Trừ một vài ngoại lệ thì mọi tế bào sống trong cơ thể chưa hệ gen đồng nhất và bộ nhiễm sắc thể đầy đủ. Chỉ một phần nhỏ những gen này được bật, tuy nhiên nó biểu thị tính đặc trưng của mỗi loại tế bào. Sự biểu hiện gen là một quá trình chặt chẽ và phưc tạp cho phép tế bào trả lời những kích thích của môi trường và những nhu cầu thay đổi của chính mình.
Trang 1HOC VI N NÔNG NGHI P VI T NAM Ê Ê Ê
KHOA CÔNG NGH THƯC PHÂM Ê
ĐỀ TÀI: MICRO-ARRAYS
GVHD: Nguyễn Thị Lâm Đoàn
Trang 2MICROARRAYS (BẢN MẪU DÒ)
DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM: 08
6 Nguyễn Thị Thu Thảo K62CNTPC 621007
7 Nguyễn Thị Thu Thảo K63CNTPB 636275
8 Trần Thị Thanh Thảo K63CNTPA 636174
10 Đoàn Thị Thu Thủy K62CNTPA 620871
Trang 3GIƠI THI U LICH SƯ RA ĐƠI Ê
KHÁI NI M Ê
CẤU TẠO VÀ PHÂN LOẠI
NGUYÊN LY
QUÁ TRINH THƯC HI N Ê
ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN VONG
MICROARRAY (BẢN MẪU DÒ)
Trang 4GIƠI THI U LICH SƯ RA ĐƠI Ê
- Ra đời năm 1990, phát triển mạnh mẽ từ năm 1995 và bùng nổ trong thời gian gần đây.
- Ky thu t này là sư kêt hơp của các phát minh vê: DNA, FISH, blot, blot ngươc, đánh dâu huỳnh quang đa â màu, giá thể không thâm, tổng hơp mẫu dò insitu, robot
Trang 5GIƠI THI U LICH SƯ RA ĐƠI Ê
Quá trinh phát triển của ky thu t di truyên â
Trang 6KHÁI NI M Ê
- Microarrays là m t giá thể răn, ơ trên găn các mẫu dò (ô vi có thể găn tới hàng chục ngàn mẫu dò trên vài cm vuông nên gọi là micro), sau đó người ta lai các trinh tư đích đã đánh dâu với mảng này (giá thể + mẫu dò) và xác định tn hi u lai.ê
- Cho phep xác định đươc trinh tư nhiêu gen trong m t thí nghi m đơn giản, hi u quả.ô ê ê
Trang 7
Microarrays
Trang 8CẤU TẠO VÀ PHÂN LOẠI
CẤU TẠO ( DNA Microarray )
- DNA Microarray hay DNA chip, đươc chê tạo trên m t thủy tnh ho c silicone băng ky thu t tư đ ng cao, gôm ă ă â ô
vô số các probe (đoạn dò) đã biêt trước trinh tư
- Probe găn trên mảng cần đươc lưa chọn theo mục đích sử dụng, có thể là oligonucleotde ngăn,
oligonucleotde dài ho c cDNA.ă
Trang 9DNA Microarray
Trang 11NGUYÊN LY
- Dưa trên phep lai giưa DNA-DNA/DNA-RNA, giưa các mẫu DNA đã đươc đánh dâu găn trên bê m t ă
cứng qua các liên kêt hóa học
- Phương pháp này cho kêt quả định tnh (sư biểu hi n của gen) hay định lương mức đ biểu hi n và có ê ô ê
thể thưc hi n m t lần với hàng nghin gen.ê ô
Trang 12QUÁ TRINH THƯC HI N MICROARRAY Ê
Sơ đô thưc hi n ky thu t microarray ê â
Trang 13QUÁ TRINH THƯC HI N MICROARRAY Ê
Trang 14Cơ chât
• Găn ổn định với mẫu dò
• Tín hi u nên gây nhiễu thâp ê
• Tính chât hóa học bê m t đông nhât và chât ă
lương dư li u cao ê
=> M t sô chât đap ưng đươc điêu ki n này và ô ê
thường đươc sử dụng: thủy tinh, polypropylene,
silicon.
Mẫu dò
• Mẫu dò để găn trên mảng cần đươc lưa chọn theo mục đích sử dụng
• Oligonucleotde ngăn, oligonucleotde dài, cDNA
• Sau khi chọn mẫu dò, găn chúng lên bê m t ă mảng băng 2 cách:
- cDNA
- Tổng hơp in situ
Chê tạo mảng
Trang 15CHUÂN BI MẪU
TIẾN HÀNH LAI
XÁC ĐINH TIN HI U VÀ CHUÂN HÓA DƯ LI U Ê Ê
Tiên hành thí nghi m ê
Trang 16a) Chuẩn bị mâu
-) Hi u quả phân tch băng microarray phụ thu c đáng kể vào khâu chuân bị mẫu.ê ô
-) Mẫu để lai là DNA ho c RNA đươc đánh dâu nhăm phát hi n trưc têp sau khi lai.ă ê
-) Các phương pháp đánh dâu:
° Găn trưc têp chât đánh dâu vào đích băng phản ứng
của các nhóm hoạt đ ng hóa học, PCR với môi đánh dâu.ô
° Dùng enzyme biên đổi trưc têp trinh tư đích
- Các chât chi thị phát hi n có thể là chât phát huỳnh quang (Cy3/Cy5), chât phóng xạ (ê 32P, 33P, 35S) Trong đó Cy3/Cy5 đươc sử dụng r ng rãi nhât.ô
Tiên hành thí nghi m ê
Trang 17Sơ đồ đánh dấu màu do dùng Cy3/CY5
Trang 18b) Tiến hành lai
- Tiên hành lai trên mảng sau khi đánh dâu
- Phương pháp microarray dễ tên hành hơn các phương pháp blot do sử dụng chât mảng răn
- Trong quá trinh lai, cho dung dịch đã đánh dâu đi qua màng Ơ đó, mẫu dò băt c p bổ sung (nêu có) với đích.ă
- Các điêu ki n lai (như nông đ mẫu, lưc ion, nhi t đ ) phụ thu c lớn vào kích thước mẫu dò trên mảng và ê ô ê ô ôphải xác định cho từng thí nghi m.ê
- Hi u quả lai có thể tăng lên nêu dung dịch lai luôn ơ trạng thái đ ng so với bê m t mảng.ê ô ă
Tiên hành thí nghi m ê
Trang 19c ) Xac định và phân tch tn hi u lai ê
- Sau khi lai, tên hành rửa => loại bo đích không băt c p ho c băt c p không đ c hi u với dò.ă ă ă ă ê
- Xác định tn hi u lai do chât đánh dâu trên đích phát ra băng thiêt bị ảnh Cường đ tn hi u cho phep đánh ê ô êgiá tương đối hi u quả băt c p giưa đích và dò.ê ă
- Lương dư li u cần phân tch trong thí nghi m microarray rât lớn, tương ứng với nó là hàng chục ngàn tn hi u, ê ê êtrong đó có nhưng tn hi u nhiễu.ê
=> Sử dụng phân mêm chuyên dụng đê chuẩn hoa dư li u, đơn gian hoa qua trinh phân tch nhăm đưa ra kết ê
lu n nhanh và chinh xac â
Tiên hành thí nghi m ê
Trang 20Quản lý môi trường
Y khoa
Công ngh sinh học ê Công ngh sinh học ê
Nông nghi p ê Nông nghi p ê
Công ngh thưc phâm ê Công ngh thưc phâm ê
ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN VONG
Ưn g d
ung
Trang 21ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN VONG
- Quan lý môi trường
° xác định vi sinh v tâ
° đánh giá phân bố chức năng gen trong môi trường tư nhiên
° chân đoán b nhê
° khám phá gen
- Công ngh sinh hoc ê
° xác định xem gen có biểu hi n ơ trong m t mẫu mô nào đó không ê ô
° Xac định trinh tư gen ho c đ t biến ă ô
- Nông nghi p ê
° phát hi n b nh, theo doi sức khoe cá, tômê ê
- Công nghi p thưc phẩm ê
° phát hi n vi khuân gây đ c khi bảo quảnê ô
Trang 22° Tim kiêm loại thuốc trị b nh.ê
° Xác định sư hoạt đ ng của gen.ô
° Tim vi trùng gây hại
° Chuân đoán ung thư vú
ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN VONG
Triê n vọ
ng
Trang 23Tài li u tham khao ê
- Giao trinh Công ngh sinh hoc thưc phẩm ê
- https://text.123doc.org/document/3084098-ky-thuat-di-truyen-ky-thuat-microarray.htm