tâm lí học đại cương

Khái niệmTrí nhớ là một quá trình tâm lí phản ánh những kinh nghiệm của cá nhân dưới hình thức biểu tượng, bao gồm sự ghi nhớ, giữ gìn và tái tạo lại sau đó ở trong óc cái mà con người

MÔN: TÂM LÍ HỌC ĐẠI CƯƠNG

Lớp: ĐHQLKT5A1 GVHD: Nguyễn Như Hoa

Thành viên nhóm

Trương Thị Thùy Linh Phạm Huyền Trang Đặng Thị Thủy Bùi Thị Ngọc Yến Phùng Vũ Hoàng Long

1 Khái niệm

Trí nhớ là một quá trình tâm lí phản ánh những kinh nghiệm của cá nhân dưới hình thức biểu tượng, bao gồm sự

ghi nhớ, giữ gìn và tái tạo lại sau đó ở trong óc cái mà con người đã cảm giác, tri giác, rung động, hành động hay suy

nghĩ trước đây

Những người bị bệnh hỏng trí nhớ cuộc sống sẽ trở lên rối loạn, con người không còn là một nhân cách nữa

- Thời gian củng cố và gìn giữ tài liệu

- Giác quan chủ đạo trong trí nhớ

4 Các loại trí nhớ

* Trí nhớ giống loài và trí nhớ cá thể

- Trí nhớ giống loài là loại trí nhớ được hình thành trong quá trình phát triển chủng loại, mang tính chung cho cả giống loài và được biểu

hiện dưới hình thức những bản năng, những phản xã không điều kiện

- Trí nhớ cá thể được hình thành trong đời sống cá thể, được biểu hiện ở những kĩ xảo, phản xạ có điều kiện và mang tính cá thể

Ví dụ như các loài chim hàng năm vẫn vượt hàng ngàn cây số bay từ phương Bắc về phương Nam tránh rét, đàn voi khi sống trong môi trường hạn hán vẫn nhớ và tìm tới nơi dồi dào thức ăn và nước uống,….

4 Các loại trí nhớ

* Trí nhớ vận động, trí nhớ cảm xúc, trí nhớ hình ảnh, trí nhớ từ ngữ - logic

- Trí nhớ vận động: loại trí nhớ này phản ánh những cử động và những hệ thống cử động

- Trí nhớ cảm xúc: loại trí nhớ này phản ánh những rung cảm, trải nghiệm của con người.

- Trí nhớ hình ảnh: đó là loại trí nhớ phản ánh những hình ảnh của cảm giác, tri giác

- Trí nhớ từ ngữ - logic: loại trí nhớ phản ánh những ý nghĩ, tư tưởng của con người

Ví dụ: Nhớ bài tập thể dục buổi sáng (Trí nhớ vận động)

Nhớ con đường đến trường (Trí nhớ hình ảnh)

4 Các loại trí nhớ

* Trí nhớ có chủ định và trí nhớ không chủ định

- Trí nhớ có chủ định là loại trí nhớ diễn ra theo những mục đích xác định

- Trí nhớ không chủ định là loại trí nhớ được diễn ra không theo những mục đích được định trước

Ví dụ: Bạn tình cờ nghe thấy người khác nói xấu bạn, bạn ghi nhớ lại. (Không chủ định)

Nghe thầy cô giảng bài ở lớp, bạn cố gắng ghi nhớ những kiến thức đó lại trong đầu (Có chủ định)

4 Các loại trí nhớ

* Trí nhớ ngắn hạn và trí nhớ dài hạn

- Nếu thời gian củng cố ngắn, dấu vết cũng được giữ lại trong thời gian ngắn, thì gọi là trí nhớ ngắn hạn

- Nếu thời gian củng cố dấu vết được kéo dài và do đó dâu vết được giữ gìn lâu dài gọi là trí nhớ dài hạn

Ví dụ: Bạn nhớ được Thủ đô của Việt Nam là Hà Nội

* Trí nhớ bằng mắt, bằng tai, bằng tay

Ví dụ: Bạn nghe được tiếng nói của người thân từ xa và bạn đã biết được là bố bạn hay mẹ bạn

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

Nhận lại và

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

* Quá trình ghi nhớ

- Sự ghi nhớ là quá trình trí nhớ đưa tài liệu nào đó vào ý thức, gắn tài liệu đó với những kiến thức hiện có, làm cơ sở cho quá trình gìn giữ về sau đó

- Quá trình ghi nhớ rất cần thiết để tiếp thu tri thức, tích lũy kinh nghiệm

Các loại ghi nhớ

Ghi nhớ không chủ định

Ghi nhớ có chủ định

Ghi nhớ máy móc

Ghi nhớ có ý nghĩa

Học thuộc lòng

và thuật ngữ

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

* Quá trình ghi nhớ

Ví dụ: Ghi nhớ một bài thơ sẽ dễ dàng hơn ghi nhớ các khái niệm của triết học hay xuất phát từ động cơ tích cực sẽ ghi nhớ lâu hơn khi bị gò

ép

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

* Quá trình gìn giữ

- Là quá trình củng cố vững chắc đã hình thành được trong quá trình ghi nhớ

+ Giữ gìn tiêu cực: dựa trên sự tri giác lại nhiều lần tài liệu

- Có 2 hình thức giữ gìn:

+ Giữ gìn tích cực: bằng cách tái hiện tài liệu đã ghi nhớ

Ví dụ: Như một người gìn giữ hình ảnh đẹp đẽ của ba mẹ trong đầu

* Quá trình nhận lại và nhớ lại

- Nhận lại: Tái hiện một đối tượng nào đó trong điều kiện mà không cần tri giác lại đối tượng đó

Ví dụ: Con người ai cũng có khoảng thời gian nhớ lại về tuổi thơ và họ tái hiện trong đầu lại những trò chơi và cách thức chơi mà tuổi thơ của họ đã gắn liền

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

* Sự quên

- Quên là không làm sống lại được dấu vết của tài liệu đã ghi nhớ trước đây vào thời điểm cần thiết

Có trường hợp quên tạm thời Đó là hiện tượng sực nhớ

- Sự quên thường diễn ra theo nhưng quy luật nhất định:

+ Thường quên những cái ít liên quan đến cuộc sống không phù hợp với nhu cầu hứng thú cá nhân

+ Hay quên khi gặp kích thích mạnh

+ Thường quên cái tiểu tiết vụn vặt trước, quên cái đại thể chính yếu sau

+ Sự quên diễn ra với tốc độ không đồng đều: Ở giai đoạn đầu, tốc độ quên khá lớn, về sau tốc độ giảm dần

5 Các quá trình cơ bản của trí nhớ

* Sự quên

Ví dụ: Khi bạn đọc một cuốn tiểu thuyết dài và đã nắm được cốt truyện và các ý phụ Theo thời gian bạn sẽ dần quên đi câu truyện đó nhưng bạn sẽ quên các ý phụ trước rồi quên cốt truyện sau

6 Sự khác biệt cá nhân về trí nhớ

Năng lực trí nhớ của con người là khác nhau, điều này phụ thuộc và đặc điểm giác quan, loại hình thần kinh và nhất là phụ thuộc vào mức độ tích cực hoạt động, rèn luyện của mỗi người, phụ thuộc vào vốn kinh nghiệm, khả năng trí tuệ, phương pháp ghi nhớ, giữ gìn và củng cố những điều ghi nhớ được của từng người

* Làm thế nào để ghi nhớ tốt?

- Phải lựa chọn và phối hợp các loại ghi nhớ một cách hợp lí

- Phải tập trung chú ý cao khi ghi nhớ

- Phải phối hợp nhiều giác quan để ghi nhớ

* Làm thế nào để giữ gìn (ôn tập) tốt?

- Phải ôn tập một cách tích cực

- Phải ôn tập ngay không để lâu sau khi nhớ tài liệu

- Nên ôn xen kẽ giữa các môn

- Nên ôn rải rác không ôn tập trung trong một thời gian dài

- Ôn tập phải có nghỉ ngơi

- Cần thay đổi các hình thức và phương pháp ôn tập

7 Rèn luyện trí nhớ

* Làm thế nào để hồi tưởng cái đã quên?

- Phải tin tưởng có thể hồi tưởng được

- Phải kiên trì hồi tưởng

- Khi hồi tưởng sai cần bắt đầu hồi tưởng theo cách mới

- Cần đối chiếu những hồi ức khác

- Sử dụng sự kiểm tra của tư duy

- Có thể sử dụng sự liên tưởng

Trí nhớ là một quá trình tâm lí rất quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ đời sống của con người chúng ta

Trí nhớ của mỗi người là không như nhau về mọi mặt, nhưng trí nhớ có điểm chung là có thể luyện tập để nâng cao được Vì vậy, con người phải tích cực thực hiện các biện pháp để duy trì, cải thiện trí nhớ và để có trí nhớ tốt hơn nữa

Nhờ có trí nhớ mà những sự vật hiện tượng đã được tri giác trước đây tạo thành vốn kinh nghiệm Chính vì vậy, nếu không có trí nhớ ta không thể nhận thức được thế giới khách quan, không thể đem tri thức vào vận dụng trong thực tiễn

Có trí nhớ tốt, con người mới có thể sống tốt, học tập và lao động giỏi để

đóng góp nhiều hơn cho xã hội