Bai ca ngat nguong

BÀI CA NGẤT NGƯỞNG Nguyễn Công Trứ...  +Nghĩa được dùng trong bài:lối sống, phong cách sống khác người, đầy cá tính, bản lĩnh, vượt ra ngoài khuân khổ Em hiểu ngất ngư ờng nghĩa là gì?.

BÀI CA NGẤT NGƯỞNG

Nguyễn Công Trứ

A.Tiểu dẫn

• 1.Tác giả (1778- 1858) tự là Tồn Chất, hiệu là Ngộ Trai, biệt hiệu: Hi Văn

• -Quê quán

• -Hoàn cảnh xuất thân

• -Cuộc đời

• =>Một tên tuổi lớn, một danh tư ớng, một nhà kinh tế, một nhà thơ, một tài tử, tài hoa nhưng cuộc đời nhiều thăng trầm, biến cố

• 2.Sáng tác

• Ông là người đầu tiên có công

đem đến cho hát nói một nội dung phù hợp với chức năng và

B.Đọc - hiểu văn bản

I Khái quát

 -Từ Ngất ngưởng xuất “ ”

hiện 4 lần không kể tiêu

đề

 +Nghĩa đen: sự vật đặt ở

thế, vị trí cao, không

vững chắc, dễ đổ,

nghiêng, tư thế của ngư

ời say ngồi không vững,

đi lảo đảo

 +Nghĩa được dùng trong

bài:lối sống, phong cách

sống khác người, đầy cá

tính, bản lĩnh, vượt ra

ngoài khuân khổ

Em hiểu ngất ngư ờng nghĩa là gì?

-Bố cục:3 phần

+6 câu đầu:Hi Văn

ngất ngưởng trong

triều

+10 câu tiếp: Hi Văn

ngất ngưởng khi về hưu

+3 câu còn lại: Khẳng

định lí tưởng sống

Bài ca có thể chia thành mấy phần? Nội dung chính

của mỗi phần?(

II.Đọc hiểu chi tiết

1.6 câu đầu

*2 câu đầu:

+ Toàn văn chữ Hán ->đặc điểm của lời ca trù-hát nói và cũng là

đặc điểm của văn thơ nôm thời kì sơ khởi khi tác giả muốn diễn đạt một ý quan trọng

+ Giải thích nghĩa:trong trời đất( vũ trụ) không có việc gì không

phải là phận sự( nhiệm vụ, trách nhiệm) của ta( Nhà nho)

-> Quan niệm của nhà nho đầy tự tin, tự hào vào tài trí và lí tưởng của mình

- Câu2: Ông Hi Văn cho rằng mình đã vào lồng khi chọn con đường học hành, thi đỗ làm quan, làm tướng giúp triều đình, giúp Vua,

giúp nước

=> có sự mâu thuẫn giữa lí tưởng và thực tiễn cuộc sống, thời đại

mà ông đang sống

Hãy giải thích nghĩa

và cách diễn đạt 2 câu thơ mở đầu?

 *4 câu tiếp theo

 - Điệp từ: khi, có khi

 - Liệt kê: đỗ Thủ khoa, làm Tham tán, Tổng đốc

Đông, đại tướng bình Tây, Phủ doãn Thừa Thiên -> những chức vụ quan trọng, những chiến công thành tích lừng

lẫy

- Gồm thao lược đã nên “ tay ngất ngưởng”

 =>sự tự tin, bản lĩnh của Nguyễn Công Trứ

Tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào để ôn lại những công tích của mình khi làm quan? Em có nhận xét gì?

 2.10 câu tiếp

 *Câu 1: về hưu, ông

càng có điều kiện để tìm mọi cách thực

hiện lối sống ngất ngư ởng của mình

 * Câu 2: Đạc ngựa “

bò vàng đeo ngất ngư ởng”

 => thật khác người,

thật kì lạ và thật bản lĩnh

Khi về hưu lối

sống của NCT

có gì thay đổi?

Em có nhận

xét gì?

 *4 câu tiếp

 - Cuộc sống của một ông già về hưu ỏ quê nhà:

 + Thay đổi : vốn là tay kiếm cung, con nhà võ mà nay trở nên ông già từ bi

đạo mạo

 + Trò chơi mới: Đem cả

ban hát lên chùa mà chơi,

mà hát ca trù trước tượng Phật Hình ảnh ông già hư

u trí đủng đỉnh khoan thai

đi trước, đủng đỉnh theo sau mấy cô đào áo xanh

áo đỏ trẻ trung

Em hiểu gì về cái

Ngất ngưởng của

NCT khi về hưu ?

=>Cái ngất ngưởng

thể hiên rõ nhất cá

tính, bản lĩnh của

ông: Một nghệ sĩ,

một tài tử say mê

nghệ thuật ca trù,

một con người đến

già vẫn muốn sống

trẻ trung, vui tươi,

thoải mái

*4 câu tiếp

- Vượt lên trên dư luận xã hội

-> nói rõ hơn lối sống ngất ngưởng của ông,

khẳng địng sự tự tin mạnh mẽ của ông vào bản thân mình

- Tuổi già cần tận hưởng thú vui thiên nhiên, vui phơi phới đi trong gió xuân.

- Từ ngữ: Không Phật, Không Tiên, Không vướng tục-> vẫn rất người, rất trần thế nhưng lại thanh cao, không thô tục, truỵ lạc

- Nhịp thơ ngắn -> thể hiện quan niệm sống trẻ trung, hạnh phúc, cái ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ

Đoạn thơ khắc hoạ thêm nét ngất ngưởng nào khác của NCT ?

=>Cái ngất ngưởng của Nguyễn Công Trứ khi về hưu: ngông và ngang, độc

đáo và tài hoa, thanh nhã Ông có

quyền ngất ngưởng vì ông về hưu

trong danh dự, sau khi đã làm được nhiều việc có ích cho dân.

3.Ba câu cuối

 - Nghĩa vua tôi cho vẹn đạo sơ “ chung ”

 ->Dù ngất ngưởng đến đâu như

ng ông vẫn tự hào rằng trước sau ông vẫn giữ trọn vẹn lòng trung với vua, hết lòng hết sức với nước với dân, với bao công tích rạng ngời

 - Câu cuối bài khẳng định thêm lòng tự tin vào bản thân, thể hiện bản lĩnh và phẩm cách hơn người, cá tính độc đáo của

ông

Nêu nhận xét,ý nghĩa của 3 câu cuối cùng?

III Ghi nhớ (SGK) IV.Luyện tập

nội dung và cảm hứng chủ đạo của 2 bài khác nhau nên từ ngữ

được sử dụng cũng có khác

có nhiều từ chỉ tôn giáo còn Bài ca ngất ngưởng nhiều từ

chỉ địa danh, quan chức, vui chơi.

 1HS thuyÕt tr×nh bµi Bµi ca 1HS thuyÕt tr×nh bµi Bµi ca “ “ ng¾n ®i trªn b·i c¸t”

c¸t”