Nuôi cấy lan DENDROBIUM và chuyển ra vườn ươm

Nuôi cấy lan DENDROBIUM và chuyển ra vườn ươm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM KHOA CNSH –

TP – MP



BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

ĐỀ TÀI: NUÔI CẤY LAN

N RA VƯỜN ƯƠM

NHÂṬ KÝTHƯCC̣ TÂPC̣

- Bon phân cho lan con

- Cấy chuyển Dendrobium

- Cốđinḥ lan con vao châụ bằng gia thểxơ dưa

LỜI CẢM ƠN

Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Trịnh Thị Lan Anh đã giới thiệu

em thực tập tại Traṃ huấn luyêṇ vàthưc ̣ nghiêṃ nông nghiêp ̣ Văn Thánh và trang bịcho em những kiến thức bổ ích, quý báu làm hành trang cho em trong suốt thời gianthực tập Em cũng xin chân thành biết ơn sự dạy dỗ tận tình của toàn thể quý thầy côtrường Đại học Công Nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là quý thầy cô khoaCông Nghệ Sinh Học – Thực phẩm – Môi trường

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc tới các cán bô ̣trong Traṃ huấnluyêṇ vàthưc ̣ nghiêṃ nông nghiêp ̣ Văn Thánh đã tạo điều kiện cho em hoàn thành khóa

thực tập Trong đó, em xin chân thành cảm ơn chúPhaṃ Đức Dũng - Trưởng traṃ

Thực nghiệm nông nghiêp ̣ Văn Thánh - Trung Tâm Khuyến Nông Thành Phố Hồ Chí

Minh và chi ṾũThi Nḥẫm - Phụ trách hướng dẫn trực tiếp, đã tận tình hướng dẫn và tạo

mọi điều kiện thuận lợi để em hoàn thành tốt quá trình thực tập

Em xin gửi lời cảm ơn đến chi C̣Nguyên Thi C̣Tuyết Nhung, chi C̣ĐỗThuỵ Phương Thảo cùng cô Phan Thi C̣Thao vàcác anh chị kỹ sư khác trong thời gian qua luôn

quan tâm, hướng dẫn và giúp đỡ em nhiệt tình

Em cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến toàn thể gia đình, người thân, bạn bè, nhữngngười đã luôn bên cạnh, cổ vũ, động viên em trong suốt thời gian qua

Trong quá trình thực tập, cũng như trong quá trình viết bài báo cáo, khó tránh khỏinhững sai sót, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các Thầy, Cô để em tíchlũy thêm kinh nghiệm và hoàn thiện tốt hơn

TPHCM, ngày 24 tháng 05 năm 2017

Sinh viên thưcC̣ hiên

MUCC̣ LUCC̣

NHÂṬ KÝTHỰC TÂP ̣ i

LỜI CẢM ƠN iv

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TP.HCM -TRẠM HUẤN LUYỆN VÀ THỰC NGHIỆM NÔNG NGHIỆP VĂN THÁNH 1

1 - TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TP.HCM 2

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 2

1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ 2

1.2.1 Vị trí, chức năng: 2

1.2.2 Nhiệm vụ: 2

1.3 Cơ cấu tổ chức, bộ máy 5

1.3.1 Các Phòng, Ban chuyên môn, nghiệp vụ: 7

1.3.2 Các Trạm trực thuộc: 7

1.4 Nhiệm vụ của trạm Khuyến nông: 7

1.5 Tổ chức khuyến nông cơ sở phường, xã 8

1.6 Nhiệm vụ của nhân viên khuyến nông: 9

1.7 Kết quả thi đua đã đạt được 9

2 - TRẠM HUẤN LUYỆN VÀ THỰC NGHIỆM NÔNG NGHIỆP VĂN THÁNH 11

2.1 Cây giống 11

2.2 Cơ sở vật chất và trang thiết bị 17

CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH THỰC TẬP 20

1 NÔỊ QUY 21

1.1 Nôịquy phòng pha môi trường 21

1.2 Nôịquy phòng nuôi mô 22

1.3 Nôịquy phòng cấy 22

1.4 Nôịquy phòng hấp 22

2 CÁCH PHA CÁC DUNG DICḤ ME ̣ 23

2.1 Stock đa lương ̣ MS 23

2.2 Stock đa lương ̣ MS 23

2.3 Stock sắt MS 23

2.4 Stock vi lương ̣ MS 24

2.5 SKOOG VI 24

2.6 SKOOG V 25

2.7 Thành phần các chất điều hòa sinh trưởng thực vật 25

3 QUY TRÌNH PHA MÔI TRƯỜNG 26

4 QUY TRÌNH SỬ DỤNG NỒI HẤP KHỬ TRÙNG 27

4.1 Quy trình sử dụng 27

4.2 Quy trình vệ sinh nồi hấp: 28

5 QUY TRÌNH THAO TÁC CẤY 29

5.1 Các bước chuẩn bị: 30

5.2 Thao tác cấy chuyền: 32

5.3 Các bước sau khi cấy: 33

6 VƯỜN ƯƠM 36

CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 46

1 KẾT LUẬN 47

2 KIẾN NGHỊ 48

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TP.HCM - TRẠM HUẤN LUYỆN VÀ THỰC

NGHIỆM NÔNG NGHIỆP VĂN THÁNH

1 - TRUNG TÂM KHUYẾN NÔNG TP.HCM

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển

- Trung tâm Khuyến nông TP.HCM khi thành lập có tên gọi là Trung tâm Nghiêncứu KHKT và Khuyến nông TP.HCM, trực thuộc Sở Nông nghiệp và PTNT, đượcthành lập theo Quyết định số 2621/QĐ-UB ngày 2/11/1992 của Ủy ban nhân dânTPHCM trên cơ sở hợp nhất 2 đơn vị: Trung tâm Ứng dụng KHKT Lâm nghiệp vàTrung tâm Ứng dụng KHKT Nông nghiệp

- Sau đó được UBND thành phố ký Quyết định số 2772/QĐ-UBND, ngày 16/6/2006đổi tên Trung tâm Nghiên cứu KHKT và Khuyến nông thành Trung tâm Khuyếnnông thành phố Hồ Chí Minh

1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ

1.2.1 Vị trí, chức năng:

1 Trung tâm Khuyến nông là đơn vị sự nghiệp có thu, trực thuộc Sở Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn, chịu sự lãnh đạo toàn diện của Sở Nông nghiệp và Pháttriển Nông thôn; có chức năng thực hiện các hoạt động khuyến nông, khuyến lâm,khuyến ngư, khuyến công, khuyến diêm (sau đây gọi tắt là khuyến nông) khuyếnkhích phát triển ngành nghề nông thôn trên địa bàn thành phố nhằm hướng dẫn, trợgiúp nông dân phát triển nông nghiệp, nông thôn

2 Trung tâm Khuyến nông có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, được hỗ trợ mộtphần kinh phí hoạt động từ nguồn ngân sách Nhà nước và được mở tài khoản tại Khobạc Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước để hoạt động theo quy định của Pháp luật

1.2.2 Nhiệm vụ:

1 Tham mưu, đề xuất Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trình thành phố banhành chính sách, phê duyệt chương trình, dự án khuyến nông nhằm hỗ trợ nông dântrong việc thực hiện chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi

2 Triển khai thực hiện các văn bản chuyên môn nghiệp vụ, định mức kinh tế kỹthuật chuyên ngành để hướng dẫn hệ thống khuyến nông thực hiện các quy định kỹthuật của Bộ, ngành.

3 Thông tin, tuyên truyền chủ trương đường lối, chính sách phát triển nông nghiệp,nông thôn của Đảng và Nhà nước, tiến bộ khoa học và công nghệ, thông tin thịtrường giá cả, phổ biến điển hình tiên tiến trong sản xuất, kinh doanh, phát triểnnông nghiệp và nông thôn, tổ chức và tham gia hội nghị, hội thảo, hội thi, hội chợtriển lãm liên quan đến hoạt động khuyến nông

4 Thực hiện công tác nghiên cứu thực nghiệm những tiến bộ khoa học, công nghệđưa vào ứng dụng xây dựng mô hình trình diễn nông, lâm, thủy sản bền vững, phùhợp với từng vùng sinh thái trên địa bàn thành phố

5 Phối hợp, liên kết tổ chức đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cán bộkhuyến nông, nhân viên khuyến nông Bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng ứng dụng kỹ thuậtmới, giống mới, kiến thức quản lý kinh tế và kỹ năng tiếp thị cho bà con nông dân

6 Tổ chức cho người hoạt động khuyến nông tham quan, khảo sát, học tập và trao đổi kinh nghiệm giữa các vùng, miền trong nước và nước ngoài

7 Xây dựng các loại mô hình trình diễn về ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệtrong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản phù hợp với từng vùng sinh thái, từng địa phươngtheo chương trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp của thành phố

8 Xây dựng các loại mô hình khuyến nông đa dạng, công nghệ cao thích hợp vớisản xuất nông nghiệp đô thị cho hộ nông dân, hộ trang trại, tổ sản xuất, hợp tác xã,chủ doanh nghiệp nông-lâm-thủy sản nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệuquả sản xuất nông nghiệp

9 Tổ chức sơ kết, tổng kết các mô hình tốt trong thực tiễn sản xuất, chế biến, lưuthông, tiếp thị, những kinh nghiệm điển hình sản xuất giỏi, đạt hiệu quả kinh tế caođể tuyên truyền, phổ biến chuyển giao nhân ra diện rộng

10 Theo dõi, đánh giá, tổng hợp, báo cáo kết quả các chương trình, dự án khuyến

11 Tổ chức các hoạt động tư vấn, dịch vụ khuyến nông về tập huấn, đào tạo, chuyểngiao kỹ thuật, công nghệ, xây dựng dự án, cung cấp giống, vật tư thiết bị và các hoạtđộng khác có liên quan đến lĩnh vực nông-lâm-thủy sản theo quy định của pháp luật.

12 Thực hiện các văn bản hướng dẫn của Trung ương, Bộ quản lý ngành và thựchiện một số nhiệm vụ khác do ủy ban nhân dân thành phố và Sở Nông nghiệp vàPhát triển nông thôn giao

1.3 Cơ cấu tổ chức, bộ máy

Trung tâm Khuyến nông thành phố do một Giám đốc phụ trách và có từ hai đến baPhó Giám đốc giúp việc Giám đốc theo từng lĩnh vực công tác của Trung tâm theo

sự phân công của Giám đốc và chịu trách nhiệm trước Giám đốc về nhiệm vụ đượcphân công

Giám đốc và Phó Giám đốc của Trung tâm do Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát

1.3.1 Các Phòng, Ban chuyên môn, nghiệp vụ:

a Phòng Tố chức - Hành chính

b Phòng Kế hoạch - Tài chính

c Phòng Kỹ thuật

d Phòng Thông tin Quảng bá – XTTM

e Phòng Dịch vụ Khuyến nông

1.3.2 Các Trạm trực thuộc:

a Trạm Huấn luyện- Thực nghiệm Nông nghiệp Văn Thánh

b Trạm Thực nghiệm Nông nghiệp Nhị Xuân c Trạm

Khuyến nông Củ Chi

d Trạm Khuyến nông Hóc Môn

e Trạm Khuyến nông Quận 12- Gò Vấp

f Trạm Khuyến nông Quận 9-2-Thủ Đức

g Trạm Khuyến nông Bình Chánh-Bình Tân-Quận 8

h Trạm Khuyến nông Nhà Bè - Quận 7

i Trạm Khuyến nông Cần Giờ

- Việc sắp xếp tổ chức bộ máy do Giám đốc Trung tâm quyết định sau khi được chấpthuận của Giám đốc Sở; việc bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ lãnh đạo các phòng,trạm trực thuộc do Giám đốc Trung tâm quyết định trên cơ sở phù hợp chức năng,nhiệm vụ và yêu cầu thục tế

- Biên chế của Trung tâm được xác định theo nguyên tắc tinh gọn, đảm bảo đủ nănglực chuyên môn để thực hiện chức năng, nhiệm vụ có hiệu quả và do Ủy ban nhândân thành phố giao trong tổng biên chế của Sở

1.4 Nhiệm vụ của trạm Khuyến nông:

Tổ chức các hoạt động khuyến nông nhằm phục vụ cho yêu cầu phát triển kinh tế

-xã hội, môi trường tại địa phương; đưa tiến bộ khoa học và công nghệ mới vào sảnxuất theo kế hoạch của Trung tâm và của địa phương

- Phối hợp với các đơn vị chuyên môn, các hội, đoàn ở địa phương như: trạm Bảo vệthực vật, trạm Thú y, phòng Kinh tế, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niênCộng sản thực hiện kế hoạch chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở địa phương

- Xây dựng các mô hình trình diễn khuyến nông, hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức chonông dân tham quan, khảo sát, học tập các mô hình sản xuất tiên tiến, đạt hiệu quảcao trong và ngoài thành phố

- Chủ động nắm bắt nhu cầu của doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, phốihợp tổ chức sản xuất, chuyển giao công nghệ cho nông dân tạo mối liên kết giữadoanh nghiệp với nông dân trong việc tiêu thụ nông sản

- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch công tác tháng, quý năm, hướngdẫn nghiệp vụ, phân công nhiệm vụ, quản lý, theo dõi, đôn đốc nhân viên khuyếnnông phường, xã

- Xây dựng, hỗ trợ Câu lạc bộ khuyến nông, Hợp tác xã, tổ hợp tác sản xuất hoạt động có hiệu quả

- Thông tin, báo cáo kịp thời tình hình thực hiện kế hoạch khuyến nông, tình hình sảnxuất và nguyện vọng của nông dân cho Trung tâm và Ủy ban nhân dân quận, huyện

1.5 Tổ chức khuyến nông cơ sở phường, xã

- Mỗi xã, phường, thị trấn sản xuất nông nghiệp có ít nhất 01 nhân viên khuyếnnông Những phường đô thị hóa, sản xuất nông nghiệp thu hẹp thì có thể bố trí 01nhân viên khuyến nông phụ trách 02 hoặc 03 phường liền kề

- Nhân viên khuyến nông có trình độ từ tốt nghiệp phổ thông trung học trở lên, hoặc

là nông dân có kinh nghiệm sản xuất, có uy tín và khả năng khuyến nông; làm việc

theo hợp đồng ký kết với Trung tâm, được hưởng phụ cấp hằng tháng bằng mức lương tối thiểu của Nhà nước.

1.6 Nhiệm vụ của nhân viên khuyến nông:

- Nắm vững tình hình địa phương nơi công tác Thường xuyên tiếp xúc với nôngdân, với chính quyền và các hội, đoàn địa phương để thu thập các dữ kiện, thông tinvề tình hình sản xuất nông nghiệp, tình hình tiêu thụ nông sản, và nguyện vọng củanông dân để báo cáo, phản ảnh với trạm Khuyến nông

- Tuyên truyền, phổ biến về chủ trương chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, vềnhững tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới về nông, lâm, ngư nghiệp; vận động nôngdân, hội, đoàn ở địa phương tham dự các lớp tập huấn, tham quan, hội thảo theo kếhoạch của trạm Khuyến nông

-Tham gia xây dựng, theo dõi các mô hình trình diễn; tuyên truyền, vận động hướngdẫn bà con nông dân thực hiện theo những mô hình khuyến nông, những kinh nghiệmsản xuất có hiệu quả để nhân rộng Tham gia xây dựng và sinh hoạt Câu lạc bộ khuyếnnông, tổ sản xuất ở phường, xã, thôn Dự các lớp bồi dưỡng kiến thức kinh tế, kỹ thuậtnông nghiệp cần thiết do trạm Khuyến nông hoặc Trung tâm Khuyến nông tổ chức

1.7 Kết quả thi đua đã đạt được

- Tập thể cán bộ công chức nhân viên Trung Tâm đã được khen thưởng: Bằng khencủa Thủ tướng Chính phủ năm 2001 và 2004; 2 Cờ thi đua của Chính phủ tặng năm

2002, 2003; 2 Cờ thi đua của Bộ Thuỷ sản tặng năm 2000, 2003; 10 Bằng khen của

Ủy ban nhân dân thành phố; 4 Bằng khen của Bộ Nông nghiệp và PTNT; 1 Bằngkhen kèm Giải thưởng cúp vàng về bảo vệ môi trường của Bộ Tài nguyên và Môitrường; 2 Giải thưởng Bông lúa vàng của Bộ Nông nghiệp và PTNT, Huân chươnglao động hạng III năm 2005

- Các đơn vị trực thuộc Trung Tâm nhận được 11 Bằng khen của Ủy ban nhân dânthành phố, 5 Bằng khen của Bộ Nông nghiệp và PTNT, 6 Bằng khen của Bộ Thuỷsản, 27 Giấy khen của Sở Nông nghiệp và PTNT thành phố.

- Các cá nhân nhận được: 1 Huân chương lao động hạng ba, 6 chiến sỹ thi đua cấpthành phố, 70 lượt chiến sỹ thi đua cơ sở, 1 Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, 19Bằng khen của Ủy ban nhân dân thành phố, 8 Bằng khen của Bộ Nông nghiệp vàPTNT, 16 Bằng khen của Bộ Thuỷ sản, 65 Giấy khen của Sở Nông nghiệp và PTNTthành phố, cùng nhiều Huy chương vì sự nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản

và giai cấp công nhân

2 - TRẠM HUẤN LUYỆN VÀ THỰC NGHIỆM NÔNG NGHIỆP VĂN THÁNH

- Trạm Huấn luyện và Thực nghiệm Nông nghiệp Văn Thánh thuộc Trung tâmKhuyến nông thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc tại địa chỉ 70/12 Điện Biên Phủ, F.22,

Q Bình Thạnh, TP HCM do trưởng trạm ông: Phạm Đức Dũng chịu trách nhiệmphụ trách

- Trạm có 1 phó trạm, 1 cán bộ chuyên trách huấn luyện, 2 cán bộ chuyên trách kỹthuật, 1 kỹ thuật viên và 2 bảo vệ đang làm việc tại trạm Ngoài ra, còn có hơn chụcsinh viên tiến hành nghiên cứu luận văn thạc sĩ, đồ án tốt nghiệp và thực tập tốt nghiệpđược gửi từ các trường đại học trong thành phố đang học tập và làm việc tại trạm

- Điện thoại liên hệ: 08 38994905

- Ngoài nhiệm vụ huấn luyện các lớp về cây trồng, vật nuôi, trạm còn đựơc trang bị

1 phòng cấy mô phục vụ công tác nghiên cứu, sản xuất cây lan con cấy mô cung cấpcây giống tốt cho bà con nông dân Thời gian qua, Trạm đã sưu tập khoảng 200 loạilan nhập nội và lan rừng Việt Nam, thực hiện lai tạo và chọn lọc cấy mô tế bào cácloại lan phù hợp thị hiếu và có chất lượng cao Mục tiêu của trạm là đến tháng9/2014 có thể cung cấp cây giống 5.000 cây/loại với giá 1.500 đồng/cây cho ngườitrồng lan Tổng số cây con trên dự tính là khoảng 20.000.000 cây

2.1 Cây giống

Đối tượng nghiên cứu của trạm: là các giống lan đã được lai tạo, chọn lọc phù hợpnhu cầu thị trường và có chất lượng tốt nhất Hiện nay đối tượng chủ yếu của trạm làlan Dendrobium do:

- Có sự đa dạng về chủng loại: là một loài lớn với hơn 1,200 giống, đứng thứ haitrong gia đình hoa lan về số lượng giống và cũng đứng thứ hai trong các loài lanđược nuôi trồng nhiều nhất chỉ sau Cattleya

- Dễ tiến hành nhân giống, lai tạo và nuôi trồng

- Dendrobium là giống rất phong phú về màu sắc, hình dạng hoa và và một chi tiết không thể quên được chính là hương thơm

- Điều kiện sinh thái rất đa dạng: có loài hoa chỉ mọc ở vùng lạnh, có loài lại chỉ sống

ở vùng có không khí nóng, cũng có loài chỉ chịu được nhiệt độ vừa phải, nhưng cómột số loài lại rất dễ chịu là điều kiện khí hậu nào cũng sống được nên rất phù hợpđể phát triển ở vùng có khí hậu nhiệt đới như Việt Nam

- Là loại lan đa thân với nhiều giả hành, các giả hành thường mang một thân vớinhiều lá mọc xen kẽ, trên thân có rất nhiều mắt ngủ Tại những mắt ngủ này sẽ đâmchồi và cho ra một cây con mới Đối với Dendrobium thì hoa của loài này có thểmọc từ thân thành từng chùm hay chỉ mọc một hoa duy nhất

- Đặc biệt hơn các giống lan khác, các chồi hoa của lan Dendrobium không nhữngmọc trên các giả hành mới, tại các giả hành cũ cũng có thể mọc hoa, vì thế một câyDendrobium có thể cho ra nhiều cành hoa, tạo số lượng cành hoa nhiều hơn, kinh tếhơn

-Hoa của loài Dendrobium này thường rất lâu tàn, thường là từ 2 đến hơn 3 tháng, cóloài hoa có thể nở suốt quanh năm như Dendrobium Caesar Alba, Dendrobium Caesar

La tin

Sau đây là 1 số giống lan Dendrobium đang có mặt tại trạm:

Hınh̀ 2.1.1 Dendrobium D.1

Hınh̀ 2.1.2 Dendrobium D.2

Hınh̀ 2.1.3 Dendrobium D.38

Hınh̀ 2.1.4 Hoàng thảo Long tu - Dendrobium primulinum

Hınh̀ 2.1.5 Dendrobium-chrysotoxum

2.2 Cơ sở vật chất và trang thiết bị

Trạm huấn luyện và thực nghiệm nông nghiệp Văn Thánh bao gồm: 1 phòng chuẩnbị môi trường, 1 phòng hấp khử trùng, 1 phòng cấy, 2 phòng nuôi mô và vườn ươmcây con

Hınh̀ 2.2.1 Phòng cấy

Hınh̀ 2.2.2 Tủ cấy.

Hınh̀ 2.2.3 Phòng hấp khử trùng.

Hınh̀ 2.2.4 Phòng nuôi mô

Hınh̀ 2.2.5 Vườn ươm.

CHƯƠNG 2: QUÁ TRÌNH THỰC TẬP

1 NÔỊ QUY

1.1 Nôịquy phòng pha môi trường

1 Để dụng cụ và các vật dụng gọn gàng, ngăn nắp, đúng nơi quy định.

2 Khi sử dụng đồ đạc, vật dụng xong cần rửa sạch và làm khô (nếu cần) rồi cất đúng

nơi quy định

3 Đối với bọc kiếng và giấy tái sử dụng cần loại bỏ thun cũ trước khi cho vào bao.

4 Khi thấy hóa chất và những vật dụng cần thiết khác sắp hết cần phải thông báo sớm cho cán bộ phụ trách.

5 Sau khi cất nước xong, dời thùng nước cất lại vị trí cũ Không để thùng nước cất gần giỏ rác.

6 Khi đổ bỏ môi trường phải đổ trực tiếp vào bao rác hoặc dùng rổ nhỏ lược qua

(nếu môi trường có nước) Không được đổ bỏ trực tiếp xuống bồn

7 Thay túi rác mới và bỏ túi rác cũ vào cuối mỗi ngày.

8 Sử dụng tiết kiệm nước rửa chén, nước javen…

9 Thường xuyên vệ sinh phòng.

10 Đối với các bạn cấy buổi chiều, không được để chai, lọ, khay… có chứa môi trường hay mẫu cấy qua ngày hôm sau Phải súc rửa sơ cho sạch nếu không thể

vệ sinh sạch sẽ.

11 Nếu có chai, lọ, erlen… bị vỡ (bể) không dc bỏ vào giỏ rác mà phải bỏ vào bọc nylon khác hoặc dùng giấy báo gói lại cho kỹ và CÓ GHI CẢNH BÁO trước trước khi mang đi bỏ.