BÀI THI FINAL chỉnh sửa xong

TÊN ĐỀ TÀI : XỬ LÝ RÁC THẢI HỮU CƠ BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI GIUN QUẾ I. Tổng quan về nghiên cứu 1. Lý do chọn đề tài Xã hội ngày càng phát triển kéo theo đó là sự phát triển của con người và các vấn đề của xã hội như tệ nạn, ô nhiễm môi trường,…Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường là một vấn đề đang nhận được sự quan tâm của toàn xã hội. Ô nhiễm môi trường sẽ kéo theo đó là sự biến đổi khí hậu, điều này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người không chỉ thế hệ chúng ta mà còn cả thế hệ mai sau. Khí hậu biến đổi một cách trầm trọng như vậy là do rất nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó một nguyên nhân không kém phần quan trọng đó là rác thải, con người xả rác một cách “vô tội vạ” gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến khí hậu. Dự báo tổng lượng chất thải rắn từ sinh hoạt đô thị đến năm 2020 khoảng gần 22 triệu tấnnăm (nguồn thông tin: eqe.edu.vn) Đó cũng là sự lãng phí rất lớn, bởi phần nhiều số rác thải đó có thể tái sử dụng, vừa có giá trị vật chất, vừa giảm sự phân hủy tạo thành những chất gây ô nhiễm môi trường. Để ngăn chặn được sự gia tăng của rác thải là một điều dường như không thể, nhưng để hạn chế được vấn đề này thì chúng ta cần phải có những bước đi thật hiệu quả để thay đổi ngay từ trong ý thức của các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ những mầm non tương lai của đất nước. Môi trường ở các trường học hiện nay chưa thật sự xanh, sạch, đẹp. Nguyên nhân cơ bản là do các bạn học sinh còn thiếu hiểu biết, thiếu ý thức trong việc bảo vệ và giữ gìn môi trường. Và mỗi ngày có hàng trăm, hàng tấn rác hữu cơ như phân trâu bò lợn, phế thải rau củ quả, thân thảo… được thải ra ở các hộ gia đình đặc biệt là các vùng nông thôn Việt Nam gây áp lực lớn đến môi trường. Đó cũng là sự lãng phí rất lớn, bởi phần nhiều số rác thải đó có thể tái sử dụng, vừa có giá trị vật chất, vừa giảm sự phân hủy tạo thành những chất gây ô nhiễm môi trường. Hình ảnh thải phân thỏ Hình ảnh chuồng nuôi lợn Xây dựng các cơ sở tái chế rác thải hữu cơ ở vùng nông thôn không phải là việc đơn giản. Trong khi đó, ngành chăn nuôi rất cần prôtêin đểsản xuất thức ăn và chủ yếu sử dụng bột cá (phần lớn là NK) cho mục đích này. Tuy nhiên, có một khả năng tái sử dụng với hiệu quả cao các chất thải hữu cơ như vậy, bằng cách áp dụng công nghệ enzym phân hủy chất thải để làm thức ăn nuôi giun quế, sau đó dùng giun quế làm nguồn prôtêin gốc động vật bổ sung thức ăn chăn nuôi. Phân giun quế và mùn bã sau quá trình nuôi giun là nguồn phân bón hữu cơ rất tốt. Đây là mô hình đòi hỏi đầu tư rất thấp, có thể mở rộng từ từ, phù hợp với cả các hộ nghèo nông thôn; sản xuất bền vững, sạch, thân thiện với môi trường. Xuất phát từ những lý do trên, chúng em – những người học sinh trong nhà trường luôn trăn trở làm thế nào để nhà trường của mình luôn xanh, sạch, đẹp. Chúng em đã chú ý quan sát môi trường tại trường và khu vực xung quanh trường nơi chúng em theo học và đưa ra một ý tưởng khoa học đó là: “Xử lý rác thải trong và khu vực xung quanh trường em, khu dân cư em và vùng nông thôn bằng phương pháp nuôi giun quế ” Qua bài dự thi này, chúng em không chỉ muốn giới thiệu đến tất cả các bạn học sinh cùng trang lứa về mô hình xử lý rác thải chúng em nghĩ ra mà còn với một mong muốn lớn hơn đó là nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho tất cả các bạn

NỘI DUNG TRANG

II Nội dung

Chương 1 : Cơ sở lý luận

7

Chương 2: Thực trạng và giải pháp của vấn đề nghiên cứu 10

1 Thực trạng vấn đề xử lý rác thải hiện nay tại trường học 10

2 Giải pháp xử lý rác thải trong và xung quanh khu vực trường

4 Phương pháp xử lý rác thải hữu cơ tại vùng nông thôn 19

1 Những công tác kết hợp nhằm xử lý rác thải tại trường THCS

Trần Văn Ơn

26

TÊN ĐỀ TÀI : XỬ LÝ RÁC THẢI HỮU CƠ BẰNG PHƯƠNG PHÁP NUÔI GIUN QUẾ

I Tổng quan về nghiên cứu

1 Lý do chọn đề tài

Xã hội ngày càng phát triển kéo theo đó là sự phát triển của con người và cácvấn đề của xã hội như tệ nạn, ô nhiễm môi trường,…Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môitrường là một vấn đề đang nhận được sự quan tâm của toàn xã hội

Ô nhiễm môi trường sẽ kéo theo đó là sự biến đổi khí hậu, điều này đã vàđang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người không chỉ thế hệ chúng ta mà còn

cả thế hệ mai sau

Khí hậu biến đổi một cách trầm trọng như vậy là do rất nhiều nguyên nhânkhác nhau, trong đó một nguyên nhân không kém phần quan trọng đó là rác thải,con người xả rác một cách “vô tội vạ” gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến khíhậu Dự báo tổng lượng chất thải rắn từ sinh hoạt đô thị đến năm 2020 khoảng gần

22 triệu tấn/năm (nguồn thông tin: eqe.edu.vn)

Đó cũng là sự lãng phí rất lớn, bởi phần nhiều số rác thải đó có thể tái sửdụng, vừa có giá trị vật chất, vừa giảm sự phân hủy tạo thành những chất gây ônhiễm môi trường

Để ngăn chặn được sự gia tăng của rác thải là một điều dường như khôngthể, nhưng để hạn chế được vấn đề này thì chúng ta cần phải có những bước đi thậthiệu quả để thay đổi ngay từ trong ý thức của các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ -những mầm non tương lai của đất nước

Môi trường ở các trường học hiện nay chưa thật sự  xanh, sạch, đẹp Nguyênnhân cơ bản là do các bạn học sinh còn thiếu hiểu biết, thiếu ý thức trong việc bảo

vệ và giữ gìn môi trường

Và mỗi ngày có hàng trăm, hàng tấn rác hữu cơ như phân trâu bò lợn, phếthải rau củ quả, thân thảo… được thải ra ở các hộ gia đình đặc biệt là các vùngnông thôn Việt Nam gây áp lực lớn đến môi trường Đó cũng là sự lãng phí rất lớn,bởi phần nhiều số rác thải đó có thể tái sử dụng, vừa có giá trị vật chất, vừa giảm sựphân hủy tạo thành những chất gây ô nhiễm môi trường

Hình ảnh thải phân thỏ Hình ảnh chuồng nuôi lợn

Xây dựng các cơ sở tái chế rác thải hữu cơ ở vùng nông thôn không phải là việc đơn giản Trong khi đó, ngành chăn nuôi rất cần prôtêin đểsản xuất thức ăn và chủ yếu sử dụng bột cá (phần lớn là NK) cho mục đích này Tuy nhiên, có một khả năng tái sử dụng với hiệu quả cao các chất thải hữu cơ như vậy, bằng cách áp dụng công nghệ enzym phân hủy chất thải để làm thức ăn nuôi giun quế, sau đó dùng giun quế làm nguồn prôtêin gốc động vật bổ sung thức ăn chăn nuôi Phân giun quế

và mùn bã sau quá trình nuôi giun là nguồn phân bón hữu cơ rất tốt Đây là mô hình đòi hỏi đầu tư rất thấp, có thể mở rộng từ từ, phù hợp với cả các hộ nghèo nông thôn; sản xuất bền vững, sạch, thân thiện với môi trường.

Xuất phát từ những lý do trên, chúng em – những người học sinh trong nhà trường luôn trăn trở làm thế nào để nhà trường của mình luôn xanh, sạch, đẹp Chúng em đã chú ý quan sát môi trường tại trường và khu vực xung quanh trường

nơi chúng em theo học và đưa ra một ý tưởng khoa học đó là: “Xử lý rác thải trong

và khu vực xung quanh trường em, khu dân cư em và vùng nông thôn bằng phương pháp nuôi giun quế ”

Qua bài dự thi này, chúng em không chỉ muốn giới thiệu đến tất cả các bạnhọc sinh cùng trang lứa về mô hình xử lý rác thải chúng em nghĩ ra mà còn với mộtmong muốn lớn hơn đó là nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho tất cả các bạnhọc sinh và mọi người

+ Tuyên truyền vận động cho người nông dân hiểu giun đất là một nhà máy hóachất tự nhiên mà chúng ta phải quan tâm.

+ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và sức khỏe nhân loại cho học sinh vàcộng đồng

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu:

- Xử lý rác thải hữu cơ trong trường học, trong khu dân cư, vùng nông thôn

4 Cơ sở lý thuyết

- Để giải quyết tình huống và mục tiêu đặt ra, em đã tìm hiểu và cần đến kiến thức củacác bộ môn liên quan sau:

a Môn Toán học:

- Áp dụng công thức tính tỉ lệ % thức ăn cho giun

- Tính chiều cao, chiều dài, chiều rộng của bể nuôi, chiều cao của mái che

b Môn sinh học:

- Tìm hiểu tập tính sinh sống của giun quế, xây dựng mô hình nuôi giun quế cho phù hợp

- Tìm hiểu quá trình sỉnh sản, sinh trưởng, phát triển của giun quế

- Tìm hiểu quá trình ủ từ phân phân trâu, bò và các loại rác hữu cơ… giúp hạ chi

phí thức ăn chăn nuôi và bảo vệ môi trường ( tài liệu tham khảo mạng internet).

- Tìm hiểu tác dụng của việc nuôi giun quế, biết được những ưu điểm của mô hình

này.( tài liệu tham khảo mạng internet).

- Sự ô nhiễm ảnh hưởng đến cơ thể và tuổi thọ mỗi con người

c Môn hóa học:

- Tìm hiểu, phân tích các thành phần khoáng chất có trong phân trùn quế cần thiết cho sự phát triển của cây và đặc biệt là cây hấp thụ trực tiếp các khoáng chất như:

Magiê, Nitrat, Photpho, Kali, Calci, Nitơ… có trong phân trùn quế.( tài liệu tham khảo mạng internet).

- Hàm lượng các chất có trong giun quế.

- Hiểu tính chất của các chất khí CO2, H2S, SO3

- Thành phần hóa học của các chất gây ô nhiễm môi trường

d Môn Công nghệ: Các phương pháp chế biến thức ăn cho vật nuôi từ giun quế

e Môn Ngữ văn: Sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp với bài văn

Hiểu biết nhưng không tuyên truyền sẽ không có tác dụng Việc lồng ghép nội dung vào môn GDCD sẽ giúp cho người người, nhà nhà cùng biết về lợi ích của môhình nuôi giun quế bằng rác thải hữu cơ Từ đó hình thành lên ý thức bảo vệ môi trường

II Nội dung

Chương 1: Cơ sở lý luận

1 Đặc điểm tâm lí và nhận thức của lứa tuổi học đường

      Lưa tuổi học đường là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàuước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khám phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc vềtác hại của sự ô nhiễm môi trường, ý thức vệ sinh nơi công cộng chưa cao

 "Xử lý rác thải trong khu vực trường học" góp phần giúp các bạn học sinh cólối sống tích cực, ngăn nắp giữ gìn trường lớp xanh, sạch, đẹp

2 Phân loại rác thải

Quản lý rác thải là hành động thu gom, phân loại và xử lý các loại rác thảicủa con người Hoạt động này nhằm làm giảm các ảnh hưởng xấu của rác vào môitrường và xã hội

Rác thải sinh hoạt phát sinh ở mọi nơi, mọi lúc từ các khu dân cư, từ các hộgia đình, chợ và các tụ điểm buôn bán, nhà hàng, khách sạn, công viên, khu vuichơi giải trí, trường học

Dựa vào tính chất, có thể phân rác thải thải thành 2 loại là rác hữu cơ dễphân hủy và rác thải khó phân hủy

 Rác hữu cơ dễ phân hủy là các loại rác thải có khả năng tự phân hủytrong môi trường tự nhiên sau một thời gian ngắn, như: lá cây, rau quả, vỏ trái cây,xác động vật, phân động vật,

Hình 1.1 – Rác thải hữu cơ dễ phân hủy

 Rác thải khó phân hủy là các loại rác thải có khả năng tồn lưu trong môitrường tự nhiên rất lâu, như: vải vụn, bao nhựa, chai nhựa, bóng đèn, tóc, lốp xe,giấy kẹo, giầy da, xốp,

Hình 1.2 – Rác thải khó phân hủy

3 Tác hại của việc xử lý rác thải không đúng khoa học

Đối với các loại rác thải phát sinh trong đời sống hàng ngày, chúng ta thường

có thói quen loại bỏ bằng cách đốt hoặc đổ rác bừa bãi ngoài lề đường, ao, hồ,biển

Tuy nhiên, việc thải bỏ và xử lý rác không đúng cách, không hợp vệ sinh sẽgây ô nhiễm môi trường, làm mất mỹ quan công cộng và tác hại xấu ảnh hưởngtrực tiếp đến đời sống con người, sinh vật và chất lượng môi trường

Chuồng trâu chưa có hệ thống xử lí phân

- Rác thải sinh sinh hoạt:: xả rác xuống mương suối, đốt, chất đống kệ đó… Gây

ra sự ô nhiễm về nguồn nước, không khí, mất thẩm mĩ quan

Tác hại của ô nhiễm môi trường:

Đối với sức khỏe con người:

Không khí ô nhiễm có thể giết chết nhiều cơ thể sống trong đó có con người Ô nhiễm ozon có thể gây bệnh đường hô hấp, bệnh tim mạch, viêm họng, đau ngực, tức thở Ô nhiễm nước gây ra xấp xỉ 14.000 cái chết mỗi ngày, chủ yếu do ăn uống bằng nước bẩn chưa được xử lý Các chất hóa học và kim loại nặng nhiễm trong thức ăn nước uống có thể gây ung thư không thể chữa trị

Đối với hệ sinh thái

của đất

này sẽ ảnh hưởng đến các cơ thể sống khác trong lưới thức ăn

hiện quá trình quang hợp

nguy hại cho các loài địa phương, từ đó làm giảm đa dạng sinh học

Khí CO2 sinh ra từ các nhà máy và các phương tiện qua lại còn làm tăng hiệu ứng nhà kính, làm Trái Đất ngày một nóng dần lên, các khu sinh thái sẵn có dần bị phá hủy.

Chương 2: Thực trạng và giải pháp của vấn đề nghiên cứu

1 Thực trạng vấn đề xử lý rác thải hiện nay tại trường học

a Khối lượng và thành phần rác ở trường học

Trường THCS Trần Văn Ơn nằm ở nội thành Hải Phòng, với hơn 450 họcsinh đang theo học nên lượng rác thải mỗi ngày không phải là con số nhỏ

Khối lượng chất thải rắn phát sinh trong trường học tại trường THCS TrầnVăn Ơn vào mùa hè và mùa đông có sự chênh lệch đáng kể Vào mùa đông lượngrác trung bình từ 3-4 thùng/ngày, vào mùa hè lượng rác trung bình là 2-3thùng/ngày, điều này có thể giải thích do vào mùa đông có nhiều cây trên sântrường và khối lượng lá rụng là khá nhiều và cộng với việc thời tiết hay mưa hoặcsương vào ban đêm thấm vào đã gây cho khối lượng tăng lên

Kết quả điều tra tỷ lệ khối lượng các thành phần trong rác thải tại trường chothấy lượng rác vô cơ và rác tái chế chiếm tỷ lệ khá cao trong trường học: túi nylon(khoảng 11%), hộp sữa (15%), hộp xôi (11%), chai nhựa (15%), giấy loại (26%)

….Lượng rác hữu cơ bao gồm lá cây cũng chiếm tỷ lệ khá cao do đặc điểm ởtrường có nhiều cây xanh Tỷ lệ này tăng cao hơn vào mùa mưa do gia tăng lượngnước mưa và vào mùa mưa lá cây rụng nhiều hơn

b Hiện trạng quản lý và phương thức thu gom rác tại trường

Mỗi lớp học được trang bị một thùng rác bằng nhựa, trên sân trường cũng cónhững thùng rác lớn hơn để tập hợp và thu gom rác Sau khi rác đã được tập kết ởcác thùng rác trên sân trường thì được lao công gom lại và tập kết lên xe rác đi quatrường hằng ngày

Mặc dù Ban giám hiệu nhà trường đã có nhiều biện pháp, nhưng môi trườngvẫn chưa được cải thiện do nhiều nguyên nhân Chủ yếu do thiếu ý thức của cácbạn học sinh và chưa có nơi chứa đựng rác một cách thuận tiện Hiện tượng vứtgiấy rác không đúng nơi qui định vẫn xảy ra.

2 Giải pháp xử lý rác thải trong và xung quanh khu vực trường học

2.1 Phân loại rác tại nguồn

a Phương pháp phân loại rác tại nguồn trong trường học

Rác thải trước khi được đưa đi xử lý, cần được phân loại ngay tại trường.Cách nhận biết như sau:

- Rác hữu cơ dễ phân hủy: là các loại rác dễ bị thối rữa trong điều kiện tựnhiên sinh ra mùi hôi thối như: các loại thức ăn thừa, hư hỏng (rau, xôi, bánh ), vỏtrái cây, lá cây rụng xuống…

- Rác thải khó phân hủy được chia làm 2 loại đó là rác tái chế và không táichế Rác tái chế là các loại rác có thể sử dụng lại nhiều lần trực tiếp hoặc chế biếnlại như: giấy,bìa carton, các loại nhựa Còn lại các loại rác không tái chế là phầnthải bỏ

b Vì sao phải phân loại rác tại nguồn

- Phân loại rác tại nguồn góp phần tiết kiệm được tài nguyên; mang lại lợiích cho chính chủ nguồn thải từ việc tận dụng phế liệu tái chế

- Phân loại rác tại nguồn góp phần giảm thiểu ô nhiễm;

- Phân loại rác tại nguồn trong trường vừa giúp cho học sinh vận dụng đượckiến thức hóa – sinh đã học vừa góp phần nâng cao nhận thức cho học sinh về bảo

vệ và sử dụng hợp lý tài nguyên và môi trường;

- Phân loại rác tại nguồn trong trường góp phần giảm thiểu tổng lượng rácthải trong cộng đồng thải ra môi trường nhằm giảm tải cho môi trường, tiết kiệmchi phí thu gom, vận chuyển, xử lý

2.2 Phương pháp xử lý rác thải tại trường THCS Trần Văn Ơn

Mỗi lớp học cần trang bị hai thùng rác bằng nhựa, một thùng màu đỏ đựngcác loại đồ nhựa, còn thùng màu trắng đựng giấy loại Trên sân trường cần cónhững thùng rác lớn phân làm bốn loại màu: Màu trắng đựng giấy loại; màu xanh

đựng lá cây, vỏ hạt hoa quả, thức ăn thừa ; màu đỏ đựng chai nhựa, vỏ nhựa cácloại; màu vàng đựng các loại khó phân hủy và được đặt ở góc phía sau sân trường

để phù hợp cho tất cả các lớp và lao công tập kết rác thải hằng ngày

Mô hình xử lý rác thải tại trường THCS Trần Văn Ơn

Sau khi rác đã được tập kết ở các thùng rác trên sân trường thì được lao côngthu gom lại và xử lý theo từng nguồn

Rác tái chế, tái

sử dụng Phần rác thải còn lại

Học sinh

Rác thảiPhân loại

Đơn vị dịch vụ vệ sinh môi trườngTập kết

Bán phế liệu

a Xử lý rác thải khó phân hủy:

+ Thu gom rác tái chế: thùng đỏ đựng đồ nhựa và thùng trắng đựng giấy loạivào bao tải rồi bán cho những người đi thu mua, số tiền thu được từ bán giấy loại

và chai nhựa sẽ lập thành quỹ để ủng hộ cho các bạn có hoàn cảnh khó khăn vươnlên trong học tập

+ Thu gom rác không tái chế: Các thành phần rác không có khả năng tái chế

sẽ được thu gom đưa đến điểm tập kết để xe chuyên dụng đến vận chuyển đưa đi

xử lý tại các khu xử lý rác thải tập trung theo quy định

b Các biện pháp xử lý rác thải dễ phân hủy

- Biện pháp 1: chôn lấp: là phương pháp xử lí lâu đời Ở nhiều nơi, người ta đào

một hố sâu để đổ rác, phân thải xuống và lấp lại sau một thời gian phân, rác

chuyển hóa thành mùn, nhưng phương pháp này theo Willson và cộng sự có những nhược điểm sau:

- Đòi hỏi nhiều diện tích đất

- Làm giảm thể tích rác ít và thời gian xử lí lâu

- Có mùi hôi thối, sinh ra các khí độc như CH4, H2S, NH3 và nước rác rò rỉ làm ô nhiễm môi trường xung quanh và mạch nước ngầm, ảnh hưởng tới sức khỏe con người, động vật và cây trồng

- Chịu ảnh hưởng của thời tiết

- Biện pháp 2 : Ủ

* Ưu điểm:

- Phân thải và rác không bị bỏ đi mà được tái chế thành sản phẩm cung cấp cho nông nghiệp

- Có thể xử lí được nước thải ra từ rác, phân

* Nhược điểm: Tốn diện tích, tăng chi phí do phải mua các loại men vi sinh để ủ

và thời gian ủ rất lâu

c Biện pháp đốt: Đối với rác thải hữu cơ là rất khó đốt, gây ô nhiễm môi trường

sống

- Biện pháp 3: Thải ra sông ngòi và ra biển: biện pháp này gây ô nhiễm môi

trường sống ( Không khí, nguồn nước…), gây mất thẩm mĩ quan

- Biện pháp 4 : ủ phân yếm khí (bioga)

* Ưu điểm: Xử lí tốt các loại phân, rác thải hữu cơ Tận dụng được khí sinh ra.

* Nhược điểm: Cần vốn đầu tư lớn ( Khoảng 30 triệu đồng) không phù hợp với

- Nuôi giun ít bị bệnh, ít rủi ro, kỹ thuật đơn giản, dễ làm, sớm có thu nhập Đồng thời nuôi giun tốn ít công chăm sóc

- Phân giun dùng để bón vườn, bón cây cải tạo đất trồng

=> Biện pháp lựa chọn tối ưu nhất là biện pháp 5 sử dụng giun quế xử lí các loại rác thải hữu cơ.

3 Xử lý rác thải hữu cơ tại trường học bằng phương pháp nuôi giun quế

 Nuôi giun bằng thùng nhựa

- Địa điểm nuôi thử nghiệm: Tại trường THCS Trần Văn Ơn

- Vật liệu: thùng nhựa

- Mục đích: Xử lí rác thải hữu cơ ở trong và xung quanh trường học, tạo nguồn phân giun bón cho cây xanh và thức ăn cho mô hình trường học nông trại

- Nguồn thức ăn: rau, củ, hoa, quả, vỏ trái cây loại bỏ…

- Kĩ thuật làm thùng nhựa để thả giun:

Thùng nuôi giun nhìn tổng thể

Thùng được chia làm 2 ngăn , ngăn 1 thùng màu xanh có đáy được khoét thủng, dùng để chứa giun quế và rác thải hữu cơ, được đậy kín thuận lợi cho việc phân hủy rác thải

Ngăn 1 Thùng nuôi giun được đục các lỗ nhỏ để giun thở ( cho rác hữu cơ vào

trong thùng nuôi)