Câu cá mùa thu

Cảnh thu “Ao thu lạnh lẽo nước trong veo Một chiếc thuyền cõu bộ tẻo teo.” - Ao thu: lạnh lẽo, n ớc trong veo -> đặc tr ng của vùng ĐBBB và của tiết trời mùa thu, gợi cảm giác lạnh lẽo,

Câu cá mùa thu

A TiÓu dÉn

- Quª qu¸n

- Hoµn c¶nh xuÊt th©n

- B¶n th©n

-> NK lµ ng êi tµi n¨ng, cèt c¸ch thanh cao,

cã tÊm lßng yªu n íc th ¬ng d©n, kiªn quyÕt kh«ng hîp t¸c víi kÎ thï.

1/ Tác giả Nguyễn Khuyến

( 1835- 1909 )

A TiÓu dÉn

Việt Nam

ba bài thơ trong chùm thơ viết về cảnh thu của

Nguyễn Khuyến.

- Hoàn cảnh sáng tác:

Cả ba bài thơ đều được nhà thơ viết trong thời gian sau khi

cáo quan về ở ẩn tại quê nhà.

2/ Sáng tác

II/ ĐỌC HIỂU

• 1 Đọc và giải nghĩa từ khó

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng trước gió sẽ đưa vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt, Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được,

Cá đâu đớp động dưới chân bèo.”

2 Đọc hiểu chi tiết

a Cảnh thu

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền cõu bộ tẻo teo.”

- Ao thu: lạnh lẽo, n ớc trong veo -> đặc tr ng của

vùng ĐBBB và của tiết trời mùa thu, gợi cảm giác lạnh lẽo, yên tĩnh lạ th ờng

- Hình ảnh chiếc thuyền câu bé tẻo teo -> rất nhỏ

Từ láy, vần eoCảnh mùa thu đ ợc tác “eo” ”

giả miêu tả

nh thế nào?

(Chú ý:Điểm nhìn, từ ngữ

hình ảnh,

cỏch gieo vần)

“Súng biếc theo làn hơi gợn tớ,

Lỏ vàng trước giú sẽ đưa vốo.”

-Mặt ao sóng biếc ->n ớc mặt ao phản chiếu màu – sóng biếc ->nước mặt ao phản chiếu màu

cây, màu trời trong xanh một màu

hơi gợn tí -> chuyển động rất nhẹ =>sự chăm ” ”

chú quan sát của tác giả

-Hình ảnh Lá vàng -> đặc tr ng tiêu biểu của “eo” ”

mùa thu

khẽ đ a vèo -> chuyển động rất nhẹ rất khẽ “eo” ”

=> Sự cảm nhận sâu sắc và tinh tế

- Trời xanh ngắt -> xanh thuần một màu trên

diện rộng => đặc tr ng của mùa thu

Tầng mây lơ lửng trên bầu trời -> quen thuộc gần gũi, yên bình, tĩnh lặng

- Khung cảnh làng quê quen thuộc: ngõ xóm

quanh co, hàng cây tre, trúc -> yên ả tĩnh lặng

“Tầng mõy lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngừ trỳc quanh co khỏch vắng teo.”

- Trong cái không khí se lạnh của thôn quê bỗng xuất hiện hình ảnh một ng ời câu cá đi câu để giải trí, để ngắm cảnh

- Tiếng cá đớp động d ới chân bèo -> sự chăm “đớp động dưới chân bèo”-> sự chăm ”-> sự chăm

- Tiếng cá đớp động d ới chân bèo -> sự chăm “đớp động dưới chân bèo”-> sự chăm ”-> sự chăm

chú quan sát của nhà thơ trong không gian yên

tĩnh của mùa thu

“Tựa gối ụm cần lõu chẳng được,

Cỏ đõu đớp động dưới chõn bốo.” lấy động tả tĩnh

Tóm lại , bằng cách lấy động tả tĩnh, cùng với cách cảm nhận thiên nhiên bằng tâm hồn

tinh tế- nhạy cảm, nhà thơ đã dùng ngôn

ngữ tạo hình - biểu cảm để vẽ lại một bức tranh thu đẹp nhưng tĩnh lặng và được buồn mang đặc điểm của hồn thu ở nông thôn Bắc bộ

• 2 Tình thu

là để đón nhận trời thu, cảnh thu vào cõi lòng và bộc lộ tâm trạng của

mình.

đem đến sự cảm nhận về một nỗi cô quạnh, uẩn

khúc trong tâm hồn nhà thơ.

Qua cảnh mùa thu

ta cảm nhận đ ợc

điều gì về tâm trạng của thi

nhân?

• => Cảnh thu tĩnh lặng gợi sự cô quạnh, uẩn

khúc và tâm sự thời thế của nhà thơ : buồn đau - bất lực trước thực trạng đất nước đau thương

Từ đường của Nguyễn Khuyến

• - Về nội dung: Cảnh mang vẻ đẹp điển hình cho

mùa thu làng cảnh Việt Nam Cảnh đẹp nh ng

phảng phất buồn, vừa phản ánh tình yêu thiên nhiên đất n ớc, vừa cho thấy tâm sự thời thế của tác giả

• - Về nghệ thuật: Ngôn ngữ trong sáng, giản

dị,có khả năng diễn tả những biểu hiện tinh tế của sự vật, tâm trạng Cách gieo vần độc đáo, nghệ thuật lấy động tả tĩnh

III/ GHI NHỚ

IV.Luyện tập

Cái hay của nghệ thuật sử dụng từ ngữ trong bài thơ: dùng

từ ngữ để gợi cảnh và diễn tả tâm trạng

- Cảnh thanh sơ và dịu nhẹ đ ợc gợi lên qua các tính

từ:Trong veo, biếc, xanh ngắt Các cụm độnh từ: gợn tí,

khẽ đ a, lơ lửng.

- Từ Vèo nói lên tâm sự thời thế của tác giả“eo” ”

- Vần eo đ ợc tác giả sử dụng rất thần tình, gợi khung “eo” ”

cảnh nhỏ bé, lặng lẽ.

- HS häc bµi vµ lµm bµi tËp 2(SGK)

- Giê sau häc lµm v¨n