Văn 6(HK2) LTV, Quy Nhơn

- Trong bài văn: Có đoạn thuyết minh, giải thích “ở đông, người ta gọi” đến “Nghĩa là nước đen” 6’ Hoạt động 2: Tìm hiểu câu hỏi 2=> Aán tượng chung ban đầu về cảnh quan thiên nhiên vùng

Trang 1

Ngày 25 -01 -2008 Tiết 77

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

I MỤC TIÊU BÀI DẠY: Giúp học sinh:

- Kiến thức:

+ Cảm nhận được sự phong phú, độc đáo của thiên nhiên sông nước vùng Cà Mau

+ Nắm được nghệ thuật miêu tả cảnh sông nước thiên nhiên của tác giả

- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng nhận diện những đoạn văn miêu tả

- Tư tưởng: Tự hào về sự giàu đẹp của quê hương, đất nước

II CHUẨN BỊ:

- Thầy: + Tham khảo sgk – sgv

+ Tham khảo truyện “Đất rừng Phương Nam”

- Trò: + Học bài

+ Đọc đoạn trích, soạn bài

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:

1 Ổn định tổ chức: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: 5’

- Hãy nêu giá trị nội dung và nghệ thuật đoạn trích “bài học đường đời đầu tiên”

- Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của bài văn Tô Hoài? (Chú ý việc miêu tả hìnhdánh, tính cách)

3 Bài mới: 1’ GV giới thiệu về Đoàn ?????, “Đất rừng Phương Nam” và đoạn trích Là tácphẩm xuất sắc nhất của văn học thiếu nhi nước ta, có sức hấp dẫn lâu bền với bạn đọc từ khi ra đời (1957) đến nay đã được chuyển thể thành phim

10’ Hoạt động 1: Tìm hiểu

chung về bài văn

I Đọc và tìm hiểu chung

- Yêu cầu HS đọc đoạn trích

- Bài văn miêu tả cảnh gì?

Theo trình tự như thế nào?

+ Tả cảnh theo trình tự:

- Aán tượng chung

- Cụ thể: kênh, rạch, sông ngòi, cảnh vật 2 bênbờ

- Dựa vào trình tự miêu tả

em hãy tìm bố cục bài văn?

- Cảnh chợ Năm lăm

- Bổ sung, ghi bảng - Hoạt động cá nhân - Bố cục: 3 phần

- Tìm bố cục bài văn: 3 + Từ đầu “đơn điệu”

Gv: Lê Văn Bình Giáo án Ngữ Văn 6 Tr 1

Trang 2

TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức

phần+ Từ đầu “đơn điệu”

+ Tiếp “Khói sóng ban mai”

+ Còn lại

Aán tượng chung về thiên nhiên vùng Cà Mau+ Tiếp “khói sóng ban mai”

Miêu tả kênh rạch, con sông

ở Cà Mau

+ Còn lại:

- Theo em người quan sát

đứngở vị trí nào? Vị trí ấy

có thuận lợi cho việc miêu

tả và quan sát hay không?

- Hoạt động cá nhân:

+ Vị trí: Ở trên con thuyền xuôi theo kênh rạch vùng Cà Mau

Tả cảnh chợ Năm lăm

- GV???: Ví trí thuận lợi,

người quan sát có thể miêu

tả lần lượt cảnh vật 2 bên

bờ, có chỗ miêu tả kỹ, chỗ

lướt qua

- Trong bài văn: Có đoạn

thuyết minh, giải thích “ở

đông, người ta gọi” đến

“Nghĩa là nước đen”

6’

Hoạt động 2: Tìm hiểu câu

hỏi 2=> Aán tượng chung ban

đầu về cảnh quan thiên

nhiên vùng Cà Mau

- Trong đoạn văn đầu tác

giả đã diễn tả ấn tượng ban

đầu bao trùm về sông nước

vùng Cà Mau qua những từ

ngữ ??? nào? Nêu nhận xét

của em về vùng đất Cà Mau

- Từ ngữ thể hiện ấn tượng chung:

+ Sông ngòi bủa giăng chichít

+ Trên trời, dưới nước, chung quanh

- Aán tượng ấy được cảm

nhận qua những giác quan

nào?

- Miêu tả khung cảnh thiên nhiên quặ cảm nhận thị giácvà thính giác

- Em có nhận xét gì về các

biện pháp nghệ thuật mà

tác giả sử dụng để miêu tả

- Biện pháp nghệ thuật: tả xen kể, liệt kê, điệp từ, đặc biệt là sử dụng tính từ chỉ màu sắc, trạng thái cảm giác

Hoạt động 3: Tìm hiểu câu

Trang 3

hỏi 3 – 4 (sgk) - Hoạt động cá nhân

- Qua đoạn nói về cách đặt

tên cho các dòng sông con

kênh Em hãy nhận xét gì

về các địa danh ấy?

- Bổ sung: + Các địa danh

gắn với thiên nhiên

+ Thiên nhiên còn rất tự

nhiên, hoang dã

- Nêu nhận xét về các địa danh vùng kênh rạch, dòng sông, địa danh Cà Mau+ Gắn bó với thiên nhiên, con sông gần gủi với TN, giản dị chất phác: con sông

- Thiên nhiên còn rất tự nhiên, hoang dã: cách đặt têndòng sông, vùng đất

- Yêu cầu HS đọc thầm

đoạn “Thuyền chúng tôi

ban mai”

- HS đọc thầm đoạn GV yêucầu

- Tìm những chi tiết thể

hiện sự rộng lớn, hùng vĩ

của dòng sông và ?????

- Tìm chi tiết thể hiện sự rộng lớn hùng vĩcủa dòng sông nước Cà Mau

+ Con sông rộng hơn ngàn thước

+ Nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác

+ Cá nước bơi hàng đàn+ Rừng đước dựng cao ngất như hai dây trường thành vôhạn

2 Vẻ đẹp dòng sông, rừng đước Cà Mau:

- Sự rộng lớn, hùng vĩ của sông Năm Căn và rừng đước,con sông rộng, nước ầm ầm rừng đước cao ngất

- Trong câu “Thuyền chúng

tôi thoát qua đổ ra , xuôi

về” có những động từ nào

dùng chỉ hoạt động của con

thuyền Nếu thay đổi những

động từ ấy có ảnh hưởng

đến nội dung hay không?

Nhận xét về sự chính xác,

tinh tế trong cách dùng từ

của tác giả

- (Nên) tìm động từ, nêu nhận xét (Nhóm)

- Động từ dùng chỉ hoạt động của con thuyền+ Thoát qua – đổ ra – xuôi về+ Không thể thay đổi >sai lạc nội dung, đặc biệt là sự diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền trong khung cảnh

- Sử dụng động từ: sắc sảo nhằm diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền

Hoạt động 3: Tìm hiểu đoạn

- Những chi tiết hình ảnh

nào về chợ Năm Căn thể

hiện được sự tấp nập, đông

vui, trù phú và độc đáo của

vùng chợ Cà Mau?

- Tìm chi tiết thể hiện sự tấpnập, đông vui, trù phú, độc đáo của vùng Cà Mau:

+ Những đống gỗ , bến Vận hà, ngôi nhà bè

Trang 4

+ Chợ họp trên sông nước + Sự đa dạng màu sắc, trang phục, tiếng nói

- Em có nhận xét gì về

nghệ thuật miêu tả của tác

giả? Nêu giá trị của các

biện pháp nghệ thuật đó?

- Cách miêu tả vừa cụ thể, bao quát: khắc hoạ được cảnh chung, cụ thể sự tấp nập trù phú của chợ Năm Căn

Hoạt động 5: Hình dung

cảm nhận về vùng đất Cà

Mau

- HS nêu cảm nhận của mình về vùng đất Cà Mau

5’ - Qua bài văn này em cảm

nhận được gì về vùng Cà

Mau cực Nam của tổ quốc?

- GV tổng kết – ghi nhớ - HS đọc ghi nhớ (sgk)

4 Tổng kết ghi nhớ:

Nội dung: Bức tranh TN và cuộc sống vùng Cà Mau

- Nghệ thuật: Miêu tả cảnh bao quát, cụ thể

* Ghi nhớ (sgk trang 23) Hoạt động 6: Hướng dẫn HS

- Bài 1: về nhà làm

3’ - Bài 2: HD HS làm bài 2 - HS giới thiệu vắn tắt về

con sông ở quê hương mình

4 Dặn dò: 2’ - Đọc lại văn bản

- Học ghi nhớ

- Đọc và soạn bài “Bức tranh của em gái tôi”

- Viết đoạn văn miêu tả: Con sông ở quê hương em

IV RÚT KINH NGHIỆM:

Trang 5

Ngày 26 -01 -2008 Tiết 78

SO SÁNH

- Kiến thức: Nắm được khái niệm và cấu tạo của so sánh

+ Biết cách quan sát sự giống nhau giữa các sự việc để tạo ra những so sánh đúng

- Kỹ năng: Nhận biết được so sánh, tạo ra những so sánh

- Tư tưởng: Biết tạo ra những so sánh đúng và hay trong khi nói, viết

+ Bảng phụ

- Trò: Học bài “Phó từ”, chuẩn bị bài “so sánh”

1 Ổn định tổ chức: 1’ 6A3

- Phó từ là gì? Nêu ví dụ?

- Phó từ gồm mấy loại lớn? Đó là những loại nào?

3 Bài mới: 1’ Giới thiệu bài:

8’ Hoạt động 1: Hướng dẫn Hs

tìm hiểu khái niệm so sánh

- Đọc bài tập, giải bài 1 vàogiấy

I Bài học

1 So sánh là gì?

- GV yêu cầu HS tìmcác

cụm từ chưa hình ảnh so

sánh trong bài tập 1

- Gọi1 HS đọc các cụm từ

chứa hình ảnh so sánh đã

tìm

- Các cụm từ chưa hình ảnh

so sánh+ Trẻ em như búp trên cành (câu a)

+ Rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

+ Đọc cá nhân (3 em)s

- Từ các hình ảnh so sánh

đã tìm được em hãy cho biết

những sự vật, sự việc nào

được so sánh với nhau?

+ Treo bảng phụ

- Hoạt động cá nhân, chỉ ra những sự vật, sự việc được

so sánh với nhau+ Trẻ em như búp trên cành+ “Rừng đước” “hai dãy trường vô tận”

- Vì sao có thể so sánh như

vậy? So sánh các sự vật, sự

việc với nhau như vậy để

Trang 6

+ Gọi 2 HS phát biểu

+ Bổ sung, cũng cố

Các sự vật được so sánh

với nhau vfa giữa chúng có

những điểm giống nhau

- ??? ví dụ ra

So sánh như vậy làm nổi

bậc cảm nhậncủa người

viết, người nói với sự vật

được nói đến => Câu văn,

câu thơ có tính hình ảnh và

gơih cảm

- Vậy em hiểu thế nào là so

sánh?

+ Quy về ghi nhớ sgk

- Rút ra kết luận về khái niệm so sánh theo ý hiểu

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác cónét tương đồng để làm tăng ??? gợi hình, gợicảm cho sự diễn đạt

VD: Trẻ em như búp trên cànhHoạt động 2: Tìm hiểu cấu

tạo của so sánh

- Yêu cầu HS ghi vào vở

bảng cấu tạo của phép so

sánh (làm bài tập 1)

- Kẻ bảng cấutạo của phép

so sánh Làm bài tập 21

2 Cấu tạo của phép so sánh

Vế A (sự vật được so sánh)

P.diện sosánh

Từ so sánh Vế B (sự vật dùng để

so sánh)Trẻ em

Rừng đước Dựng lên

cao ngất

NhưNhư Búp trên cànhHai dãy trường thành

vô tận

- Phép so sánh có cấu tạo

đồng đơn gồm mấy yếu tố?

Đó là những yếu tố nào?

- Phát biểu cá nhân: Tự nhận xét về các yếu tố của phép sánh

+ Có đồng đơn: 4 yếu tố+ Khi sử dụng có thể hiện bỏ 1 số yếu tố nào đó

- Em hãy tìm thêm1 số ví dụ

có sử dụng phép so sánh mà

em biết Phân tích cấu tạo

của phép so sánh đó?

- Tìm thêm ví dụ về so sánh, phân tích cấu tạo

- Yêu cầu HS làm bài tập 3 + Làm bài tậo 3 vào nháp

- Cấu tạo của phép so sánh + Hoạt động nhóm: 1,2,3

Trang 7

trong bài tập 3 có gì đặc

biệt?

câu a

- Câu a: Vắng mặt từ ngữ chỉ p diện so sánh, từ so sánh

- Câu b: Từ so sánh và vế B được đảo lên trước vế A+ Củng cố kết luận về cấu

tạo của phép so sánh

Hoạt động 3: Ghi nhớ và

cũng cố nội dung tiết học

- Mô hình cấu tạo đồng đơn

của phép so sánh gồm mấy

yếu tố? Đó là những yếu tố

nào?

- Dựa ào mẫu cấu tạo so

sánh, hãy đặt 1 vài vídụ về

+ Vắng mặt từ ngữ chỉ p.diện

so sánh và từ so sánh (3a)+ Vế B có thể đảo trước vế a cùng với từ so sánh

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS

- Yêu cầu HS hoạt động

nhóm 1a) Nhóm 1,3,5 1/29: Tìm các phép so sánh tương tự

- Gọi đại diện nhóm phát

- Bổ sung (nếu còn thiếu) - Đại diện nhóm phát triển - Người với người: Thầy thuốc

hơn mẹ hiềnVật với vật: Sông ngòi kênh rạch mạng nhện

b So sánh khác loại:

+ Gọi HS bổ sung Cụ thể – trừu tượng

2/29: Điền vào chỗ trống để tạo phép so sánh

4 Dặn dò: 2’ - Học thuộc ghi nhớ

- Làm các bài tập

- Chuẩn bị bài “so sánh”

Trang 8

Trang 9

Ngày 27 -01 -2008 Tiết 79

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG

MIÊU VĂN TẢ

+ Đọc văn bản “Sông nước Cà Mau”

- Trò: + Chuẩn bị bài theo hướng dẫn

+ Đọc văn bản “Sông nước Cà Mau”

- Thế nào là văn miêu tả

3 Bài mới: 1’ Để miêu tả cho hay, cho tốt người ta viết (nói) cần phải biết quan sát, tưởngtượng so sánh và nhận xét đối tượng được miêu tả Đó là những thao tác chung nhất của việc tả

Hoạt động 1: Giới thiệu các

thao tác cơ bản khi miêu tả

- Yêu cầu HS chú ý mục 2:

Trả lời các câu hỏi - Xác định nhiệm vụ phải tìm hiểu

- Chia nhóm tìm hiểu các

câu hỏi:

+ Nhóm 1,4: câu a

+ Nhóm 2,5: câu b

+ Nhóm 3,6: câu c - Tiến hành thảo luận nhóm

theo sự phân công của GV

Nhỏm trưởng điều khiển

- Yêu cầu các nhóm tình

Trang 10

bày kết quả tìm hiểu

- Bổ sung, cũng cố, nêu

nhận xét

- Mỗi đoạn văn giúp em

hình dung được những đặc

điểm nổi bật gì của sự vật

và phong cảnh được miêu

- Những đặc điểm nổi bật

đó được thể hiện ở những từ

ngữ, hình ảnh nào?

+ Gầy gò, dài lêu nghêu + Mặt mũi ngẩn ngẩn, ngơ ngơ

Đoạn 2: Đặc tả quan cảnh đẹp, thơ mộng, mênh mông, hùng vĩ của sông nước Cà Mau

Đoạn 3: Miêu tả hình ảnh đầy sức sống của cây gạo vào mùa xuân

+ Cây gạo sừng sững như 1 tháp đèn

+ Chào mào, sáo sậu, từ chuyện, trên ghẹo ồn mà vui

- Để viết được các đoạn văn

trên người viết cần có năng

lực gì?

+ Nhấn mạnh: Những so

sánh nhận xét đó tạo nên sự

sinh động giàu hình tượng,

mang lại cho người đọc

nhiều thú vị

- Hoạt động cá nhân+ Người viết cần có năng lực quan sát, tưởng tượng, sosánh, nhận xét

- Hãy tìm những câu văn có

sự liên tưởng và so sánh

trong mỗi đoạn? Chỉ ra sự

độc đáo đó?

- Các nhóm cử đại diện trình bày

Câu c:

Đoạn 1: So sánh dáng vẻ

“gầy gò và dài lêu nghêu” của Dế Choắt với dáng vẻ

“gã nghiện thuốc phiện”=> Hình ảnh Dế Choắt đi đứng xiên vẹo, lờ đờ, bệ rạc

- Yêu cầu HS làm nào số 3

- Em hãy so sánh với đoạn

- Đối chiếu, so sánh, tìm những chữ bị lơ:

Trang 11

nguyên văn ở trên (mục

đoạn 2) để chỉ ra đoạn này

đã bỏ những chữ gì? Những

chữ bị bỏ lơ đó đã ảnh

hưởng đến đoạn văn miêu

tả này như thế nào?

+ (Nước) ầm ầm+ (Ngày đêm) như thác+ (Đen trũi) nhô lên hụp xuống như người bơi ếch+ (Cao ngất) như hai dãy trường thành vô tận+ Bổ sung, nhận xét: Không

có những hình ảnh so sánh

ấy đoạn văn mất đi sự sinh

động, thú vị không gợi trí

tưởng tượng trong lòng

người đọc

+ Nhận xét: Những chỗ bị bỏ lơ là những hình ảnh so sánh làm cho đoạn văn thêm sinh động, hứng thú

- Để làm nổi bật được đặt

điểm của sự vật người ta

cần phải có những năng lực

- Rút ra nhận xét

- Đọc phần ghi nhớ

II Ghi nhớ: Muốn miêu tả được trước hết phải biết quansát rồi từ đó nhận xét, liên tưởng, tưởng tượng ví von, sosánh để làm nổi bật đặc điểm tiêu biểu của sự việc

Trang 12

Ngày 07 -02 -2008 Tiết 80

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT TRONG

MIÊU VĂN TẢ

Bài 1: Yêu cầu HS nêu yêu

cầu của bài tập 1, nêu

hướng giải quyết

- Làm bài vào vở nháp

- Lên bảng điền vào chỗ trống

III Luyện tập:

Bài 1/28,29: Điền các từ ngữ đã cho vào các chỗ trống trong đoạn văn cho phù hợp

- Treo bảng phụ có ghi đoạn

văn để HS điền từ

- Gọi 1 HS lên điền, 3 HS

đem giấy làm bài để chấm

- 1 HS lên bảng điền

- 1 HS bổ sung nếu có

- Những hình ảnh miêu tả đặc sắc và tiêu biểu để miêu tả quan cảnh Hồ Gươm+ Mặt hồ sóng long lanh+ Cần thê thú màu son+ Đền Ngọc Sơn+ Gốc đa già rễ lá sum xuê+ Tháp Rùa xây trên gò đất giữa hồ

- Điền từ:

+ (Chiếc) gương bầu dục (lớn)+ Cong cong (như con tôm)+ (Mái đền) lấp ló

+ (Tường rêu) cổ kính+ (Cỏ mọc) xanh um10’ Bài 2: Yêu cầu HS giải vào

giấy

- Lên bảng giải bài tập

Bài 2/29: Tìm những từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu đặc sắc

Trang 13

- Gọi HS lên bảng giải bài

tập

- 1-2HS bổ sung làm nổi bật thân hình đẹp,

cường tráng, tính tình ương bướng của Dế Mèn

+ Cả người rung rinh một màu nâu bóng mỡ???gương được + Hàm răng đen nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc

21’ Bài 3 + 4:

- Phân công bài theo nhóm: - Hoạt động nhóm Bài 3: Những đặc điểm nổi bật của cănphòng em ở: + Bài 3: nhóm 1,3,5

+Bài 4: Nhóm 2,4,6

-Yêu cầu đại diện nhóm trả

lời

- Tra đổi nhóm theo sự phân công của GV

Bài 4: Tìm các so sánh độc đáo

- Mặt trời như một chiếc môm lửa

- Bầu trời sáng trong và mát mẻ như khuôn mặt của bé sau 1 giấc ngủ dài

- Những hàng cây thẳng tắp như những người lính đứng gác

- Núi (đồi)

- Những ngôi nhà

4 Dặn dò: 3’ - Học bài

- Xem lại các bài tập đã làm

- Chuẩn bị bài “luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Trang 14

Ngày 09 - 02 -2008 Tiết 81

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

- Kiến thức: Hiểu được nội dung của truyện, tóm tắt ngắn gọn nội dung truyện

+ Nắm được các diễn biến tâm trạng của người anh qua các thời điểm

- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng đọc, tóm tắt truyện, phát hiệnchi tiết

- Tư tưởng: Hình thành từng bước thái độ và cách ứng xử đúng đắn giữa con người với con người

- Thầy: + Tham khảo sgk – sgv Đọc văn bản

+ Tóm tắt truyện

- Nêu cảm nhận của em về vùng Cà Mau cực nam của Tổ Quốc

- Tìm những chi tiết thể hiện sự rộg lớn và hùng vĩ của dòng sông và rừng đước vùng Cà Mau

3 Bài mới: 1’ Tạ Dung Anh là một cây bút trẻ xuất hiện trong thời kỳ văn học đổi mới, cónhững truyện ngắn gây được sự chú ý của bạn đọc trong đó có truyện “Bức tranh của em gái tôi” đoạt giải nhì trong cuộc thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo thiếu nien tiền phong Truyện nói về điều gì ta hãy cùng tìm hiểu

Hoạt động 1: HD HS đọc và

tóm tắt truyện

I Đọc và tìm hiểu chung

- Đọc

- Nêu yêu cầu đọc: - 2 HS đọc theo HD của GV

15’ + Chú ý giọng điệu nhân

vật kể chuyện: Người anh

+ 2 HS nhận xét cách đọc của bạn

+ Giọng kể có biến đổi theo

tâm trạng nhân vật và diễn

biến câu chuyện

- 2 HS đọc, nêu nhận xét

- Yêu cầu HS tóm tắt

truyện: Ngắn gọn, đảm bảo

nội dung – bổ sung (nếu cần

thiết)

- 2HS toám tắt truyện - Tóm tắt truyện

Hoạt động 2: Tìm hiểu về - Tìm hiểu câu hỏi 2

Trang 15

phương thức kể chuyện và

hệ thống nhân vật

- HD HS thực hiện câu hỏi 2

- Thảo luận nhóm

- Thảo luận nhóm theo yêu cầu của GV

- Yêu cầu HS cử đại diện - Cử đại diện phát biểu ý

kiếnlần lượt trả lời các câu hỏi + Các HS cùng bổ sung

7’ + Bổ sung, củng cố, nhận

xét

- Nhân vật chính: Người anh,cô em gái

- Nhân vật chính trong

truyện là ai? Vì sao em lại

cho đó là nhân vật chính?

+ Bổ sung:

- Nhân vật chính:

+ Cô em gái: đối tượng quansát được nói đến trong suốt câu chuyện

Nhân vật trung tâm: Người anh

Nhân vật chính: Người anh,

cô em gái

Nhân vật người anh giữ vai

trò quan trọng: tập trung thể

hiện chủ đề tác phẩm hơn

+ Người anh: Diễn tả, phân tích tâm trạngcủa người anh trước tài năng vặ thành công của em gái mình

- Truyện được kể theo ngôi

thứ mấy? Nêu tác dụng của

việc lựa chọn vai để kể

- Truyện được kể từ ngôi thứ nhất: bằng lời của nhân vật người anh => miêu tả tâm trạng của nhân vật một cách tự nhiên

Hoạt động 3: Tìm hiểu, phân

tích diễn biến tâm trạng và

thái độ của người anh

II Phân tích:

1 Diễn biến tâm trạng và thái độ của người anh

14’ - HD HS tìm hiểu tâm trạng

và thái độ của người anh

qua từng thời điểm

- Từ ngữ thể hiện thái độ của người anh từ tính cho đến lúc thấy em gái tự chế màu vẽ

- Từ trước cho đến lúc thấy

em gái tự chế màu vẽ: coi đólà trò nghịch của trẻ em, nhìnbằng cái nhìn kẻ cả

- Em hãy tìm những từ ngữ

miêu tả thái độ của người

anh từ trước cho đến lúc

thấy em gái tự chế màu vẽ?

+ Đặt tên cho em gái là

- Qua những chi tiết trên em

có nhận xét gì về thái độ

của người anh trước những

việc làm của em gái?

Trang 16

- Khi tài năng hội hoạ của

em gái được phát triển thì

diễn biến tâm trạng của

người anh như thế nào?

- Thái độ tâm trạng của người anh khi thấy tài năng hội hoạ của người em được phát hiện

- Khi thấy tài năng hội hoạ của người em được phát hiện: khó chịu, hay gắt gỏng với em

+ Người anh buồn, thất

vọng vì không tìm thấy ở

mình khả năng nào, cảm

thấy mình bị cả nhà lãng

quên

+ Không thể thân với “con mèo”

+ Hay gắt gỏng, la ??? lên

+ Tự ái, mặt cảm, tự ti khi thấy người khác có tài năng nổi bật

+ Một biểu hiện tâm lý dễ

gặp ở mọi người đặc biệt là

ở tuổi thiếu niên => tự ái, tự

ti, mặc cảm khi thấy người

khác hơn mình

- Khi lén xem bức tranh em gái vẽ: thầm cảm phục

4 Dặn dò: 2’ + Đọc lại tác phẩm: Chú ý những từ ngữ miêu tả thái độ tam trạng của người anh

IV RÚT KINH NHGIỆM BỔ SUNG:

Trang 17

Ngày 12-02 -2008 Tiết 82

BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI (TT)

- Kiến thức: Hiểu được ý nghĩa của truyện tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của người em gái có tài năng đã giúp cho người anh nhận ra phần hạn chế ở chính mình và vượt lên lòngtwj ái Từ đó hình thành thái độ và cách ứng sử đúng đắn, biết thắng được sự ghen tị hay thành công của người khác

- Kỹ năng: Nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lý nhân vật

- Tư tưởng: Giáo dục cho HS rèn luyện lòng nhân hậu

- Trò: + Đọc văn bản “Bức tranh của em gái tôi”

+ Học bài

- Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của người anh qua các thời điểm

3 Bài mới: 1’

Hoạt động 3: Tìm hiểu,

phân tích diễn biến tâm

trạng của người anh

15’ - Em có nhận xét gì về tâm

trạng và thái độ của người

anh khi đứng trước bức

tranh giải nhất của em gái ở

phòng trưng bày? Hãy tìm

những từ ngữ chi tiết miêu

tả điều đó

- Tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh của

em gái ở phòng trưng bày:

+ Sững người, bóm chặt lấy tay mẹ, nhìn như thôi miên, muốn khóc

- Khi đứng trước bức tranh của em gái ở phòng trưng bày: Bất ngờ, ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ

- Vì sao người anh lại rơi

vào tâm trạng đó? Em hãy

giải thích tâm trạng của

người anh: Thoạt tiên là sự

ngỡ ngàng rồi đến hãnh

diện, sau đó xấu hổ

- Lý giải theo cảm nhận củamình:

+ Hãnh diện: Cảm thấy mình hiện ra với những nét đẹp trong bức tranh

+ Xấu hổ: Tự nhận ra được với những yếu kém của chính mình Thấy mình

Trang 18

không xứng đángHoạt động 4: Cảm nhận về

10’ - Nêu những cảm nhận của

em về nhân vật cô em gái?

- Cảm nhận về nhân vật cô

em gái trong truyệnTừ ngữ, chi tiết nào thể hiện

điều đó?

+ Trẻ thơ, ngộ nghĩnh: lục lọi đồ đạc, chế màu vẽ+ Tài năng: Vẽ đẹp, mọi thứtrong nhà đềuđược đưa vào tranh

- Tò mò, hiếu động, hồn nhiên, tài năng hội hoạ, nhânhậu, tình cảm trong sáng+ Độ lượng, nhân hậu: có

tài nhưng vẫn hồn nhiên, vẫn dành cho anh trai nhữngtình cảm tốt đẹp

- Em yêu thích nhân vật này

ở những nét phẩm chất nào

vì sao?

- Từ do ????? của mình, ???

lý giải hợp lý

Hoạt động 5: Tìm hiểu ý

nghĩa tư tưởng của truyện,

rút ra bài học

3 Tổng kết – ghi nhớ

6’ - Qua đoạn kết của truyện

“Tôi không trả lời mẹ của

em con đấy” em có cảm

nghĩ gì về nhân vật người

- Qua nhân vật người anh

em rút ra bài học về cách

ứng xử (thái độ) trước thái

độ thành công của người

khác?

- Rút ra bài học về thái độ ứng xử của bản thân trước thành công của người khác

- Trước tài năng hay thành công của người khác ??? cần vượt qua sự mặc cảm, tự ti

- Lòng nhân hậu, độ lượng cóthể cảm hoá được con người

Hoạt động 6: Yêu cầu HS

làm bài số 2

Số 2/35

5’ - Giải thích 2 câu châm

ngôn trong sgk

4 Dặn dò: 2’ – Học bài: Học thuộc ghi nhớ sgk

- Đọc và soạn “Vượt thác”

Trang 19

Ngày 12 -02 -2008 Tiết 83

LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG MIÊU VĂN TẢ

- Biết cách trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể lớp

- Từ những nội dung luyện nói, nắm chắc hơn kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng,

so sánh

+ Đọc văn bản “Bức tranh của em gái tôi”

- Trò: + Học bài: Đọc văn bản “Bức tranh của em gái tôi”

+ Chuẩn bị bài theo hướng dẫn

- Thế nào là văn miêu tả

3 Bài mới: 1’ Để miêu tả cho hay, cho tốt người ta viết (nói) cần phải biết quan sát, tưởngtượng so sánh và nhận xét đối tượng được miêu tả Đó là những thao tác chung nhất của việc tả

tìm hiểu bài học

* Nêu vai trò, tầm quan

trọng, ý nghĩa của việc

luyện nói

I Chuẩn bị

- Tầm quan trọng, ý nghã của việc luyện nói

15’ + Giúp HS biết cách trình

bày ngắn gọn, rõ ràng, đầy

đủ về 1 vấn đề

+ Dùng từ ngữ chính xác đẻ

diễn đạt trọn vẹn nội dung

thông báo

- Nêu cảm nghĩ của mình vềnhân vật Kiều Phương

- Em hãy nêu cảm nghĩ của

em về nhân vật Kiều

Phương trong truyện

“Bức tôi”

- Luyện nói: rõ ràng, mạch

Trang 20

lạc

- Tránh viết thành văn

* Phân công HS chuẩn bị

+ Bài 1a: nhóm 1,4

- Tiến hành chuẩn bị theo sự phân công của giáo viên

- Thảo luận nhóm theo sự + Bài 1b: nhóm 2,5 phân công:

+ Bài 2: Nhóm 3,6 + Lập dàn ý ra vở nháp

+ Nói theo dàn ý Hoạt động 2: Thực hành

luyện nói:

2.Thực hành luyện nói

21’ Bước 1: Yêu cầu các nhóm

cử đại diện trình bày kết

quả thảo luận của nhóm

trước lớp

Bước 2: Yêu cầu HS nhận

xét

GV bổ sung

- Cử đại diện nhóm trình bày

- HS bổ sung

Bài tập 1a: Từ các chi tiết về nhân vật trong truyện, hãy miêu tả lại hình ảnh của Kiều Phương theo tưởng tượng của em

Bước 3: Yêu cầu đại diện

nhóm trình bày bổ sung về

một nội dung, chú ý những

hình ảnh sẽ so sánh, tưởng

tượng

Bài tập 1b: Hình ảnh người anh trong bức tranh và người anh thực của Kiều Phương có khác nhau không? Hãy miêu tả

Bước 4: - Nhận xét về việc

trình bày của HS

- Lưu ý ngôn ngữ nói

Bài :Hãy trình bày cho các bạn nghe về một người thân của em

4 Dặn dò: 2’ - Lập dàn ý bài 3,4

- Chuẩn bị ra giấy, luyện nói ở nhà

Trang 21

Ngày soạn:06/02/2008

Tiết 85:

Bài dạy: VƯỢT THÁC.

VÕ QUẢNG

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

Giúp học sinh:

- Kiến thức: cảm nhận được vẻ đẹp phong phú hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồnvà vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài

- Nắm trước nghệ thuật phối hợp miêu tả phong cảnh thiên nhiên và hoạt động của conngười

Kỹ năng: phát hiện

Tư tưởng: Tự hào vẻ đẹp của thiên nhiên, của người lao động

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

- Thầy: - Tham khảo SGK – SGV

- Đọc tác phẩm

- Trò: Đọc tác phẩm – chuẩn bị bài

1 Ổn định:

2 Kiểm tra: (5’)

- Nêu những cảm nhận của em qua bài văn “Bức tranh của em gái tôi”

- Em rút ra được bài học gì sau khi học bài “Bức tranh của em gái tôi”

3 Bài mới: (1) Chúng ta vừa được tìm hiểu về phong cảnh thiên nhiên ở vùng cực Nam

của tổ quốc qua bài “Sông nước Cà Mau” Tiết học hôm nay các em được biết đến vùng sôngnước miền Trung ??//???? So kém phần trước đẹp qua văn bản “Vượt thác” của Vô Quảng

Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu

chung bài văn

I Đọc và tìm hiểu chung.

- Yêu cầu HS đọc Phú trước

SGK

- Nhấn mạnh một số nét về tác

giả, tác phẩm

+ Vô Quảng: Nhà văn và ngôn

viết của thiếu nhi

+ Văn bản là một đoạn trích

trong truyện “Quê Nội”

- HS 1 đọc chú thích SGK - Tác giả, tác phẩm

- Đọc 1 đoạn, gọi 1 HS đọc tiếp - 2 HS đọc văn bản - Đọc

- Văn bản có thể chia thành

mấy phần? Nêu nội dung từng

“Thác nước” Cảnh trước

Trang 22

+ Yêu cầu HS bổ sung

Cảnh Vượt thác

- Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi

- Theo em ai là người miêu tả

cảnh vật vượt thác?

- Theo dõi trả lời câu hỏi,bổ sung

+ Người miêu tả:

+ Đoạn 3: Còn lạiCảnh sau khi vượt thác

- Tác giả đã quan sát miêu tả

theo trình tự nào? vị trí quan sát

ở đầu?

- Tính hợp: trình tự khi làm văn

miêu tả vị trí quan sát, đặt mình

là người người trong cuộc

Hoạt động 2: Tìm hiểu bức

tranh thiên nhiên (dòng sông

và hai bên bờ)

- Dòng sông và cnảh bên bờ

qua từng chặng của con thuyền

được miêu tả như thế nào? thể

hiện qua những từ ngữ nào?

- Văn bản trên đề cập đếnnhững nội dung nào?

- Theo dõi câu hỏi, tìm cácchi tiết

+ Đoạn sông ở đồng bằng:

êm đềm, hiền hoà, thơmộng, tấp nập Hai bên bờrộng rãi, trù phú, bon bon

+ Đoạn có nhiều thácghềnh: vườn trượt um tùm,chòm cổ thụ trầm ngâm

+ Đoạn có nhiều thác dữ:

Nước phóng giữa 2 vách đá

… tới tung

II Phân tích

1 Bức tranh thiên nhiên

- Em hãy chỉ ra cái hay trong

việc sử dụng cái từ ngữ đó?

(bon bon, trầm ngâm, tứ tung…)

+ Bon bon, trầm ngâm, trớtung  từ ngữ gợi hình ảnh

- Hãy tìm những từ HV mà tác

giả đã sử dụng trong đoạn văn

trên? Nêu tác dụng?

+ Nêu tác dụng của việc sử

dụng từ HV

- Từ HV: cổ thụ, mãnh liệt

- Hãy tìm và chỉ ra nghệ thuật

miêu tả thiên nhiên ở bài văn:

So sánh, phân tích

+ Lưu ý những hình ảnh sosánh, nhân hoá

+ Lưu ý hình ảnh chòm cổ thụ ở

đầu đoạn và đoạn cuối bài văn

- Những chòm cổ thụ chảy

- Những cây to mọi người

- Bức tranh thiên nhiênphong phú, đa dạng, sôi

Trang 23

những bụi lúp xúp non xanhư những cụ già vung tayhò đám con cháu…

động và hùngvĩ

- Em có cảm nhận gì về bức

tranh thiên nhiên qua cảnh vựt

thác mà ta vừa tìm hiểu?

- Trên nền cảnh thiên nhiên

qua cảnh vượt thác hiện lên

như thế nào?

10 Hoạt động 3: Phân tích nhân

vật dượng Hương Thư trong

tác phẩm vượt thác

2 Hình ảnh dượng Hương Thu và cuộc vượt thác.

- Hình ảnh thác nước dữ hiện

lên như thế nào? Tìm những chi

tiết cho thấy thác nước dữ khó

+ Nước bị cảm văng bọt trởtung…

- Thác nước dữ khó vượt

- Cảnh con thuyền vượt thác

được tác giả miêu tả như thế

nào?

- Hình cảnh con thuyền:

vùng vằng có chuột trụtxuống, cong lên

- Con thuyền nghiêngngả, chao đảo

- Có mấy nhân vật được nhắc

đến trong cuộc vượt thác? Ai là

người được nhắc đến nhiều

nhất?

- Những nhân vật tham giavượt thác tập trung nhất:

dượng Hương Thư

- Hình ảnh dượng Hương Thư

được miêu tả như thế nào từ

ngoại hình đến hành động? Hãy

chỉ ra những so sánh đó được sử

+ Hành động: co người…

phóng chiều sài, ghì chặttrên đần ài, thả sùi, rút sàinhanh như cắt, ghì trênngọn sào?

- Cách so sáh của tác giả hay ở

chỗ nào? - Nêu cảm nhận về tác dụngcủa so sánh

Trang 24

- Bổ sung:

+ Pho tượng đồng đúc  Ngoại

hình vững chắc

+ Trường Sơn văn linh  Hào

hùng của con người trước cảnh

vật

- Củng cố: cái hay trong việc

lựa chọn chi tiết miêu tả, so

sánh

- 2 HS bổ sung

- Em cảm nhận được gì về nhân

vật dượng Hương Thư trong

việc vượt thác

+ Bổ sung củng cố ghi bảng

- Nêu cảm nhận về nhânvật dượng Hương Thư trongcảnh vượt thác

- Tiêu biểu cho vẻ đẹphhùng vĩ, sức mạnh tuyệtvời trong cuộc chinh phụcvới chiến thắng thiênnhiên

Hoạt động 4: Cảm nhận

chung về hình ảnh thiên

nhiên và con người được miêu

tả trong bài văn.

3 Tổng kết – ghi nhớ:

- Nghệ thuật: Tả cảnh, tảngười đặc sắc

- Em có nhận xét gì về nghệ

thuật tả người của tác giả

- Nêu cảm nhận của em về

thiên nhiên và con người lao

động trong bài văn

- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ SGK

- Nội dung: Thiên nhiênhùng vĩ, con người hùngdũng

* Học thuộc ghi nhớSGK

* Dặn dò:

- Học bài

- Đọc tóm tắt tác phẩm “Buổi học cuối cùng”

IV RÚT KINH NGHIỆM

Trang 25

Ngày soạn: 06/02/2008

Tiết 86:

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS

Kiến thức: + Nắm được 2 kiểu so sánh cơ bản: ngang bằng và không ngang bằng

+ Hiểu được các tác dụng chính của so sánh

Kỹ năng: nhận biết và bước đầu tạo được một số phép so sánh

Tư tưởng: Có ý thức sử dụng so snáh trong nói, viết cho hợp lý

- Thầy: Tham khảo SGK, SGV

- Trò: - Chuẩn bị bài tập tiết so sánh

- Học bài

1 Ổn định: (1’)

2 Kiểm tra: (5’)

- Theo em so sánh là gì? Tìm một số ví dụ có so sánh

- Nêu – trình bày cấu tạo đầy đủ của phép so sánh? Cho ví dụ

3 Bài mới: (1)

Tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu được so sánh là gì? Cấu tạo của phép so sánh Hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu các kiểu so sánh và tác dụng của phép so sánh

Hoạt động 1: Tìm hiểu các

kiểu so sánh.

I Bài mới:

1 Các kiểu so sánh:

- Yêu cầu HS đọc khổ thơ

trong bài tập

- Em hãy tìm hai phép so sánh

trong khổ thơ đó?

+ Hoạt động cá nhân

- Đọc khổ thơ trong bài tập1

- Tìm 2 phép so sánha) Những ngôi sao thứcchẳng bằng mẹ đã thức …con

b) Mẹ / là ngọn gió của consuốt đời

- Hãy tìm từ ngữ chỉ ý so sánh

trong các phép so sánh vừa tìm

được và chỉ ra sự khác nhau

của các phép so sánh đó

+ Kết luận 2 phép so sánh trên

b) Là (phép so sánh 2)

 Phép so sánh 1  So sánh

Trang 26

- Có 2 kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: Alà B

+ So sánh hơn kém: Athẳng hàng B

- Ta có thể rút ra mô hình của

2 kiểu so sánh đó như thế nào?

Tìm thêm những từ ngữ của 2

kiểu so sánh trên

- Từ ngữ chỉ ý so sánhngang bằng hoặc khôngngang bằng: Nhỏ, tựa,hơn, hơn là, kém, kémhơn, khác …

- Yêu cầu HS lên bảng vẽ và

điền 2 phép so sánh trên vào

mô hình phép so sánh

- Vế a là gì? Vế b là gì?

+ Củng cố phép so sánh

- Vậy cách so sánh này gồm

mấy yếu tố

- 1 HS lên bảng và điền vàomô hình phép so sánh

- HS còn lại làm vào vở

+ Phát biểu: nêu lại kiếnthức đã học

Hoạt động 2: Tìm hiểu tác

dụng của phép so sánh.

+ Yêu cầu HS làm bài tập 1

+ Cử đại diện nhóm trình bày

+ Các bạn trong nhóm bổ sung

- Hoạt động nhóm: giải bàitập 1

- Đại diện nhóm trình bày:

các phép so sánh trongđoạn văn

+ Có chiếu mìn trên nhọn …

Xuống đất nhỏn cho xongchuyện… Vẩn vơ

+ Có chắc là như con chim

bị lảo đảo… trên không+ Có chiếc lá nhẹ nhàng …như thầm bãi rằng … hiệntại

+ Có chiếc lá như sợ hãi …rồi như tới gần… tả lại cành

2 Tác dụng của phép so sánh

- Có chiếc tựa mũi tênnhọn

- Có chiếc lá nhỏ con chim

bị lảo đảo

- Có chiếc lá như sợ hãi …

- Em có nhận xét gì về cái

phép so sánh trong việc miêu

tả chiếc lá ở đoạn văn trên?

- Nêu tác dụng+ Tạo ra những hình ảnh cụthể, sinh động giúp về sự

+ Gợi hình, miêu tả sự vậtcủa việc sinh động, cụ thể.+ Biểu hiện tư tưởng, tình

Trang 27

+ Bổ sung: Người đọc hình

dung được những cách khác

nhau của chiếc lá

- Cách so sánh như vậy thể

hiện được tư tưởnh tình cảm

của người viết?

+ Thể hiện quan niệm về sự

sống, cái chết tác giả

- Em hãy nêu tác dụng của

phép so sánh

vật, sự việc được miêu tả

+ Tạo ra cách nói hàm súc,giúp người đọc dễ nắm bắttác động, tình cảm củangười viết

cảm sâu sắc

Hoạt động 3: Ghi nhớ và

cũng cố nội dung tiết học

- Phát biểu cá nhân+ Hệ thống kiến thức đãhọc trong lớp

5’ - Nêu cấu tạo đầy đủ cảu phép

so sánh? Các kiểu so sánh: * ghi nhớ: SGK (trang41-42)

- Phép so sánh đem lại tác

+ Yêu cầu HS đọc thuộc ghi

nhớ SGK (41-42)

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS

làm bài tập

- Hoạt động cá nhân theohướng dẫn của giáo viên II/ Luyện tập1/42:

- Tìm các phép so sánh 

nhận xét các từ so sánh được

sử dụng  kiểu so sánh

+ Gọi HS lên bảng giải bài tập Các từ

so sánh a, là (Tâm hồn/buổi trưa hè) So sánh ngang bằng

Con đi trăm núi ngànkhe/ muôn nơi

KhôngngangCon đi đánh giặc 10

năm/ khó nhọc

Bằng

c, nhưAnh đội viên/nằmtrong giấc mộng

So sánh ngang bằng Bóng Bác cao…/cấm…

ngọc lửa

So sánh không ngang bằng

- Hướng dẫn HS hoạt động

Trang 28

- Cử các đại diện phát biểu:

giải bài tập

* Dặn dò: 2’

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập

- Chuẩn bị bài “Nhân hoá” rèn chính tả địa phương

Trang 29

Ngày soạn: 08/02/2008

Tiết 87:

Bài dạy: CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN RÈN LUYỆN CHÍNH TẢ

ĐỊA PHƯƠNG (Phần tiếng Việt)

- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của phát âm địa phương

- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- Thầy: Tham khảo sgk - sgv

- Trò: + Xem bài “Chương trình địa phương”

+ Chuẩn bị bài theo hướng dẫn

viết

I Luyện tập

nhếch nhác, khoác lác

- n/ng: mênh mang, langthang, mơn mang, miênman

* Thanh hỏi, ngã: mũmmĩm, thủ thỉ, ủ rũ

* Nguyên âm:

- i/iê: liên xiên, liu riu,thiu thiu, phiêu bạc, đìuhiu

- o/ô: lấp ló, lố nhô

* Phụ âm đầu:

- v/d: quýnh quáng, ví dụ

làm các bài tập

2 Làm các bài tập

Trang 30

Bài 1: Điền vào chỗtrống: tri thức/ch; s/x, d/gia/ …ắc xuân; ….áo dụcb/ Điền dấu thanh vàochỗ trống

- đung đinh, thoangthoang, ngơ ngang,

c/ Điền từ vào chỗ trống-

-

Đọc chính tả: đoạn cuối “hũy

làng”

- Viết chính tả vào vở Bài 2: Viết chính tả

- Yêu cầu HS đổi vở, chấm bài

cho nhau

* Dặn dò: 2’

- Tạp viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ về nhân vật thượng thương thư

- Chuẩn bị bài “Nhân hoá”

Trang 31

Ngày soạn: 08/02/2008

Tiết 88:

Ở NHA.Ø

- Kiến thức: Nắm được cách tả cảnh và hình thức của một đoạn văn một bài văn tả cảnh

- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát và lựa chọn, kỹ năng trình bày những điều quansát, lựa chọn theo 1 thứ tưk hợp lý

- Tư tưởng: Có ý thức quan sát sự việc diễn ra xung quanh

- Thầy: Tham khảo SGK – SGV

- Hoạt động nhóm cá nhân

- Trò: + Tham khảo SGK

+ Đọc các văn bản

1 Ổn định: 1’

2 Kiểm tra: (2’) không kiểm tra

3 Bài mới: (1)

tìm hiểu bài học

- Nêu mục đích tiết học: tìm

hiểu cách làm văn tả cảnh

I Bài học

1 Phương pháp viết văn tả cảnh

22’ Yêu cầu HS thảo luận nhóm:

trả lời các câu hỏi trong sgk

+ Nhóm 5,6  câu c - HS trao đổi nhóm theo sự

phân công của giáo viên

- Yêu cầu HS nêu kết quả thảo

+ Yêu cầu HS bổ sung + Phát biểu, bổ sung

Câu a: Dùng những động từmạnh mẽ tả các hoạt độngcủa Dương thượng thư Tiêu biểu cảnh sắc khúcsông có nhiều thác dữ

Trang 32

+ Thả sào, rút nhanh nhưcắt, bắp thịt cuồn cuộn, 2hàm răng cắn chặt…

- Đoạn văn tả quang cảnh gì?

Người viết miêu tả cảnh vật

theo thói thứ tự nào?

Câu b: Tả quang cảnh dòngsông Năm căn và rừng đước+ Từ dưới sông lên trên bờ,gần xa

+ Từ đầu… “màu của luỹ”

 giới thiệu khái quát lũytre làng

+ Tiếp … không rõ  Mô tảcụ thể 3 vòng luỹ tre làng+ Còn lại  PBCN và nhậnxét về loài tre

Trình tự: ngoài  trong

Khái quát  cụ thể

- Nhận xét tổng kết các ý kiến

- Muốn tả cảnh ta cần phải tiến

hành những bước nào?

+ Xác định đối tượng+ Quan sát lựa chọnnhững ảnh hưởng tiêubiểu

+ Trình bày những điềuquan sát được theo 1 trìnhtự

Qua câu hỏi c theo em bố cục

bài văn tả cảnh gần mấy phần?

- Bố cục: 3 phần+ Mở bài: giới thiệu cảnhđược tả

+ Thân bài: Tả cảnh vậtchi tiết theo 1 trình tự+ Kết bài: PBCT về cảnh

luyện tập

II Luyện tập

- Yêu cầu HS hoạt động nhóm

theo hướng dẫn của GV: chia 3

nhóm

20’ + Nhóm 1,2  bài 1

+ Nhóm 2,4  bài 2 - Thảo luận nhóm theo sự

phân công của GV+ Nhóm 5,6  bài 3

Trang 33

- Yêu cầu đại diện nhóm trình

bày ý kiến thảo luận

không khí lớp, quangcảnh chung trong phònghọc (bảng, bàn ghế)

trên xuống

- Yêu cầu HS đối chiếu với bài

tập c, tự lập dàn ý hướng dẫn Bài 3: Dàn ý cho bài“Biển đẹp”

- Yêu cầu đại diện nhóm trả lời - Trình bày bằng miệng * Mở bài: tên văn bản

“Biển đẹp”

* Thân bài: Tả vẻ đẹp vàmàu sắc của biển ở nhiềuthời điểm

+ Buổi chiều: Chiều lạnh,nắng tắt sớm

Nắng mát dịu+ Buổi trưa:

+ Ngày mưa rào+ Ngày nắng

3 Kết bài: “Biển đẹp” 

“ánh sáng tạo nên” Nhận xét và suy nghĩ vềsự đổi thay cảnh sắc củabiển

* Đề bài tập làm văn (ởnhà)

Em hãy tả lại một đêmtrăng ở nơi em ở

* Dặn dò: 2’

- Học bài

- Đọc và tìm hiểu mục đích của đoạn đọc thêm

- Viết bài văn tả cảnh ở nhà  nộp bài

Trang 34

Trang 35

Ngày soạn: 12/02/2008

Tiết 89:

(An Phông xơ Đô đê – Trần Việt/, Anh Vũ dịch

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: giúp HS

- Kiến thức: Nắm được cốt truyện, nhân vật và tư tưởng chủ đề của truyện: Qua câuchuyện buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong vùng Adát, tác giả đã thể hiện lòng yêu nước trongmột biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc

- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngoại hình ngôn ngữ, cửchỉ, hàng động

- Thầy: Tham khảo sgk – sgv

- Tính hợp: So sánh, nhân hoá, kể chuyện theo ngôi thứ nhất

- Trò: Đọc văn bản tập thể

Chuẩn bị bài

1 Ổn định: 1'

2 Kiểm tra: (2’)

- Vì sao tác giả ví Dương Thượng Thư như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ?

- Nêu giá trị nội dung nghệ thuật của truyện “Vượt thác” mà em vừa học

3 Bài mới: (1’)

Lòng yêu nước là một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi người vì nó có rất nhiều cách biểu hiện khác nhau Ơû đây trong tácphẩm “Buổi học cuối cùng” đặc biệt này, lòng yêu nước được biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ

Hoạt động 1: Đọc và tìm hiểu

chung về tác phẩm

I Đọc và tìm hiểu chung

20’ - Nêu cách đọc: đọc, chậm, xót

xa, cảm động, lời nói của thầy

đọc giọng dịu dàng, buồn

- Đọc mẫu 1 đoạn (đoạn đầu)

- Gọi HS đọc

- Đọc bài theo hưỡng dẫncủa GV

- HS kể tóm tắt truyện

- Câu chuyện được kể diễn ra

trong hoàn cảnh thời gian, địa

điểm nào?

+ Bổ sung: Nhà văn viết truyện

ngắn nổi tiếng của Pháp TK

XIX (1840 –1897)

+ Địa điểm: tại trường+ Hoàn cảnh: Sau chiếntranh Pháp- Phổ (1870),Pháp thua trận, phải cắtvòng Andát vè ///// cho Phổ-??????

- Nhà văn viết truyệnngắn nổi tiếng của Pháp

TK XIX (1840 –1897)

+ Yêu cầu HS đọc 1 số chú - HS đọc chú thích

Trang 36

thích

- Em hiểu như thế nào về tên

truyện “Buổi học cuối cùng” + Trả lời cá nhân: cáctrường học ở 2 vùng Andát,,

Loren theo lệnh của chínhquyền Phổ không được tiếptục dạy tiếng Pháp => tácgiả đặt tên truyện “Buổihọc cuối cùng”

- Truyện được kể theo lời của

nhân vật nào? thuộc ngôi thứ

mấy

+ Trả lời cá nhân:

+ Theo lời của nhân vậtPhrăng: chú bé học tròThầy giáo HaMen nhân vậtchính – trung tâm

- Truyện kể: ngôi thứnhất qua lời kể củaPhrăng học trò của thầyHamen

- Câu chuyện có thể chia thành

mấy phần? Nêu ý nghĩa từng

phần

+ Trả lời cá nhân:

Bố cục 3 phần:

- Phần 1: Từ đầu…mà vắngmặt con Phrăng trênđường tới trường

- Phần 2: Tiếp … “Buổi họccuối cùng này” Diễn biếnbuổi học cuối cùng

- Phần 3: Còn lại  Cảnhkết thúc buổi học

Hoạt động 2: Phân tích nhân

vật Phrăng

II Phân tích

- Em hãy tìm những chi tiết

miêu tả quang cảnh và tâm

trạng của Phrăng tren đường tới

trường?

- Tìm chi tiết:

+ Lười học, nhút nhát

+ Định trốn học nhưng cưỡng lại được => đến trường

+ Cảnh ồn ào trước bảng cáothị => Báo hiệu điều khôngbình thường

- Tâm trạng trên đườngtới trường: Định trốn học

vì trễ giờ, không thuộcbài nhưng vẫn quyết địnhđến trường

17’ - Cách miêu tả và kể chuyện

đó cho ta hiểu nhân vật Phrăng

đang ở tâm trạng gì?

- Em hãy tìm những chi tiết

miêu tả quang cảnh lớp học và

tâm trạng của Phrăng?

- Tìm chi tiết: Quang cảnhlớp học, tâm trạng Phrăng+ Phrăng ngượng nghịu xấu

- Quang cảnh của lớphọc: im lặng khácthường, thầy nói năng dịu

Trang 37

hổ bước nhẹ vào lớp trongsự im lặng khác thường+ Thầy không trách phạt,nói năng dịu dàng

+ Thầy mặc đồ rất trangtrọng, lớp học có cả dânlàng

dàng, dân làng, thầygiáo, các bạn buồn rầu

=> Phrăng choáng váng,sững sờ vì đã hiểu đượcnguyên nhân của sự khácthường

- Hãy tìm những từ ngữ chi tiết

miêu tả tâm trạng Phrăng khi

một lần nữa không thuộc bài?

- Tìm chi tiết:

+ Mới biết viết tập toạng+ Không dám ngẩng đầulên

- Giải thích vì dao em lại có

tâm trạng ấy?

- Khi không thuộc bài :ânhận, xấu hổ, tự trách giậnmình

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm

về đoạn văn tả cảnh viết tập,

cảnh tiếng chim bồ câu, tiếng

- Thảo luận nhóm theo yêucầu của GV

- Đại diện phát biếu ý kiếnbọ dừa, cảnh cụ Hêde cũng

đánh vần theo lũ trẻ

- Tác giảviết những cảnh đó

nhằm dụng ý gì? Tác động thế

nào tới tình cảm của Phrăng và

mọi người? Tâm trạng của

Phrăng biến chuyển như thế

nào?

* Biến đổi sâu sắc: lôngbông, trẻ con xấu hổ,ân hận, tiếc nốithương, kính yêu thầygiáo hiểu được ý nghĩathiêng liêng của việc họctiếng Pháp

* Dặn dò: 2’

- Học bài, đọc lại văn bản

Trang 38

Ngày soạn: 12/02/2008

Tiết 90:

- Kiến thức: Qua câu chuyện buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong vùng Andát bị quân Phổ(Đức) chiếm đóng và hình ảnh cảm động của thầy giáo Hamen, tác giả đã thể hiện lòng yêunước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc

- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu và phân tích nhân vật qua ngoại hình, ngôn ngữ,cử chỉ, hành động

- Tư tưởng: Giáo dục HS lòng yêu nước quê hương đất nước

- Thầy: Tham khảo sgk – sgv, tích hợp với phân môn TV: So sánh

- Hoạt động nhóm

- Trò: Học bài

Đọc lại tác phẩm

1 Ổn định:1’

2 Kiểm tra: (2’) 4’

- Nêu những cảm nhận của em về nhân vật Phrăng mà em vừa học

3 Bài mới: (1’) Trong buổi học cuối cùng đấy không chỉ Phrăng những HS, người dẫn mà

tâm trạng của người thầy giáo Hamen cũng gợi cho người đọc những cảm động sâu sắc

Hoạt động 2: Tìm hiểu nhân

vật thầy giáo Hamen

2 Nhân vật thầy giáo Hamen

20’ - Nhân vật thầy giáo Hamen

trong buổi học cuối cùng đã

được tác giải miêu tả như thế

nào?

+ Lưu ý HS chú ý: Trang phục,

thái độ đối với HS, những lời

nói, hành động cử chỉ

- Phát biểu cá nhân tiếp thucâu hỏi của GV

+ Trang phục: đẹp trangtrọng, thường dùng chonhững buổi lễ, chiếc mũlụa,… gấp nếp mịn

+ Lời lẽ: dịu dàng, nhắc nhởchứ không trách phạt khi tròphạm lỗi Nhiệt tình, kiênnhẫn giảng bài

+ Trang phục:

+ Lời lẽ:

+ Cử chỉ hành động

+ Điều tâm niệm: Tha thiết:

hãy yêu quí giữ gìn tiếngnói của dân tộc

- Hình ảnh thầy giáo Hamen + Cử chỉ lúc cuối buổi học:

Trang 39

trong những phút cuối cùng của

buổi học?

người tái nhợt, nghẹn ngào,không nói được hết câu,viết lên bảng câu “nướcPháp muôn năm”

- Nhân vật thầy giáo Hamen

gợi trong em những cảm nghĩ

gì?

+ Chú ý những âm thanh: Tiếng

chuông đồng hồ, tiếng chuông

cầu nguyện, tiếng kèn của bọn

Phổ

+ Đau đớn, xót xa, nốitiếc, uất ức vì không đượcdạy tiếng Pháp thân yêunữa

+ Yêu cầu HS giải nghĩa từ “tái

nhợt”

- Lòng yêu nước nòngnhiệt của nhân dân Pháp

“nước Pháp muôn năm”

Hoạt động 4: Tìm hiểu hình

ảnh 1 số nhân vật khác

5’ - Nêu những hành động, tâm

trạng của 1 số nhân vật khác

trong truyện như: cụ già Hêde,

bác phát thư củ, các học sinh

=> Tình cảm thiêng liêngvà tâm trạng của người dânđối với việc học tiếng củadân tộc

Hoạt động 5: Rút ra ý nghĩa

tư tưởng và nêu những đặc

sắc nghệ thuật của truyện

4’ - Trong truyện thầy Hamen có

nói: “Khi một dân tộc rơi vào

vòng nô lệ, chừng nào họ vẫn

giữ vững tiếng nói của mình thì

chẳng khác nào nắm được chìa

khoá chốn lao tù…” Em hiểu và

có suy nghĩ như thế nào về lời

nói ấy?

3 Tổng kết – ghi nhớ

Nội dung: Phải biết yêuquý, giữ gìn để nắm vữngtiếng nói của người mình

=> Thể hiện lòng yêunước

- Truyện có những đặc sắc gì

về nghệ thuật? - Ngôi kể; cách kể- Miêu tả nhân vật: qua ý - Ngôi kể- Miêu tả nhân vật qua ý

Trang 40

- Yêu cầu HS đọc ghi nhớ –

Học thuộc ghi nhớ sgk (55) + Đọc ghi nhớ (2HS) * Học ghi nhớ (agk –trang 55)

III Luyện tập

* Dặn dò: 2’

- Học thuộc lòng câu nói của thầy Hamen về sức mạnh của tiếng nói trong truyện

- Soạn “Đêm nay Bác không ngủ”

Tiêu đề	Sông Nước Cà Mau
Người hướng dẫn	GV: Lê Văn Bình
Trường học	Trường THCS Lương Thế Vinh
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2008
Thành phố	Quy Nhơn

Định dạng
Số trang	142
Dung lượng	1,16 MB