Kiểm tra bài cũ Trong thí nghiệm phát hiện từ trường của dòng điện: Câu 1: Dây dẫn AB được bố trí như thế nào để hiện tượng xảy ra dễ quan sát nhất?. • Dòng điện gây ra từ trường và có k
Trang 1Kiểm tra bài cũ
Trong thí nghiệm phát hiện từ trường của dòng
điện:
Câu 1: Dây dẫn AB được bố trí như thế nào để
hiện tượng xảy ra dễ quan sát nhất?
A Tạo với kim nam châm thử một góc bất kì
B Song song với kim nam châm thử
C Vuông góc với kim nam châm thử
D Tạo với kim nam châm thử một góc nhọn
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu 2: Hãy kiểm tra các phát biểu sau đây, phát
biểu nào là đúng?
• Dòng điện gây ra từ trường và có khả năng tác
dụng lực từ lên kim nam châm thử đặt gần nó
• Các hạt mang điện có thể tạo ra từ trường.
• Các vật nhiễm điện có thể tạo ra từ trường.
• Các dây dẫn có thể tạo ra từ trường.
Trang 3Dòng điện tác dụng lực từ lên kim nam châm Vậy ngược lại, nam châm có tác dụng lực lên dòng điện hay không? Nêu một phương án kiểm tra dự đoán của bạn?
Trang 4Tiết 29 – Bài 27:
Trang 5S
O 3
A +
-I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
1 Thí nghiệm:
Tiết 29: LỰC ĐIỆN TỪ
K
A B
+
-Hình 27.1
C1: Hiện tượng đó chứng tỏ
điều gì?
Khi K đóng, đoạn dây AB bị
đẩy ra ngoài nam châm (hoặc
hút vào trong lòng nam châm),
chứng tỏ đoạn dây dẫn AB
chịu tác dụng của một lực nào
đó → lực điện từ.
Trang 6I Tác dụng của từ trường lên dây dẫn có dòng điện chạy qua:
1 Thí nghiệm:
Tiết 29: LỰC ĐIỆN TỪ
2) Kết luận: Từ trường tác dụng lực lên đoạn
dây dẫn AB có dòng điện chạy qua đặt trong
từ trường Lực đó được gọi là lực điện từ.
Trang 7N S
S N
O 3
A +
-O 3
A +
-A B
II Chiều của lực điện từ - Quy tắc bàn tay trái:
-+
-+
A B
Đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB
Giữ nguyên chiều dòng điện, đổi chiều đường sức từ
1 Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
a Thí nghiệm:
: chiều lực điện từ thay đổi.
: chiều lực điện từ thay đổi
Trang 8II Chiều của lực điện từ - Quy
tắc bàn tay trái:
a Thí nghiệm:
1 Chiều của lực điện từ phụ thuộc vào những yếu tố nào?
b Kết luận: Chiều của lực điện từ tác dụng lên dây dẫn AB phụ thuộc vào chiều dòng điện chạy trong dây dẫn và chiều của đường sức từ
Trang 9- Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay chiều từ cổ tay đến ngón tay giữa hướng theo chiều dòng điện
B A
-S
N
+ I
F
2 Quy tắc bàn tay trái:
thì ngón tay cái choãi ra
90o chỉ chiều của lực điện từ
Trang 10*Chú ý: Khi đồng thời đổi chiều dòng điện chạy qua dây dẫn AB và đổi chiều đường sức từ thì
chiều lực điện từ không thay đổi
Ghi nhớ:
• Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong
………và không song song với
……… thì chịu tác dụng của …………
• Quy tắc bàn tay trái:
Đặt bàn tay trái sao cho các đường sức từ
hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến
ngón tay giữa hướng theo chiều ………… … thì ngón tay cái choãi ra 90o chỉ chiều của
từ trường
đường sức từ
dòng điện
lực điện từ
Trang 11C2: Áp dụng quy tắc bàn tay
trái, xác định chiều dòng
điện chạy qua đoạn dây dẫn
AB trong hình 27.3
N
S
B
A
F
B
S
N
A
F I A
N
B
+
-I F
Hình 27.3
hoặc
III Vận dụng:
Trang 12C3:Hình nào mô tả đúng chiều đường sức từ (hoặc cực)
của nam châm trên hình 27.4?
A
B F
-+
N
S
F
I
I
A
B
+
-B A
I
N
S I F
+
-+
B
I
N A
I F
-S
Hình 27.4
Trang 13C4: Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn AB , CD của
khung dây dẫn có dòng điện chạy qua trong hình 27.5a, b , c Các cặp lực điện từ tác dụng lên AB và CD trong mỗi trường hợp có tác dụng gì đối với khung dây?
S
N
O’
A
B
D O
C I
a)
N S
O
O’
I
B C
D A
b)
N S
O’
B
D O
C
I A
c)
Trang 14O’
B
D O
C
I A
F2
F1
N S
O
O’
A
B D
C I
F1
F2
O
O’
I
B C
D
A
F2
F1
N
Hình c : Cặp lực từ , tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây quay ngược chiều kim đồng
hồ
F1 F2
Hình a : Cặp lực từ ,
tác dụng lên AB và CD
làm cho khung dây quay
theo chiều kim đồng hồ
F1 F2 Hình b : Cặp lực từ ,
tác dụng lên AB và CD làm cho khung dây đứng yên
F1 F2
Trang 15V U I Đ Ể H Ọ C
• Có các vật sau : một thanh nam châm, một
thanh thép, một miếng xốp nhẹ, một chậu bằng nhựa đựng nước Làm cách nào em có thể chế tạo thanh thép thành thanh nam châm?
N S
Trang 16• Làm nhiễm từ thanh thép : Cho thanh thép tiếp xúc với nam châm
• Đặt thanh thép lên miếng xốp
• Thả nhẹ miếng xốp nổi trên mặt nước trong chậu
• Chờ thanh thép định hướng theo phương Bắc – Nam địa
lí
• Đánh dấu cực của thanh thép
N S
Nam
Bắc
4
3
2
5
1