Khảo sát ý kiến phản hồi của sinh viên chuyên ngành tiếng Trung thương mại về chương trình giảng dạy khối kiến thức tiếng Trung Quốc

Khối kiến thức tiếng Trung Quốc trong Khung chương trình giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành tiếng Trung thương mại tại Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương gồm 27 môn học, với thời lượng mỗi môn 54 tiết (chia 18 buổi học), được sắp xếp theo mức độ tăng dần về kiến thức và kỹ năng.

HOÀNG THANH HƯƠNG *

* Đại học Ngoại thương, ✉ thanhhuongk12@yahoo.com

Ngày nhận bài: 11/12/2017; ngày sửa chữa: 22/02/2018; ngày duyệt đăng: 28/02/2018

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Tiếng Trung Quốc từ lâu đã được đưa vào

giảng dạy tại nhiều trường đại học ở Việt Nam,

trong đó có trường Đại học Ngoại thương Năm

học 2006-2007, Khoa tiếng Trung Quốc trường

Đại học Ngoại thương bắt đầu tuyển sinh chuyên

ngành tiếng Trung thương mại theo quyết định số

4866/QĐ-BGH-ĐT ngày 13 tháng 8 năm 2005

của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đây chính

là mốc đánh dấu điểm khác biệt giữa Khoa tiếng

Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương với các

khoa có đào tạo chuyên ngành tiếng Trung thuộc

các trường đại học khác Bởi vì, đồng thời với việc

KHẢO SÁT Ý KIẾN PHẢN HỒI CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH TIẾNG TRUNG THƯƠNG MẠI

VỀ CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KHỐI KIẾN THỨC TIẾNG TRUNG QUỐC

TÓM TẮT

Khối kiến thức tiếng Trung Quốc trong Khung chương trình giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành tiếng Trung thương mại tại Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương gồm 27 môn học, với thời lượng mỗi môn 54 tiết (chia 18 buổi học), được sắp xếp theo mức độ tăng dần

về kiến thức và kỹ năng Tuy nhiên, nhiều sinh viên cảm thấy số lượng, thời lượng và cách sắp xếp một số môn học chưa thực sự hợp lý Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhóm nghiên cứu đã khảo sát lấy ý kiến phản hồi của sinh viên về ba nội dung “số lượng môn học”, “thời lượng môn học”

và “cách sắp xếp môn học” trong chương trình giảng dạy khối kiến thức tiếng Trung Quốc Kết quả nghiên cứu này sẽ giúp Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương nắm bắt nhu cầu học tập của sinh viên và có định hướng điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả học tập cho sinh viên

Từ khóa: chương trình giảng dạy tiếng Trung Quốc, khảo sát, tiếng Trung thương mại

học kiến thức ngôn ngữ thông thường, sinh viên Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương còn được cung cấp thêm kiến thức ngôn ngữ chuyên ngành kinh tế thương mại Trước các yêu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng đào tạo và chất lượng nguồn nhân lực, Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương cũng đã đặt ra các yêu cầu đổi mới về chương trình giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy cũng như hiệu quả học tập cho sinh viên chuyên ngành tiếng Trung thương mại Đây cũng là lý do nhóm nghiên cứu đi sâu tìm hiểu các ý kiến phản hồi của sinh viên về chương trình giảng dạy tiếng Trung thương mại

2 TỔNG QUAN VỀ CHƯƠNG TRÌNH

GIẢNG DẠY TIẾNG TRUNG THƯƠNG MẠI

TẠI KHOA TIẾNG TRUNG QUỐC TRƯỜNG

ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

Giảng dạy tiếng Trung thương mại là chương

trình đào tạo cử nhân chính quy tập trung được áp

dụng cho sinh viên thi đầu vào thuộc ngành Ngôn

ngữ Trung, chuyên ngành tiếng Trung thương mại

(TTTM) tại Khoa tiếng Trung Quốc trường Đại

học Ngoại thương (KTTQ – ĐHNT) Theo Khung

chương trình đào tạo theo học chế tín chỉ (Quyết

định số 2360/QĐ-ĐHNT-QLKH ngày 30 tháng 12

năm 2014 của Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại

thương), chuyên ngành TTTM có tổng số lượng

kiến thức toàn khóa 139 tín chỉ, trong đó: 37 tín chỉ

thuộc Khối kiến thức giáo dục đại cương (26,62%),

là các kiến thức chung trong chương trình đào tạo

cử nhân, cung cấp cho sinh viên kiến thức nền

tảng, trang bị cho sinh viên kỹ năng, phương pháp luận, nhân sinh quan và thế giới quan để học tập và nghiên cứu; 102 tín chỉ thuộc Khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp (73,38%), bao gồm các kiến thức ngành (57 tín chỉ), kiến thức chuyên ngành (18 tín chỉ), kiến thức bổ trợ tự chọn và bắt buộc (15 tín chỉ), thực tập giữa khóa (3 tín chỉ) và học phần tốt nghiệp (9 tín chỉ)

Theo cách phân bổ ở trên, trong tổng số 102 tín chỉ thuộc Khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp, sinh viên chuyên ngành TTTM có 78 tín chỉ (TC) dành cho việc học kiến thức tiếng Trung Quốc, bao gồm 27 môn học được sắp xếp trong 8 học kỳ thuộc 4 năm học Như vậy, mỗi môn học có từ 2 đến 3 TC, được thực hiện trong 18 buổi học (tương đương 54 tiết) Các môn học thuộc khối kiến thức tiếng Trung Quốc được sắp xếp giảng dạy từ năm thứ nhất cho đến năm thứ tư như bảng 1:

Bảng 1 Bảng khái quát về chương trình giảng dạy các khối kiến thức tiếng Trung Quốc cho sinh

viên chuyên ngành tiếng Trung thương mại

Năm học Khối kiến thức Môn học 78TC

- Nói 1,2

- Đọc hiểu 1,2

- Viết 1

21

- Ngữ pháp học TTQ

6

Kiến thức chuyên ngành tiếng

Kiến thức tiếng (liên quan

- Nói 3

9

Nguồn: Khung chương trình đào tạo theo học chế tín chỉ

Tuy nhiên, với số lượng 27 môn học tiếng

Trung Quốc (78 tín chỉ), thời lượng mỗi môn 54

tiết (18 buổi học) và được sắp xếp theo các mức

độ (kiến thức từ cơ sở đến chuyên ngành; kỹ năng

từ cơ bản đến nâng cao), nhiều sinh viên chuyên

ngành TTTM tại KTTQ – ĐHNT vẫn cảm thấy

chưa thực sự hợp lý và mong muốn có sự điều

chỉnh về số lượng, thời lượng và cách sắp xếp một

số môn học Xuất phát từ vấn đề này, nhóm nghiên

cứu đã phát phiếu khảo sát, thu thập ý kiến phản

hồi của sinh viên về ba nội dung “số lượng môn

học”, “thời lượng môn học” và “cách sắp xếp môn

học” trong chương trình giảng dạy khối kiến thức

tiếng Trung Quốc, để Khoa và Nhà trường có sự

nắm bắt kịp thời nhu cầu học tập của sinh viên

và có sự điều chỉnh phù hợp nhằm nâng cao chất

lượng giảng dạy và hiệu quả học tập cho sinh viên

3 PHẢN HỒI CỦA SINH VIÊN CHUYÊN

NGÀNH TIẾNG TRUNG THƯƠNG MẠI VỀ

CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY CÁC KHỐI

KIẾN THỨC TIẾNG TRUNG QUỐC

Trong quá trình thu thập thông tin phản hồi về

ba nội dung “số lượng môn học”, “thời lượng môn

học” và “cách sắp xếp môn học” trong chương

trình giảng dạy (CTGD) khối kiến thức tiếng Trung

Quốc, để việc lấy ý kiến phản hồi được chính xác

và khách quan, chúng tôi đã đồng thời khảo sát

hai nhóm đối tượng sinh viên: Thứ nhất là sinh

viên chưa tốt nghiệp, bao gồm ý kiến phản hồi từ

sinh viên năm thứ nhất đến sinh viên năm thứ tư; Thứ hai là sinh viên đã tốt nghiệp, bao gồm ý kiến phản hồi của sinh viên 5 khóa gần nhất K48, 49,

50, 51, 52 Sau đây là kết quả nghiên cứu của bài viết dựa trên thông tin phản hồi của hai nhóm sinh viên được khảo sát:

3.1 Phản hồi của sinh viên chưa tốt nghiệp

3.1.1 Về chương trình giảng dạy năm thứ nhất

Như đã trình bày tại Bảng 1, năm thứ nhất sinh viên chuyên ngành TTTM sẽ có 6 môn học thuộc khối kiến thức tiếng, bao gồm: 2 môn Tiếng Trung Quốc cơ bản (1-2), với nhiệm vụ cung cấp kiến thức ngôn ngữ cơ sở về ngữ âm, chữ Hán, từ vựng

và ngữ pháp ở trình độ sơ cấp cho sinh viên, từ

đó tạo tiền đề để sinh viên giao tiếp cơ bản và là

cơ sở để học lên các học phần tiếp theo; 4 môn tiếng Trung Quốc tổng hợp (1-2-3-4), với nhiệm

vụ cung cấp kiến thức ngôn ngữ mở rộng và nâng cao cho sinh viên, đồng thời trang bị thêm cho sinh viên một lượng kiến thức nhất định về lịch sử và văn hóa xã hội Trung Quốc, tạo tiền đề cho sinh viên thực hành giao tiếp nâng cao Để hiểu hơn quan điểm của sinh viên về việc phân bổ số lượng, thời lượng và cách sắp xếp các môn học trong năm thứ nhất, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát

51 sinh viên đã kết thúc các học phần năm thứ nhất

và chúng tôi tổng hợp kết quả phản hồi tại bảng 2:

Bảng 2 Phản hồi của sinh viên về chương trình giảng dạy năm thứ nhất

Nội dung đánh giá Phản hồi của SV

Đồng ý Không đồng ý

Nguồn: Số liệu tổng hợp từ phiếu khảo sát của bài viết

Theo bảng trên, 100% sinh viên đã nhất trí với

cách sắp xếp các môn học, tuy nhiên chưa phải tất

cả sinh viên đều đã hài lòng về số lượng và thời

lượng môn học cho năm thứ nhất Bên cạnh 78,4%

và 66,6% sinh viên cảm thấy hài lòng về số lượng

và thời lượng các môn học, còn có 21,6% sinh viên

không nhất trí về số lượng môn học và 33,4 %

không nhất trí về thời lượng môn học Cụ thể, có

11 sinh viên cho ý kiến: “Cắt giảm các môn tiếng

Trung cơ bản, tăng thời lượng các môn nâng cao”

đối với sinh viên thi đầu vào bằng tiếng Trung, đặc

biệt những sinh viên từng học chuyên ngoại ngữ

tiếng Trung từ 4 đến 7 năm, vì nhiều kiến thức

tiếng Trung các em đã được học từ giai đoạn phổ

thông; Ngược lại, 17 sinh viên cho ý kiến “tăng

thời lượng tiếng Trung cơ bản cho các sinh viên

thi đầu vào bằng tiếng Anh vì với số lượng và thời

lượng môn học được phân bổ hiện tại sinh viên

cảm thấy không đủ Từ những ý kiến này, nhóm

nghiên cứu có thể đánh giá nhu cầu điều chỉnh số

lượng và thời lượng các môn học tiếng Trung cho

năm thứ nhất xuất phát từ sự khác nhau ở đầu vào

của sinh viên Đối với những sinh viên đã học tiếng Trung nhiều năm trước khi vào đại học thì các em không có nhu cầu học lại các kiến thức tiếng Trung

cơ bản mà muốn thay thế các môn học này bằng các môn học nâng cao Còn đối với những sinh viên thi đầu vào bằng tiếng Anh, thì việc bắt đầu với những môn học này là rất cần thiết và các em mong muốn được tăng thêm số lượng cũng như thời lượng môn học để có thể chắc chắn các kiến thức cơ bản ngay từ khi mới tiếp cận

3.1.2 Về chương trình giảng dạy năm thứ hai

Chương trình giảng dạy cho năm thứ hai gồm các môn: Nghe, Nói, Đọc, Viết tiếng Trung Quốc, được phân bổ thành các cấp độ từ dễ đến khó: Nghe 1-2, Nói 1-2, Đọc 1-2 và Viết 1, với mục tiêu trang bị, rèn luyện các kỹ năng sử dụng ngôn ngữ

và cung cấp thêm các kiến thức kinh tế văn hóa xã hội Đối với vấn đề phân bổ số lượng, thời lượng

và cách sắp xếp các môn học Nghe, Nói, Đọc, Viết cho năm thứ hai, 65 sinh viên được khảo sát cho ý kiến như sau: (xem bảng 3)

Bảng 3 Phản hồi của sinh viên về chương trình giảng dạy năm thứ hai

Nội dung đánh giá Phản hồi của SV

Đồng ý Không đồng ý

Nguồn: Số liệu tổng hợp từ phiếu khảo sát của bài viết

Bảng trên phản ánh, đa số sinh viên

(72,3%~84,6%) thấy số lượng và thời lượng các

môn Nghe, Nói, Đọc, Viết được phân bổ trong

năm thứ hai là phù hợp, 100% sinh viên nhất trí

các môn học được sắp xếp hợp lý trong năm học

Tuy nhiên, một số sinh viên cho rằng, các môn học

kỹ năng thực sự rất cần thiết, nhưng với thời lượng

18 buổi lên lớp, mỗi buổi 3 tiết cho một môn học,

các em thấy lượng kiến thức thu nhận được ở mỗi

buổi học còn ít, sinh viên sau khi kết thúc học phần

vẫn còn khó khăn khi vận dụng các kỹ năng Nghe,

Nói, Đọc, Viết trong các tình huống giao tiếp Do

đó, có 27,7% sinh viên mong muốn tăng thêm thời lượng cho các môn Nghe, Nói, Viết Đồng thời, cũng có 15,4% sinh viên muốn điều chỉnh giảm bớt số môn Đọc hiểu vì theo các em môn học này

có thể tự học ở nhà Từ phản hồi trên của sinh viên cho thấy, các em đã nhận thức được vai trò của các môn học kỹ năng trong thực tế giao tiếp và có nhu cầu tăng thêm thời lượng các môn Nghe, Nói, Viết để có thể nâng cao hơn nữa năng lực sử dụng ngôn ngữ

3.1.3 Về chương trình giảng dạy năm thứ ba

Theo sự sắp xếp của Khoa tiếng Trung Quốc

và các Bộ môn trực thuộc, đến năm thứ ba sinh

viên chuyên ngành TTTM sẽ được học tất cả 10

môn tiếng Trung, tổng hợp nhiều khối kiến thức

liên quan đến chuyên ngành, bao gồm: 3 môn cung

cấp kiến thức lý luận ngôn ngữ (Ngữ Âm – Văn

tự, Từ vựng học, Ngữ pháp học), giúp sinh viên

hệ thống những kiến thức đã học trong các học

phần thực hành tiếng, cung cấp cho sinh viên các

kiến thức lý luận về ngữ âm – văn tự, từ vựng và

ngữ pháp, nâng cao khả nãng thực hành ngôn ngữ

cũng như khả năng nghiên cứu các vấn đề liên

quan; 2 môn cung cấp kiến thức đất nước và văn

hóa (Đất nước học, Văn hóa giao tiếp kinh doanh),

trang bị cho sinh viên các kiến thức về đất nước,

con người, phong tục tập quán, văn hóa và nghi

thức kinh doanh với người bản xứ để sinh viên

có kiến thức nền phục vụ giao tiếp nói chung và giao tiếp thương mại nói riêng với người Trung Quốc; 2 môn cung cấp kiến thức chuyên ngành tiếng Trung thương mại (Ngôn ngữ kinh tế thương mại 1-2) và 3 môn trang bị kỹ năng nâng cao, có nội dung hỗ trợ chuyên ngành (Nghe hiểu 3, Viết

2, Nói 3) Đây là những môn học trực tiếp cung cấp kiến thức chuyên ngành cho sinh viên, giúp sinh viên vận dụng giải quyết các vấn đề thuộc lĩnh vực chuyên môn và có thể sử dụng uyển chuyển ngôn ngữ chuyên ngành trong môi trường thương mại quốc tế

Khi được lấy ý kiến phản hồi về chương trình giảng dạy, 37 sinh viên năm thứ ba đưa ra quan điểm như sau: (xem bảng 4)

Bảng 4 Phản hồi của sinh viên về chương trình giảng dạy năm thứ ba

Nội dung đánh giá Phản hồi của SV

Đồng ý Không đồng ý

Nguồn: Số liệu tổng hợp từ phiếu khảo sát của bài viết

Theo nhiều em sinh viên, số lượng, thời lượng

và cách sắp xếp môn học giữa hai học kỳ trong

năm thứ ba chưa thực sự hợp lý và cần thiết có sự

điều chỉnh Về số lượng môn học, 40,6 % sinh viên

cho ý kiến: Thứ nhất, bỏ môn Ngữ âm – Văn tự, vì

các em cảm thấy lý thuyết môn Ngữ Âm – Văn tự

rất khó học, hơn nữa môn học thuần túy kiến thức

lý luận ngôn ngữ, tính ứng dụng của môn học cho

sinh viên chuyên ngành TTTM tại Đại học Ngoại

thương không nhiều, các em muốn đổi môn học

này thành môn Dịch Thứ hai, gộp môn Đất nước

học với một môn học khác vì theo các em nội dung

giảng dạy cho môn học này nên gọn lại, không

cần thiết phải kéo dài đến 18 buổi học Về thời

lượng môn học, 29,8% sinh viên muốn rút ngắn

thời gian học các môn Đất nước học và Văn hóa giao tiếp kinh doanh Ngoài ra, sinh viên cũng muốn tăng số tín chỉ cho các môn Từ vựng học và Ngữ pháp học từ 02 TC lên thành 03 TC, vì hiện tại số buổi học và số tiết học các môn này cũng bằng với các môn học 3 TC khác Về việc sắp xếp môn học, 54,1% sinh viên thấy rằng, việc phân bổ các môn cung cấp kiến thức lý luận ngôn ngữ (lý thuyết tiếng) tập trung vào Học kỳ 1 của năm thứ

ba là thực sự chưa hợp lý, vì các em phải học cùng lúc nhiều môn lý thuyết với độ khó cao Theo các

em sinh viên, môn Ngữ âm – Văn tự nên sắp xếp học vào năm thứ nhất để giúp các em ngay từ khi mới bắt đầu có nền tảng ngữ âm vững chắc, còn các môn Từ vựng học và Ngữ pháp học thì nên sắp

xếp giảng dạy lần lượt vào hai học kỳ của năm thứ

ba Từ các ý kiến này của các em sinh viên năm

thứ ba, nhóm nghiên cứu thấy rằng ,các ý kiến điều

chỉnh của sinh viên chủ yếu tập trung vào hai khối

kiến thức (kiến thức lý luận ngôn ngữ và kiến thức

đất nước-văn hóa), trong đó nổi bật là ý kiến phân

bổ các môn học mang tính lý luận giữa các học kỳ

sao cho hợp lý để sinh viên có thể tiếp nhận kiến

thức với hiệu quả cao nhất, đồng thời giảm bớt 01

môn cung cấp kiến thức lý luận ngôn ngữ (Ngữ âm

– Văn tự) và điều chỉnh rút gọn thời lượng hai môn

cung cấp kiến thức đất nước-văn hóa (Đất nước

học và Văn hóa giao tiếp kinh doanh) để sinh viên

có thêm thời lượng học một môn học khác thực tế

và phù hợp với chuyên ngành TTTM hơn (chẳng

hạn như môn Dịch)

3.1.4 Về chương trình giảng dạy năm thứ tư

Ngay từ năm thứ ba, sinh viên chuyên ngành

TTTM đã được làm quen với 2 môn chuyên ngành

(Ngôn ngữ kinh tế thương mại 1-2) và 3 môn kỹ năng (Nghe hiểu 3, Viết 2, Nói 3) bổ trợ chuyên ngành với cường độ tăng dần Đây chính là bước đệm để các em sinh viên bước vào năm thứ tư – một năm học then chốt với các môn học chuyên ngành có nội dung khó hơn, bao gồm kiến thức của các lĩnh vực tài chính, tiền tệ, ngân hàng, đầu

tư quốc tế… và đòi hỏi sinh viên có trình độ kỹ năng cao hơn Theo cách sắp xếp môn học trong chương trình Khung, sinh viên sẽ tập trung học các môn Ngôn ngữ kinh tế thương mại 3,4; Ngôn ngữ kinh tế thương mại 5,6 (Dịch) vào Học kỳ 1 năm thứ tư Còn Học kỳ 2, sinh viên có nhiệm vụ hoàn thành báo cáo thực tập tốt nghiệp hoặc khoá luận tốt nghiệp

Để hiểu rõ hơn quan điểm của sinh viên về chương trình giảng dạy cho năm thứ tư, nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát 37 sinh viên năm thứ tư Kết quả khảo sát thu được nhóm nghiên cứu thể hiện ở bảng 5:

Bảng 5: Phản hồi của sinh viên về chương trình giảng dạy năm thứ tư

Nội dung đánh giá Phản hồi của SV

Đồng ý Không đồng ý

Nguồn: Số liệu tổng hợp từ phiếu khảo sát của bài viết

Theo bảng trên, 100% sinh viên thể hiện sự hài

lòng với cách sắp xếp chương trình giảng dạy của

năm thứ tư Về số lượng môn học, có 72,9% sinh

viên đồng ý rằng, số lượng môn học phù hợp với

nhu cầu học tập của sinh viên; còn 27,1% sinh viên

cho ý kiến khác vì lý do các em mong muốn được

tăng thêm số lượng các môn học chuyên ngành như

marketing và kế toán Về thời lượng môn học cũng

thu được sự nhất trí cao từ sinh viên (86,4%), chỉ

có một số ít sinh viên (13,6%) nhận định môn Dịch

rất quan trọng và hữu ích, nên mong muốn được

tăng thêm từ một đến hai học phần Dịch, để các em

có thể hoàn thiện hơn kỹ năng dịch nói trực tiếp, hay có thể dịch đa dạng các loại văn bản thương mại khác Như vậy, các ý kiến phản hồi về việc điều chỉnh chương trình giảng dạy năm thứ tư của sinh viên chủ yếu xoay quanh vấn đề tăng số lượng

và thời lượng các môn học liên quan đến chuyên ngành Đây là những môn học mà theo đánh giá của các em sinh viên chuyên ngành TTTM là rất cần thiết đối với việc cung cấp kiến thức bổ trợ cũng như nâng cao trình độ kỹ năng thực hành nghề nghiệp cho sinh viên sau khi tốt nghiệp

Đánh giá tổng thể kết quả nghiên cứu ý kiến

phản hồi của sinh viên chưa tốt nghiệp đối với bốn

năm học, nhóm nghiên cứu tổng hợp sinh viên có

các ý kiến nổi bật sau: Về cách sắp xếp môn học,

sinh viên hoàn toàn nhất trí với cách sắp xếp môn

học ở năm thứ nhất, năm thứ hai và năm thứ tư,

thể hiện ở con số 100% “đồng ý” với nội dung mà

nhóm nghiên cứu đưa ra Riêng năm thứ 3, do đặc

thù năm học được sắp xếp giảng dạy đồng thời

nhiều khối kiến thức liên quan, nên sinh viên có

mong muốn điều chỉnh giảm bớt các môn lý luận

ngôn ngữ để việc học của các em đạt hiệu quả cao

hơn; Về số lượng và thời lượng môn học, bên cạnh

một bộ phận sinh viên đưa ra quan điểm “đồng ý”,

thì cả bốn năm học đều có sinh viên đưa ra nguyện

vọng điều chỉnh tăng hoặc giảm số lượng và thời

lượng một số môn học Cụ thể: sinh viên năm thứ

nhất mong muốn điều chỉnh tăng hoặc giảm môn

tiếng Trung Quốc cơ bản sao cho phù hợp với đầu

vào của sinh viên; sinh viên năm thứ hai muốn

tăng thêm các môn Nghe – Nói – Viết và giảm bớt

môn Đọc để rèn luyện và phát triển hơn nữa kỹ

năng thực hành tiếng; sinh viên năm thứ ba đề đạt

nguyện vọng giảm bớt các môn lý luận ngôn ngữ

như Ngữ âm – Văn tự, Từ vựng học, Ngữ pháp

học và điều chỉnh ngắn lại thời lượng các môn học

thuộc khối kiến thức đất nước và văn hóa Trung

Quốc bằng cách ghép môn học, để các em có thêm

thời lượng cho các môn học chuyên ngành và các

kỹ năng liên quan; sinh viên năm thứ tư xuất phát

từ mong muốn nâng cao trình độ chuyên môn,

hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp mà đưa ra đề xuất tăng thêm một vài môn chuyên ngành và kỹ năng

hỗ trợ chuyên ngành (Dịch) Kết quả nghiên cứu này phản ánh, nguyện vọng điều chỉnh tăng giảm

số lượng và thời lượng môn học của sinh viên từ năm thứ nhất đến năm thứ tư đều xuất phát từ thực

tế học tập của từng giai đoạn

3.2 Phản hồi của sinh viên tốt nghiệp

Sinh viên tốt nghiệp là những sinh viên đã hoàn thành tất cả các môn học trong chương trình giảng dạy thuộc chuyên ngành liên quan Do vậy, các em sẽ có cái nhìn tổng quát về các khối kiến thức nằm trong chương trình giảng dạy mà mình

đã được học Đây chính là một trong những lý do

mà nhóm nghiên cứu tiến hành khảo sát và lấy ý kiến phản hồi của sinh viên tốt nghiệp về chương trình giảng dạy các khối kiến thức tiếng Trung Quốc Trong quá trình thu thập thông tin phản hồi, nhóm nghiên cứu đã tập trung lấy ý kiến của năm khóa sinh viên tốt nghiệp gần nhất, bao gồm các khóa 48, 49, 50, 51, 52 Kết quả thu về 52 phiếu trên tổng số 85 sinh viên tốt nghiệp (K48-17SV; K49-16SV; K50-16SV; K51-19SV; K52-17SV)

Số lượng phiếu phản hồi của từng khóa lần lượt

là K48 (14 phiếu), K49 (13 phiếu), K50 (6 phiếu), K51 (13 phiếu), K52 (6 phiếu) Dưới đây là kết quả đánh giá của sinh viên tốt nghiệp về số lượng, thời lượng và cách sắp xếp môn học ở các học kỳ trong năm học: (xem bảng 6)

Bảng 6 Phản hồi của sinh viên tốt nghiệp (Khóa 48-52) về chương trình giảng dạy các khối kiến

thức tiếng Trung Quốc

Nội dung đánh giá Phản hồi của SV

Đồng ý Không đồng ý

Nguồn: Số liệu tổng hợp từ phiếu khảo sát của bài viết

Trong ba nội dung lấy ý kiến phản hồi từ sinh

viên tốt nghiệp ở bảng trên, “số lượng môn học” là

nội dung được sinh viên đánh giá thấp nhất, vì có

đến 65,4% sinh viên cho ý kiến không tán thành

và phản hồi cần có sự điều chỉnh về số lượng môn

học Trong đó nổi bật là các quan điểm: “Bỏ hoàn

toàn các môn lý thuyết tiếng (Ngữ âm – Văn tự, Từ

vựng học, Ngữ pháp học), vì thực tế công việc sau

khi sinh viên ra trường không sử dụng, hoặc nếu

không thể cắt bỏ cả ba môn học này trong Khung

chương trình đào tạo thì điều chỉnh giảm bớt môn

Ngữ âm – Văn tự Với các môn thực hành tiếng thì

cần điều chỉnh giảm bớt các môn cơ sở Bên cạnh

việc điều chỉnh giảm bớt, sinh viên cũng có yêu

cầu điều chỉnh tăng thêm đối với một số môn học,

cụ thể là điều chỉnh tăng thêm đối với môn Dịch,

môn chuyên ngành và một số môn kỹ năng như

Nghe, Nói”

Về “thời lượng môn học”, số sinh viên có quan

điểm tán thành đã khá hơn, chiếm 67,3% (tương

đương với 2/3 số sinh viên đưa ra ý kiến phản

hồi) Tuy nhiên, 32,7% sinh viên còn lại cho rằng:

“Đối với sinh viên đã học tiếng Trung nhiều năm,

nên cắt giảm thời gian học các môn tiếng Trung

cơ bản Ngoài ra, sinh viên chuyên ngành TTTM

cũng không cần học quá sâu và chi tiết các môn Lý

thuyết tiếng, do đó nên rút ngắn thời gian học của

các môn học này Thay vào đó, cần thiết điều chỉnh

tăng thời lượng đối với một số môn như tiếng Hán

thương mại, Dịch (cả dịch nói và dịch viết) vì đây

là những môn học khó, kiến thức nặng mà thời

lượng học trên lớp lại ít, sinh viên cảm thấy không

đủ thời gian để học tốt môn học”

Về cách sắp xếp môn học, số liệu tại bảng trên

phản ánh, đa số sinh viên tốt nghiệp (88,5%) hài

lòng với cách sắp xếp môn học ở các năm học,

chỉ có 11,5% sinh viên có mong muốn điều chỉnh

Theo các em, việc phân bổ các môn học chuyên

ngành bằng tiếng Trung ở các kỳ học cần chú ý

sự hài hòa và phù hợp với thời gian học các môn

chuyên ngành được giảng dạy bằng tiếng Việt

Vì giữa các môn học này có sự hỗ trợ, bổ sung cho nhau và cũng nhờ có những môn học chuyên ngành được giảng dạy bằng tiếng Việt mà sinh viên tiếp thu kiến thức chuyên ngành bằng tiếng Trung dễ dàng và chắc chắn hơn Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp cũng cho ý kiến, một số môn học cần có sự điều chỉnh để việc học tập đạt hiệu quả hơn, cụ thể: các môn Lý thuyết tiếng nên sắp xếp học ở năm thứ nhất và năm thứ hai; các môn Ngôn ngữ kinh tế thương mại 1,2,3,4 nên đảm bảo đúng trình tự, tránh sắp xếp giảng dạy đồng thời (song song) để sinh viên hiểu kỹ các nội dung bài học có liên quan”

Kết quả nghiên cứu trên cho thấy, ý kiến phản hồi của sinh viên tốt nghiệp có khá nhiều điểm chung với ý kiến phản hồi của sinh viên chưa tốt nghiệp Đó là nhu cầu giảm bớt số lượng và thời lượng các môn học tiếng Trung cơ bản (đối với sinh viên đã học nhiều năm tiếng Trung), cắt bỏ các môn học mang tính lý thuyết như Ngữ âm – Văn tự, Từ vựng học và Ngữ pháp học để tăng thêm số lượng và thời lượng các môn học chuyên ngành và kỹ năng hỗ trợ chuyên ngành Điều đó phản ánh, nhu cầu điều chỉnh số lượng và thời lượng của các môn học nói trên không phải chỉ ở một bộ phận sinh viên chưa tốt nghiệp mà nhiều sinh viên tốt nghiệp cũng có mong muốn như vậy Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp cũng có ý kiến riêng

về việc sắp xếp các môn học giảng dạy chuyên ngành bằng tiếng Trung và tiếng Việt để phát huy tối đa sự tương trợ giữa các môn học trong chương trình giảng dạy Đây là vấn đề sinh viên chưa tốt nghiệp chưa đánh giá được do các em kết thúc năm học nào thì đánh giá năm học đó mà chưa có cái nhìn tổng thể và bao quát đối với tất cả các môn học trong Khung chương trình đào tạo

4 KẾT LUẬN

Tổng hợp các quan điểm trên của sinh viên chưa tốt nghiệp và sinh viên tốt nghiệp, nhóm nghiên cứu thấy rằng, đánh giá của các em sinh

viên về chương trình giảng dạy khối kiến thức

tiếng Trung Quốc chủ yếu tập trung vào các vấn đề

sau: Một là, sự phù hợp của các môn tiếng Trung

cơ bản đối với trình độ đầu vào của sinh viên, cụ

thể là sinh viên có trình độ tiếng Trung đầu vào

“bằng không” và sinh viên đầu vào đã học tiếng

Trung từ 4 đến 7 năm; Hai là, sự cần thiết và tính

ứng dụng của một số môn học mang tính lý luận

ngôn ngữ đối với công việc sau khi sinh viên ra

trường; Ba là, nhu cầu tăng thêm một số môn học

nhằm phát triển kỹ năng thực hành tiếng và nâng

cao kiến thức chuyên ngành như các môn: Nghe,

Nói, Viết, Dịch; Bốn là, sự phù hợp trong cách sắp

xếp các môn học giữa các kỳ học, đặc biệt là các

môn chuyên ngành bằng tiếng Trung và tiếng Việt

để tạo nên mối quan hệ tương trợ lẫn nhau Các vấn

đề này cho thấy, mong muốn điều chỉnh chương

trình giảng dạy của sinh viên hoàn toàn gắn liền

với thực tế học tập và công việc Nổi bật trong đó

là mong muốn giảm bớt các môn học mang tính

lý thuyết và ít tính ứng dụng đối với sinh viên Đại

học Ngoại thương, thay vào đó là điều chỉnh tăng

thêm số lượng và thời lượng các môn học cung cấp

kiến thức chuyên ngành và hỗ trợ chuyên ngành

Cũng từ các thông tin phản hồi này mà Khoa tiếng

Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương hiểu

hơn về nguyện vọng cũng như nhu cầu học tập của

các em sinh viên chuyên ngành TTTM, để từ đó

có căn cứ điều chỉnh tăng hay giảm các môn học

trong chương trình giảng dạy và xây dựng lộ trình

học tập các môn học cụ thể và logic hơn

Trước các vấn đề sinh viên đặt ra, hiện tại Khoa

tiếng Trung Quốc trường Đại học Ngoại thương

đã thực hiện được việc phân lớp theo đúng trình

độ thông qua việc phân loại đầu vào sinh viên thi

bằng tiếng Anh và tiếng Trung Đồng thời, Khoa

tiếng Trung Quốc cũng đã điều chỉnh tăng thêm

02 môn học (môn Dịch và Tài chính đầu tư) để

đáp ứng nguyện vọng tăng thêm số lượng các môn

học chuyên ngành Ngoài ra, đối với việc sắp xếp

môn học, Khoa tiếng Trung Quốc cũng đã chú ý

đến việc sắp xếp các môn học chuyên ngành bằng

tiếng Trung phù hợp với các môn học chuyên ngành bằng tiếng Việt để mang lại hiệu quả học tập cho sinh viên Còn việc điều chỉnh tăng thêm đối với các môn kỹ năng như Nghe – Nói – Viết và điều chỉnh giảm bớt hoặc cắt bỏ các môn học mang tính lý luận ngôn ngữ chưa được thực hiện Nhưng những vấn đề này sẽ được Khoa tiếng Trung Quốc đưa ra họp bàn, thảo luận và chốt phương án điều chỉnh khi ban hành Khung chương trình mới đáp ứng chuẩn đầu ra được xây dựng năm 2017./

Tài liệu tham khảo:

1 Đại học Ngoại thương (2010), Đổi mới và

nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Trung Quốc nhằm đáp ứng nhu cầu xã hội, Kỷ yếu hội nghị

khoa học, Khoa tiếng Trung Quốc, Đại học Ngoại thương, Hà Nội

2 Đại học Ngoại thương (2014), Tuyển tập các

chương trình đào tạo trình độ đại học, Hà Nội.

3 Lê Thanh Thùy Dương (2016), Những vấn

đề còn tồn tại trong giảng dạy tiếng Hán thương mại tại trường Đại học Ngoại thương, Kỷ yếu hội

thảo liên Khoa ngoại ngữ “Áp dụng chuẩn đầu ra theo khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ thương mại tại trường Đại học Ngoại thương”, Đại học Ngoại thương, Hà Nội

4 Nguyễn Thị Thanh Hằng (Chủ nhiệm đề tài,

2009), Khảo sát nhu cầu học tiếng Trung Quốc tại

Đại học Ngoại thương, Đề tài cấp trường, Đại học

Ngoại thương, Hà Nội

5 Lê Quang Sáng (2015), Xây dựng chương

trình đào tạo chuyên ngành tiếng Hán thương mại đầu vào tiếng Trung Quốc, nâng cao chất lượng đầu ra, Kỷ yếu Hội thảo khoa học “Giảng dạy

ngoại ngữ thương mại tại Đại học Ngoại thương đến năm 2020”, Đại học Ngoại thương, Hà Nội

A FEEDBACK SURVEY BY THE STUDENTS OF BUSINESS CHINESE

HOANG THANH HUONG

Abstract: Chinese teaching curriculum for the students of business Chinese at Chinese Faculty,

Foreign Trade University consists of 27 subjects, the duration of each subject is 54 periods (divided into 18 sessions), which are arranged by the level of knowledge and skills However, many students feel that the number, duration and arrangement of some subjects are not reasonable

so they express some desire to adjust them To better understanding this issue, we made a students’ feedback survey on “the number of subjects”, “the duration of subjects” and “the arrangement

of subjects” in Chinese teaching program’s framework The results of this research will help the Chinese Faculty of Foreign Trade University to understand the student’s learning needs and then make appropriate adjustments to improve students’ learning efficiency

Keywords: Chinese teaching program’s framework, survey, business Chinese

Received: 11/12/2018; Revised: 22/02/2018; Accepted for publication: 28/02/2018