Tài liệu “Giáo trình kinh tế vi mô “ được dùng để giảng dạy và học tập trong các trường THCN ở Hà Nội, đồng thời là tài liệu tham khảo hữu ích cho các trường có đào tạo các ngành kỹ. Kinh tế học là môn khoa học xã hội nghiên cứu chọn lựa của nền kinh tế trong việc sử dụng nguồn tài nguyên có giới hạn để sản xuất các loại sản phẩm nhằm thỏa mãn ngày càng tốt nhu cầu của con người...
Trang 2SÁCH H NG D N H C T P KINH T VI MÔ
Trang 3Kinh t vi mô là m t môn kinh t c s , là m t b ph n c a kinh t h c nghiên c u b n
đ i v i doanh nghi p; Ph ng pháp xác đ nh chính xác doanh thu, chi phí, l i nhu n c a
ch n nh ng lo i đ u vào nh th nào v i s l ng và giá c nh th nào đ tho mãn đ u ra
Trang 4luy n t p khi h c viên đã nghiên c u song n i dung c a m i ch ng
đóng góp c a b n đ c và các thày cô giáo
Xin trân tr ng cám n!
Tác gi
Ths Tr n Th Hoà
Trang 5CH NG 1: T NG QUAN V KINH T H C VI MÔ
GI I THI U
đ c t lõi c a môn kinh t h c, vì sao kinh t h c ra đ i, và ra đ i ph c v m c đích gì cho
s khan hi m các ngu n l c, và các ngu n l c trong t nhiên thì h u h n, còn nhu c u c a xã
đ i kinh t h c
kinh t trong m i qu c gia
doanh nghi p H n th , còn gi i thi u khá chi ti t c a lý thuy t l a ch n kinh t ây là ti n
đ c b n c a các phân tích kinh t vi mô, v n đ c b n c a vi c l a ch n ph ng án s n
thuy t và v n d ng đ x lý các câu h i và bài t p v n d ng lý thuy t đã h c
- Phân bi t s khác nhau c a kinh t vi mô và v mô
- N i dung ch y u c a kinh t h c vi mô
nhi u qu c gia tr nên r t giàu có Tuy nhiên còn nhi u qu c gia khác l i r t nghèo Nh ng
m t th c t kinh t luôn t n t i m i n i và m i lúc đó là s khan hi m ngu n l c S khan
hi m là vi c xã h i v i các ngu n l c h u h n không th tho mãn t t c m i nhu c u vô h n
Trang 61) Khái ni m Kinh t h c: là môn khoa h c giúp cho con ng i hi u v cách th c v n hành c a n n kinh t nói chung và cách th c ng x c a t ng thành viên tham gia vào n n kinh t nói riêng
2) N n kinh t là m t c ch phân b các ngu n l c khan hi m cho các m c đích s
- S n xu t cái gì?
- S n xu t nh th nào?
- S n xu t cho ai?
đ nh bao g m h gia đình, doanh nghi p và chính ph Các thành viên này t ng tác v i nhau theo các c ch ph i h p khác nhau
Hàng hoá, d ch v Hàng hoá, d ch v
Ti n (Chi tiêu) Ti n
(Doanh thu)
Hình 1.1 Mô hình n n kinh t - mô hình dòng luân chuy n
đó là th tr ng s n ph m và th tr ng y u t s n xu t Tham gia vào th tr ng s n ph m,
Th tr ng s n ph m
Th tr ng y u t
Trang 7doanh nghi p tr cho vi c s d ng các ngu n l c đó Còn các doanh nghi p tham gia vào hai
qu c phòng Ngoài ra Chính ph còn đi u ti t thu nh p thông qua thu và các ch ng trình
tr c p
nhau H gia đình mong mu n t i đa hoá l i ích d a trên l ng thu nh p c a mình, doanh
C ch ph i h p là c ch ph i h p s l a ch n c a các thành viên kinh t v i nhau Chúng ta bi t t i các lo i c ch c b n là:
- C ch m nh l nh
- C ch h n h p
các v n đ kinh t c b n Tuy nhiên, vi c gi i quy t các v n đ kinh t c b n đó khác nhau
1.1.2 Các b ph n kinh t h c
b n là kinh t h c v mô và kinh t h c vi mô
1.1.2.1 Kinh t h c vi mô:
Kinh t h c vi mô là m t b ph n c a kinh t h c Kinh t h c vi mô nghiên c u hành vi
Ví d nh ng i tiêu dùng s s d ng thu nh p h u h n c a mình nh th nào? T i sao
h l i thích hàng hoá này h n hàng hoá khác Ho c nh doanh nghi p s s n xu t bao nhiêu
s ph i làm gì? Chính ph s phân b ngân sách h u h n c a mình cho các m c tiêu nh giáo
d c, y t nh th nào?
Nói ng n g n, kinh t h c vi mô nghiên c u các v n đ sau:
- M c tiêu c a các thành viên kinh t ;
- Các gi i h n c a các thành viên kinh t ;
Trang 81.1.2.2 Kinh t h c v mô:
đ u là nh ng n i dung quan tr ng c a kinh t h c, hai b ph n này có m i quan h h u c tác
đ ng qua l i l n nhau N u chúng ta hình dung n n kinh t nh là m t b c tranh l n thì kinh
thành viên kinh t - h gia đình, doanh nghi p và chính ph là nh ng t bào, nh ng chi ti t
đ ng c a n n kinh t , chúng ta v a ph i nghiên c u t ng th v a ph i nghiên c u t ng chi ti t
c a m t n n kinh t
1.1.2.3 Kinh t h c th c ch ng và kinh t h c chu n t c:
Kinh t h c ch cho chúng ta cách th c suy ngh v các v n đ phân b ngu n l c ch
1) Kinh t h c th c ch ng liên quan đ cách lý gi i khoa h c, các v n đ mang tính
th c t trên
2) Kinh t h c chu n t c liên quan đ n vi c đánh giá ch quan c a các cá nhân Nó liên quan đ n các câu h i nh đi u gì nên x y ra, c n ph i nh th nào.Ví d , hi n này c u th đá
Âu thì đó l i là m c th p Ho c nh , khi ta nói “c n ph i cho sinh viên thuê nhà v i giá r ” thì
đó c ng là nh n đ nh mang tính chu n t c vì giá thuê nhà do th tr ng xác đ nh Giá r có th
t th c ch ng
1.2 N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U KINH T H C VI MÔ
1.2.1 N i dung c a kinh t vi mô
Kinh t h c vi mô là m t b ph n c a kinh t h c, môn khoa h c c b n cung c p ki n
kinh t
Trang 9Có th gi i thi u m t cách t ng quát n i dung c a c a kinh t h c vi mô theo các n i
1 T ng quan v kinh t h c vi mô s đ c p đ n đ i t ng, n i dung và ph ng pháp
su t gi m d n, quy lu t chi phí c h i t ng d n và hi u qu kinh t
ti t giá
5 S n xu t - Chi phí - L i nhu n nghiên c u các quy lu t trong s n xu t, chi phí và l i nhu n
đ c quy n và đ c quy n t p đoàn Trong m i m t c c u th tr ng, các đ c đi m đ c trình
nghi p
vai trò c a Chính ph
1.2.2 Ph ng pháp nghiên c u kinh t h c vi mô
Kinh t vi mô là m t b ph n c a kinh t h c Do đó ph ng pháp nghiên c u c a kinh
sinh h c, hoá h c hay v t lý Tuy nhiên vì kinh t h c nghiên c u hành vi kinh t c a con
1.2.2.1 Ph ng pháp mô hình hoá
thi t và lý thuy t kinh t đ c công nh n m t cách r ng rãi thì đ c g i là qui lu t kinh t
Trang 10(1) Xác đ nh v n đ nghiên c u
đ c v n đ nghiên c u hay câu h i nghiên c u Ví d các nhà kinh t mong mu n tìm hi u
qua
(2) Phát tri n mô hình
đã xác đ nh Mô hình kinh t là m t cách th c mô t th c t đã đ c đ n gi n hoá đ hi u và
C n chú ý r ng mô hình kinh t c a th gi i th c không ph i là th gi i th c Các mô
v n đ nghiên c u ví d v x ng d u, trong th c t , các bi n s có th liên quan đ n l ng
Trang 11b ng cách gi đ nh ch có giá c a x ng d u quy t đ nh đ n l ng tiêu th x ng d u còn các
M c tiêu c a mô hình kinh t là d báo ho c tiên đoán k t qu khi các bi n s thay đ i
Mô hình kinh t có hai nhi m v quan tr ng Th nh t, chúng giúp chúng ta hi u n n kinh t
(3) Ki m ch ng gi thi t kinh t
th c nghi m phù h p v i gi thi t thì gi thi t đ c công nh n còn n u ng c l i, gi thi t s
b bác b
Trong ví d c a chúng ta, nhà kinh t h c s ki m tra xem li u có ph i khi giá x ng d u
1.2.2.2 Ph ng pháp so sánh t nh
Gi đ nh các y u t khác không thay đ i Các gi thuy t kinh t v m i quan h gi a các
tiêu th x ng d u trong t ng tháng
i v i các môn khoa h c trong phòng thí nghi m, vi c th c hi n các thí nghi m mà
ch nh ng bi n s quan tâm đ c thay đ i còn các y u t khác đ c gi nguyên có v d
phòng thí nghi m, các bi n s kinh t mà các nhà kinh t h c quan tâm nh t l th t nghi p,
Trang 121.2.2.3 Quan h nhân qu
đ ng đ c g i là bi n ph thu c còn bi n thay đ i tác đ ng đ n các bi n khác đ c g i là
bi n đ c l p Bi n đ c l p nh h ng đ n bi n ph thu c nh ng b n thân thì ch u s tác đ ng
c a các bi n s khác ngoài mô hình
s thay đ i c a m t bi n s này là nguyên nhân s thay đ i c a bi n s kia ch b i vì chúng
đ i c a m t bi n có th c s là nguyên nhân gây ra s thay đ i quan sát đ c bi n khác hay không Tuy nhiên, bên c nh nguyên nhân khó có th có nh ng th c nghi m hoàn h o nh
ph c các nhà kinh t h c vào m i quan h nhân qu th c s
1.3 LÝ THUY T L A CH N KINH T T I U C A DOANH NGHI P
1.3.1 Quy lu t khan hi m
gia, các doanh nghi p và các h gia đình đ u có m t s ngu n l c nh t đ nh Trong kinh t
đ nh đi làm thêm vào th b y và ch nh t, b n có th ki m đ c m t l ng thu nh p nào đó
ví d là 200 ngàn đ ng đ chi tiêu Tuy nhiên, th i gian c a th b y và ch nh t đó l i không
đ c s d ng đ ngh ng i Các nhà kinh t coi th i gian ngh ng i b m t là chi phí c h i
c a vi c làm thêm cu i tu n c a b n
Trang 131.3.3 Quy lu t chi phí c h i t ng d n :
Quy lu t này giúp chúng ta tính toán và l a ch n s n xu t cái gì, bao nhiêu cho có l i nh t
hi u bi t v quy lu t chi phí c h i t ng d n nó cho phép chúng ta gi i thích t t h n v xu
1.3.4 ng gi i h n kh n ng s n xu t
gi n nh t trong nh ng mô hình đó - đ ng gi i h n kh n ng s n xu t D a vào đó chúng ta
đây không m t tính t ng quát và đ đ n gi n cho phân tích chúng ta gi s m t n n
Trang 14ngu n l c s n xu t hi n có M t khác, s thay đ i kh n ng này sang kh n ng khác th hi n
vi c N n kinh t gi m s n xu t hàng hoá này và t ng hàng hoá khác T kh n ng A chuy n
Trang 15Tuy nhiên, nh ph n trên chúng ta đã bi t, vi c s n xu t các hàng hoá d ch v luôn
h p phi hi u qu , do lãng phí hay không dùng h t ngu n l c s n xu t Nh ng k t h p n m
ngu n l c s n xu t hi n t i
ng gi i h n kh n ng s n xu t d c xu ng th hi n s khan hi m c a các ngu n l c
hay khi n ng xu t trong n n kinh t t ng lên s làm cho đ ng gi i h n kh n ng s n xu t
Hình 1.4 S d ch chuy n c a đ ng gi i h n kh n ng s n xu t
phí c h i trong vi c s n xu t hai d ch v hàng hoá trên
1.3.5 Phân tích c n biên
Phân tích c n biên c u thành cách ti p c n phân tích c a chúng ta đ i v i v n đ l a
Trang 16t Chúng ta th y r ng khi đ a ra các quy t đ nh kinh t các thành viên kinh t theo đu i các
đã bi t dù các m c tiêu có khác nhau song các thành viên kinh t đ u có chung m t gi i h n
đó là ràng bu c v ngân sách
và l i ích c a s l a ch n C hai bi n s ích l i và chi phí đ u thay đ i khi các thành viên
bi t:
- Công ngh
Khi đ a ra các quy t đ nh v s l a ch n nhà s n xu t so sánh gi a l i ích thu đ c v i
l i nhu n
Gi s hàm t ng l i ích là TB=f (Q), hàm t ng chi phí là TC=g(Q) i u đó có ngh a là
đ n v t ng thêm còn l n h n so v i chi phí t ng thêm c a đ n v đó
Trang 17Trong đó:
ho c tiêu dùng thêm m t đ n v hàng hoá
tiêu dùng thêm m t s n ph m
Phân lo i doanh nhi p: Có nhi u tiêu th c khác nhau đ phân lo i doanh nghi p, nh ng
đúng c h i kinh doanh c a mình Có th phân lo i doanh nghi p theo các tiêu th c sau:
1.4.2 Quá trình kinh doanh c a doanh nghi p
Quá trình kinh doanh c a doanh nghi p: Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c ti n hành theo m t quá trình g m nhi u b c Nó b t đ u t khi doanh nghi p
vào s n ph m doanh nghi p s n xu t là s n ph m gì, s n ph m c a doanh nghi p là s n ph m
1.4.3 Chu k kinh doanh c a doanh nghi p
Chu k kinh doanh c a doanh nghi p: Chu k kinh doanh c a doanh nghi p là kho ng
nghi p
N u doanh nghi p ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong m t chu k kinh doanh, thì khi
đó kh n ng s n xu t c a doanh nghi p ch a thay đ i S n xu t trong đi u ki n này là s n
xu t ng n h n
Trang 18N u doanh nghi p ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong nhi u chu k , khi mà ngu n l c
khan hi m là vi c xã h i v i các ngu n l c h u h n không th tho mãn t t c m i nhu c u vô
đ khan hi m đó trong c ch kinh t khác nhau
kinh t nói chung và cách th c ng s c a t ng thành viên tham gia vào n n kinh t nói riêng
các c ch ph i h p khác nhau M i thành viên có nh ng m c tiêu và h n ch c a mình
4 Kinh t h c bao g m hai b ph n c b n là kinh t h c v mô và kinh t h c vi mô Kinh t h c vi mô nghiên c u hành vi c a các thành viên kinh t đó là các h gia đình, doanh
5 Kinh t h c ch cho chúng ta cách th c suy ngh v các v n đ phân b ngu n l c
đ c coi là lý thuy t kinh t
hàng hoá b ng nhau, xã h i ngày càng ph i hi sinh ngày càng nhi u hàng hoá khác
m c mà l i ich c n biên cân b ng v i chi phí c n biên (MB=MC)
Trang 1910 Doanh nghi p là m t t ch c ho t đ ng s n xu t kinh doanh ho c ho t đ ng kinh doanh nh m m c tiêu l i nhu n
11 Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c ti n hành theo m t quá trình
hoàn thành xong m t quá trình kinh doanh c a doanh nghi p
CÂU H I VÀ BÀI T P ÔN T P
Câu h i c ng c lý thuy t
1 Chi phí c h i là gì? T i sao ph i s d ng khái ni m chi phí c h i trong phân tích
l a ch n kinh t c a các thành viên?
c h i t ng d n và phân bi t gi a 2 khái ni m hi u qu kinh t và hi u qu s n xu t
h i trong vi c s n xu t các hàng hoá d ch v , minh ho đi u này trên đ ng gi i h n
7 Khi các nhà kinh t s d ng t “c n biên” h ám ch
b Không quan tr ng
d B xung
Trang 208 N u m t ng i ra quy t đ nh b ng cách so sánh l i ích c n biên và chi phí c n biên
a Ch n quy t đ nh khi mà l i ích cân biên l n h n chi phí c n biên
b Ch n khi mà l i ích cân biên b ng v i chi phí cân biên
c Ch n khi mà l i ích c n biên nh h n chi phí c n biên
a Thông qua k ho ch hoá c a Chính Ph
Trang 21CH NG 2: LÝ THUY T CUNG - C U
GI I THI U
h i
xây d ng trên c s c a mô hình cung c u Thông qua mô hình cung c u, m t công c đ n
1 Khái ni m c u : C u là s l ng hàng hoá ho c d ch v nào đó mà ng i tiêu dùng
mu n mua và có kh n ng mua s n sàng mua các m c giá khác nhau trong kho ng th i gian
b n r t mu n mua m t chi c máy tính xách tay Compaq nh ng b n không có ti n thì c u c a
Trang 22không mu n mua chi c máy c thanh lý thì c u c a b n c ng không t n t i Nh v y, c u đ i
2 L ng c u: L ng hàng hoá hay d ch v mà ng i tiêu dùng mua t i m t m c giá
đ thu hút khách hàng, m i tháng c a hàng đ a hát CD bán khuy n m i m t l n vào ngày đ u
ch mua đ c 20 chi c CD V y l ng c u là 30- là l ng ng i tiêu dùng mu n mua nh ng
1 ng c u : Là đ ng bi u di n m i quan h gi a giá c và l ng c u trên tr c to
đ tr c tung là giá, tr c hoành là l ng c u
ng c u minh ho tác đ ng c a giá t i l ng c u Khi giá c a th tr ng gi m xu ng
Các nhà kinh t coi lu t c u là m t trong nh ng phát minh quan tr ng c a kinh t h c:
Trang 232.1.2.2 Tác đ ng c a các y u t khác t i c u
đ ng đ n c u đó là: thu nh p, th hi u, giá c a các hàng hoá liên quan, thông tin, s l ng
1.Thu nh p
đ c các nhà kinh t khác th a nh n và là m t trong nh ng quy lu t kinh t quan tr ng D a
hoá nh sau:
ngô, khoai gi m xu ng
2 Th hi u
vào các nhân t nh t p quán tiêu dùng, tâm lý l a tu i, gi i tính, tôn giáo… th hi u c gn có
th thay đ i theo th i gian và ch u nh h ng l n c a qu ng cáo Ng i tiêu dùng th ng s n
3 Giá c a hàng hoá liên quan
hoá liên quan là hàng hoá thay th và hàng hoá b xung Hàng hoá thay th là nh ng hàng hoá
gi ng hàng hoá đang xem xét ho c có cùng giá tr s d ng hay tho mãn cùng nhu c u ví d
4 S l ng ng i tiêu dùng
Trang 24Hay quy mô th tr ng là m t trong nh ng nhân t quan tr ng xác đ nh l ng tiêu
này
5 C ch chính sách c a nhà n c:
ít xe ô tô c h n
6 Các k v ng
đ i) c a ng i tiêu dùng N u ng i tiêu dùng k v ng r ng giá c a hàng hoá s t ng lên
hàng hoá
các nhân t thay đ i làm cho l ng c u gi m thì đ ng c u s d ch chuy n xu ng d i và
2.2
t nào ngoài giá c a hàng hoá đó gây ra s d ch chuy n c a đ ng c u
Trang 252.1.3 Hàm c u
Khái ni m: C u là m t hàm s bi u di n m i quan h gi a l ng c u và các nhân t
Q = Q1 + Q2 = f1(p) + f2(p)
cùng g p m t m c giá i u này có th th y rõ qua hình 2.3
Trang 262.2 LÝ THUY T V CUNG (SUPPLY)
2.2.1 Các khái ni m
1 Khái ni m cung: Cung là s l ng hàng hoá ho c d ch v mà ng i s n xu t mu n
kh n ng bán l i ph thu c vào n ng l c s n xu t c a hãng
2 L ng cung: L ng cung là s l ng hàng hoá mà các hãng mu n bán t i m t m c
3 ng cung: ng cung là đ ng bi u di n m i quan h gi a l ng cung và giá c
Trang 272.2.2 Các nhân t nh h ng đ n cung
2.2.2.1 Tác đ ng c a giá t i l ng cung
S thay đ i c a giá làm cho l ng cung di chuy n d c theo đ ng cung
thì cung t ng, giá gi m thì cung gi m v i kh n ng s n xu t ch a thay đ i
2.2.2.2 Tác đ ng c a các y u t khác đ n cung
c đ u vào, công ngh s n xu t, lao đ ng, c ch chính sách c a nhà n c, k vong c a doanh nghi p,…
1 Công ngh s n xu t
2 Giá c a các y u t đ u vào
3 Chính sách thu
Là công c đi u ti t c a nhà n c i v i các hãng thu là chi phí do v y chính sách
gi m thu , mi n thu ho c tr c p có th khuy n khích s n xu t làm t ng cung hay là chính sách thu cao có th h n ch s n xu t và làm gi m cung
4 S l ng ng i s n xu t
5 Các k v ng
6 S l ng ng i lao đ ng
Khi có s thay đ i c a m t bi n ngoài giá s làm cho toàn b đ ng cung d ch chuy n
Trang 28xu ng d i ( S sang S1), còn khi y u t nào đó làm cho l ng cung gi m thì làm cho đ ng
Nh v y, khi phân tích tác đ ng c a m t y u t nào đó đ n l ng cung, chúng ta ph i
Trang 29Hình 2.6 Quan h gi a cung doanh nghi p và cung th tr ng
Ví d : Gi s có hai doanh nghi p cung c p s n ph m A trên th tr ng ng cung
qua hình 2.6 trên
2.3 CÂN B NG TH TR NG
2.3.1 Tr ng thái cân b ng
1 Khái ni m đi m cân b ng: cân b ng là m t tr ng thái c a th tr ng mà đó l ng
2 Xác đ nh tr ng thái cân b ng b ng đ th
Trang 30(1) xác đ nh tr ng thái cân b ng c a th tr ng b ng đ th tr c tung ph n ánh giá,
đ i hành vi c a h đ đ a giá quay tr l i tr ng thái cân b ng Có th minh h a đi u này
hình 2.8 v s đi u ch nh c a th tr ng th t l n
b ng, t i đó l ng c u khác v i l ng cung Trên th tr ng có hi n t ng c u v t - đó là
Trang 31(2) Ng c l i n u lúc đ u giá cao h n m c cân b ng thì ng i bán s mu n bán nhi u
đi và không còn s c ép gi m giá n a
Tóm l i, khi mà th tr ng m t cân đ i gi a cung và c u thì chính l ng hàng hoá d
2.3.3 S thay đ i tr ng thái cân b ng
y u t c a cung và c u thay đ i Các y u t đó thay đ i s làm d ch chuy n đ ng cung và
đ ng c u K t qu là các tr ng thái cân b ng m i đ c thi t l p
1 Tác đ ng c a s d ch chuy n c a c u
đ ng d c theo đ ng cung
Trang 32Bây gi chúng ta l i gi s giá th t bò không thay đ i, còn giá c a th c n cho l n l i
nh minh ho trên hình 2.10 T i m i
Trang 33Hình 2.11 Tác đ ng c a d ch chuy n c a c đ ng c u và đ ng cung
Tuy nhiên giá c a máy tính l i gi m
Nguyên nhân ch y u c a cung t ng là do công
ra đ i K t qu là giá cân b ng c a máy tính gi m và l ng cân b ng t ng lên
chuy n đó là s thay đ i c a tr ng thái cân b ng mô t tác đ ng c a s thay đ i y u t đó
2.4 VAI TRÒ C A CHÍNH PH THAM GIA VÀO TH TR NG
2.4.1 Vai trò ki m soát giá c a Chính ph
1 Giá tr n (ceiling price)
dùng nh t đ nh M c giá tr n th ng th p h n m c giá cân b ng th tr ng và do đó xu t hi n
2 Giá sàn (floor price)
Trang 34Giá sàn là m c giá th p nh t mà ng i mua đ c phép mua Chính ph c a nhi u n c
đ c bi t là các s n ph m là nông, lâm nghi p Giá sàn th ng cao h n giá cân b ng th tr ng,
(2) nh h ng c a giá sàn t i l i ích c a xã h i
th a là QS - QD
Trang 35đánh vào hàng hoá trên th tr ng s làm d ch chuy n đ ng cung sang trái và lên trên m t
đo n đúng b ng m c thu Khi đ ng cung thay đ i đi m cân b ng c ng thay đ i theo h ng
đ u b nh h ng, ng i s n xu t hay ng i tiêu dùng b nh h ng nhi u h n ph thu c vào
đ d c c a đ ng cung, đ ng c u, d ng hàm s c a cung, c u Chúng ta có th mô t nh
Trang 362.5 CO GIÃN C A C U
2.5.1 Co giãn c a c u theo giá
1.Khái ni m:
2 Phân bi t đ d c và đ co giãn:S khác nhau gi a hai tr ng h p này là s ph n
đ ng c u ph thu c vào đ n v đo giá và l ng T ng t chúng ta th ng so sánh đ ng
nào, chính ph c n so sánh đ ng c u c a bánh ng t v i đ ng c u thu c lá Hàng hoá nào
ph n ng v i giá h n? Hàng hoá nào có th ch u thu su t cao h n mà không làm gi m doang
co giãn c a c u theo giá là th c đo không đ n v đo đ ph n ng c a l ng c u
D P
% QE
% P
= JJTrong đó: ED
% ẤP là ph n tr m bi n đ i c a giá
đ n 1,5 tri u ngh a là t ng 0,5 tri u N u chúng ta đo giá b ng đ ng, giá thay đ i t 100 đ n
D u và đ co giãn âm: ng c u d c xu ng nên khi giá c a hàng hoá t ng thì l ng
đ co giãn c a c u và b qua d u âm
3 Xác đ nh đ co giãn
a, Cách tính h s co giãn c a c u t i m t đi m c u
Trang 37D P
b, Xác đ nh h s co giãn c a c u theo giá trên m t đo n c u
có giá bán ban đ u là 40,1 USD/s n ph m, khi đó bán đ c 9950 s n ph m B Giá bán gi m
3 Phân lo i đ co giãn c a c u theo giá
hàng hoá có nhi u hàng hoá thay th
Trang 38- B n ch t c a nhu c u mà hàng hoá tho mãn: nhìn chung các hàng hoá xa x có đ
5 M i quan h gi a h s co giãn c a c u theo giá, s thay đ i c a giá và t ng doanh thu
2.5.2 co giãn c a c u theo thu nh p
1 Khái ni m: H s co giãn c a c u đ i v i thu nh p là ph n tr m bi n đ i c a
t ng lên
Ví d : Có s li u đi u v thu nh p bình quân m t tháng c a h dân c m t vùng qua
Trang 39v i khu v c dân c này
3 Phân lo i h s co giãn c a c u đ i v i thu nh p
đ t ng l ng c u nh h n t c đ t ng c a thu nh p
t ng nh ng t c đ t ng c a c u l n h n t c đ t ng c a thu nh p
2.5.3 H s co giãn chéo c a c u đ i v i giá
1.Khái ni m : H s co giãn chéo c a c u đ i v i giá là ph n tr m bi n đ i c a l ng
đ có th s d ng đ c t t h n hàng hoá đó (hàng hoá b sung), c ng có hàng hoá có th thay
th hoàn toàn ho c thay th t ng ph n công d ng c a hàng hoá hàng hoá c nh tranh hay hàng
EDx,y : Là h s co giãn c a c u đ i v i giá hàng hoá liên quan
Qx : Là l ng c a hàng hoá X = (Qx1+Qx2)/2
Py : Giá c c a hàng hoá Y =(Py1+Py2)/2
Trang 40Hàng hoá X và Y là hàng hoá thay th cho nhau
3 Phân lo i co giãn cheo c a c u v i giá
+ N u hai hàng hoá là thay th cho nhau thì EDx,y >0
+ N u hai hàng hoá là hàng hoá b sung thì EDx,y < 0
(1) C u: S l ng hàng hoá, d ch v mà ng i tiêu dùng mu n mua và có kh n ng
thu c vào nhi u nhân t khác nhau nh thu nh p, th hi u dân s , giá hàng hoá liên quan và
(2) Cung: S l ng hàng hoá ho c d ch v mà ng i s n xu t mu n bán và có kh n ng
xu t, chính sách thu và các k v ng N u các đi u ki n khác không thay đ i, giá hàng hoá
(3) Cân b ng th tr ng: S t ng tác c a cung và c u xác đ nh giá và l ng cân b ng
t ng
(4) S thay đ i tr ng thái cân b ng: M t s thay đ i c a y u t không ph i là giá c a
s đ c thi t l p