THUYẾT TRÌNH ĐỀ TÀI KIM LOẠI NẶNG

1 Nhôm Chiếm 8% lớp vỏ cứng của trái đất. Hợp chất thường gặp: phèn KAl(SO4)2.12H2O, quặng bauxit... Là KL phổ biến nhưng không có chức năng có ích nào cho cơ thể sống.Nhôm không bị coi là chất độc. Nhưng tiếp xúc nhiều sẽ gây ngộ độc.Sự gia tăng lượng nhôm làm giảm pH  chết cá  chết các loài chim ăn cá  ảnh hưởng đến HST.Làm chua đất

KIM LOẠI NẶNG GVDH : Tô Thị Hiền

- Tự nhiên: KLN được lọc từ đất, đá khi tiếp xúc với nước.

- Nhân tạo: chất thải từ việc khai thác, sản xuất, chế tạo kim loại và trong nước thải.

Một số KLN là nguyên tố

vi lượng thiết yếu cho cơ

thể sinh vật.

VD: Fe, Zn

- Gây ô nhiễm môi trường

- Gây độc cho con người

và sinh vật sống khác

Cách kiểm soát KLN: kiểm soát tại nguồn

Nồng độ KLN trong nước

Bảng 4.18: Nồng độ của một số kim loại nặng trong nước

KAl(SO4)2.12H2O, quặng bauxit

Là KL phổ biến nhưng không có

chức năng có ích nào cho cơ thể sống

- Nhôm không bị coi là chất độc

Nhưng tiếp xúc nhiều sẽ gây ngộ độc

- Sự gia tăng lượng nhôm làm giảm pH  chết cá  chết các loài chim ăn cá  ảnh hưởng đến HST

- Làm chua đất

2- Đồng

Được sử dụng trong: hợp kim,

ống nước, dây điện, sơn, gốm sứ

và thuốc trừ sâu

Đồng là nguyên tố vi lượng cần

thiết cho các loài động thực vật bậc

cao

Nguồn chính của đồng trong

nước: do sự ăn mòn các đường ống phân phối nước

Khi đồng được tích tụ trong cơ thể ở nồng độ cao có thể gây rối loạn chuyển hóa đồng – bệnh Wilson

Các KLN điển hình

Sau khi xâm nhập vào cơ thể,

chì ít bị đào thải mà tích tụ lại và sau

đó sẽ gây độc Tiêu chuẩn tối đa cho

phép theo WHO nồng độ chì trong nước

uống: £ 0,05 mg/ml

Chì xâm nhập vào cơ thể qua: nước

uống, không khí và thức ăn bị nhiễm chì

Các KLN điển hình

4- Thủy ngân

Nguồn tạo Hg: khai thác mỏ, luyện kim,

quá trình đốt, xử lý chất thải chứa Hg

Hg dễ bay hơi khi đun ở nhiệt độ cao

Tất cả các dạng tồn tại của Hg đều

độc, đặc biệt là (CH3)2 Hg Trong nước,

CH3Hg+ là độc nhất

Hg được tích tụ và có thể gây tử vong

cho các loài sinh vật

Nồng độ tối đa cho phép của WHO trong nước uống là 1mg/l; nước nuôi thuỷ sản là 0,5mg/l

Các KLN điển hình

5- Thiếc

Được sử dụng trong: hợp kim,

bột màu, thuốc nhuộm và trong

mạ kim loại, chất ổn định trong

nhựa PVC và chất bảo quản gỗ

Tributyltin đã được áp dụng

như chất chống gỉ cho các thân

tàu, thuyền để ngăn chặn sự phát

triển của SV biển

Tributyltin có độc tính cao đối với tất cả các SV biển Nó bị thoái hóa trong nước nhưng tích lũy trong trầm tích và thoái hóa chậm hơn

III- CÁC PP PHÂN TÍCH KLN

Dựa vào độ hấp thu ánh sáng của dung dịch

Dựa vào khả năng hấp thu năng lượng của nguyên tử

Dựa vào khả năng phát xạ của ng.tử ở trạng thái khí

IV- PP XÁC ĐỊNH KLN

- Kim loại tổng: kim loại được xác định trong mẫu

không lọc

- Kim loại hòa tan: kim loại trong mẫu không có

tính axit lọc qua màng lọc có kích thước lỗ lọc 0.45µm

- Kim loại huyền phù: kim loại giữ lại trên màng lọc

có kích thước lỗ lọc 0,45 µm

Mẫu được hòa tan trong axit nitric đậm đặc để phân hủy hết chất hữu cơ và chuyển các kim loại ở dạng hữu cơ về dạng ion trong dd muối vô cơ và phân tích AAS

Kim loại huyền phù = Kim loại tổng – Kim loại hòa tan.

a- Dụng cụ

Máy gia nhiệt hoặc bồn hơi Máy quang phổ hấp thụ nguyên tử

1- Hóa chất và dụng cụ

- Dd gốc của mỗi kim

loại được phân tích

2.1- Thu mẫu và bảo quản

a Thu mẫu

Dùng chai nhựa polypropylene hoặc polyethylene

Nếu xác định kim loại ở dạng lơ lửng hoặc hòa tan thì cần lọc mẫu ngay sau khi thu thập và chỉ acid hóa sau khi lọc

b Bảo quản

Thêm 1.5ml HNO3 đặc vào 1L mẫu để được pH<2

Mẫu được axit hóa được bảo quản ở 40C đến nhiều nhất là 4 tháng nếu chúng chứa nồng độ mg/L kim loại, mẫu chứa nồng độ kim loại ở mức µg/L nên được phân tích ngay khi có thể

Tránh không làm nhiễm bẩn mẫu

2- Quy trình thí nghiệm

Quy trình thí nghiệm

2.2 – Thủy phân mẫu

- Lắc mẫu

- Lấy 50- 100mL mẫu cho vào beaker và thêm 5mL HNO3 đậm đặc

- Đun sôi chậm trên một đĩa nóng hoặc nồi hơi và cho bay hơi đến khi còn khoảng 20mL

- Thêm khoảng 5 mL HNO3 đặc, đậy lại và đun nóng

- Tiếp tục thêm HNO3 đậm đặc và đun nóng đến khi dung dịch nhạt màu và trong hơn.

- Thêm 1-2mL HNO3 đậm đặc và đung nóng nhẹ đến khi hòa tan được tất cả cặn bã còn sót lại

- Chuyển dd vào bình 50mL, làm lạnh và định mức tới vạch

Quy trình thí nghiệm

2.3 – Phân tích mẫu

- Chuẩn bị dãy chuẩn:

Dùng pipet 1000mg/ L dd lấy mẫu chuẩn vào các bình định mức

Thêm 1mL nồng độ HNO3 và định mức tới vạch

- Lọc và thủy phân nước (mẫu trắng) trong phòng thí nghiệm giống như đối với mẫu

- Bật máy AAS, cài đặt bước sóng Đặt mẫu trắng vào máy và cài đặt máy về giá trị ban đầu

- Tiến hành đo dãy chuẩn và ghi lại các giá trị độ hấp thu

- Tính nồng độ trong mẫu ban đầu như sau:

[ kim loại] mgL- trong mẫu = C x V1/V2

2.3 – Phân tích mẫu

- Chuẩn bị dãy chuẩn:

Dùng pipet 1000mg/ L dd lấy mẫu chuẩn vào các bình định mức

Thêm 1mL nồng độ HNO3 và định mức tới vạch

- Lọc và thủy phân nước (mẫu trắng) trong phòng thí nghiệm giống như đối với mẫu

- Bật máy AAS, cài đặt bước sóng Đặt mẫu trắng vào máy và cài đặt máy về giá trị ban đầu

- Tiến hành đo dãy chuẩn và ghi lại các giá trị độ hấp thu

- Tính nồng độ trong mẫu ban đầu như sau:

[ kim loại] mgL- trong mẫu = C x V1/V2

Lưu ý

1- Không nên để nồng độ chất chuẩn nhỏ hơn 10 mg L- trong hơn 1-2 ngày

2- Giới hạn đầu dò thay đổi tùy theo dụng cụ

3- Phân tích ngọn lửa AAS thích hợp dành cho mẫu ô nhiễm với mức kim loại cao, nên cố gắng chọn vùng thích hợp khi lấy mẫu

Nếu nồng độ quá cao – pha loãng; nếu nồng độ quá thấp – làm giàu mẫu bằng cách cho bay hơi

4- Một số lưu ý đối với các kim loại trước khi phân tích (tài liệu)

Thank You!