THUYẾT TRÌNH VH CAMPUCHIA

Khái quát về đất nước Campuchia II.Văn học viết Campuchia – Các thời kỳ phát triển II.1 Sơ lược II.2 văn học thời kỳ Ăngco thế kỷ IX- thế kỷ XV II.3 văn học thời kỳ chuyển tiếp thế

Trang 3

 I Khái quát về đất nước Campuchia

 II.Văn học viết Campuchia – Các thời kỳ phát triển

II.1 Sơ lược

II.2 văn học thời kỳ Ăngco ( thế kỷ IX- thế kỷ XV)

II.3 văn học thời kỳ chuyển tiếp ( thế kỷ XVI- đầu thế kỷ XX) II.4 văn học hiện đại ( đầu thế kỷ XX đến nay)

 III Tổng Kết

Trang 4

Campuchia

Trang 5

I.Đất nước Campuchia

 Diện tích : 181.035 km2

Dân số : 14,7 triệu người (năm 2011)

 Tên nước : Vương quốc Campuchia

 Thủ đô : Phnôm pênh

 Vị trí địa lý : nằm trên bán đảo Đông Vị trí địa lý :

Dương thuộc vùng Đông Nam Á lục địa, giáp với vịnh Thái Lan ở phía Nam, Thái

Lan ở phía Tây, Lào ở phía Bắc và Việt

Nam ở phía Đông Campuchia có ngôn

ngữ chính thức là tiếng Khmer, thuộc nhóm Môn Khmer trong hệ Nam Á

Trang 6

Đất nước Campuchia

 Campuchia là quốc gia thuần nhất về dân cư với hơn 90% dân số là người Khmer và nói tiếng

Khmer Số còn lại là người Việt, người

Campuchia gốc Hoa,người Chàm và người

Thượng sống tập trung ở miền núi phía bắc và đông bắc

 Phật giáo nguyên thủy bị Khơmer Đỏ hủy diệt đã được phục hồi là tôn giáo chính thức, với

khoảng 95% dân số chủ yếu tập trung trong

cộng đồng người Việt và người Hoa. Hồi

giáo và đạo Bà la môn ở các cộng

đồng Chăm, Ki-tô giáo chiếm khoảng 2% dân

số

Trang 8

Đất nước Campuchia

 Campuchia nằm ngay trung tâm của Đông

Nam Á, có hình dạng như một hình chữ nhật với các cạnh tròn Chiều dài theo hướng Bắc Nam là 440 km và theo hướng Đông Tây là

560 km

 Trong khối ASEAN gồm 10 quốc gia,

Campuchia xếp thứ 8 về diện tích lãnh thổ và xếp thứ 9 về dân số Vị trí địa lý của

Campuchia là từ 10° đến 15° vĩ Bắc, 102°

đến 108° kinh Đông.

Trang 9

Đất nước Philippin

 Địa hình:

Campuchia có địa hình đồng bằng thấp trũng tại miền Trung, núi và cao nguyên phía Đông Bắc Phía Tây Nam là khu vực đồng bằng

duyên hải Địa hình có thể chia thành 4 khu vực như sau:

 Vùng đồng bằng Đông Nam

 Vùng trung bộ bao quanh Biển Hồ

 Vùng duyên hải Tây Nam

 Vùng núi và cao nguyên Đông Bắc

Trang 10

II.Văn học viết Campuchia

II.1 Sơ lược

 Văn học Campuchia hoặc văn học Khơ me

có cội nguồn rất xa xưa, trong quá trình tồn tại lâu dài của mình, nhân dân Campuchia đã

sáng tạo nên một nền văn học giàu có và đa dạng Văn học thay đổi cùng với lịch sử dân tộc Campuchia

 Từ thế kỷ XIV trở về trước, văn học

Campuchia chủ yếu sử dụng tiếng Sanskrit là chính nhưng từ thế kỷ XV trở đi, khi đạo Phật tiểu thừa trở thành quốc giáo thì Tiếng Pali trở thành ngôn ngữ bác học của giới tu hành và

có học thức, đồng thời Tiếng Khơme cũng

vươn lên thành ngôn ngữ chính của văn học

Trang 11

 Đến thế kỷ XIX, khi người Pháp thống trị

Campuchia thì Tiếng Pháp được sử dụng

trong các công việc hành chính, giáo dục và báo chí nhưng Tiếng Khơ me vẫn là tiếng nói của văn học chính thống của các dân tộc

Campuchia Chữ viết Khơ me được bắt

nguồn từ một hệ thống văn tự cổ ở miền

Nam Ấn Độ và ngày càng được biến đổi một cách phong phú hơn.

Trang 12

 Văn học Campuchia ít nhiều chịu ảnh hưởng

của các nền văn học trong khu vực như Thái

Lan, Lào, Giava, Việt Nam qua quá trình giao

lưu văn hóa Đặc biệt,

lưu văn hóa Đặc biệt, nền văn học Ấn Độ đã có nền văn học Ấn Độ đã có

ảnh hưởng sâu sắc và lâu bền nhất đối với văn học Campuchia.

Trang 13

II.2 văn học thời kỳ Ăngco ( thế kỷ IX- thế kỷ XV)

 Thế kỷ IX mở đầu thời kỳ mới của đất nước

Campuchia đạt đến độ cực thịnh, một nhà nước hùng mạnh: Vương triều Ăngco

 Văn học thời kỳ này chủ yếu tập trung vào chủ đề

ca tụng vua chúa và chịu ảnh hưởng tôn giáo Bà

La Môn rất rõ và nền văn học thời kỳ này mang nặng tính cung đình và đô thị

 Văn học thành văn Campuchia chủ yếu tồn tại

dưới hình thức những văn bia cổ, văn bia có

những giá trị lớn về lịch sử, tôn giáo, văn học

nghệ thuật và ngôn ngữ dưới hai hình thức là

Tiếng Phạn và Tiếng Khmer cổ

Trang 14

 Văn bia thời kỳ này phát triển nở rộ với một

khối lượng đồ sộ và có giá trị đặc biệt Văn bia CPC có từ thế kỷ VII, cho mãi đến thế kỷ XVIII- XIX có số lượng khoảng 1052 văn bia Là hình thức văn học độc đáo, sinh động của nền văn học CPC cổ đại, là nguồn tư liệu phong phú

cho phép xác định một cách chính xác niên đại của CPC cổ đại Văn bia cho chúng ta thấy một CPC cổ dưới ba dạng: lịch sử, tôn giáo và anh hùng ca

Trang 15

 Văn bia có hai loại: văn bia bằng chữ Phạn và băn bia bằng chữ Khmer

Văn bia bằng chữ Phạn:

 Được viết theo hình thức thơ ca, thường là một bài thơ ngắn, bắt nguồn từ một cảm hứng mang nhiều tính chất văn học và sử dụng một ngôn

ngữ giàu hình ảnh, giàu âm điệu và uyển

Trang 16

 Văn bia thường gắn với việc lập đền, dựng

tượng Trong đó người đứng đầu là vua và quý tộc, muốn tự giới thiệu mình, dòng dõi chiến công

ra sao rồi đến lý do của việc xây dựng những

công trình sùng đạo, cuối cùng là kể những cơ sở vật chất mà người đứng chủ cúng tặng để xây

dựng công trình đó

 Trong lịch sử CPC chưa có giai đoạn nào mà

trong các bút tích lại có nhiều tên các nhà học giả

và nhà thơ như vậy

Trang 17

Văn bia thường có 4 phần:

 Phần đầu là những khổ thơ cầu nguyện thần phật

 Phần 2 là nội dung nói về lý do, mục đích của công trình xây dựng, về sức mạnh của vua

Trang 18

Văn bia bằng chữ Khmer:

 Văn bia bằng chữ Khmer cũng có nhiều, phần

lớn viết bằng văn xuôi, giản dị Là những tác

phẩm văn học đầu tiên của CPC, mang ít tính

chất văn học, chủ yếu là những bản liệt kê nô

bộc và đồ thờ dâng cúng, ghi nhận những tặng vật và kiến trúc tôn giáo, chỉ rõ những đặc quyền của nhà vua ghi lại những bản án xét xử trên cơ

sở những vụ tranh chấp về quyền sở hữu đất

đai

Trang 19

 Gồm các tác phẩm như: Tấm bia “Phnom Kanva”

(958), bia “Kombong Thom” viết về sắc chỉ của vua Giayavaman (974), bia “Baksei Camkrôn” là tấm bia bằng chữ Phạn nổi tiếng ghi chép tóm tắt lịch sử CPC

 Văn bia giai đoạn này có một số nhà thơ

Sévaksom, Yati Amard Peavak, Kavintra,

Phubantr, Indra Devi,…

 Các tác giả đã sử dụng rất thành công hầu hết

các thể thơ Sankrit và thành thạo về những quy tắc, quy ước phức tạp nhất của ngữ pháp, tu từ vận luật Sankrit

Trang 20

 Điều đó chứng tỏ sự hiểu biết sâu sắc về sử thi Kavya, Purama của Ấn Độ, thấu hiểu thâm thúy

về tư tưởng triết học, tinh thần, quan niệm tôn giáo và thần thoại của nhiều tông giáo phái khác nhau ở Ấn Độ

 Như vậy văn bia giai đoạn này đạt tới mức hoàn hảo cả về nội dung và hình thức

Trang 21

 TÁC PHẨM RIÊM KÊ

 Riêm Kê là tác phẩm mang dấu ấn đậm nét của tín ngưỡng, văn hóa, ngôn ngữ và nghệ thuật Bà

La Môn

 Đây là tác phẩm phỏng theo sử thi Ramayana

của Ấn Độ, là tác phẩm quan trọng nhất trong số

ít tác phẩm của thời kỳ Ăngco còn lưu lại đến

ngày nay

Trang 22

 Riêm kê là trường ca Campuchia sáng tác bằng

thơ ca dân gian dài hàng vạn câu

 Văn bản Riêm kê hiện nay tồn tại cả dưới dạng văn xuôi và văn vần Có hai loại văn bản Riêm kê: loại văn bản cổ điển và loại văn bản dân

gian Văn bản dân gian Riêm kê nói chung ngôn ngữ gần với quần chúng nhưng dài dòng, thiếu logic Riêm kê cổ điển ngắn gọn, chủ yếu bằng thơ, ngôn ngữ cầu kì, hoa mĩ, tình tiết cốt truyện logic chặt chẽ, nội dung có tính tượng trưng cao

Trang 23

 Nội dung tác phẩm:

 Hoàng tử Prệt Riêm, con vua Kinh thành Aôtđia khôi ngô tuấn tú, thông minh hơn người Mụ dì ghẻ vì cướp ngôi nên đã đẩy Prệt Riêm vào rừng sâu Riêm cùng vợ là Xây Đa từ bỏ Kinh thành ra

đi với người em trai là Prệt Lec Trên đường đi,

họ gặp vua xứ quỷ là Riếp Riếp thấy Xây Đa

xinh đẹp, rắp tâm bắt Xây Đa về đảo Lan ka làm

vợ Riêm đau đớn vô cùng Chàng quyết tâm tìm mọi cách cứu vợ Chàng được Hanuman dẫn

theo một đoàn quân khỉ vượt biển, tiến thẳng vào

xứ quỷ Anh em Prệt Riêm, được sự phối hợp

của đoàn quân khỉ đã đán tan quỷ Riếp, cứu Xây Đa

Trang 24

 Lúc này, thời gian bị lưu đày cũng vừa hết, anh

em Prệt Riêm trở lại kinh đô Người em đang trị

vì trao lại ngôi báu cho Prệt Riêm Song, Prệt

Riêm lại nghi ngờ lòng chung thuỷ của vợ vì

chàng cho rằng Xây Đa đã thất thân với quỷ

Riêp Chàng bắt vợ nhảy vào lửa để chứng minh

sự trong trắng của tâm hồn Thần lửa đã chứng minh nàng vô tội Song, vì lòng ghen tuông mù quáng, Prệt Riêm đuổi nàng vào rừng khi nàng đang có bầu Xây Đa đau đớn vô cùng vì không được minh oan Nàng lặng lẽ sinh con, sau đó, hoá thân vào đất để chứng minh tấm lòng trung trinh ngay thẳng của mình

Trang 25

Giá trị tác phẩm:

 Dù lấy cốt truyện từ Ramayana, nhưng Riêm kê

đã có những thành tựu rực rỡ về ngôn ngữ, về tính nhân đạo cao cả, về việc xây dựng thành

công hai nhân vật chính là Prệt Riêm và Xây Đa Câu chuyện phát triển xung quanh mâu thuẫn

giữa lực lượng thiện và ác, được biểu hiện

thành mối quan hệ đối kháng giữa dì ghẻ - con chồng, người - quỷ Các nhân vật tuy xuất thân thần thánh, song gần gũi với con người trần tục với những giằng xé nội tâm và đại diện cho nét đẹp của con người Campuchia

Trang 26

 sử thi Riêm kê được viết bằng thể thơ 7 chữ

truyền thống miêu tả sinh động tâm trạng, tính cách con người Không những thế, tác phẩm còn đem lại những trang sinh động về phong tục, tập quán của đất nước Campuchia (cưới xin, tục lệ dân gian, cảnh trong triều đình) Lời thơ và hình ảnh thơ được đánh giá là đạt tới

đỉnh cao về nghệ thuật, đặc biệt những câu thơ nói về tình yêu đầy ỡm ờ, đưa đẩy

 Tác phẩm được lưu truyền rộng rãi qua nhiều thế kỉ và không ngừng được bổ sung để trở

thành quốc bảo của nền văn học Campuchia

Trang 27

 Rất nhiều những nét tâm lý phổ biến của quần chúng đã được đem ra để mô tả tâm trạng nhân vật, như những câu thơ nói về tình yêu:

 “ …kể từ khi được gặp em

 Cô em xinh đẹp ước tìm của anh

 Tim anh đã thuộc về mình

 Tình yêu sau trước đinh ninh dạ này

 Kiếp này ví chẳng được may

 Kiếp sau xin được ngày ngày gần em

 Để yêu, để ngắm, để nhìn”…

Trang 28

 RIÊM KÊ không chỉ là tác phẩm tiêu biểu và nổi bật thuộc dòng văn học tán tụng vua chúa, dòng văn học Bà La Môn ở thời kỳ Ăngco, mà nó còn

có những điều kiện để tiếp tục tồn tại và hấp dẫn

ở những thời kỳ sau

 Trải qua nhiều thế kỷ, tác phẩm được các nghệ

sỹ tài hoa, người xem, người diễn bổ sung, sao chép lại nhiều lần, được đẽo gọt, chải chuốt cho hoàn chỉnh và phù hợp, do đó nó mang tính đại chúng cao, cách diễn đạt ngôn ngữ được đơn

giản hóa

Trang 29

Trang 30

II.Văn học viết CampuchiaII.3 văn học thời kỳ chuyển tiếp ( thế kỷ XVI- đầu thế kỷ XX)

 Campuchia bước vào thời kỳ mới với những

đặc điểm xã hội văn hóa khác thời kỳ Ăngco

rất nhiều

 Văn học từ thế kỷ XVI- XVII trở đi chuyển

sang xu hướng Phật giáo Đây là thời kỳ văn học trở thành một hoạt động sáng tạo tương

đối độc lập, không còn bị lép vế như trước

Trang 31

 Tiếng Pali bắt đầu thay thế Tiếng Sankrit Đây là thời kỳ được ghi nhớ nhiều nhất trong văn học CPC

 Văn học thời kỳ này bao gồm những tác phẩm viết bằng văn xuôi và văn vần, viết bằng tiếng Pali và Tiếng Khmer

 Thành tựu lớn nhất và tiêu biểu hơn cả của văn học truyền thống CPC thời kỳ này là truyện thơ

Trang 32

 Truyện thơ CPC ngay từ đầu đã xuất hiện với tư cách là một thể loại trung tâm của nền văn học viết truyền thống văn học Nguồn đề tài chủ yếu lấy từ văn học nước ngoài, văn học dân gian và đời sống hiện thực của dân tộc

 Có thể nói quá trình phát triển của truyện thơ

CPC là một quá trình có tính quy luật, đó là quy luật phát triển từ lúc ban đầu, gần như vay

mượn đề tài, chủ đề của Ấn Độ, đến chỗ tìm đến nguồn đề tài ở đời sống hiện thực của chính đất nước mình

Trang 33

 Truyện Khmer thường tập trung vào hai chủ đề

chính là tôn giáo và tình yêu

 Chủ đề tôn giáo: thường bao gồm những tác phẩm vay mượn đề tài của Ấn Độ như Riêm kê, Prêchân avông, Xốpbô xâtthi, Cơrông xôphẹ Mứt,…

 Truyện thơ “Môranăc Miada” của Prêthom Panha

Úc, “Xăng xânchây” của Ốc nhavôngsa

Thíppađây Úc, truyện thơ “Nàng Ca Cây” của vua

Ang Duông.

Trang 34

 Các nhân vật trong tác phẩm không có các

phẩm chất của các nhân vật trong văn học thời

kỳ Ăngco, không phải là hiện thân của các thánh thần, những ông vua chinh chiến mà là những con người có cuộc sống cũng như mọi người, cũng theo đuổi tình yêu, cũng muốn được hạnh phúc

 Những truyện thơ dòng này được viết ra với ý

đồ răn dạy, minh họa triết lý nhân quả luân hồi của đạo Phật

Trang 35

 Thuộc dòng này có “Chau Sratốp Chếc” của Yos

Nghin, “Phôca culcôma” của Ốcnha khleng

Nong, “Nàng Uttami”

Trang 36

 Các truyện thơ về tình yêu này thường xoay

quanh những mô tip quen thuộc của văn học dân gian như là thiện thắng ác, chính nghĩa thắng gian

tà, tình yêu chân chính trải qua khó khăn cuối

cùng đạt được như ý nguyện

 Tum Tiêu là truyện thơ tiêu biểu và có tầm quan

trọng đặc biệt trong thế kỷ bạc của thi

ca Campuchia - thế kỷ XIX - được nhân

dân Campuchia yêu thích và truyền tụng đến

ngày nay

Trang 37

 Tác phẩm kể về một câu chuyện tình có thật xảy ra vào thế kỉ XVI tại kinh

đô Campuchia khi còn đóng ở Long

Vek (1336-1593), đây là một sự kiện thương tâm làm day dứt người Campuchia mấy thế kỉ qua.

Trang 38

Nội dung:

 Tum là một chàng trai tuấn tú, hát hay Một hôm Tum đi bán quả mâm bồng ở tỉnh Thong Khmum, gặp nàng Tiêu xinh đẹp, hai người yêu nhau

Ngay trong đêm hò hẹn đầu tiên, họ đã hiến dâng cho nhau tất cả và nguyện suốt đời sống chết có nhau, đợi ngày nên duyên vợ chồng

 Nhưng khi Tum trở về, mẹ Tiêu vì ham tiền bạc phú quý đã nhận lời gả cô cho Mơn Nguôn, con một viên quận trưởng Trong khi đó Tum được

vua chọn là ca sĩ cung đình và chàng ở trong

cung, phải xa Tiêu

Trang 39

 Ít lâu sau, Tiêu được chọn là cung phi Trong

một buổi ca hát, Tum ngạc nhiên nhìn thấy Tiêu Chàng Tum mạnh dạn kể về câu chuyện tình

của hai người cho vua nghe Ban đầu vua nổi

giận, nhưng khi hỏi ra ngọn ngành, biết đúng là

sự thật, vua đồng ý làm lễ cưới cho hai người

 Mẹ Tiêu vì không muốn cô lấy anh chàng nghèo khổ bèn lấy cớ ốm, bà gọi Tiêu về rồi ép gả cho Mơn nguôn Tiêu vội vã viết thư cho Tum Tum bèn tâu lên vua Vua liền ra sắc chỉ không cho

làm đám cưới nhưng về đến nơi thì đám cưới đã

cử hành

Trang 40

 Tum và Tiêu gặp nhau đàng hoàng như vợ

chồng, bất chấp sự ngăn cản của bà mẹ Tiêu nguyện ước theo Tum đi cùng trời cuối đất,

không chịu tham vàng bỏ ngãi Bà mẹ Tiêu tức giận, bảo Mơn nguôn bắt Tum đem đi giết hại

 Nghe tin Tum chết, Tiêu lẳng lặng đến bên xác chàng và cắt cổ chết theo Cô hầu gái Nô cũng chết theo chủ

 Sự việc được tâu lên vua, vua liền đem quân lính đến trừng trị tất cả những người có tội

Trang 41

người.

Trang 42

 Dựa trên cốt truyện là câu chuyện tình bi thảm, tác phẩm lên tiếng mạnh mẽ ca

ngợi và bênh vực những con người chân chính và lương thiện

 Song song với hình ảnh tốt đẹp của hai người trẻ tuổi Tum và Tiêu là hình ảnh

những con người tham lam, độc ác (mẹ Tiêu, Arơchun và con trai), tượng trưng cho sự thối nát của tầng lớp quan lại

phong kiến địa phương

Định dạng
Số trang	93
Dung lượng	18,37 MB