Di chúc chung của vợ, chồng

thống nhất của hai vợ, chồng nhằm dịch chuyển tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất của vợ , chồng sau khi chết cho người khác sau khi chết”.2.. Tuy nhiên, di chúc chung của vợ chồng cónhữ

M c l c ụ ụ

M Đ UỞ Ầ 1

N I DUNGỘ 1

I C S LÍ LU N CHUNG V DI CHÚC CHUNG C A V , CH NGƠ Ở Ậ Ề Ủ Ợ Ồ 1

1 Khái ni m v di chúc chung c a v , ch ng ệ ề ủ ợ ồ 1

2 Đặc điểm của di chúc chung của vợ, chồng 2

3 Ý nghĩa c a di chúc chung c a v , ch ng ủ ủ ợ ồ 3

II NH NG QUI Đ NH C A PHÁP LU T V DI CHÚC CHUNG C A V ,Ữ Ị Ủ Ậ Ề Ủ Ợ CH NGỒ 3

1 C s thi t l p di chúc chung c a v , ch ng 3ơ ở ế ậ ủ ợ ồ 2 N i dung c a di chúc chung c a v , ch ng 4ộ ủ ủ ợ ồ 3 Hình th c di chúc chung c a v , ch ng 7ứ ủ ợ ồ 4 Cách th c xác l p di chúc chung c a v , ch ng 9ứ ậ ủ ợ ồ 5 V n đ s a đ i, b sung, thay th , h y b di chúcấ ề ử ổ ổ ế ủ ỏ chung 11

6 Hi u l c pháp lu t c a di chúc chung c a v ,ệ ự ậ ủ ủ ợ ch ng 15ồ III MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ DI CHÚC CHUNG CỢ, CHỒNG 16

1 M t s ý ki n hoàn thi n qui đ nh c a pháp lu t v di chúc chung ộ ố ế ệ ị ủ ậ ề c a v ch ng 16 ủ ợ ồ 2 Ý ki n cá nhân 17 ế KẾT LUẬN 18

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

L i m đ u ờ ở ầ

Th a k là m t ch đ nh quan tr ng, đừ ế ộ ế ị ọ ược nhà nước ghi nh n vàậ

b o h Th a k tr nên đ c bi t quan tr ng, nó là đ i tả ộ ừ ế ở ặ ệ ọ ố ượng nghiên c uứ

c a nhi u công trình khoa h c Pháp lu t Vi t Nam ghi nh n hai hình th củ ề ọ ậ ệ ậ ứ

th a k : th a k theo di chúc và th a k theo pháp lu t Di chúc chung c aừ ế ừ ế ừ ế ậ ủ

v , ch ng là m t trợ ồ ộ ường h p đ c thù trong ch đ nh th a k c a pháp lu tợ ặ ế ị ừ ế ủ ậdân s Vi t Nam, đự ệ ược dùng đ đ nh đo t kh i tài s n chung h p nh t c aể ị ạ ố ả ợ ấ ủ

v ch ng trong th i kỳ hôn nhân Khi xây d ng BLDS năm 2005, có r tợ ồ ờ ự ấnhi u quan đi m khác nhau v vi c có nên ti p t c th a nh n di chúcề ể ề ệ ế ụ ừ ậchung c a v , ch ng hay không Chính vì v y, đ hi u rõ h n v v n đủ ợ ồ ậ ể ể ơ ề ấ ề đó

em xin l a ch n đ tài : ự ọ ề “Di chúc chung c a v , ch ng” ủ ợ ồ

N i dung ộ

I C s lí lu n chung v di chúc chung c a v , ch ng ơ ở ậ ề ủ ợ ồ

Pháp lu t hi n hành c a Nhà nậ ệ ủ ước ta cũng th a nh n v , ch ng cóừ ậ ợ ồquy n l p di chúc chung Thông t 81-TANDTC ngày 24/71981 đã t ngề ậ ư ừ

nh c đ n di chúc chung c a v , ch ng Pháp l nh Th a k 1990 tuy khôngắ ế ủ ợ ồ ệ ừ ế

tr c ti p qui đ nh v di chúc chung c a v , ch ng, nh ng cũng gián ti pự ế ị ề ủ ợ ồ ư ế

th a nh n hi u l c c a di chúc chung V n đ di chúc chung c a v , ch ngừ ậ ệ ự ủ ấ ề ủ ợ ồ

được qui đ nh khá rõ trong BLDS 1995 và BLDS 2005 Các qui đ nh nàyị ịtrong BLDS 2005 đã có nhi u s a đ i so v i qui đ nh c a BLDS 1995ề ử ổ ớ ị ủ

1 Khái ni m di chúc chung c a v , ch ng ệ ủ ợ ồ

Đi u 646 BLDS 2005 đã qui đ nh di chúc là s th hi n ý chí c a cáề ị ự ể ệ ủnhân nh m chuy n tài s n c a mình cho ngằ ể ả ủ ười khác sau khi ch tế Khác v iớ

h p đ ng là s g p g c a hai hay nhi u ý chí t i m t th i đi m, di chúcợ ồ ự ặ ỡ ủ ề ạ ộ ờ ể

được hình thành b i s bày t ý chí c a ngở ự ỏ ủ ườ ậi l p di chúc Đó chính là giao

d ch pháp lí m t bên, theo đó ngị ộ ườ có tài s n quy t đ nh chuy n giaoi ả ế ị ểkhông có đ n bù m t ph n ho c toàn b tài s n c a mình cho ngề ộ ầ ặ ộ ả ủ ười thụ

hưởng (có th m t ho c nhi u ngể ộ ặ ề ười, có th là m t t ch c) mà khôngể ộ ổ ứ

c n quan tâm ngầ ười th hụ ưởng y có ý chấ í nh th nào v vi c chuy nư ế ề ệ ểgiao này

Di chúc là s chuy n d ch tài s n c a ngự ể ị ả ủ ười ch t cho ngế ười khác, đó là

s tônự tr ng và b o đ m c a pháp lu t đ i v i quy n t đ nh đo t c aọ ả ả ủ ậ ố ớ ề ự ị ạ ủ

ch s h u v i tài s n c a h ủ ở ữ ớ ả ủ ọ C n hi u r ng cho đ n khi ngầ ể ằ ế ườ ậi l p dichúc ch t ngế ười th hụ ưởng tài s n theo di chúc không có b t c m tả ấ ứ ộquy n nào trên b t c tài s n nào c a ngề ấ ứ ả ủ ườ ậi l p di chúc và người thụ

hưởng không th ch c r ng h để ắ ằ ọ ược hưởng di s n y v sau này đi u đóả ấ ề ề

có nghĩa là khi ngườ ậi l p di chúc ch a ch t thì th nh t di chúc ch a cóư ế ứ ấ ư

hi u l c pháp lu t, th hai di chúc có th b s a đ iệ ự ậ ứ ể ị ử ổ , b sungổ , thay thế

ho c h y b theo ý chí c a ngặ ủ ỏ ủ ườ ậi l p ra nó Ngoài ra, ngay c khi ngả ườ ậi l p

di chúc đã ch t thì di chúc cũng có th r i vào m t trong nh ng trế ể ơ ộ ữ ường

h p không có hi u l c.ợ ệ ự

BLDS 2005 ch đ a ra m t qui đ nh r t chung chung đó là: ỉ ư ộ ị ấ “v , ch ng ợ ồ

có th l p di chúc chung đ đ nh đo t tài s n chung” ể ậ ể ị ạ ả (Đi u 663 BLDS 2005ề )

Có th th y BLDS 2005 không đ a ra m t khái ni m c th thể ấ ư ộ ệ ụ ể ế nào là dichúc chung c a v ch ng ủ ợ ồ Tuy nhiên di chúc chung c a vủ ợ, ch ng cũng cóồnhi u điề ểm tương đ ng v i di chúc ồ ớ thông thườ Do đó d a vào kháing ự

ni m di chúc thông thệ ường, ta có th đ a ra khái ni m di chúc chung c aể ư ệ ủ

vợ, ch ng nh sau : ồ ư “Di chúc chung của vợ, chồng là sự thể hiện ý chí chung

thống nhất của hai vợ, chồng nhằm dịch chuyển tài sản thuộc sở hữu chung hợp nhất của vợ , chồng sau khi chết cho người khác sau khi chết”.

2 Đ c đi m di chúc chung c a v ch ng ặ ể ủ ợ ồ

Di chúc chung c a vủ ợ, ch ng có nhi u điồ ề ểm tương đ ng v i di chúcồ ớ

c a cá nhânủ Chính vì v y,ậ di chúc chung của vợ, chồng mang đầy đủ đặc điểmcủa một di chúc thông thường như: do ý chí c a hai cá nhân là vủ ợ, ch ng cùngồtham gia đ nh đo t, d a trên quan h hôn nhân đang còn hi u l c c a haiị ạ ự ệ ệ ự ủ

người đó; dùng đ đ nh đo t kh i tài s n chung c a v , ch ng; v , ch ngể ị ạ ố ả ủ ợ ồ ợ ồ

có th th a thu n các n i dung c a di chúc chung; ch để ỏ ậ ộ ủ ỉ ượ ửc s a đ i khi cóổ

s đ ng c a v ch ng (n u c hai đ u còn s ng), và đự ồ ủ ợ ồ ế ả ề ố ược s a đ i riêngử ổ

ph n di chúc trong gi i h n ph n tài s n c a mình trong kh i tài s nầ ớ ạ ầ ả ủ ố ảchung (n u m t bên đã ch tế ộ ế ) Tuy nhiên, di chúc chung của vợ chồng cónhững điểm riêng biệt như: chủ thể lập di chúc là vợ và chồng (hai cá nhân),thời điểm có hiệu lực của di chúc là thời điểm người sau cùng chết hoặc tại thờiđiểm vợ, chồng cùng chết

3 Ý nghĩa c a vi c l p di chúc chung c a v ch ng ủ ệ ậ ủ ợ ồ

Vi c qui đ nh v di chúc chung c a v , ch ng là đi u c n thi t ệ ị ề ủ ợ ồ ề ầ ế Ghi

nh n quy n l p di chúc chung c a v , ch ng góp ph n b o v quy n vàậ ề ậ ủ ợ ồ ầ ả ệ ề

l i ích h p pháp c a công dân v tài s n; góp ph n c ng c tình thợ ợ ủ ề ả ầ ủ ố ươngyêu gi a hai v ch ng, th hi n đữ ợ ồ ể ệ ược tính c ng đ ng c a quan h hônộ ồ ủ ệnhân Trong quan đi m c a t c l và pháp lu t c a các ch đ trể ủ ụ ệ ậ ủ ế ộ ước, vi cệ

th a nh n quy n l p di chúc chung không ch đ c ng c tình thừ ậ ề ậ ỉ ể ủ ố ương yêuđoàn k t trong gia đình, mà vi c l p di chúc chung, trế ệ ậ ước h t, là nh m t oế ằ ạ

ra gi i pháp phòng ng aả ừ , t o ra s ch ạ ự ế ước đ i v i ngố ớ ười ch gia đình,ủtheo quan đi m ph h , đ b o v quy n th a k c a nh ng ngể ụ ệ ể ả ệ ề ừ ế ủ ữ ười thânthích khác trong gia đình

II Nh ng quy đ nh c a pháp lu t v di chúc chung c a ữ ị ủ ậ ề ủ

v ch ng ợ ồ

1.Cơ sở thiết lập di chúc chung vợ, chồng.

Khác với di chúc của cá nhân thể hiện ý chí của cá nhân trong việc địnhđoạt tài sản thuộc sở hữu riêng của mình, di chúc chung vợ chồng được thiết lậptrên cơ sở hôn nhân và quan hệ sở hữu chung hợp nhất đối với tài sản chung của

vợ và chồng Chỉ khi quan hệ này tồn tại một cách hợp pháp thì di chúc chungmới có cơ sở ban đầu để hình thành Và cũng kể từ khi quan hệ hôn nhân hợppháp được thiết lập thì ngay tại thời điểm đó chế độ sở hữu chung vợ chồngcũng hình thành

Về quan hệ hôn nhân, theo quy định tại Điều 11 Luật hôn nhân và giađình quy định: “ Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước cóthẩm quyền thực hiện theo nghi thức tại điều 14 luật này” và “ Nam, nữ khôngđăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì không được phápluật công nhân là vợ chồng.”

Về quan hệ tài sản, tải sản chung của vợ chồng đã được xây dựng thànhmột chế định cơ bản trong luật hôn nhân và gia đình Việt Nam và được quy định

cụ thể tại Điều 27 Luật này Chỉ khi có tài sản chung thì vợ chồng mới có thểlập di chúc chung Khi vợ hoặc chồng thiết lập giao dịch có liên quan tới tài sảnchung thì nhất thiết phải có sự đồng ý của người còn lại và trong trường hợp xảy

ra thiệt hại thì vợ hoặc chồng phải liên đới trách nhiệm Chế độ tài sản chungcủa vợ, chồng được pháp luật ghi nhận và quy định trên cơ sở sự phát triển củađiều kiện kinh tế - xã hội Nhà nước ta ghi nhận chế độ tài sản chung của vợ,chồng trước hết dựa trên cơ sở bình đẳng giữa vợ và chồng về mọi phương diện

2 N i dung và m c đích c a di chúc chung c a v - ch ng ộ ụ ủ ủ ợ ồ

a Di chúc chung ch dùng đ đ nh đo t tài s n chung c a v ch ng ỉ ể ị ạ ả ủ ợ ồ

Đi u 663 BLDS 2005 qui đ nh: “ề ị V , ch ng có th l p di chúc chung ợ ồ ể ậ để

đ nh đo t tài s n chung ị ạ ả ” Theo đó, n i dung và m c đích c a di chúc chungộ ụ ủ

là đ đ nh đo t tài s n chung c a v , ch ng ể ị ạ ả ủ ợ ồ Nh v y, di chúc chung c aư ậ ủ

v , ch ng ch đợ ồ ỉ ượ ậc l p đ đ nh đo t tài s n chung c a v ch ng còn đ iể ị ạ ả ủ ợ ồ ố

v i nh ng tài s n riêng thì h ph i l p m t di chúc khác Trớ ữ ả ọ ả ậ ộ ường h pợtrong di chúc chung v ch ng đ nh đo t c tài s n chung và tài s n riêngợ ồ ị ạ ả ả ảthì di chúc đó sẽ có nhi u v n đ pháp lý đ t ra r t khó x lý, nh : v n đề ấ ề ặ ấ ử ư ấ ề

hi u l c c a di chúc chung sẽ đệ ự ủ ược xác đ nh nh th nào; ph n di chúcị ư ế ầ

đ nh đo t tài s n riêng có ph i là m t di chúc riêng; sau khi m t bên vị ạ ả ả ộ ộ ợ

ho c ch ng ch t, thì ph n di chúc liên quan t i tài s n riêng c a h cóặ ồ ế ầ ớ ả ủ ọ

hi u l c hay ch aệ ự ư

Khi v , ch ng mu n l p di chúc chung thì di chúc đó ch đợ ồ ố ậ ỉ ược đ nhị

đo t tài s n chung N u v , ch ng mu n đ nh đo t ph n tài s n riêng, thìạ ả ế ợ ồ ố ị ạ ầ ả

h ph i l p m t t di chúc khác Sẽ ph c t p n u m t ngọ ả ậ ộ ờ ứ ạ ế ộ ười có nhi u s nề ảnghi p khác nhau (tài s n riêng ho c tài s n v i v hay ch ng h p phápệ ả ặ ả ớ ợ ồ ợkhác) Đi u này sẽ gây ra tr ng i tâm lý không nh khi ngề ở ạ ỏ ười ta mu n l pố ậ

di chúc chung, vì nh th sẽ t o ra thêm nhi u khó khăn cho các bên liênư ế ạ ềquan, nh ph i l p nhi u t di chúc khác nhau, thay vì ch c n duy nh tư ả ậ ề ờ ỉ ầ ấ

m t t di chúc.ộ ờ

N u trong di chúc chung vế ợ, ch ng đ nh đo t c tài s n chung và tàiồ ị ạ ả ả

s n riêng thì di chúc đó sẽ phát sinh hi u l c vào hai th i đi m khác nhau.ả ệ ự ờ ể

Đi u này d n t i vi c, ch d a vào m t t di chúc, ngề ẫ ớ ệ ỉ ự ộ ờ ười ta ph i chia th aả ừ

k nhi u l n trên cùng s n nghi p c a m t ngế ề ầ ả ệ ủ ộ ười T đó sẽ phát sinhừnhi u v n đ khác, nh vi c xác đ nh ngề ấ ề ư ệ ị ười th a k b t bu c, ngừ ế ắ ộ ười th aừ

k th v ; s ra đ i c a nh ng ngế ế ị ự ờ ủ ữ ười m i n m trong hàng th a k , sau khiớ ằ ừ ế

m t bên v ho c ch ng ch t mà di chúc chung v n ch a phát sinh hi uộ ợ ặ ồ ế ẫ ư ệ

l c; c s đ xác đ nh giá tr m t su t di s n b t bu c là nh ng v n đự ơ ở ể ị ị ộ ấ ả ắ ộ ữ ấ ềpháp lý không d dàng gi i quy t.ễ ả ế

b Vi c th a k l n nhau gi a v - ch ng ệ ừ ế ẫ ữ ợ ồ

Di chúc v n là m t lo i giao d ch pháp lý đ n phố ộ ạ ị ơ ương và không mangtính ch t đ n bù Vi c cho phép v , ch ng khi l p di chúc chung đ th aấ ề ệ ợ ồ ậ ể ừ

k l n nhau, đã bi n lo i giao d ch này thànhế ẫ ế ạ ị giao d ch pháp lý songị

phươ và mang tính ch tng ấ có đ n bùề , làm thay đ i b n ch t pháp lý c a diổ ả ấ ủchúc Pháp lu t c a các ch đ trậ ủ ế ộ ước tuy có th a nh n quy n l p di chúcừ ậ ề ậchung c a v ch ng, nh ng luôn c m v , ch ng l p di chúc chung đ th aủ ợ ồ ư ấ ợ ồ ậ ể ừ

k l n nhau Vi c pháp lu t hi n hành không c m đoán v , ch ng l p diế ẫ ệ ậ ệ ấ ợ ồ ậchúc chung th a k l n nhau, ch ng nh ng sẽ không đ t đừ ế ẫ ẳ ữ ạ ược m c đíchụtăng cường tình thương yêu, đoàn k t trong gia đình, mà có th còn gâyế ểnên nhi u h lu không th lề ệ ỵ ể ường trước được, nh : s thông đ ng gi aư ự ồ ữ

v , ch ng l p di chúc gi t o đ che đ y nh ng hành vi trái pháp lu t;ợ ồ ậ ả ạ ể ậ ữ ậ

ho c làm gia tăng nguy c khi n các bên ph n b i, l a d i, gi m o diặ ơ ế ả ộ ừ ố ả ạchúc, ho c th m chí, t o c h i cho các bên th c hi n âm m u x u nh mặ ậ ạ ơ ộ ự ệ ư ấ ằ

tr c l i b t chính di s n c a nhau.ụ ợ ấ ả ủ

c Xâm ph m đ n quy n l i c a nh ng ng ạ ế ề ợ ủ ữ ườ i th a k b t bu c ừ ế ắ ộ

V n đ th a k b t bu c đ i v i di s n c a cá nhân đấ ề ừ ế ắ ộ ố ớ ả ủ ược qui đ nhị

rõ t i Đi u 699 BLDS 2005 Theo đó, nh ng ngạ ề ữ ười thu c di n th a k b tộ ệ ừ ế ắ

bu c (cha, m , v ho c ch ng, con ch a thành niên và con đã thành niênộ ẹ ợ ặ ồ ư

mà không có kh năng lao đ ng) có quy n đả ộ ề ược hưởng 2/3 m t su t th aộ ấ ừ

k theo pháp lu t, n u h không đế ậ ế ọ ược hưởng ho c th c t đặ ự ế ược hưởng ít

h n 2/3 c a m t su t th a k theo pháp lu t Tình hu ng đ t ra là, diơ ủ ộ ấ ừ ế ậ ố ặchúc chung ch đ l i th a k cho m t s ngỉ ể ạ ừ ế ộ ố ười mà không dành ph n diầ

s n cho nh ng ngả ữ ười th a k b t bu c k trên và cũng không dành ph nừ ế ắ ộ ể ầ

di s n cho m t bên v ho c ch ng, thì nh ng ngả ộ ợ ặ ồ ữ ười đó có được chia th aừ

k b t bu c không? N u h v n d ng qui đ nh t i Đi u 699 đ xin đế ắ ộ ế ọ ậ ụ ị ạ ề ể ược

hưởng th a k b t bu c thì gi i quy t th nào Không lo i tr trừ ế ắ ộ ả ế ế ạ ừ ường h pợ

người v hay ngợ ười ch ng còn s ng, vì lý do nào đó, đã kh i ki n đòiồ ố ở ệ

hưởng th a k b t bu c t ph n di s n c a ngừ ế ắ ộ ừ ầ ả ủ ười kia trong di chúc chungthì cũng sẽ không có c s pháp lý đ gi i quy t.ơ ở ể ả ế

3 Hình th c c a di chúc chung c a v - ch ng ứ ủ ủ ợ ồ

Di chúc cá nhân đượ ậc l p theo m tộ trong hai hình th c là di mi ng vàứ ệ

di chúc b ng văn b nằ ả , theo nh ng th t c r t ch t chẽ Dữ ủ ụ ấ ặ ường nh ý chíư

c a nhà làm lu t mu n di chúc chung sẽ đủ ậ ố ượ ậc l p theo nh ng hình th cữ ứ

tương t nh di chúc cá nhân Nh ng th c ti n cho th y, các hình th c vàự ư ư ự ễ ấ ứ

th t c đ l p di chúc cá nhân không ph i lúc nào cũng có th áp d ng phùủ ụ ể ậ ả ể ụ

b c và th ng nh t ý chí chung trạ ố ấ ước khi cùng nhau l p di chúc Trong tìnhậ

tr ng ạ m t ngộ ườ thì không th có s th ng nh t c a c v và ch ngi ể ự ố ấ ủ ả ợ ồ Khikhông có s th ng nh t quan đi m rõ ràng, thì vi c l p di chúc chung sẽự ố ấ ể ệ ậkhông th ph n ánh đ y đ và trung th c ý chí cá nhân c a m i ngể ả ầ ủ ự ủ ỗ ười.Tình tr ng này d d n đ n vi c m t bên quy t đ nh n i dung di chúcạ ễ ẫ ế ệ ộ ế ị ộchung theo ý chí ch quan c a mình mà không có s th ng nh t ý chí v iủ ủ ự ố ấ ớ

người kia

V ề th t c ủ ụ : l p di chúc mi ng tr c ti p trậ ệ ự ế ước m t nhân ch ng,ặ ứkhông cho phép hai người phát bi u ý chí cùng m t lúc, mà ph i t ngể ộ ả ừ

người phát bi uể N u t ng ngế ừ ười trình bày riêng ý nguy n c a mình, thìệ ủ

th c ra, đó là di chúc cá nhân; còn n u m t ngự ế ộ ườ ại đ i di n trình bày ý chíệchung và người kia ch p nh n toàn b , thì cũng gi ng nh đãấ ậ ộ ố ư u quy n l pỷ ề ậ

Đi u 651ề : “Sau 3 tháng k t th i đi m di chúc mi ng mà ng ể ừ ờ ể ệ ườ i di chúc còn

s ng, minh m n, sáng su t thì di chúc mi ng m c nhiên b hu b ố ẫ ố ệ ặ ị ỷ ỏ” Trong

khi đó, di chúc chung ch có hi u l c khi c hai ngỉ ệ ự ả ườ ềi đ u đã ch t.ế

V ý chí ề : đang lúc hoàn c nh b i r i trả ố ố ước s s ng, ch t c a c 2ự ố ế ủ ả

người, vi c ti p nh n và ghi nh ý nguy n c a m i ngệ ế ậ ớ ệ ủ ỗ ười có th sẽ khôngể

đ y đ , không chính xác Ý nguy n c a ngầ ủ ệ ủ ười ch t l i không đế ạ ược thể

hi n ra thành m t d ng v t ch t đ nh hình rõ ràng và c đ nh, r t d quênệ ộ ạ ậ ấ ị ố ị ấ ễ

và cũng d b s a đ i mà l i không có ch ng c xác đáng th hi n s đ ngễ ị ử ổ ạ ứ ứ ể ệ ự ồthu n c a v , ch ng Vi c chậ ủ ợ ồ ệ ứng minh được tính ch t đ ng thu n, tấ ồ ậ ựnguy n c a c hai v ch ng trong trệ ủ ả ợ ồ ường h p này sẽ không b o đ m đợ ả ả ược

t i đa tính trung th c, khách quan.ố ự

Đi u 655 BLDS qui đ nh v l p di chúc vi t tay c a cá nhân: ề ị ề ậ ế ủ “Ng ườ i

l p di chúc ậ ph i t tay vi t và ký ả ự ế vào b n di chúc” ả Trên th c t , ự ế hai người

không th cùng m t lúc vi t cùng m t n i dung trên cùng m t t di chúc.ể ộ ế ộ ộ ộ ờ

V y ph i t ng ngậ ả ừ ười vi t xong, r i sau đó, t ng ngế ồ ừ ười ký tên vào b n diảchúc đó V n đ đ t ra là di chúc do m t ngấ ề ặ ộ ười vi t và ngế ười kia ch ký tênỉ

ho c đi m ch thì có hi u l c pháp lu t không? Ho c m i ngặ ể ỉ ệ ự ậ ặ ỗ ười vi t m tế ộ

đo n đ nói v nh ng quy t đ nh c a mình v t ng v n đ khác nhau, r iạ ể ề ữ ế ị ủ ề ừ ấ ề ồsau đó, cùng ký tên vào di chúc thì có được không? N u ch m t ngế ỉ ộ ười vi tếtoàn b di chúc, r i c hai cùng ký vào b n di chúc thì không đ m b o thộ ồ ả ả ả ả ủ

t c l p di chúc vi t tay, d d n đ n s ng y t o ch ký đ gi m o di chúcụ ậ ế ễ ẫ ế ự ụ ạ ữ ể ả ạchung, mà không có c s đ giám đ nh bút tích c a ngơ ở ể ị ủ ườ ậi l p di chúc

Nh ng vi c c hai cùng nhau và thay nhau vi t b ng ch vi t c a chínhư ệ ả ế ằ ữ ế ủmình đ đ nh đo t tài s n chung, thì không th th c hi n để ị ạ ả ể ự ệ ược trên th cự

t , vì nh v y, t c là hai ngế ư ậ ứ ười ph i cùng vi t gi ng nhau v cùng m t n iả ế ố ề ộ ộdung, thành 2 đo n khác nhau trên t di chúc, mà nh v y thì gi ng v i diạ ờ ư ậ ố ớchúc cá nhân nhi u h n M t bên cũng không th “u quy n” cho ngề ơ ộ ể ỷ ề ười kiathay m t đ vi t ra toàn b di chúc, vì trái v i nguyên t c di chúc vi t tayặ ể ế ộ ớ ắ ế

ph i đả ược vi t tr c ti p b ng ch vi t tay M t khác, làm nh v y gi ngế ự ế ằ ữ ế ặ ư ậ ố

nh là vi t h di chúc, nên sẽ ph i ti n hành theo m t th t c khác, trư ế ộ ả ế ộ ủ ụ ước

m t ít nh t hai ngặ ấ ườ ủ ềi đ đi u ki n làm ch ng đ ch ng ki n vi c l p diệ ứ ể ứ ế ệ ậchúc chung

4 Quy n s a đ i, b sung, thay th , hu b di chúc chung ề ử ổ ổ ế ỷ ỏ

Pháp lu t cho quy n v ch ng đậ ề ợ ồ ượ ậc l p di chúc chung đ đ nh đo tể ị ạtài s n chung (Đi u 663 BLDS 2005) và cũng cho quy n v ch ng có thả ề ề ợ ồ ể

s a đ i, b sung, thay th , h y b di chúc chung c a v ch ng b t c lúcử ổ ổ ế ủ ỏ ủ ợ ồ ấ ứnào (Kho n 1 Đi u 664 BLDS 2005) Nhìn chung, tinh th n c a quy đ nhả ề ầ ủ ịnày có v r t ti n b , r t nhân văn, đ m tình nghĩa gia đình Tuy nhiên, đẻ ấ ế ộ ấ ậ ể

m t bên v ho c ch ng có th s a đ i, b sung, thay th , h y b di chúcộ ợ ặ ồ ể ử ổ ổ ế ủ ỏthì ph i đả ượ ự ồc s đ ng ý c a ngủ ười kia theo kho n 2 Đi u 664 BLDS 2005ả ề :

“Khi v ho c ch ng mu n s a đ i, b sung, thay th , hu b di chúc chung ợ ặ ồ ố ử ổ ổ ế ỷ ỏ

thì ph i đ ả ượ ự ồ c s đ ng ý c a ng ủ ườ i kia; n u m t ng ế ộ ườ i đã ch t thì ng ế ườ i kia ch có th s a đ i, b sung di chúc liên quan đ n ph n tài s n c a mình ỉ ể ử ổ ổ ế ầ ả ủ ”.Qui đ nh này l i làm h n ch quy n s h u c a m t bên vì khi mu n thayị ạ ạ ế ề ở ữ ủ ộ ố

đ i ph i đổ ả ược s đ ng ý c a bên kia Đi u đó có nghĩa là n u m t bênự ồ ủ ề ế ộkhông đ ng ý s a đ i, b sung, thay th , h y b di chúc thì bên còn l iồ ử ổ ổ ế ủ ỏ ạkhông th có b t kỳ thay đ i nào đ i v i n i dung di chúc đã l p Nh v y,ể ấ ổ ố ớ ộ ậ ư ậ

vô hình chung quy đ nh vi c s a đ i, b sung, thay th , h y b di chúc nàyị ệ ử ổ ổ ế ủ ỏ

r t khó th c thi b i khó đ t đấ ự ở ạ ược s đ ng thu n c a v ch ng m i lúc,ự ồ ậ ủ ợ ồ ọ

th m chí quy đ nh này còn có th làm m t đi quy n t đ nh đo t tài s nậ ị ể ấ ề ự ị ạ ả

c a m i bên v ch ng n u n l c c a m t bên đ có đủ ỗ ợ ồ ế ỗ ự ủ ộ ể ượ ự ồc s đ ng thu nậ

c a bên kia không thành công.ủ Qui định này t o ra nh ng b t c p:ạ ữ ấ ậ

- Th nh t ứ ấ , qui đ nh này xâm ph m t i quy n t do đ nh đo t c a cáị ạ ớ ề ự ị ạ ủnhân đ i v i tài s n thu c quy n s h u c a mình, cũng nh vi ph mố ớ ả ộ ề ở ữ ủ ư ạnguyên t c t nguy n trong vi c l p di chúc ắ ự ệ ệ ậ Lu t ch quy đ nh n u m tậ ỉ ị ế ộ

người đã ch t thì ngế ười kia ch có th s a đ i, b sung di chúc liên quanỉ ể ử ổ ổ

đ n ph n tài s n c a mình mà không cho quy n h đế ầ ả ủ ề ọ ược h y b ph n diủ ỏ ầchúc liên quan đ n ph n tài s n c a h Rõ ràng v i quy đ nh nh th nàyế ầ ả ủ ọ ớ ị ư ếthì tinh th n c a đi u lu t “Di chúc là s th hi n ý chí c a cá nhân nh mầ ủ ề ậ ự ể ệ ủ ằchuy n tài s n c a mình cho ngể ả ủ ười khác sau khi ch t” (Đi u 646 BLDSế ề2005) và “Khi m t ngộ ườ ể ại đ l i nhi u b n di chúc đ i v i m t tài s n thìề ả ố ớ ộ ả

ch b n di chúc sau cùng có hi u l c pháp lu t” (Kho n 5ỉ ả ệ ự ậ ả Đi u 667 BLDSề2005) là vô nghĩa, b i vì khi ngở ườ ợi v ho c ch ng kia c a h đã ch t thìặ ồ ủ ọ ế

b n thân h là ngả ọ ười còn s ng l i không th thay đ i ý chí c a mình b ngố ạ ể ổ ủ ằcách h y b di chúc đã l p đ i v i ph n tài s n c a h đ t mình tr củ ỏ ậ ố ớ ầ ả ủ ọ ể ự ự

ti p đ nh đo t đ i v i ph n tài s n đó khi mình còn s ng mà ch có thế ị ạ ố ớ ầ ả ố ỉ ểthay đ i, b sung di chúc đ thay đ i ngổ ổ ể ổ ườ ượi đ c th a k đừ ế ược ch đ nhỉ ị

ho c ph n giá tr ngặ ầ ị ười th a k ch đ nh đừ ế ỉ ị ược hưởng trong ph n tài s nầ ả

đó c a mình Hay nói cách khác, quy đ nh v quy n s a đ i, b i sung c aủ ị ề ề ử ổ ổ ủ