Chiến dịch Plei Me Cao Nguyên

Quân Mỹ đổ quân xuống Chư Pông vừa đúng lúc trung đoàn 66 vào đến chiến trường, mặc dù vừa vượt qua chặng đường dài, hành quân bộ, sức khỏe giảm sút nhưng trung đoàn đã bước vào trận đán

Từ ngày 14 đến 17 tháng 11 năm 1965

Là một trận đánh nằm trong chiến dịch tiến công Plây Me, đối tượng tác chiến là quân Mỹ thuộc lực lượng sư đoàn ky binh bay số 1, sư đoàn lục quân đầu tiên của Mỹ đổ bộ vào miền Nam Quân Mỹ đổ quân xuống Chư Pông vừa đúng lúc trung đoàn 66 vào đến chiến trường, mặc dù vừa vượt qua chặng đường dài, hành quân bộ, sức khỏe giảm sút nhưng trung đoàn đã bước vào trận đánh với phương châm: "Tìm Mỹ mà diệt” trải qua bốn ngày đêm chiến đấu dũng cảm ngoan cường, cùng với một tiểu đoàn của đơn vị bạn, trung đoàn 66 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm

vụ Tiêu diệt tiểu đoàn 2, dành thiệt hại nặng tiểu đoàn 1 thuộc lữ 3, sư đoàn ky binh bay số 1 Mỹ 34 năm đã trôi qua, nhưng thắng lợi và kinh nghiệm của trận đánh vẫn có giá trì đối với việc giáo dục huấn luyện bộ đội thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

I Tình hình chung

A Địa hình

Ia đrăng là thung lũng nằm trong khu vực tứ giác Plây Me - Bầu Cạn - Đức Cơ - Plây Thê, rộng chừng 12 km2, nằm ở tây nam thị xã Plây Cu 45km Khu vực này

độ cao trung bình từ 400 đến 500 mét

Phía nam Iađrăng có dãy núi Chư Pông cao đột xuất (732m) nằm vắt ngang giữa đường biên giới Việt Nam - Cam-pu-chia, phía tây đường số 21 có điểm Chư

Ré (725m)

Rừng ở khu vực này có hai dạng: dạng rừng rậm vừa, kín đáo, loại thứ 2 là rừng thộp tha, trống tri chạy dài hai_ bên bờ sông Iađrăng, có những bãi cỏ cao ngập đầu ngời, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ đội ta tiếp cận, bám sát địch mà đánh

Pleime camp

Sân bay dã chiến Đức Cơ

Sông ngòi: Trong khu vực tác chiến ở phía bắc có sông Iađrăng chảy từ đông sang tây, sông rộng có chỗ tới 100m, khi ta tác chiến đã vào mùa khô nên nhiều chỗ lội qua dễ dàng Không gây trở ngại nhiều cho việc cơ động

Playme camp

Đức Lập camp

Tóm lại: Khu vực tác chiến chạy ngay dới phân núi Chư Pông, có nhiều suối nhỏ và rừng cây rậm rạp, nơi này xa các căn cứ hậu phương của địch nên chúng khó triển khai các trận địa pháo để chi viện cho lực lượng bộ binh tiến công

Nhằm đối phó với cuộc khủng hoảng ở cao nguyên miền Trung, sư đoàn ky binh số 1

Mỹ sau khi đổ bộ vào Quy Nhơn đã được chuyển lên An Khê, đồng thời địch cũng vận chuyển lên Plây Cu hàng ngàn tấn vật chất ky thuật, tại Plây Ku có sân bay quân sự (sân bay Aréa) để trực tiếp chi viện cho các cuộc hành quân vào sâu trong hậu cứ của ta Bằng chiến thuật "trực thăng vận" ngày 14 tháng 11 tiểu đoàn 1 lữ đoàn 3 ky binh không vận Mỹ nhay xuống khu vực phía bắc Chư Pông 3km? đồng thời chúng đổ xuống tây nam Quynh Kia và đông nam Iađrăng hai trận địa pháo và tiểu đoàn 2 Tiểu đoàn 3 làm lực lượng dự bị

Ngày 12 tháng 11 sau khi nhận nhiệm vụ, trung đoàn quyết tâm cho tiểu đoàn 8 đánh địch vào chiều 13 hoặc sáng ngày 14 tháng 11 Đêm 12 làm xong công tác chuẩn bị, sáng 13 tiểu đoàn 8 và 9 bắt đầu hành quân lên khu vực đông bắc Chư Pông, đồng thời trinh sát ở khu vực (08-96) 11 giờ ngày 13 trinh sát báo cáo địch đã rút khỏi khu vực (08-96) trung đoàn quyết định cho tiểu đoàn 8 tạm dừng ở đông bắc Chư Pông để báo cáo lên cấp trên

Ngày 13 tháng 11 trung đoàn 33 vẫn ở đông bắc Chư Pông nên hai trung đoàn ở chen vào nhau

Ngày 14 trung đoàn đang điều chỉnh lại vị trí trú quân và nhận nhiệm vụ mới, tiểu đoàn 8 đang hành quân bên Ba Bỉ, tiểu đoàn 9 tiếp tục chuyển gạo lên khu vực (02-96) tiểu đoàn 7 và trung đoàn bộ có bộ phận đang đi lấy gạo và đang đứng chân ở phía bắc Làng Tung 1 và Tung 2

Sáng 14 tháng 11 , pháo binh địch ở phía Ia me Plây Nso (04-08) bắn

về đông bắc dãy Chư Pông, máy bay trinh sát L19 và trực thăng bay thấp bắn phá 10 giờ, địch đổ tiểu đoàn 1 (thiếu) thuộc trung đoàn 7 lữ

3 sư đoàn không vận xuống khu vực (02 90 9) đông bắc Chư Pông Một

bộ phận đổ xuống gần tiểu đoàn bộ tiểu đoàn 9 tổ chức một mũi đánh vào đại đội 11 (tiểu đoàn 9) ở phía bắc

Từ khi chúng đổ quân và tiến vào, tiểu đoàn 9 không hề biết, mãi tới khì chúng vào gần, bắn chết đồng chí trinh sát cảnh giới phía trước của tiểu đoàn, lúc đó ta mới biết bị địch tập kích

Thả dù tiếp tế

Tình hình tiểu đoàn 9: tiểu đoàn trưởng đang đi gặp trung đoàn trưởng

để nhận nhiệm vụ Tham mưu trưởng tiểu đoàn cung đang đi chuẩn bị chiến trường ở Ban Mê Thuộ1, chính trị viên phó cũng đang ở sở chỉ huy trung đoàn, chính trị viên trưởng đang ở chỗ đại đội 12 Chi huy cao nhất lúc bấy giờ có đồng chí trợ lý tác huấn tiểu đoàn

Vì chưa ổn định nên tiểu đoàn bộ bố trí đội hình thành hàng dọc theo

bờ suối ở đông bắc Chư Pông, khi địch vào ta bị lúng túng Nhưng với tinh thần tích cực chiến đấu, linh hoạt, đồng chí trợ lý tác huấn đã ra lệnh cho cán bộ phận gồm y tá, anh nuôi, liên lạc v.v chiếm lĩnh công sự kiên quyết chặn đánh quân địch Ngay sau khi nổ súng được vài phút, đại đội 13 ở phía nam nghe súng nổ đã kịp thời vận động xuống phối hợp, đại đội 1 cũng huy động toàn bộ lực lượng xuất kích đánh vào quân địch từ hướng tây bắc xuống Đến khoảng 11 giờ, tiểu đoàn trương chạy về đến chỗ đại đội 11 nắm được đại đội 11 và một bộ phận của đại đội 12, một khẩu súng cối 82mm tiếp tục tổ chức đánh vào quân địch, trước sức tiến công mạnh của các cánh quân của ta, cả hai mũi xung phong cuả địch đều bị bẽ gãy chúng phải lui về cụm lại cách tiểu đoàn 9 hơn 1km về phla đông để chống lại ta 17 gìờ địch dùng phi pháo đánh liên tục vào đội hình ta, các đại đội tự động rút khỏi vị trí (đại đội 11, 12, 15 rút về phla tây bắc suối Khôn Chưa, đại đội 13 rút về hướng tiểu đoàn 7) tiểu đoàn trưởng không nắm được quân Kết qu tiểu đoàn 9 đa đánh bại cuộc tập kích cua địch diệt khong

150 tên, bắn rơi một máy bay chiến đấu

Đại đội 13 trên đường rút về hướng tiểu đoàn 7 gặp đồng chí chính ủy đang trên đường đi đến sở chỉ huy để gặp đồng chí trung đoàn trưởng Đồng chí chinh ủy biết được tình hình chiến đấu cua tiểu đoàn 9 và địch đã cụm lại, thấy đây là thời cơ tốt cho nên đã lệnh cho đại đội 13 dùng một trung đội ở lại bám địch còn đồng chí quay về báo cáo với cấp trên và điều tiểu đoàn 7 ra tập kích quân địch

2 Trận tập kích lần thứ nhất của tiểu đoàn 7 đêm 14 rạng ngày 15 tháng 11

Tiểu đoàn 7 đã nhích đội hình vào phía bắc Làng Tung 2 (thiếu đại đội 3

đi lấy gạo chưa về kịp)

Tình hình địch: Sau khi bị tiểu đoàn 9 đánh thiệt hại nặng, chún

g cụm lại thành hình vòng, ban đêm dùng máy

y thả dèn dù, dùng pháo binh bắn chặn xung quanh đề phòng tập kích

21 giờ 30 phút tiểu đoàn 7 nhận lệnh tổ chức tập kích ngay vào quân địch ở khu vực phía đông tiểu đoàn 9 Lực lượng sử dụng gồm lại đội 1

và 2 có hai khẩu súng cối 82mm cua đại đội 15 22 giờ 50 phút, chuẩn

bị xong bắt đầu xuất phát, các đại đội vừa đi vừa phổ biến nhiệm vụ,

động viên và tổ chức bộ đội (các đạ i đ

vẫn có một số anh em đi lấy gạo chưa về và một số đồng chí bị ố

m) Lệnh của trung đoàn là đúng 2 giờ ngày 15 phải nổ súng nhưng vì

chiến sĩ dẫn đường bị lạc, pháo bắn chặn và cây cối đổ ngổn ngang

nên mãi 5 giờ mới phát hiện được địch Tiểu đoàn triển khai các

h địch khoảng 150m, dùng hai khẩu cối 82mm bắn 14 qua sau đó lệnh cho đại đội 1 và 2 xung phong Trung đội 2 đại đội 2 được tăng cường m

ạnh nên ngay lúc đầu đã nhanh chóng thọc thẳng vào vị tri chỉ huy của địch, diệt bọn điện đài thông tin làm cho chúng chạy tan tác, chỉ sau

khoang 1 0 phút chiến đấu đại đội 1 và 2 đã cơbn chiếm được trận

địa cua địch, sau 25 phút lùng sục thu dọn chiến trường đến 5 giờ 4(5 phút,

ta rời khom trận địa Trước khi rút, tiểu đoàn lệnh đại đội 1 để lạ

i một trung đội và hai khẩu súng cối để phục kích nếu trực thăng địch xuống lấy xác thì đánh Trên đường rút, bị máy bay và pháo binh đánh ch

ặn các

i đội của tiểu đoàn 7 dùng súng bắn rơi tại chỗ 4 chiếc trực thăng

Suốt ngày 15 địch cho nhiều lần máy bay hạ cánh xuống lấy xác như

ng đều bị cối ta bắn chúng không dám đỗ xuống 17 giờ 30 phút ngày 15 tháng 11, địch đổ hai đại đội xuống để chiếm lại trận địa và thu dọn x

ác chết, ta dùng cối bắn cháy hai chi

3 Trận tập kích lần thứ 2 của tiểu đoàn 7 đêm 15 rạng ngày 16 tháng

11

Hành quân

Tiểu đoàn 7 còn đại đội 3 và hai khẩu súng cối 82mm chưa tham gia chiến đấu Căn cứ vào tình hình địch cụm lại, cấp trên quyết định dùng lực lượng này và tăng cường thêm trung đội 1 của đại đội 1 (đánh bám địch) và hai khẩu súng cối 82mm tổ chức trận tập kích ngay trong đêm

15

2 giờ 15 phút, đại đội 3 gặp trung đội 1 của đại đội 1 đang bám địch, sau khi nghe đồng chí đội trưởng báo cáo lại tình hình Đại đội trưởng triển khai ngay đội hình chiến đấu, sau đó đồng chí lên quan sát nhưng không thấy địch nên không cho đại đội nổ súng (địch đã lui vào trong, không ở vị trí ban ngày) bộ đội tiếp tục tiến, sau 10 phút thì phát hiện địch Tiểu đoàn nhận được điện của đại đội 3 xin phép nổ súng, tiểu đoàn trưởng cho phép bắn 21 quả đạn cối và lệnh cho đại đội 3 xung phong đánh ngay vào cụm 1, trung đội 1 (đại đội 1) đánh vào cụm 2 Sau 10 phút trung đội 1 đã đánh vào trận địa súng cối, phá được ba khẩu và đánh vào một phần của cụm 2, có tác dụng chi viện bên sườn cho đại đội 3 đánh vào cụm 1 Đại đội 3 trong khi tiến, trung đội 3 bị lạc, nhưng khi nổ súng trung đội này đã vận động vòng trở lại hiệp đồng với dại đội tiêu diệt cụm 1 của địch (có sở chỉ huy tiểu đoàn địch) sau khi chiếm cụm 1 đại đội tiếp tục vận động sang chiếm cụm 2 và 3, nhưng bị hỏa lực chặn lại Căn cứ vào tình hình tiểu đoàn cho phép đại

đội 3 rút lui

Đêm 16 tháng 11, trung đoàn định tiếp tục tập kích vào quân địch nhưng nghiên cứu lại thấy lực lượng còn ít, đạn dược chưa được bổ sung nên quyết định thôi không đánh mà cho lực lượng vào làm công tác thương binh tử sĩ Bộ phận này vào bị lộ, địch bắn loạn xạ, các cụm địch bắn nhầm vào nhau làm chúng bị thương vong thêm một số

Kết quả hai trận tập kích của tiểu đoàn 7 đã diệt được 250 tên, bắn rơi

6 máy bay trực thăng

4 Trận tao ngộ chiến ngày 17 tháng 11 của tiểu đoàn 8 trung đoàn 66

và tiểu đoàn 1 trung đoàn 33

Tình hình địch: Do bị ta đánh liên tục từ khi chúng mới đặt chân xuống đất đã bị thiệt hại nặng nề, để tránh khu vực ta đang uy hiếp và rút lui

an toàn, địch trong khu vực còn lại khoảng 400 tên đã rời chỗ cũ sang bãi trống ở ngã ba Làng Tung và Làng Sinh Trên đường đi khi qua suối, chúng bắt được hai chiến sĩ của đại dội 1, tiểu đoàn 1 trung đoàn 33 đi săn máy bay, ba chiến sĩ cùng tổ nhanh chóng chạy về báo cáo với tiểu đoàn

Tình hình ta: Từ ngày 14 đến 16 tháng 11, tiểu đoàn 9 (trừ đại đội 13) ở tây bắc suối Kun Dra làm công tác thương binh tử sĩ Tiểu đoàn 8 vẫn ở

Ba Bi Trung đoàn có ý định tập trung toàn bộ lực lượng để tiêu diệt quân địch còn lại cho nên đã phái hai tổ truyền đạt đến hai tiểu đoàn

đa mệnh lệnh chiến đấu: Tiểu đoàn 9 nhanh chóng cho bộ đội về Làng Tung đi theo đường làng Sinh, trạm 5 Tiểu đoàn 8 nhanh chóng cơ động xuống nhận nhiệm vụ mới (trên đường đi san sàng chiến đấu vì

có thể gặp địch) Tiểu đoàn 8 nhận được lệnh, chiều ngày 16 đã cho bộ đội hành quân ngay về vị trí sở chi huy trung đoàn Quyết tâm của tiểu

đoàn là tìm địch mà đánh, địch lớn nhỏ cũng đánh, không đánh được toàn bộ thì đánh từng bộ phận

Sự căng thẳng trên gương mặt người lính

Lực lượng tiểu đoàn 8 có ba đại đội bộ binh và một đại đội trợ chiến (đại đội 10) ngoài ra còn được tăng cường một đại đội 12,7 mm (6 khẩu, đạn đầy đủ) Đội hình hành quân theo đội hình sẵn sàng chiến đấu cao, đặc biệt khi đi đến ngã ba đường Làng Tung và làng Sinh

1 Địch

Từ ngày 14 đến 17, lữ đoàn 3 bị diệt 300 tên, bị thương 246 (tổng cộng thương vong: 546 tên)

2 Ta

Trung đoàn 66 hy sinh 157, bị thương 239 (tổng cộng thương vong 396)

Lính mỹ trong chiến dịch play-me