Seminar mon kinh te chinh tri TKQD

Có công nghiệp hoá, hiện đại hoá mới tạo ra nền sản xuất bằng máy móc, tạo ra sức sản xuất mới có cơ sơ để tăng năng suất lao động xã hội, tạo ra cơ sơ kinh tế làm chỗ dựa cho vi

Đề: Phân tích những điểm giữ nguyên và những điểm đổi mới về công nghiệp hóa ơ

Việt Nam hiện nay so với đổi mới

BÀI LÀM

Nước ta là một nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu tiến lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN tất yếu phải tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là yêu cầu khách quan của việc củng cố và tăng cường khả năng quốc phòng, của sự thống nhất giữa sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là điều kiện để xây dựng cơ sơ vật chất kỹ thuật cho chế

độ mới Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là con đường thoát khỏi nguy cơ tụt hậu xa hơn so với các nước trong khu vực, giữ được ổn định chính trị xã hội, bảo vệ độc lập chủ quyền và định hướng phát triển XHCN Cơ sơ vật chất kỹ thuật của một xã hội là một tổng thể hữu cơ có các yếu tố vật chất của lực lượng sản xuất đạt được trong những điều kiện nhất định của tiến bộ khoa học và công nghệ, dựa trên đó lực lượng lao động xã hội ấy sản xuất ra của cải vật chất để thỏa mãn nhu cầu xã hội Cơ sơ vật chất kỹ thuật của CNXH mọi mặt nó kế thừa những thành quả đã đạt được trong xã hội TBCN Mặt khác nó được phát triển và hoàn thiện nhờ ứng dụng những thành tựu của cách mạng khoa học kỷ thuật hiện đại theo nhu cầu của xã hội mới Có công nghiệp hoá, hiện đại hoá mới tạo ra nền sản xuất bằng máy móc, tạo ra sức sản xuất mới có cơ sơ để tăng năng suất lao động xã hội, tạo ra cơ sơ kinh tế làm chỗ dựa cho việc cải tạo, phát triển ngành kinh tế quốc dân khác Xây dựng cơ sơ vật chất kỹ thuật cho CNXH và xã hội hoá sản xuất, trên thực tế tạo điều kiện vật chất cho nền kinh tế độc lâp tự chủ có khả năng tham gia phân công hợp tác quốc tế, mơ rộng quan hệ kinh tế đối ngoại

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá còn là yếu tố khách quan của việc củng cố và tăng cường khả năng quốc phòng, của sự thống nhất giữa sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá nền kinh tế quốc dân trong thời kỳ quá độ ơ nước ta nhằm mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, tạo ra điều kiện để khắc phục những mâu thuẫn trong nền kinh tế của thời kỳ quá độ, nâng cao phúc lợi vật chất và văn hoá của nhân dân lao động Mỗi bước tiến của CNH-HĐH nền kinh tế quốc dân nhằm xây dựng cơ sơ vật chất ngày càng hiện đại cho một chế độ xã hội mà người làm chủ là nhân dân lao động Việc phát triển lực lượng sản xuất trong quá trình CNH-HĐH luôn gắn liền với việc xây dựng, củng cố và hoàn thiện các quan hệ sản xuất XHCN mà nền tảng là kinh tế Nhà nước và kinh tế hợp tác của người lao động Công cuộc CNH này được tiến hành một các có ý thức dưới sự lãnh đạo của Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc dưới sự điều hành và quản lý của một Nhà nước của dân, do dân và vì dân Đó là bản chất của CNH-HĐH của nước ta

Mục tiêu lâu dài của CNH-HĐH là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có

cơ sơ vật chất kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, có quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân, quốc phòng và an ninh vững chắc, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Mục tiêu trước mắt đến năm 2020 là ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trơ thành một nước công nghiệp

So sánh với thời kỳ đổi mới Công nghiệp hoá trước đây được tiến hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp với các chỉ tiêu pháp lệnh Ngày nay công nghiệp hóa trên cơ sơ thị trường có sự quản lý của Nhà nước

Công nghiệp hóa lấy việc phát huy nguồn lực của con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững CNH, HĐH trước đây dựa trên một nền kinh tế khép kín, hướng

vào ưu tiên phát triển công nghiệp nặng Ngày nay xây dựng nền kinh tế mơ cả trong nước và bên ngoài Xây dựng nền kinh tế hướng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu những sản phẩm trong nước sản xuất có hiệu quả

Công nghiệp hóa trước đây được coi là riêng của Nhà nước thông qua khu vực quốc doanh và tập thể Ngày nay CNH-HĐH là sự nghiệp của toàn dân với sự tham gia tích cực của tất cả các thành phần kinh tế, trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo.

Khuyến khích tất cả các thành phần kinh tế tham gia sự nghiệp CNH-HĐH nhằm phát huy mọi tiềm lực của đất nước để phát triển kinh tế – xã hội, nhưng kinh tế Nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo nhằm bảo đảm định hướng XHCN

Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin: Việc xây dựng quan hệ sản xuất phải thực hiện theo quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Nước ta quá độ lên CNXH là cải tạo quan hệ sản xuất cũ, xây dựng quan hệ sản xuất XHCN Đặc trưng của quan hệ sản xuất XHCN là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu Muốn thiết lập chế độ công hữu phải phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất Không thể làm cho lực lượng sản xuất hiện có tăng lên ngay lập tức đến mức cần thiết để xây dựng nền kinh tế công hữu Do đó phải cải tạo xã hội hiện nay một các dần dần Chỉ khi nào tạo nên một khối lượng tư liệu sản xuất cần thiết cho việc cải tạo đó thì khi ấy mới thủ tiêu được chế độ tư hữu, nên không thể nôn nóng, chủ quan, xoá bỏ nhanh các hình thức sơ hữu khác mà phải thiết lập quan hệ sản xuất XHCN từng bước từ thấp lên cao phù hợp với trạng thái phát triển của lực lượng sản xuất

Kinh tế nhiều thành phần là nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần kinh tế cùng tồn tại và tác động lẫn nhau, với nhiều kiểu quan hệ kinh tế dựa trên cơ sơ chế độ sơ hữu về tư liệu sản xuất khác nhau

Sự tồn tại kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên CNXH ơ nước ta là một tất yếu khách quan Bơi vì trong thời kỳ quá độ lên CNXH ơ nước ta, do lực lượng sản xuất phát triển chưa cao, nền kinh tế còn nhiều hình thức sơ hữu, do đó nền kinh tế nhiều thành phần tồn tại là một tất yếu khách quan Chỉ khi nào lực lượng sản xuất phát triển đến mức có thể xây dựng được nền sản xuất công hữu hoàn toàn thì khi đó không còn cơ sơ khách quan để tồn tại kinh tế nhiều thành phần

Mặt khác xã hội cũ đã để lại không ít các thành phần kinh tế không thể cải biến nhanh được

Hiện nay do thu nhập quốc dân nước ta còn thấp, ngân sách Nhà nước hạn hẹp, nếu chỉ trông chờ ngân sách Nhà nước thì sẽ không hoặc chậm thực hiện CNH-HĐH Do đó phải giải phóng mọi tiềm năng, mọi tiềm lực bị kìm hãm, phải khai thác và sử dụng mọi tiềm năng của đất nước về vốn, về khoa học công nghệ, về kinh nghiệm quản lý, về sức lao động, đặc biệt là nguồn trí tuệ Do vậy phải sử dụng nhiều thành phần kinh tế tạo ra sức mạnh để phát triển đất nước

Nước ta có nguồn lao động dồi dào, khả năng thành phần kinh tế quốc doanh thu hút lao động không nhiều, số người chưa có việc làm khá lớn đã tạo ra sức ép xã hội đối với vấn

đề giải quyết việc làm Giải pháp tốt nhất là phải phát triển nền kinh tế nhiều thành phần

Tồn tại kinh tế nhiều thành phần mang lại nhiều lợi ích: góp phần làm tăng năng suất lao động và hiệu quả kinh tế; tạo ra cơ sơ khách quan cho phát triển nền kinh tế hàng hoá, phát huy quyền tự do kinh doanh, quyền tự chủ kinh tế trong khuôn khổ pháp luật; tạo điều kiện thực hiện và mơ rộng các hình thức quá độ, trong đó hình thức kinh tế tư bản Nhà nước như những cầu nối trung gian đi lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN Hiện nay cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ơ nước ta có 6 thành phần kinh tế sau đây:

- Kinh tế Nhà nước bao gồm các doanh nghiệp Nhà nước; các tài nguyên quốc gia và

các tài sản thuộc sơ hữu Nhà nước như đất đai, hầm mỏ, rừng, biển, ngân sách, các quỹ dự trữ ngân hàng Nhà nước, hệ thống bảo hiểm, kết cấu hạ tầng KT-XH; phần vốn Nhà nước góp vào các doanh nghiệp thuộc những thành phần kinh tế khác

Kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo thể hiện trong việc đi đầu về năng suất, chất lượng, hiệu quả và chấp hành pháp luật, hỗ trợ các thành phần kinh tế khác cùng phát triển, tăng cường sức mạnh vật chất, nắm giữ những vị trí then chốt, làm lực lượng vật chất quan trọng và là công cụ để nhà nước định hướng và điều tiết vĩ mô nền kinh tế

- Kinh tế tập thể phát triển với nhiều hình thức hợp tác đa dạng từ thấp lên cao Trong

đó hợp tác xã là nòng cốt Các hợp tác xã dựa trên sơ hữu các thành viên và sơ hữu tập thể Kinh tế tập thể cũng như kinh tế Nhà nước là những thành phần kinh tế, trong đó người lao động làm chủ và sản xuất được tiến hành vì lợi ích của từng người lao động, của tập thể và toàn xã hội Kinh tế tập thể mà nòng cốt là hợp tác xã cùng với kinh tế Nhà nước hợp thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân

- Kinh tế cá thể tiểu chủ ơ nông thôn và thành thị là kinh tế tư hữu nhỏ mà thu nhập

hoàn toàn dựa vào lao động và vốn của bản thân và gia đình

- Kinh tế tư bản tư nhân phát triển rộng rãi trong những ngành nghề sản xuất kinh

doanh mà pháp luật không cấm Thành phần kinh tế này hoạt động sản xuất kinh doanh dựa trên cơ sơ chiếm hữu tư nhân TBCN về tư liệu sản xuất và bóc lột lao động làm thuê Đây là thành phần kinh tế có vị trí nhất định trong phát triển lực lượng sản xuất, sản xuất hoá sản xuất, nên nó được khuyến khích phát triển

- Kinh tế tư bản Nhà nước là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sơ hữu hỗn hợp về

vốn giữa kinh tế Nhà nước với kinh tế tư bản tư nhân trong và ngoài nước bằng nhiều hình thức góp vốn hợp tác kinh doanh Kinh tế tư bản Nhà nước có vai trò nhất định trong việc động viên tiềm năng to lớn về vốn, công nghệ, khả năng tổ chức quản lý của các nhà tư bản Do vậy phải phát triển mạnh mẽ thành phần kinh tế này

- Kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sơ hữu

vốn của nước ngoài đầu tư trực tiếp hoặc gián tiếp Thành phần kinh tế này có vai trò trong huy động vốn, khoa học công nghệ tiên tiến hiện đại của thế giới, góp phần quan trọng trong sự nghiệp CNH-HĐH trong xây dựng cơ sơ vật chất kỹ thuật của CNXH Do đó cần được phát triển mạnh mẽ thành phần kinh tế này

Các thành phần kinh tế cần được phát huy phát triển vì sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, nhưng kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế nhà nước và kinh tế hợp tác, mà nòng cốt

là hợp tác xã dần dần trơ thành nền tảng của nền kinh tế quốc dân, đó là để bảo đảm định hướng XNCH

Để bảo bảo đảm định hướng XNCH trong quá trình sử dụng các thành phần kinh tế cần phải quán triệt các quan điểm sau đây:

Lấy việc giải phóng lực lượng sản xuất, đơn vị tối đa lực lượng bên trong và bên ngoài cho CNH-HĐH, nâng cao hiệu quả KT-XH, cải thiện đời sống nhân dân làm mục tiêu

Chủ động đổi mới nâng cao hiệu quả kinh tế Nhà nước, làm cho kinh tế Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân

Xác lập, củng cố nâng cao địa vị làm chủ của người lao động, thực hiện công bằng xã hội ngày một tốt hơn

Thực hiện nhiều hình thức phân phối, lấy phân phối theo kết quả lao động, hiệu quả kinh tế là chủ yếu, đồng thời phân phối dựa trên mức đóng góp các nguồn lực vào kết quả sản xuất kinh doanh và phân phối thông qua phúc lợi xã hội Thừa nhận sự tồn tại lâu dài các hình thức thuê mướn lao động nhưng không để biến thành quan hệ thống trị

Tăng cường hiệu quả quản lý vĩ mô của Nhà nuớc, phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của thị trường, bảo đảm bình đẳng trước pháp luật, không phân biệt các thành phần kinh tế

Giữ vững độc lập, chủ quyền và bảo vệ lợi ích quốc gia trong quan hệ kinh tế với nước ngoài

Qua phân tích trên ta thấy sự đúng đắn của đường lối kinh tế của Đảng ta: “Đẩy mạnh CNH-HĐH, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, đưa nước ta trơ thành một nước công nghiệp; ưu tiên phát triển lực lượng sản xuất, đồng thời xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp theo định hướng XHCN; phát huy cao nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển nhanh, có hiệu quả và bền vững; tăng trương kinh tế đi liền với phát triển văn hoá, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ và cải thiện môi trường; kết hợp phát triển KT-XH với tăng cường quốc phòng – an ninh” (VKĐH lần IX, trang 89) Đảng ta đã chủ trương: “Thực hiện nhất quán chính sách phát triển kinh tế nhiều thành phần Các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật đều là bộ phận cấu thành quan trọng của kinh tế thị trường định hướng XHCN, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh; trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế Nhà nước cùng với kinh tế tập thể ngày càng trơ thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân” (VKĐH lần IX, trang 96)./