Bao cao phan biet do thi thong minh

Khái niệm đô thị thông minh Thành phố thông minh hay đô thị thông minh như là một hệ thống hữu cơtổng thể được kết nối từ nhiều hệ thống thành phần với hệ thống trí tuệ nhân tạo cóthể hà

MỤC LỤC

Mở đầu 2

Chương 1: Tổng quan Đô thị thông minh 3

1.1 Tổng quang 3

1.1.1 Khái niệm đô thị thông minh 3

1.1.2 Các yếu tố để xây dựng đô thị thông minh 3

1.2 Xu hướng phát triển thành phố - đô thị thông minh 10

1.2.1 Trên thế giới 10

1.2.2 Tại Việt Nam 13

Chương 2: Phân biệt đo thị lớn & Đô thị thông minh 15

2.1 Đô thị lớn: 15

2.1.1 Định nghĩa 15

2.1.2 Tiêu chí đô thị lớn 16

2.2 Phân biệt giữa đô thị lớn và đô thị thông minh 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

MỞ ĐẦU

Bước sang thế kỷ 21, thế giới biến đổi nhanh chóng cùng với sự phát triểnứng dụng khoa học công nghệ Công nghệ và sự thay đổi và xã hội tạo ra nhữngđột phá về tổ chức đi lại, sử dụng năng lượng, hệ thống phân phối logistics, quản lý

cơ sở hạ tầng và cung cấp dịch vụ công Sự hội tụ của những thay đổi về công nghệlàm thay đổi nhận thức, thay đổi các thể chế và cách chúng ta tạo ra giá trị của thờiđại mới, đặc biệt là khu vực đô thị - nơi hội tụ của tinh hoa và sáng tạo

Thành phố ‘thông minh’ hay ‘thông minh hơn’ ra đời là một tất yếu khi côngnghệ chín muồi, nhu cầu đủ lớn, và điều kiện xã hội đáp ứng Nhìn lại 50 nămtrước, khái niệm thành phố thông minh đã từng được đề cập ở Hoa Kỳ nhưng chưađược hoàn thiện Cho tới gần đây, sự nở rộ của các thành phố thông minh phản ánh

sự hội tụ của nhiều yếu tố, từ nhu cầu thay đổi cho tới sự chín muồi của công nghệ

và trưởng thành của thể chế, và nền tảng xã hội Từ giác độ thị trường và xã hội, sựcạnh tranh trong thu hút đầu tư và cải thiện chất lượng sống là động lực để cảdoanh nghiệp, chính quyền, và người dân phải thông minh hơn Từ góc độ côngnghệ, sự chín muồi của công nghệ gần đã thay đổi cách thức quản lý sản xuất vàcung cấp dịch vụ Trong bối cảnh đó, các thể chế và các nhà quản lý chấp nhận cáimới, chấp nhận sự tham gia và giám sát của người dân, chấp nhận thay đổi cuộcchơi để tăng sức cạnh

Xây dựng thành phố thông minh đang trở thành một trào lưu của các đô thịtrên thế giới và Việt Nam cũng đang bước đầu tiếp cận Quá trình đô thị hóa ở cácnước đi sau có nhiều cơ hội để thay đổi; tuy nhiên cần chú ý những khác biệt vềnền tảng xã hội khi học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước Bài viết thảoluận về tình hình phát triển đô thị thông minh trên thế giới và ở Việt Nam và gợi ýmột số vấn đề về quản trị đô thị tương lai

CHƯƠNG 1:

TỔNG QUAN VỀ ĐÔ THỊ THÔNG MINH 1.1 Tổng quang

1.1.1 Khái niệm đô thị thông minh

Thành phố thông minh hay đô thị thông minh như là một hệ thống hữu cơtổng thể được kết nối từ nhiều hệ thống thành phần với hệ thống trí tuệ nhân tạo cóthể hành xử thông minh như con người, gồm mạng viễn thông số (dây thần kinh),

hệ thống nhúng thông minh (não bộ), các cảm biến (giác quan) và phần mềm (tinhthần và nhận thức) để nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện chất lượng phục vụcủa chính quyền thành phố, giảm tiêu thụ năng lượng, quản lý hiệu quả các nguồntài nguyên thiên nhiên

1.1.2 Các yếu tố chính để xây dựng một Smart city

Khung đô thị tích hợp của thành phố thông minh

a Quản lý – Tổ chức

Khi nói tới smart city, hiện có rất ít người đề cập tới vấn đề quản lý và tổchức song vai trò của ICT ngược lại rất được đề cao Chính vì vậy, yếu tố quản lý -

tổ chức trong các smart city cần phải được xem xét theo hướng quản lý - tổ chứcthành công chính phủ điện tử và các dự án ICT

Các smart city có thể triển khai chính quyền điện tử và các dự án theo nhiềucách khác nhau, tuy nhiên chúng đều có các điểm chung là được điều hành bởichính quyền và tận dụng các giải pháp VT-CNTT tiên tiến để nâng cao chất lượngphục vụ người dân

Tại Việt Nam, với định hướng của Đảng và Chính phủ, xây dựng Chính phủđiện tử đang từng bước được thực hiện ở các tỉnh thành phố, từ cấp xã, phường tớicấp tỉnh Từ các giải pháp văn phòng điện tử tới hệ thống một cửa điện tử liênthông…, các giải pháp VT-CNTT đang góp phần không nhỏ giúp gia tăng hiệu quảhoạt động, xử lý văn bản giấy tờ của các cơ quan hành chính nhà nước

Nhờ có chủ trương chung việc triển khai Chính phủ điện tử tương đối thuậnlợi Thách thức chủ yếu nằm ở việc đầu tư và triển khai các dự án ICT Từ nhậnthức sự cần thiết phải đầu tư tới kỹ năng của nhóm chuyên trách

b Công nghệ

Theo một hướng tiếp cận khác, smart city là một tập hợp các công nghệ điệntoán thông minh được ứng dụng cho các dịch vụ và hạ tầng trọng yếu.ICT có thểtích hợp với các dự án đang phát triển có thể làm thay đổi cảnh quan đô thị và nângcao hiệu quả trong quản lý, điều hành hoạt động của thành phố

Lợi ích của việc ứng dụng ICT có thể thấy rõ song cũng vẫn phải lưu ý tớinhững thách thức nó đặt ra Tuy nhiên, bên cạnh việc giúp có thể cải thiện chấtlượng cuộc sống của người dân thông qua việc triển khai vào các dịch vụ, hạ tầng

của thành phố, ICT cũng làm tăng sự bất bình đẳng và sự phụ thuộc quá nhiều vàocác thiết bị số Vì vậy, các nhà quản lý thành phố khi triển khai cũng cần phải xemxét tới yếu tố về nguồn lực, tính sẵn sàng cũng như các yếu tố liên quan đến sự bấtbình đẳng, khoảng cách số, thay đổi văn hóa, thói quen.

c 1.1 Tổng quan

d Chính quyền

Một vài thành phố đã bắt đầu các đề án xây dựng smart city để cải thiệnđược chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng tốt hơn Các dự án này liênquan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, do đó cần phải có một chính quyền hoạtđộng hiệu quả hơn

Về cơ bản, chính quyền được định nghĩa “là định chế của luật pháp, quyđịnh hành chính, luật định về hành pháp, tư pháp mà nó ràng buộc các hoạt độngcủa chính quyền trong việc phân phối và hỗ trợ các dịch vụ công cộng” Để thựchiện giám sát việc trao đổi thông tin đúng luật và đạt được mục tiêu đề ra, cácthành phố cần thực hiện triển khai dự án chính quyền điện tử và đây là một trongnhững yếu tố quan trọng làm nên sự thành công hay thất bại của các dự án xâydựng smart city

Tuy nhiên, khi triển khai chính quyền điện tử sẽ gặp những thách thức về

“Mối quan hệ giữa các bên liên quan” Đó chính là khả năng hợp tác giữa các bên,

sự hỗ trợ của lãnh đạo, cấu trúc của liên minh và điều hành dưới phạm vi quyềnhạn khác nhau

Ví dụ các tổ chức chính quyền được tạo ra và hoạt động theo các chức năng,nhiệm vụ riêng Khi triển khai smart city, đưa công nghệ vào ứng dụng sẽ phải thayđổi một lượng lớn các quy định cũ để phù hợp với các quy trình tin học hóa Việcđiều chỉnh sửa đổi này không phải là dễ để có thể áp dụng thống nhất và rộng khắptrong thời gian ngắn

f Cộng đồng dân cư

Dù ít được quan tâm hơn song đây cũng là một yếu tố quan trọng cần phảitính đến khi triển khai smart city Các dự án smart city sẽ ảnh hưởng trực tiếp đếnchất lượng cuộc sống của người dân, với mục tiêu giúp người dân nắm được nhiềuthông tin hơn, được quyền tham gia vào nhiều hoạt động trong việc quản lý thànhphố, hoạt động của chính quyền

Trong bối cảnh này, người dân trở thành nhân vật quan trọng tham gia đónggóp sáng kiến ảnh hưởng lớn đến sự thành công hay thất bại của các dự án smartcity Để người dân có thể tiếp nhận nhanh và dễ dàng nhất với smart city, trong quátrình xây dựng hạ tầng kết nối thì chính quyền cũng cần phải chú trọng tới việc

phát triển các thiết bị đầu cuối, mở rộng khả năng tiếp cận, tăng cường truyềnthông các kỹ năng và lợi ích mang lại cho cộng đồng.

g Kinh tế

Kinh tế là động lực chính để xây dựng smart city và là một trong những chỉ

số quan trọng để đo lường mức độ cạnh tranh và phát triển của thành phố Vì vậy,một số tài liệu còn đề xuất một khung smart city chỉ gồm 6 yếu tố thành phần(Kinh tế thông minh, con người thông minh, chính quyền thông minh, giao thôngthông minh, môi trường thông minh, cuộc sống thông minh) thay vì 8 thành phần

Thành phố thông minh được hình thành từ một nền kinh tế thông minh vớicác đặc trưng về tính sáng tạo, tinh thần kinh doanh, thương hiệu hàng hoá, năngsuất và tính linh hoạt của thị trường lao động cũng như khả năng hội nhập

Không chỉ tính đến việc đưa VT- CNTT áp dụng vào việc triển khai quản lý,điều hành của thành phố, một smart city đúng nghĩa còn phải tính tới cả mức độứng dụng CNTT trong các doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả, đưa ra các quytrình, mô hình kinh doanh mới… Smart city cũng phải tạo được một môi trườngphát triển kinh tế, kỹ thuật và công nghệ Hiệu quả của smart city về mặt kinh tế làtạo ra cơ hội kinh doanh, việc làm, phát triển lực lượng và nâng cao năng suất lao

h Cơ sở hạ tầng

Tính khả dụng và chất lượng của hạ tầng ICT là cực kỳ quan trọng khi xâydựng smart city Hạ tầng ICT thông minh là bao gồm hệ thống mạng viễn thông vô

tuyến và hữu tuyến (cáp quang, Wifi, Wireless, 3G, 4G …) và hệ thống thông tinhướng đối tượng dịch vụ Các hệ thống mạng hướng đối tượng thông minh đóngvai trò quan trọng để xây dựng một smart city.

Hạ tầng VT-CNTT làm nền tảng cho một smart city phát triển, chúng phụthuộc vào các yếu tố liên quan đến tính sẵn sàng và tính hiệu quả của nó Có rất íttài liệu đề cập đến thách thức triển khai, xây dựng hạ tầng ICT của smart city nênthách thức chủ yếu liên quan tới vấn đề an ninh, quyền riêng tư, chi phí cao của cácứng dụng và giải pháp bảo mật, khả năng tiếp cận

i Môi trường tự nhiện

Cốt lõi của smart city là sử dụng công nghệ để tăng tính bền vững và quản lýtài nguyên thiên nhiên hiệu quả hơn cũng như hạn chế các tác nhân gây nên biếnđổi khí hậu Khi triển khai xây dựng smart city cần phải quan tâm đặc biệt đến bảo

vệ tài nguyên thiên nhiên và ảnh hưởng của cơ sở hạ tầng đến điều kiện tự nhiêncủa thành phố

Tám yếu tố nói trên sẽ tạo nên một khung đô thị tích hợp để giải thích cácmối quan hệ và ảnh hưởng giữa các yếu tố khi xây dựng smart city Mỗi một nhân

tố này đều rất quan trọng cho việc xem xét đánh giá mức độ thông minh của cácthành phố Các yếu tố này làm cơ sở so sánh quá trình hình thành các dịch vụ chia

sẻ thông minh và những thách thức liên quan

Bộ yếu tố này được xem như bộ công cụ hỗ trợ hướng dẫn thực hiện xâydựng thành công smart city theo các điều kiện và mục đích khác nhau Tương tự,Khung đô thị tích hợp này có thể hỗ trợ phân biệt được các tác động trong thực tếảnh hưởng đến các các đề án xây dựng smart city (tổ chức, kỹ thuật, điều kiện tựnhiên)

Tất cả các yếu tố sẽ ảnh hưởng 2 chiều với nhau trong khung smart city (mỗiyếu tố đều gây ảnh hưởng và bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác), chúng ảnh hưởng

ở các thời điểm khác nhau, trong những điều kiện khác nhau với mức độ khácnhau

Để phản ánh mức độ ảnh hưởng khác nhau, mô hình mức độ ảnh hưởngđược mô tả như trong hình vẽ Các yếu tố bên ngoài (chính quyền, cộng đồng dân

cư, môi trường tự nhiên, cơ sở hạ tầng, kinh tế) ảnh hưởng nhiều hơn các yếu tốbên trong (công nghệ, tổ chức, chính sách) trước khi ảnh hưởng đến sự thành côngcủa việc xây dựng smart city Các yếu tố bên trong này bị ảnh hưởng trực tiếp vàgián tiếp các yếu tố bên ngoài

Công nghệ được xem như là một siêu yếu tố trong smart city ảnh hưởngnhiều nhất đến 7 yếu tố còn lại.Trong thực tế, nhiều smart city đang xem côngnghệ như là một yếu tố chính ảnh hưởng đến sự thành công của việc xây dựngsmart city

1.2 Xu hướng phát triển thành phố thông minh (đô thị thông minh)

1.2.1 Trên thế giới

Đã có nhiều định nghĩa khác nhau về đô thị thông minh (smart city) đượcđưa ra bởi nhiều học giả trên thế giới, với những quan điểm và cách tiếp cận riêng.Tuy khác nhau về từ ngữ và cách diễn đạt, các định nghĩa này đều có điểm chung

là nhấn mạnh vai trò của công nghệ tiên tiến trong một xã hội đang trên lộ trìnhhiện đại hóa để phù hợp với sự phát triển của kinh tế – văn hóa – xã hội của từngđịa phương, với những điều kiện đặc thù của mình, có tính đến những vấn đề riêng

mà cộng đồng dân cư tại đó phải đối mặt cũng như những thách thức chung mangtính thời đại đòi hỏi sự chung tay hành động của toàn nhân loại như suy thoái môitrường, biến đổi khí hậu và toàn cầu hóa

Như vậy, có thể thấy rằng các mô hình phát triển đi từ lý thuyết ban đầu đếnthực tiễn này ít nhiều đều có mối liên hệ với nhau và có sự giao thoa ở một mức độnhất định Hầu hết các mô hình nói trên được áp dụng tại các quốc gia công nghiệpphát triển, là nơi hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi về kỹ thuật, tài chính, trình độquản lý và nhận thức xã hội đảm bảo cho sự thành công khi triển khai hoạt động.

Đô thị thông minh đã có rất nhiều mô hình phát triển đa dạng, phạm vi ápdụng rộng rãi và mức độ áp dụng cũng rất khác nhau Đơn cử một số ví dụ:

- Anh Quốc đã thí điểm tại thành phố Leeds hệ thống điều khiển giao thông tựđộng có tên gọi SCOOT với các thiết bị đo từ tính gắn vào một vòng lặp và kết nốivới một siêu máy tính, tối ưu hóa thời gian bật đèn xanh tại các nút giao thôngbằng cốt trong đô thị theo mật độ phương tiện lưu thông thực tế trên đường đểgiảm ách tắc giao thông, sau đó áp dụng cho London và các thành phố lớn khác,đem lại kết quả khả quan;

- Thành phố Santander của Tây Ban Nha ứng dụng công nghệ thông minhrộng hơn, ngoài điều tiết giao thông còn giúp cân đối tần suất sử dụng các côngtrình và tiện ích công cộng của người dân cũng như khách du lịch, tránh quá tải vàtheo dõi các chỉ số chất lượng không khí để kiểm soát ô nhiễm và tiếng ồn;

- Thành phố Barcelona cũng thuộc Tây Ban Nha chú trọng đầu tư công nghệthông minh để điều hành mạng lưới xe bus, nhất là xe bus phục vụ du khách thamquan, hệ thống cung cấp năng lượng tự điều tiết dựa trên sự phân loại công trìnhtheo mức độ sử dụng năng lượng cao – trung bình – thấp, góp phần đảm bảo anninh năng lượng và hệ thống tưới cây căn cứ trên nhu cầu theo thời gian trong ngày

và theo mùa trong năm nhằm tiết kiệm tài nguyên nước;

- Chính quyền Amsterdam (Hà Lan) đặt mục tiêu tiết kiệm năng lượng quaviệc chiếu sáng nhân tạo vừa đủ cho tất cả các đèn đường và biển hiệu quảng cáotrong thành phố, gia giảm tự động độ sáng của đèn đường theo điều kiện thời tiết,chống ô nhiễm ánh sáng đô thị, đi đôi với thiết lập hệ thống thông báo tự động chongười điều khiển phương tiện trên đường biết lộ trình hợp lý tới điểm cần đến theotình hình giao thông thực tế và cho biết khoảng cách đến các bãi đỗ xe gần nhất với

số chỗ trống còn lại của từng bãi;

- Các nhà chức trách thành phố Santa Cruz thuộc tiểu bang California (HoaKỳ) ứng dụng công nghệ thông minh trong việc đảm bảo an ninh Họ tiến hành thuthập dữ liệu về tỷ lệ tội phạm từng khu vực trong thành phố qua nhiều năm, chuyển

thông tin vào máy tính xử lý, tìm quy luật và đưa ra thông báo cần thiết theo kếtquả đầu ra để điều tiết lực lượng cảnh sát và nhân viên an ninh giữa các khu vực.

Qua một số ví dụ thực tiễn đã được trình bày, có thể thấy rõ các đặc tínhvượt trội của một đô thị thông minh, được tóm lược theo công thức BỐN TĂNG(1 Tăng chất lượng cuộc sống cùng các dịch vụ thiết yếu đi kèm, 2 Tăng tính hiệuquả của bộ máy hành chính, 3 Tăng tính liên kết dọc giữa các hệ thống hạ tầng kỹthuật với nhau và hạ tầng xã hội với nhau, cũng như liên kết ngang giữa hạ tầng kỹthuật và hạ tầng xã hội, 4 Tăng sự tương tác trong nội bộ cộng đồng dân cư cũngnhư giữa cộng đồng dân cư với chính quyền) và BA GIẢM (1 Giảm chi phí, 2.Giảm thời gian chờ đợi hoặc thời gian đi lại và 3 Giảm tiêu thụ các nguồn tàinguyên thiên nhiên cũng như lãng phí không cần thiết các nguồn lực xã hội)

Trên thế giới hiện nay có khoảng hơn 100 thành phố đã triển khai cácchương trình để hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố thông minh Mỗi quốcgia hoặc thành phố lựa chọn cách riêng để đạt được mục tiêu của mình phụ thuộcvào bối cảnh phát triển Có thể hình dung tình hình phát triển của các thành phốtiêu biểu trên thế giới trong đồ họa sau:

C ÁC CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ THÔNG MINH TIÊU BIỂU TRÊN

THẾ GIỚI