Diện tích của mặt cầu ngoại tiếp của hình chóp đó là: Lời giải Chọn A Trong mặt phẳng kẻ trung trực của đoạn cắt tại , suy ra nên là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp .Gọi là trung điểm
Trang 1Câu 49 [HH12.C2.3.BT.c] (Toán Học Tuổi Trẻ - Tháng 12 - 2017) Cho tứ diện có tam giác
là tam giác cân với , Hình chiếu của trên mặt phẳng là trungđiểm Tính bán kính của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện biết thể tích của tứ diện là
Lời giải Chọn A
Gọi là trung điểm
Từ trung điểm của đoạn kẻ đường vuông góc với , cắt tại
Dễ dàng có là tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
Câu 18 [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Xuân Trường - Nam Định - 2018-BTN) Tính theo bán kính
của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp tam giác đều , biết các cạnh đáy có độ dài bằng , cạnh bên
Trang 2
A B C D
Lời giải Chọn A
Gọi là trung điểm của Trong mặt phẳng kẻ đường thẳng qua và vuông góc với cắt
Câu 28: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Thái Bình - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp tam
giác đều có cạnh đáy bằng và chiều cao Diện tích của mặt cầu ngoại tiếp của hình chóp
đó là:
Lời giải Chọn A
Trong mặt phẳng kẻ trung trực của đoạn cắt tại , suy ra
nên là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp Gọi là trung điểm của , ta có đồng dạng với nên
Vậy diện tích mặt cầu
Trang 3Câu 41: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Thái Bình - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho lăng trụ tam
giác đều có cạnh đáy bằng cạnh bên bằng Tính thể tích của khối cầu đi qua các đỉnh của lăngtrụ
Lời giải Chọn B
Gọi lần lượt là tâm hai đáy, là trung điểm của Khi đó ta có là tâm mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ
Ta có: suy ra bán kính mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ là
Vậy
Câu 20: [HH12.C2.3.BT.c] (CỤM 2 TP.HCM) Cho hình chóp có , đáy
là hình chữ nhật, góc giữa đường thẳng và đáy bằng Tính theo thể tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn D
.Gọi và là trung điểm
Khi đó là trục của hình chữ nhật nên
Mặt khác do và là trung điểm nên
Vậy là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Trang 4Do nên là hình chiếu của lên Vậy Bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là
Thể tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp là
Câu 11: [HH12.C2.3.BT.c] Cho lăng trụ tam giác đều có góc giữa đường thẳng
và mặt phẳng bằng Gọi là trung điểm của Tính theo bán kính của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn D
Ta có Tam giác đều cạnh và
Câu 16: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT LƯƠNG VĂN CHÁNH) Cho hình chóp có
, tam giác cân tại , , Tính diện tích củamặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Trang 5Lời giải Chọn A
Gọi là trung điểm , trong mp
vẽ đường trung trực cắt tại
là tâm đường tròn ngoại tiếp
Trong vuông tại
Gọi là trung điểm Trong mp vẽ trung trực cắt đường thẳng qua và vuông góc
mp tại Chứng minh được là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Ta có là hình chữ nhật
Vậy diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là (đvdt)
Câu 17: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Lào Cai) Cho hình chóp , tam giác vuông tại
đỉnh Tam giác , lần lượt vuông tại và Khoảng cách
từ đến mặt phẳng bằng Diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp bằng
Lời giải
Chọn D
Trang 6Gọi là trung điểm của là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
.Gọi lần lượt là trung điểm của
Câu 18: [HH12.C2.3.BT.c] (TOÁN HỌC TUỔI TRẺ LẦN 8) Cho hình lăng trụ tam giác đều
có độ dài cạnh đáy bằng và chiều cao bằng Thể tích của khối cầu ngoại tiếplăng trụ đã cho là
Lời giải Chọn C
Trang 7Lăng trụ tam giác đều là lăng trụ đứng có đáy là tam giác đều.
Gọi lần lượt là trọng tâm tam giác và Vậy là trục các đường tròn ngoại tiếp của các tam giác đáy
Trong mặt phẳng , kẻ đường trung trực tại trung điểm của và cắt tại Khi đó ta có
Do đó mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ có tâm là là bán kính là
Câu 26: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT TRẦN PHÚ) Cho hình chóp có đáy là hình thang vuông tại
Kẻ tại Bán kính mặt cầu đi qua sáu điểm bằng:
Suy ra các điểm cùng nhìn hai điểm
dưới một góc vuông nên 6 điểm cùng
thuộc mặt cầu đường kính
Trang 8Bán kính mặt cầu:
Câu 35: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI) Cho hình chóp có đáy là
tam giác vuông cân tại với , góc và khoảng cách từ đếnmặt phẳng bằng Tính diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn C
Gọi D là hình chiếu vuông góc của S trên Ta có:
Tương tự Suy ra ABCD là hình vuông Gọi H là hình chiếu của D trên SC
Áp dụng hệ thức lượng trong tam giác , ta có
Gọi I là trung điểm SB ta có nên là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp Suy ra bán kính mặt cầu là Diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là
Câu 1: [HH12.C2.3.BT.c] Cho hình chóp có đáy là tam giác đều cạnh bằng , vuông góc với
đáy, góc giữa mặt bên và đáy bằng Diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp bằngbao nhiêu?
Lời giải Chọn D
Gọi , lần lượt là trung điểm , ;
là trọng tâm
Ta có
đều, cạnh bằng Bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Câu 2: [HH12.C2.3.BT.c] Cho lăng trụ đứng có đáy là tam giác vuông cân đỉnh ,
, Diện tích mặt cầu ngoại tiếp tứ diện là
Trang 9A B. C D
Lời giải Chọn B
Mặt cầu ngoại tiếp tứ diện cũng là mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ đứng
Gọi lần lượt là trung điểm của và Do tam giác vuông cân đỉnh nên trung điểm của là tâm mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ đứng
Diện tích mặt cầu là .
Bán kính của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp bằng
Lời giải
Chọn B
Gọi là tâm đường tròn ngoại tiếp và tại
Trong mặt phẳng , đường trung trực của cắt tại Ta
có I là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Gọi là bán kính đường tròn ngoại tiếp , ta có
Áp dụng đinh lý trong ta có:
Câu 4: [HH12.C2.3.BT.c] Cho hình chóp tam giác , đáy là tam giác vuông tại và
Cạnh bên và vuông góc với đáy Diện tích mặt cầu và thể tích khối cầu ngoại
tiếp hình chóp đó (Mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là mặt cầu chứa đỉnh hình chóp và tất cả các đỉnh của đa giác đáy của hình chóp, khối cầu tương ứng gọi là khối cầu ngoại tiếp hình chóp) bằng
Lời giải Chọn D
Trang 10Gọi là trung điểm của , là trung điểm của Qua dựng đường thẳng
Qua dựng đường thẳng Lúc đó tâm của mặt cầu ngoại tiếp là
Xét tam giác vuông tại ta có:
.Diện tích hình cầu:
Thể tích khối cầu:
Câu 5: [HH12.C2.3.BT.c] Cho hình lăng trụ đứng có đáy là tam giác vuông tại
Biết rằng Gọi là trung điểm của Bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện bằng
Lời giải Chọn A
Ta có
Gọi là trung điểm của , suy ra là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác
Gọi là trung điểm của
Tam giác vuông cân tại Suy ra là tâm đường tròn ngoại tiếp
Suy ra là trục của tam giác
Suy ra
Trang 11Suy ra là tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện bán kính
Câu 18 [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Kinh Môn - Hải Dương - 2018 - BTN) Cho tứ diện , biết tam
giác là tam giác đều cạnh Mặt cầu ngoại tiếp tứ diện nhận đường tròn ngoại tiếptam giác làm đường tròn lớn Khi đó thể tích lớn nhất của tứ diện sẽ là:
Lời giải Chọn C
Gọi là trọng tâm tam giác , là trung điểm và là hình chiếu của trên
Vậy thể tích lớn nhất của tứ diện sẽ là
Câu 34 [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Kinh Môn - Hải Dương - 2018 - BTN) Cho hình chóp có
đáy là hình vuông cạnh bằng , vuông góc với đáy Biết tạo với mặt phẳng
một góc Tính diện tích của mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn D
Trang 12Gọi là trung điểm Do nên là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Diện tích mặt cầu:
Câu 21: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Thanh Miện - Hải Dương - Lần 1 - 2018 - BTN) Cho hình chóp tứ
giác có đáy là hình thang vuông tại và , , ,
và Gọi là trung điểm của Kẻ tại Bán kính mặt cầu đi qua sáu điểm , , , , , là:
Lời giải Chọn C
Vì là trung điểm của , là hình thang vuông tại và và ,
Vậy các góc , , , cùng nhìn cạnh dưới một góc không đổi nên các điểm , , , , , nằm trên mặt cầu tâm là trung điểm của bán kính
Trang 13Câu 28: [HH12.C2.3.BT.c] (Toán học và Tuổi trẻ - Tháng 4 - 2018 - BTN) Cho
tích mặt cầu ngoại tiếp của hình chóp là
Lời giải Chọn A
Xét tam giác theo định lí cosin ta có :
Xét tam giác theo định lí cosin ta có :
Xét tam giác theo định lí cosin ta có :
Gọi là hình chiếu của lên mặt phẳng Vì
Vậy là tâm đường tròn ngoại tiếp mà vuông tại là trungđiểm
là trục của mặt phẳng đáy Dựng mặt phẳng trung trực của cắt tại là tâm mặt cấu ngoại tiếp
Xét
Mặt khác vuôn tại áp dụng định lí pitago
Thay vào vậy bán kính cầu ngoại tiếp chóp là
diện tích của mặt cầu ngoại tiếp chóp là
Câu 28 [HH12.C2.3.BT.c] (TRƯỜNG CHUYÊN ĐẠI HỌC VINH - LẦN 2 - 2018) Cho hình lăng trụ
đứng có đáy là tam giác vuông tại , , , đường thẳng tạo với mặt phẳng một góc Diện tích của mặt cầu ngoại tiếp hình lăng trụ đã chobằng
Trang 14A B C D
Lời giải Chọn B
\Gọi lần lượt là trung điểm của ,
Dễ thấy trung điểm của là tâm mặt cầu ngoại tiếp lăng trụ
Bán kính
Trang 15Câu 45: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Kiến An - HP - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp
có đáy là hình chữ nhật, , Hình chiếu của lên mặt phẳng là trung điểm của , Tính bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn C
Gọi và lần lượt là bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp và tam giác
Trang 16Ta có .
Câu 48 [HH12.C2.3.BT.c] (Chuyên Lê Hồng Phong - Nam Định - 8 Tuần HK1 - 2018 - BTN) Cho
hình chóp có đáy là tam giác vuông cân tại và Cạnh bên vuông góc với đáy Gọi lần lượt là hình chiếu vuông góc của lên cạnh bên và Thể tích của khối cầu tạo bởi mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là:
Lời giải Chọn B
kính Bán kính
Cách 2: Dựng hình vuông Gọi là trung điểm
Tam giác vuông tại và suy ra là trục đường tròn ngoại tiếp tam giác
Tam giác vuông tại suy ra Suy ra là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Câu 50 [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Vĩnh Phúc- Lần 3-2018) Cho hình chóp
đến mặt phẳng bằng Tính diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp theo
Lời giải Chọn C
Gọi là hình chiếu của trên mặt phẳng Khi đó điểm , , , , cùng thuộcmặt cầu tâm là trung điểm của
Do , , , cùng thuộc một mặt phẳng nên là tứ giác nội tiếp Theo giả thiết
Trang 17là tam giác vuông cân tại nên là hình vuông
Xét tam giác vuông ta có
Do là trung điểm của nên
Diện tích mặt cầu ngoại tiếp tứ diện là
BẢNG ĐÁP ÁN
Câu 18: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Kim Liên - HN - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho tứ diện có
, , các cạnh còn lại có độ dài Tính bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
Lời giải Chọn C
Gọi , lần lượt là trung điểm và
Ta có: ; tương tự Suy ra là đường trung trực và là đoạnvuông góc chung của và
Gọi là tâm mặt cầu ngoại tiếp thì thuộc
Trang 18nên hay là trục của đường tròn ngoại tiếp đa giác đáy.
thẳng qua và vuông góc với cắt tại khi đó ta có
hay là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Vậy thể tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp là
Trang 19
Câu 39: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Thăng Long - Hà Nội - Lần 2 - Năm 2018) Cho hình chóp có
vuông góc với đáy Gọi lần lượt là hình chiếu vuông góc của lên và Biết, , , tìm bán kính của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
Lời giải Chọn A
Trang 20Biết rằng chiều cao của hình nón bằng Bỏ qua bề dày của các lớp
vỏ thủy tinh, tổng thể tích của hai khối cầu bằng
Lời giải Chọn A
Gọi là đường kính mặt nón, là đỉnh, , lần lượt là giao điểm của tiếp tuyến chung của hai mặt cầu và , (hình vẽ)
Ta có tam giác đều nên bán kính đường tròn nội tiếp bằng
Tương tự, tam giác đều, có chiều cao nên có bán kính đường
Câu 32: [HH12.C2.3.BT.c](THPT Chuyên Hùng Vương - Gia Lai - Lần 2 -2018 - BTN) Cho hình chóp
có đáy là hình vuông cạnh bằng , vuông góc với đáy Biết tạo với mặtphẳng một góc Tính Thể tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn A
Góc giữa và là góc bằng nên tam giác vuông cân tại nên
vuông tại Tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp là trung điểm , bán kính
Trang 21Thể tích khối cầu ngoại tiếp hình chóp là
Câu 41: [HH12.C2.3.BT.c] (Lương Văn Chánh - Phú Yên – 2017 - 2018 - BTN)
Gọi là giao điểm của là tâm đường tròn ngoại tiếp hình chữ nhật
.Gọi là trọng tâm là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác đều Qua dựng đường thẳng là trục của đường tròn qua dựng
là tâm của mặt cầu ngoại tiếp chóp
Câu 50: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Vĩnh Phúc - Lần 3 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp tam
giác đều có cạnh đáy bằng và mỗi cạnh bên bằng Khi đó bán kính mặt cầu ngoạitiếp hình chóp là:
Lời giải Chọn A
Trang 22Gọi là trọng tâm tam giác đều , khi đó và là trục đường tròn ngoại tiếp mặt đáy.
Gọi là trung điểm , mặt phẳng trung trực của cạnh cắt tại Khi đó
nên là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
-HẾT -Câu 30: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Trần Nhân Tông Quảng Ninh Lần 1
-2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp có đáy là hình chữ nhật Tam giác nằm trong mặt phẳng vuông góc với mặt phẳng Biết rằng , và Tínhdiện tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp .
Lời giải Chọn B
Gọi là bán kính đường tròn ngoại tiếp hình chữ nhật và mặt bên Gọi là bán kính mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Trang 23Vì hình chóp đã cho có mặt bên vuông góc với đáy nên bán kính mặt cầu hình chóp được tính theo công thức:
Diện tích của khối cầu ngoại tiếp hình chóp đã cho là:
Câu 42: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Yên Định - Thanh Hóa - Lần 1 - 2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp
có đáy là tam giác đều cạnh bằng , mặt bên là tam giác cân tại và nằm
trong mặt phẳng vuông góc với mặt phẳng đáy Tính thể tích V của khối cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải Chọn A
Gọi là trung điểm , do , tam giác đều và tam giác
Gọi và là tâm đường tròn ngoại tiếp các tam giác và tam giác
của đường tròn ngoại tiếp tam giác và là trục đường tròn ngoại tiếp tam giác Khi
đó thì là tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Câu 25: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Lê Quý Đôn - Đà Nẵng - Lần 1 -
2017 - 2018 - BTN) Cho hình chóp có đáy là tam giác vuông cân
phẳng bằng Tính diện tích mặt cầu ngoại tiếp hình chóp
Lời giải
Trang 24Chọn B
Gọi là hình chiếu của trên
Gọi là trung điểm suy ra là tâm mặt cầu và
Câu 28: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Chuyên Thái Nguyên - Lần 2 - 2017 - 2018 - BTN) Trong mặt phẳng
cho tam giác cân tại , Trên đường thẳng vuông góc với tại lấy hai điểm nằm về hai phía của mặt phẳng sao cho tam giác vuôngtại và tam giác đều Tính bán kính mặt cầu ngoại tiếp tứ diện
Lời giải Chọn A
Gọi là trung điểm của , ta có
Trang 25Câu 43: [HH12.C2.3.BT.c] (THPT Hoàng Hoa Thám - Hưng Yên - 2017 - 2018 - BTN) Người ta đặt
được vào trong một hình nón hai khối cầu có bán kính lần lượt là và sao cho các khối cầuđều tiếp xúc với mặt xung quanh của hình nón, hai khối cầu tiếp xúc với nhau và khối cầu lớn tiếpxúc với đáy của hình nón Bán kính đáy của hình nón đã cho là
Lời giải Chọn C
Gọi thiết diện qua trục của hình nón là tam giác với là đỉnh của hình nón và là đườngkính đáy của hình nón có tâm đáy là
Gọi và lần lượt là tâm của hai khối cầu có bán kính và và lần lượt là điểm
tiếp xúc của với hai đường tròn tâm và
Ta có: là đường trung bình trong tam giác suy ra là trung điểm của
Ta lại có hai tam giác vuông và đồng dạng
Vậy bán kính hình nón là