NÓI GIẢM NÓI TRÁNH 8A DUONG DE DUC

Vì sao tác giả dùng từ “bầu sữa” mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa?. Lượng con ông Độ đây mà....Rõ tội nghiệp, về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn Hồ Phương, Thư nhà Đều nó i về cá

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY

CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ THĂM

LỚP 8A

MÔN NGỮ VĂN GIÁO VIÊN: DƯƠNG ĐỆ ĐỨC

Câu 1: Thế nào là nói quá? Lấy ví dụ?

Câu 2: Đặt một câu có sử dụng biện pháp nói quá?

Tiết 43 – Tiếng Việt:

NÓI GIẢM NÓI TRÁNH

HOẠT ĐỘNG NHÓM ĐÔI

( 3 PHÚT)

 1 Nghĩa của các từ in đậm trong câu a là gì? Tại sao tác giả dùng cách diễn đạt đó?

 2 Vì sao tác giả dùng từ “bầu sữa” mà không dùng một từ ngữ khác cùng nghĩa?

 3 So sánh và cho biết cách nói nào tế nhị hơn?

Ví dụ 1:

a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng

khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ

Lê-nin và các vị cách mạng đàn anh

khác, thì đồng bào cả nước, đồng chí

trong Đảng và bầu bạn khắp nơi điều

khỏi cảm thấy đột ngột

(Hồ Chí Minh, Di chúc)

b Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

(Tố Hữu, Bác ơi)

c Lượng con ông Độ đây mà Rõ tội

nghiệp, về đến nhà thì bố mẹ chẳng còn

(Hồ Phương, Thư nhà)

Đều nó i

về cái chết

Tránh gây cảm giác đau

buồn

Ví dụ 2:

Phải bé lại lăn vào lòng một người

mẹ, áp mặt vào bầu sữa nóng của

người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt

ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm ở

sống lưng cho, mới thấy người mẹ

có một dịu êm vô cùng.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Tránh gây cảm giác thô

tục, thiếu lịch sự

Ví dụ 3:

a Con dạo này lười lắm

b Con dạo này không

được chăm chỉ cho lắm

b Con dạo này không

được chăm chỉ cho

lắm

=> Diễn đạt tế nhị, uyển chuyển; tránh gây cảm giác nặng nề

*Nói giảm nói tránh:

- Là một biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị uyển chuyển

*Tác dụng:

- Tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề.

- Tránh thô tục, thiếu lịch sự

Ông cụ đã mất rồi.

Bài thơ của anh dở lắm

Anh còn kém lắm

Anh ấy bị thương nặng thế thì

không sống được lâu nữa đâu

chị ạ

Ông cụ đã quy tiên (đi/hi sinh/ chẳng còn…) rồi

Bài thơ của anh chưa được hay lắm

Anh cần phải cố gắng hơn nữa

Anh ấy thế thì không được lâu nữa đâu chị ạ

THẢO LUẬN NHÓM 4 (5 PHÚT)

Đặt câu tương ứng có sở dụng phép nói giảm nói tránh và cho

biết cách nói giảm nói tránh trong câu đó là gì?

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười!

(Trích: Viếng lăng Bác – Viễn Phương)

Tại sao tác giả không dùng từ

“chết” mà lại dùng từ “đi”?

đi

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội Rước Bác vào thăm, thấy Bác cười!

(Trích: Viếng lăng Bác – Viễn Phương)

đi

Đọc và tìm phép nói giảm nói tránh trong đoạn thơ sau:

Tại sao tác giả không dùng từ

“chết” mà lại dùng từ “đi”?

? Trong cuộc sống hằng ngày có cần sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh không? Khi nào thì

không cần sử dụng?

a Khuya rồi, mời bà

b Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé, em về ở với bà

ngoại

c Đây là lớp học cho trẻ em

d Cha nó mất, mẹ nó , nên chú nó rất thương nó

đ Mẹ đã rồi, nên chú ý giữ gìn sức khoẻ

đi nghỉ chia tay nhau

khiếm thị

có tuổi

đi bước nữa

BT1 Sgk/108: Điền các từ ngữ nói giảm nói tránh cho sau đây vào

chỗ trống: đi nghỉ, khiếm thị, chia tay nhau, có tuổi, đi bước nữa.

BT2 Sgk/109: Tìm câu có sử dụng cách nói giảm nói tránh

a1 Anh phải hòa nhã với bạn bè

a2: Anh nên hòa nhã với bạn bè

b1: Anh ra khỏi phòng tôi ngay

b2: Anh không nên ở đây nữa

c1: Xin đừng hút thuốc trong phòng

c2: Cấm hút thuốc trong phòng

d1: Nó nói như thế là thiếu thiện chí

d2: Nó nói như thế là ác ý

e1: Hôm qua em hỗn với anh, em xin anh thứ lỗi e2: Hôm qua em có lỗi với anh, em xin anh thứ lỗi

? Đặt năm câu đánh giá bằng cách phủ định?

* Bài tập: Viết một đoạn văn đối thoại ngắn có sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh.

* Bài tập: Viết một đoạn văn đối thoại ngắn có sử dụng biện pháp tu từ nói giảm nói tránh.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

* Ôn tập lại nội dung kiến thức phần văn bản từ đầu năm học đến bài “ Cô bé bán diêm” chuẩn

bị kiểm tra một tiết ( Chú ý: tác giả, tác phẩm, thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật đặc sắc; Đọc lại các văn bản)