Tin học đại cương - Phần 1

Bài 1 : THÔNG TIN VÀ Ý NGHĨA THÔNG TIN TRONG XÃ HỘI THUẬT NGỮ CƠ BẢN : • THÔNG TIN INFORMATIONS • TIN HỌC INFORMATICS • KHOA HỌC VỀ MÁY TÍNH COMPUTER SCIENCE • KHOA HỌC VỀ THÔNG TIN INF

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ CÔNG NGHỆ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA ĐIỆN ĐIỆN TỬ - TIN HỌC

Bài giảng : TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG

Biên soạn: Lý Thiên Bình

Hỗ trợ: Lê Viết Tuấn TP HỒ CHÍ MINH

Bài 1 : THÔNG TIN VÀ Ý NGHĨA

THÔNG TIN TRONG XÃ HỘI

THUẬT NGỮ CƠ BẢN :

• THÔNG TIN (INFORMATIONS)

• TIN HỌC (INFORMATICS)

• KHOA HỌC VỀ MÁY TÍNH (COMPUTER SCIENCE)

• KHOA HỌC VỀ THÔNG TIN (INFORMATION SCIENCE)

• CÔNG NGHỆ THÔNG TIN (INFORMATION TECHNOLOGY)

KHÁI NIỆM VỀ THÔNG TIN

THÔNG TIN

- LÀ SỰ MÔ TẢ NHỮNG GÌ ĐEM LẠI HIỂU BIẾT, NHẬN

THỨC CHO CON NGƯỜI (khái niệm trừu tượng)

GĐ kinh doanh

DỮ LIỆU (DATA)

 VẬT LÝ (Physical

signal): tín hiệu điện, tín

hiệu sóng điện, tín hiệu

PHÂN LOẠI

THÔNG TIN- DỮ LIỆU

 VĂN BẢN, CHỮ VIẾT (Text, charater) :Văn bản,

ĐỊNH LƯỢNG THÔNG TIN

THÔNG TIN (Độ bất định của hành vi, trạng thái)

 ĐỊNH LƯỢNG TIN TỨC (Shannon, 1948)

* H

Lượng tin (Entropi)

) (

1 )

1 ( log

Đồng xu đang quay

ĐƠN VỊ ĐO DỮ LIỆU MÁY TÍNH

 BIT (Binary digIT): đơn vị cơ bản của thông

tin theo hệ thống số nhị phân.

 BYTE (8 bit): đơn vị dữ liệu cơ sở của máy

Ý NGHĨA THÔNG TIN

GĐ kinh doanh

Không bán được hàng

Số liệu sai hoặc

không đủ

Ý NGHĨA THÔNG TIN

Ở các nước phát triển, phần lớn nhân lực làm việc không phải trong lĩnh vực sản xuất, mà tập trung trong các công việc xử

lý thông tin

“Chúng ta đang chuyển từ nền kinh tế công nghiệp nặng sang nền kinh tế mới, định hướng chủ yếu là thông tin, công nghệ kỹ thuật mới, công cụ viễn thông và dịch vụ …”

G Hart - 1983

“ Nền kinh tế của chúng ta không xây dựng trên tài nguyên tự nhiên, mà phải xây dựng trên trí tuệ và khoa học ứng dụng tri thức !”

F.Handler - Chủ tịch viện hàn lâm khoa học Mỹ - 1971

Thông tin trong thế giới hiện đại ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển của các quốc gia.

KHÁI NIỆM TIN HỌC

Định nghĩa : Tin học là nghành khoa học

nghiên cứu các phương pháp, công nghệ

và các kỹ thuật xử lý thông tin một cách tự

động

Tạo

ra

Lưu trữ Xử lý

Truyền đi

Lọc nhiễu

Tìm kiếm

Sao chép

Bảo vệ

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

(INFORMATION TECHNOLOGY)

Công nghệ thông tin là tập hợp các phương

pháp khoa học, các phương tiện và công

cụ kỹ thuật hiện đại – chủ yếu là máy tính

và viễn thông – nhằm tổ chức khai thác và

sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên

thông tin rất phong phú và tiềm năng trong

mọi lĩnh vực hoạt động của con người và

xã hội

(Theo nghị quyết 4/CP – 1993)

XỬ LÝ THÔNG TIN BẰNG MÁY TÍNH

 MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ (Computer) – THIẾT BỊ ĐỂ

TỰ ĐỘNG HÓA VIỆC XỬ LÝ THÔNG TIN

 Xử lý thông tin bằng máy tính khác với các phương

pháp khác ở chỗ máy tính tự động thực hiện các

công việc tính toán không cần sự trợ giúp của con

người nhờ những chương trình được cài sẵn trong

máy

Kịp thời

Đầy đủ hơn

Chính xác hơn

Tiết kiệm thời gian

Tốn ít công sức Máy tính giúp việc

xử lý thông tin

CHU TRÌNH XỬ LÝ THÔNG TIN

RA DỮ LIỆU OUTPUT DATA LƯU TRỮ (STORAGE)

Thế hệ III Computer CN: Chip Moduls, giảm số linh kiện Nhỏ, rẻ, Bền hơn 50.000$

1965~

Thế hệ IV (INTEL) Computer CN: Vi xử

lý (<100$) Giá giảm, Phổ biến

Máy tính hiện nay Xuất hiện Internet nên số người dùng nhiều hơn, ứng dụng đa lĩnh vực.

CN : 0.18-0.13 μm

XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI Tích lũy, trao đổi

thông tin

PHÂN LOẠI MÁY TÍNH

MÔ HÌNH HÓA MÁY TÍNH

CÁC LOẠI MÁY TÍNH THÔNG DỤNG

Máy tính cá nhân dùng hệ điều hành WINDOWS

Apple Macintosh dùng hệ điều hành Macintosh (Mac OS)

Máy tính xách tay (notebook computer): Nhỏ, di động, thường gọi

là laptop, Thông thường đắt hơn máy tính để bàn (desktop computer)

Máy tính nhỏ nằm trong lòng bàn tay

(Cũng thường gọi là palmtop hoặc pocket computer)

Bài 3 THÀNH PHẦN CƠ BẢN CỦA MÁY TÍNH

NGUYÊN TẮC PHÂN LOẠI CƠ BẢN

( J F Neiman 1945) cho bất kỳ loại máy tính : 4 phần

THIẾT BỊ

NHẬP VÀ XUẤT

THIẾT BỊ LƯU TRỮ

THIẾT BỊ

XỬ LÝ

Dòng dữ liệu trao đổi

THIẾT BỊ ĐIỀU KHIỂN

Dòng lệnh điều

khiển

THIẾT BỊ NHẬP DỮ LIỆU

 Bàn phím, chuột

 Track ball

 Máy quét (scanner)

 Touch pad, Light pen

 Joy stick

 Microphone

 Webcam – máy ảnh số

Thoát Phím hàm P Điều khiển

Mở rộng

CHUỘT (MOUSE) POINT/MOVE

Điều khiển con trỏ đến vị trí cần thiết

Nhấn nhanh nút

trái 2 lần liên tiếp

Nhấn và giữ nút trái trong

khi di chuyển đến vị trí khác

CLICK DOUBLE CLICK

DRAG

Nhấn nhanh nút trái 1 lần

RIGHT CLICK

Nhấn nhanh nút phải 1 lần Dịch chuyển

MÁY IN XÁCH TAY, MÁY IN KHỔ LỚN

THIẾT BỊ NHẬP-XUẤT

 Modem

 Màn hình cảm ứng

THIẾT BỊ XUẤT DỮ LIỆU

 Màn hình: ống tia âm cực, tinh thể lỏng

 Máy chiếu - projector

 Máy in: laser, phun mực (đen trắng / màu),

in kim

 Plotter: in hình vẽ cỡ lớn

 Loa và vỉ âm thanh

CÁC THIẾT BỊ LƯU TRỮ THÔNG TIN

MẠCH ĐIỆN TỬ

(Bộ nhớ trong)

KHO LƯU TRỮ (Bộ nhớ ngoài)

Đĩa từ

Băng từ

Đĩa quang Thẻ nhớ

Đĩa thường (CD, DVD)

Đĩa có thể đọc-ghi (CD-RW)

Đĩa mềm (FDD)

Đĩa cứng (HDD)

ROM (Read Only Memory)

ROM là bộ nhớ chỉ có thể đọc ROM chứa những

thông tin cần thiết cho máy tính và không thể thay

đổi

ROM-BIOS là chương trình vào/ ra cơ sở chứa trong

ROM, nhờ nó mà máy tính tự biết làm các thao tác

cơ bản sau khi bật máy lên

BIOS

(BASIC INPUT/OUTPUT SYSTEM)

máy

CT trong Boot Sector

CT trong Master Boot

các CT cịn lại của HĐH

RAM (Random Access Memory)

RAM - DÙNG ĐỂ LƯU TRỮ DỮ LIỆU CỦA CÁC

CHƯƠNG TRÌNH ĐANG CHẠY TRÊN MÁY

VÀ NHỮNG GÌ LIÊN QUAN ĐẾN DỮ LIỆU

ĐẤY.

(Dữ liệu có thể ĐỌC và GHI

trên RAM một cách dễ dàng

Khi mất điện hoặc tắt máy thì

dữ liệu trong đó cũng mất luôn)

Soạn văn bản

Thông báo số 15 Bão số 5 đang ….

RAM

ĐĨA (Kho chứa)

FILES

ĐĨA MỀM, ĐĨA CỨNG, CD

Đĩa mềm 1.44 MB

Đĩa CD 650MB Đĩa cứng 40 GB

~ 29nghìn đĩa mềm

Bài 5 LƯU TRỮ THÔNG TIN TRÊN ĐĨA

THƯ VIỆN

… TAP_CHI TRUYEN

GIAO_KHOA

… HOA LY

TOAN

… 12 11 10

Chuẩn phân loại

LỚP 10

LƯU VÀO LẤY RA

ĐỊA CHỈ SÁCH : GIAO_KHOA / TOAN / LOP 10

NGUYÊN TẮC ĐỊA CHỈ THÀNH PHỐ

ĐƯỜNG NGUYỄN CHÍ THANH

SỐ 282

TP HỒ CHÍ MINH QUẬN 10

ĐỊA CHỈ :

TP HỒ CHÍ MINH / QUẬN 10 / NGUYỄN CHÍ THANH / 282

VD 2 : ĐỊA CHỈ TRƯỜNG CĐKTCN TP HCM

HIỂN THỊ THEO CẤU TRÚC CÂY

HOA LY TOAN

… TAP_CHI TRUYEN

12 11

Ngăn chứa lớn

Ngăn chứa TB

Ngăn chứa nhỏ

Sách

CẤU TRÚC CÂY THƯ VIỆN

ĐĨA VẬT LÝ, ĐĨA LOGIC

HIỂN THỊ ĐĨA LOGIC

Hiển thị đĩa Logic trong

hệ điều hành MS DOS Hiển thị đĩa Logic trong hệ điều hành MS WINDOWS

THƯ MỤC (DIRECTORY hay FOLDER)

Thư mục là hình thức phân vùng trên đĩa để việc lưu trữ các

tập tin mang tính khoa học, có hệ thống

HOA LY TOAN

… TAP_CHI TRUYEN GIAO_KHOA …

12 11

PHÂN LOẠI THƯ MỤC (FOLDER)

Hiển thị trong HĐH MS DOS

Hiển thị trong HĐH WINDOWS

Các thư mục con của thư mục mẹ thdc

Thư mục gốc (Root directory)

Thư mục hiện tại

Tên thư mục Biểu tượng thư mục

(Icon)

Các thư mục liên quan

với nhau được chứa trong

một thư mục !

(tùy theo cách phân loại)

THƯ VIỆN – ĐĨA CỨNG MÁY TÍNH

HOA LY TOAN

… TAP_CHI TRUYEN GIAO_KHOA …

12 11

10 

D:

Lưu trữ sách, tài liệu

(Dữ liệu trên giấy)

Lưu trữ tập tin

(Files) - (Dữ liệu

số của máy tính)

Ngăn chứa Thư mục

Cây ngăn chứa

TÊN THƯ MỤC

Hiển thị trong HĐH MS

Không quá 8 ký tự (DOS)

Các ký tự cấm \ / , : * “ < >

Không dùng tên đặc biệt

(SYSTEM, PROGRAM, WINDOWS …)

Trong cùng thư mục mẹ

không có 2 thư mục con trùng tên

!

Các tầng thư mục

TẬP TIN (FILE)  TOÁN

LỚP 10

THƯ VIỆN

Đơn vị lưu trữ nhỏ của thư viện

BAO_CAO.doc CHI_PHI.xls TRANH.bmp TAI_LIEU.pdf

Thư mục

FILE

Tập hợp các dữ liệu có liên quan

với nhau được tổ chức lưu trữ

trên bộ nhớ ngoài thành FILE

(tập tin, tệp)

- Khi mất điện các File không mất đi

- File là đơn vị lưu trữ dữ liệu nhỏ

nhất trên đĩa máy tính (Byte =ĐV đo)

FILES TRONG MÁY TÍNH

FILE

Một tập dữ liệu vào/ra của một loại chương trình

Một chương trình Văn bản chứa

dữ liệu mã ASCII

Tinh-Toan.xls MS_EXCEL.doc

Winter.JPEG

Phần tên Phần mở

rộng

DỮ LIỆU TRONG FILE

FILE văn bản chứa dữ liệu mã ASCII

TÊN CỦA TẬP TIN (FILENAME)

- Không quá 8 ký tự, không dùng dấu cách (DOS)

- Các ký tự cấm \ / , : * “ < >

- Không dùng tên đặc biệt

trùng với tên các lệnh như

COPY, TYPE … hay tên

thiết bị như CON (Bàn phím)

,COM1, PRN …(Trong MS DOS)

-Trong cùng thư mục không có File trùng tên

(tên và tên mở rộng)

Lưu ý : Thư mục để chứa File, File chứa dữ liệu !

- Tên mở rộng (doc, xls, jpeg …) xác định File chứa dữ liệu cho dạng chương trình nào

-Tên *.doc đại diện cho tất cả các file có phần mở rộng là doc

- *.* đại diện cho tất cả các file trong thư mục

MS_EXCEL.doc

Phần tên Phần mở

rộng

TÊN ĐƯỜNG DẪN (Pathname)

[ ổ đĩa ] [ \ tên thư mục ] [\ tên thư mục con…] \ tên File

Hong1.doc Hong2.doc

Hung.txt

Hoang1.doc Hoang2.doc

Hoang1.doc Hoang2.doc

Hoang1.xls Hoang2.xls

Thư mục và file nằm

chung trong một thư mục

File trùng tên nhưng khác thư mục

Thư mục rỗng

DẠNG TẬP TIN THÔNG DỤNG

Web)

v v v .

LÀM VIỆC VỚI THƯ MỤC, FILE

- TẠO RA (Make directory/New folder, New file)

- ĐÓNG_MỞ (OPEN_CLOSE)

- SAO CHÉP (COPY)

- DỊCH CHUYỂN (CUT)

- TẠO ĐƯỜNG DẪN (Create shorcut)

- ĐỔI TÊN (Rename)