Say tàu xe luôn là nỗi ám ảnh của nhiều người. Nhưng nếu chọn được biện pháp phòng tránh phù hợp, có thể nhẹ nhàng loại bỏ chứng say khó chịu này… Những cái “tưởng” Nhiều người vẫn tưởn
Trang 1
năm, sợ say fàu xe
Trang 2Say tàu xe luôn là nỗi ám ảnh của nhiều người Nhưng nếu chọn được
biện pháp phòng tránh phù hợp, có thể nhẹ nhàng loại bỏ chứng say
khó chịu này
Những cái “tướng”
Nhiều người vẫn tưởng, say tàu xe là một chứng bệnh, và nhờ bác sĩ bốc thuốc để chữa dứt điểm luôn Đó là một sai lầm Chúng ta nên biết tai là cơ
quan không chỉ đảm nhận chức năng nghe mà còn giúp điều chỉnh thăng
bằng, định hướng cho cơ thể Khi đi tàu xe, máy bay, do có sự chuyền động,
bộ phận tai trong (gồm ốc tai, tiền đình) ở một số người nhạy cảm bị kích thích Sự kích thích này không tương hợp với việc nhìn của mắt, dẫn đến
Trang 3buồn nôn và say Vì say tàu xe không phải là bệnh nên đương nhiên là
không thể trị hết hắn được
Một số người đã từng bị ám ảnh chuyện say, nên chỉ cần nghe nhắc đến tàu
xe là đã cảm thấy dợn dợn Phô biến là những trường hợp vừa đặt một chân
lên xe, nghe mùi xăng dầu đã .say! Đó là do yếu tố tâm lý Những kí ức
“đau thương” từ những trận say trước, kết hợp với trạng thái lo lăng hiện tại
cùng mùi “quen thuộc” của xăng dầu khiến họ say luôn Có người truyền tai nhau rang “Lên xe, chỉ cần đếm, đếm liên tục Đó là câu thần chú chống say” Nhiều người làm theo và thấy hiệu quả, tưởng là thần chú thật Thực
ra, đó cũng chỉ là liệu pháp tâm lý Khi đếm, người ta tập trung các con số chứ đâu óc đâu mà nghĩ đên chuyện say, thê là quên say!
Số người bị say do tâm lý khá nhiều, nên những phương pháp “chữa mẹo”
khá hiệu quả Nhiều người bảo, lên xe chỉ cần cầm năm vỏ quýt, hít là hết
say Thực tế, vỏ quýt có tinh dầu, phần nào giúp đỡ say, nhưng với cách hít
như thế, tinh dầu dễ gì hấp thu được nhiều Có chăng, vì tâm lý “đã hít rồi sẽ
hết say”, nên không say thật
Cũng có người tưởng răng, chuyện say tàu xe được quyết định lúc chào đời,
ai say sẽ say suốt đời, còn ai không say thì sẽ không bao giờ say Điều này không đúng Thực tế, khoa học đã chứng minh răng trẻ em tuổi từ 2 — 12, phụ nữ đặc biệt trong thời gian mang thai, hành kinh, hoặc sử dụng nội tiết
tố, bệnh nhân bị chứng đau nửa đầu đều dễ say hơn người khác Thế nên,
những ai thuộc trường hợp vừa nêu cần lưu tâm hơn đến việc phòng tránh say tàu xe
Lưu ý khi chống say tàu xe
Trang 4Một số biện pháp nhằm giảm bớt sự kích thích đưa đến say tàu xe, máy bay bằng cách: ngồi ở chỗ thoáng mát, đầu tựa nơi cố định, không đọc sách báo hoặc nhắm mắt thư giãn là tốt nhất, đắp khăn mát lên trán Nhưng thực tế cho thấy, với những người thường xuyên bị say tàu xe, dùng thuốc là biện
pháp hiệu quả nhất Có hai loại thuốc chống say tàu xe:
-Thuốc kháng histamin ở thụ thể HI: promethazine (Phenergan),
diphenhydramine (Nautamine), dimenhydrinate (Dramamine) Day la các
thuốc chống dị ứng nhưng đồng thời chống nôn, thường được dùng để chống say tàu xe, máy bay Trong nhóm nay, diphenhydramine (Nautamine) 1a thuốc được sử dụng rộng rãi nhất do hiệu quả và an toàn cho cả trẻ từ 2 tuôi
trở lên
- Thuốc chống tiết cholin: chứa scopolamine (ví dụ Ariel, Kimite) có dạng là miếng dán sau tai để chống say tàu xe Thuốc này làm giảm sự co thắt ở
đường tiêu hóa nên làm giảm buôn nôn và nôn Tuy nhiên, nhóm thuốc này
thường có nhiều tác dụng phụ, thường gặp nhất là khô miệng, xuất hiện trên
2/3 số người sử dụng và có thể dẫn đến ngưng dùng thuốc Thuốc này không
dùng được cho trẻ dưới 8 tuôi
Có người không biết mình hôm nay có say hay không, cầm thuốc lên xe, cảm thấy bất Ôn mới uống thì đã quá trễ Lưu ý răng, thuốc phải được uống
30 phút trước khi lên tàu xe, nếu dùng dạng thuốc dán vào đa sau tai nên dán
6 tiếng đồng hồ trước khi tàu xe để thuốc có đủ thời gian cho tác dụng Với những hành trình dài như Bắc- Nam, nên chuẩn bị thuốc để uống lần 2 sau
khi uống lần 1 được 6 giờ đồng hà.
Trang 5Cũng có người mẹ dán thuôc chông say cho con, thay vì dán nửa miêng, lại sai lâm dán nguyên cả miêng đê “chắc ăn” Vậy là phải dua con di câp cứu Thế nên, việc đọc kĩ và tuân thủ hướng dẫn trước khi dùng là rất quan
trọng
Riêng chuyện ăn uông khi lên tàu xe, có người bảo ăn uông no sẽ không say,
có người lại khăng định răng nhịn đói mới chông được say Thực ra, tùy cơ địa khác nhau Từng người cân đê ý, nêu lân trước ăn no (hoặc nhịn doi) ma
không say, thì cứ thế mà làm theo
-Thuốc kháng histamin ở thụ thể HI: promethazine (Phenergan),
diphenhydramine (Nautamine), dimenhydrinate (Dramamine) Day la các
thuốc chống dị ứng nhưng đồng thời chống nôn, thường được dùng để chống say tàu xe, mấy bay Trong nhóm này, diphenhydramine (Nautamine, Phataumine, ) là thuốc được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới do hiệu quả
và an toàn cho cả trẻ từ 2 tuôi trở lên
- Thuốc chống tiết cholin: chứa scopolamine (ví dụ Ariel, Kimite) có dang 1a miếng dán sau tai để chống say tàu xe Thuốc này làm giảm sự co thắt ở
đường tiêu hóa nên làm giảm buôn nôn và nôn Tuy nhiên, nhóm thuốc này
thường có nhiều tác dụng phụ, thường gặp nhất là khô miệng, xuất hiện trên
2/3 số người sử dụng và có thể dẫn đến ngưng dùng thuốc Các tác đụng phụ
khác là: nhìn mờ (đặc biệt người bị viễn thị), đãn đồng tử, giảm điều tiết thị
giác, rỗi loạn nhịp tim, táo bón, tiểu khó, bốc hỏa, sốt, kích động, bồn chồn,
ảo giác, mê sảng Thuốc này không dùng được cho trẻ em nhỏ hơn 8 tuổi