Chap 4 shellandc programs HỆ ĐIỀU HÀNH LINUX

Giới thiệu• Gọi thực hiện lệnh trong Shell • Biến trong Shell • Câu lệnh alias • Tùy biến môi trường • Điều khiển công việc • Viết chương trình Shell... Biến trong shell• Sử dụng trong l

LẬP TRÌNH TRÊN LINUX

Giới thiệu

• Gọi thực hiện lệnh trong Shell

• Biến trong Shell

• Câu lệnh alias

• Tùy biến môi trường

• Điều khiển công việc

• Viết chương trình Shell

Gọi thực hiện shell

bash [options] [arguments]

• Các tập tin liên quan

– /etc/profile – system initialization file

– ~/.bash_profile(.bashrc) – Khởi tạo biến cá nhân – ~/.bash_history – Lưu lại các lệnh đã gõ

Biến trong shell

• Sử dụng trong lập trình shell và điều khiển môi

trường

• Gán giá trị cho biến: variable_name=value

• Truy cập vào giá trị của biến: $variable_name

$ foo="hello there"

$ echo $foo

hello there

Các biến môi trường

• HOME – Thư mục nhà

• PATH – Đường dẫn tới các tập tin thực thi

• USER – Tên người dùng đăng nhập

• (command:env)

Các hàm toán học

• Các phép toán: +, -, *, /, %

• Sử dụng Let khi thực hiện các hàm toán học

let "sum = 4 + 3"

let "area = $len * $width"

let "percent = $num / 100"

let "remain = $n % $d"

Shell Script

• Là tập tin văn bản chứa các cấu trúc điều

khiển và các lệnh của Shell

• Thông dịch từng hàng trong Shell

• Cấp quyền chạy(execute)

• Có thể gọi từ shell script khác

• Tham số được truyền từ dòng lệnh

Hello, world

./myscript.sh

$ cat > myscript.sh

"Hello" program

$ cat > hello.sh

#!/bin/bash

# This is a comment: simple hello shell script

echo "Enter your name:"

Các biến

• Các biến môi trường

• Các biến xây dựng sẵn(Built-in variables)

• Các biến người dùng(User variables)

• Biến có thể lưu trữ số hay các ký tự

• Chuỗi kỹ tự phải đặt trong dấu nháy kép hay nháy đơn

Vị trí các tham số

• Các tham số được tham chiếu theo vị trí của nó

• Các biến có sẵn trong 1 chương trình shell

– $# - Số lượng tham số truyền vào

– $0 - Tên của shell script

– $* - Trả về tất cả tham số truyền vào

– $n - Tham chiếu đến tham số thứ n(1-9)

• $./myscript source dest

– $0 = /myscript

– $1 = source

– $2 = dest

Các biến đặc biệt

• $$ - ID của tiến trình hiện tại

• $? - Trạng thái kết thúc của tiến trình cuối

cùng

Biểu thức so sánh

[ expression ]

• So sánh chuỗi ký tự: =, !=, -n, -z

• So sánh số: -eq, -lt, -gt, -ne, -le, -ge

• Phép toán trên tập tin: -d, -f, -e, -w, -r, -x

• Phép toán logic: !, -o, -a

[ s1 = s2 ] [ $num -lt 100 ] [ -d mydir ] [ ! -f myfile ]

Câu lệnh điều kiện

Câu lệnh điều kiện (cont)

let "num= $num + 2"

done

Một số câu lệnh khác

• BREAK - exit a loop

• CONTINUE - skip to end of current while or for loop

• EXIT - end the shell script

• RETURN - return from funtion or shell script

if [ $# -lt 2 ]; then

echo "Usage: ‘basename $0‘ source dest"

exit 1

fi

• Function format

function func_name { statements

Gỡ lỗi (Debugging)

lệnh

$ bash -x command

Lập Trình C trong Linux

Trình biên dịch: GCC

Giới thiệu

• Ngôn ngữ lập trình C là lựa chọn tốt cho những người mới học lập trình

• Đơn giản, mạnh và được sử dụng rộng

• Linux là môi trường thích hợp để viết các chương trình không cần mất chi phí mua các phầm mềm hỗ trợ lập trình đắt tiền

Biên dịch với gcc

• Trình biên dịch(compiler): chuyển từ “human-readable

source code” sang ”machine-readable object code”

• Cách sử dựng

– [CODE]% gcc [ tùy chọn | tên file ]

• Giả sử bạn có 1 file myfile.c khi bạn đánh :

% gcc myfile.c

• Trong thư mục của bạn sẽ có thêm file a.out đó là file

output mặc định của gcc Lúc này bạn đã có thể run chương trình bằng :

Biên dịch với gcc (tt)

• Nếu tiếp tục biên dịch file khác theo cách như trên thì file a.out của bạn sẽ bị ghi đè bằng file mới.

• Để khắc phục bạn có thể sử dụng tùy chọn -o để đặt tên file out put

$ gcc -o myout myfile.c

• $./myout

Dịch chương trình nhiều tập tin

• Cho phép quản lý các chương trình lớn

• Dịch lại chương trình lớn thì lâu hơn rất nhiều so với khi dịch các chương trình nhỏ

Biên dịch với nhiều tệp

Compile green.o: $gcc -c green.c

Compile blue.o: $gcc -c blue.c

Link the parts together: $gcc green.o blue.o

Biểu đồ phụ thuộc(Dependency

graphs)

Cách hoạt động makefile

Makefile:

project 1: data.o main.o io.o

gcc data.o main.o io.o –o project1 data.o : data.c data.h

gcc –c data.c main.o : data.h io.h main.c

gcc –c main.c Io.o : io.h io.c

gcc –c io.c

Sử dụng makefile với make

Tạo Makefile để chạy bằng lệnh make

demo: add.o main.o

gcc add.o main.o –o demoadd.o: add.c head.h

gcc –c add.c main.o: head.h main.c

gcc –c main.c

$ make

Chỉnh sửa văn bản với trình soạn thảo vim

Vi/Vim là gì

• VI là trình soạn thảo rất mạnh, cho phép bạn tạo và chỉnh sửa tập tin Vi chỉ làm việc với các tập tin văn bản

• Trình soạn thảo VI được tạo ra bởi Bill Joy

• Trình soạn thảo VIM(vi improved), là phiên bản cải tiến

của vi, bao gồm tất cả chức năng của vi và một số chức

năng mở rộng như: multiple windows, highlighting text, và command history

Khởi động vim

• vi có thể khởi động theo 3 cách:

– vim tạo một tập tin rỗng

– vim filename … chỉnh sửa một tập tin có sẵn

– vim +n filename mở trình soạn thảo và đưa con trỏ tới

vị trí dòng thứ n của tập tin

– vim +/pattern filename mở trình soạn thảo và đưa con trỏ tới vị trí của pattern xuất hiện đầu tiên trong tập tin

• Khi làm việc với nhiểu tập tin thì phải lưu lại tập tin đang

mở mới có thể mở tiếp tập tin khác

Các chế độ làm việc của vi

• Trình soạn thảo vi hoạt động ở 2 chế độ chính

– Chế độ chèn văn bản(Insert Mode): dùng để chèn

đoạn văn bản vào

– Chế độ lệnh(command mode): Dùng để nhập các lệnh

vào

• vi khởi động ở chế độ lệnh

• Gõ <ESC> để chuyển từ insert mode -> command mode

• Hầu hết các lệnh phân biệt chữ thường và chữ hoa

Chèn văn bản

• i Chèn đoạn văn bản trước vị trí con trỏ

• a Thêm đoạn văn bản sau vị trí con trỏ

• I Chèn văn bản vào vị trí đầu dòng

• A Thêm đoạn văn bản vào cuối dòng

• o Chèn hàng mới ngay sau hàng hiện tại

• O Chèn hàng mới trước hàng hiện tại

Thoát khỏi vi

• ZZ Lưu tập tin lại và thoát

• :x Lưu tập tin lại và thoát

• :w lưu tập tin lại

• :q! thoát khỏi vi và không lưu lại

• :wq Lưu tập tin lại và thoát

• !: chỉ thao tác bắt buộc

Di chuyển con trỏ - màn hình

• ^F forward one screen

• ^B backward one screen

• ^D down half screen

• ^U up half screen

(not case sensitive)

Di chuyển con trỏ - đoạn văn bản và hàng

• G go to last line of file

• [n] G go to last line or line [n]

• gg go to first line of file

• $ end of current line

• ^ beginning of text on current line

• [n] w forward [n] word(s)

• [n] b backward [n] word(s)

• e end of word

• D xóa từ vị trí con trỏ tới cuối hàng

• dd xóa hàng hiện tại

• [n] dd xóa [n] hàng

Xóa văn bản luôn được lưu trữ lại

Chỉnh sửa văn bản

• r,s thay thế 1 ký tự tại vị trí con trỏ

• R thay thế một chuỗi ký tự từ vị trí con trỏ

• S thay thế toàn bộ hàng

Thay đổi văn bản

• cw thay đổi một từ

• cc thay đổi toàn bộ hàng

• C thay đổi tự vị trí con trỏ tới cuối hàng

• ~ thay đổi chữ in của ký tự

Sao chép văn bản

• [n] yl sao chép [n] ký tự vào vùng đệm

• [n] yw sao chép [n] từ vào vùng đệm

• [n] yy sao chép [n] hàng vào vùng đệm

Tìm kiếm và thay thế (Line Mode)

• Gõ vào s để yêu cầu vi thực hiện tìm kiếm và thay thế

Định dạng chung của lệnh sẽ như sau: range

s/WordToReplace/Replacement/g

• range có thể nhận các giá trị sau:

1,$ - toàn bộ tài liệu

10, $ - từ hàng 10 tới cuối tài liệu

1,20 - từ hàng 1 tới hàng 20

• g chỉ ra là quá trình thay thế đuợc thực hiện trên toàn bộ

tài liệu, nếu không có g thì chỉ thay thế giá trị xuất hiện

đầu tiên

Tìm kiếm

• /[pattern] search pattern forward

• ?[pattern] search pattern backward

The End.