trần Hữu Quang, Chân dung công chúng truyền thông Nxb Thành phố Hồ

Chí Minh, thời báo Kinh tế Sài Gòn, Trung tâm Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương, 2001 (Thư viện Quốc gia Việt Nam, Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân)

20.Trần Hữu Quang, Xã hội học báo chí, Nxb Trẻ, 2006 (Thư viện Quốc gia

Việt Nam, Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội)

21 Nghiên cứu phương tiện truyền thông, người dịch: Đỗ Anh Đức, (Phòng

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể cho từng nội dung:

Tuần 1 Nội dung 1 Giới thiệu đề cuơng môn học

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

- Đọc đề cương môn học

- Chuẩn bị làm kế hoạch học tập môn học

- Chuẩn bị học liệu

- Chuẩn bị các câu hỏi giảng viên

- Chia nhóm học tập - Ghi chép nhiệm

vụ tuần sau

- Chọn bài tập lớn/học kỳ

Tuần 2 - Nội dung 2 Khái niệm và đặc điểm của Phát thanh

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

- Đặc trưng, đặc điểm của báo phát thanh

- Báo phát thanh trong

xã hội hiện đại

- Đọc học liệu bắt buộc (1) tr 75-94

- Đọc học liệu tham khảo (3), tr1-6

- Chuẩn bị các câu hỏi cho thảo luận nhóm và seminar

-Tự nghiên cứu, thảo luận nhóm và trình bày mục 1 – 3 trong học liệu bắt buộc tr80-94

- Phát biểu lại và phân biệt các quan niệm về radio là gì?

- Nêu, phân tích các đặc trưng của radio

- Trình bày mục 2 trong

- Các nhóm họp thảo luận, phân công người báo cáo theo 4 chủ đề này

- Đọc học liệu bắt buộc (1) mục 1,2,3

và hoc liệu tham

học liệu bắt buộc và mục 1 trong học liệu tham khảo (3)

- Trình bày 2.2 trong học liệu bắt buộc

khảo (3), tr 80-84

- Trình bày mục 3 trong học liệu bắt buộc tr84-94

Cho sinh viên đăng ký bài tập lớn cá nhân

Nộp bài tập cá nhân tuần

Tuần 3 - Nội dung 3 Lịch sử ra đời và phát triển của Phát thanh

Hình thức tổ

chức dạy học

Thời gian địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết

(2 giờ tín chỉ)

- Sự ra đời và phát triển của phát thanh

- Phát thanh thế giới

- Phát thanh Việt Nam

- Đọc học liệu bắt buộc (1) tr12-50

- Đọc học liệu tham khảo (2), tr 17-43

- Đọc học liệu tham khảo (10), tr7-471

- Chuẩn bị các câu hỏi để thảo luận ở lớp/nhóm

- Nghe Đài Tiếng nói VN

- Trình bày các giai đoạn phát triển của phát thanh thế giới

- Trình bày các mốc

- Đọc các học liệu bắt buộc và tham khảo đã cho ở trên

- Chuẩn bị các câu