LỜI MỞ ĐẦU Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với người lao động, nhằm đảm bảo cuốc sống vật chất, ổn định đời sống cho người lao động và
Trang 1TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Hệ thống các văn bản quy định hiện hành về chính sách BHXH- Nhà xuất bản lao động xã hội, Hà nội 2003
2 Giáo trình kinh tế bảo hiểm- Nhà xuất bản thống kê năm 2000
3 Báo cáo tổng kết 5 năm hoạt động của BHXH Việt Nam (1995- 2000)
4 Báo cáo tổng kết năm 2001, 2002, 2003, 2004 của BHXH Việt Nam
5 Tạp chí BHXH Việt Nam số 02/ 2004, số 2/2003, số 3/2003, số 9/2002, số 12/2002
6 Tạp chí BHYT Việt Nam số 4/2002
7 Luận văn K41- Khoa Bảo hiểm - Trường đại học Kinh tế quốc dân
8 Đổi mới chính sách BHXH đối với người lao động, Ts Mạc Văn Tiến- Trần Quang Hùng- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà nội
1994
9 Góp phần đổi mới và hoàn thiện chính sách đảm bảo xã hội ở nước
ta hiện nay, PGS- Ts Đỗ Minh Cương, PGS Mạc Văn Tiến- Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà nội 1996
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG I: LÍ LUẬN CHUNG VỀ BHXH VÀ QUẢN LÍ TÀI CHÍNH BHXH 3
I Những vấn đề cơ bản về BHXH 3
1 Tính tất yếu khách quan của BHXH 3
2 Khái niệm BHXH 5
3 Bản chất và chức năng của BHXH 7
3.1 Bản chất của BHXH 7
3.2 Chức năng của BHXH 8
4 Nguyên tắc hoạt động của BHXH 9
5 Các chế độ của BHXH 10
6 Quỹ BHXH và phân loại quỹ BHXH 12
6.1 Quỹ BHXH 12
6.2 Phân loại quỹ BHXH: 14
II Quản lí tài chính BHXH 14
1 Khái niệm chung về quản lí tài chính BHXH 14
2 Nội dung quản lí tài chính BHXH 17
2.1.Quản lí thu BHXH 17
2.2 Quản lí chi BHXH 19
2.3 Quản lí hoạt động đầu tư nhằm bảo toàn và tăng trưởng quỹ 21
2.4 Quản lí hoạt động cân đối quỹ 21
3.Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động quản lí tài chính BHXH 22
III Kinh nghiệm của một số nước về quản lí tài chính BHXH 23
1 Quản lí tài chính BHXH của Cộng hoà Liên bang Đức 23
Trang 32 Quản lí tài chính BHXH của Trung Quốc 25
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÍ TÀI CHÍNH BHXH TẠI VIỆT NAM 27
I Giới thiệu chung về BHXH Việt Nam 27
1 Khái quát về sự hình thành và quá trình phát triển của BHXH Việt Nam 27
1.1.BHXH Việt Nam giai đoạn trước 1995 27
1.2 BHXH Việt Nam giai đoạn sau 1995 29
2 Chính sách BHXH Việt Nam từ năm 1995 đến nay 31
3 Cơ cấu tổ chức, quản lí của BHXH Việt Nam 33
II Thực trạng của công tác quản lí tài chính BHXH Việt Nam 37
1 Công tác quản lí thu 37
1.1.Quản lí đối tượng tham gia 37
1.2 Quản lí quỹ lương của doanh nghiệp 42
1.3 Quản lí tiền thu BHXH 43
2 Quản lí chi BHXH 48
2.1 Chi các chế độ BHXH 48
2.1.1 Phân cấp chi trả 49
2.1.2 Phương thức chi trả 50
2.1.3 Quản lí đối tượng được hưởng và số tiền chi trả 50
2.2 Chi quản lí hoạt động bộ máy 53
3 Quản lí hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ 55
3 Quản lí hoạt động cân đối quỹ BHXH 57
III Đánh giá chung về công tác quản lí tài chính BHXH Việt Nam 60
1 Những kết quả đạt được 60
1.1 Hình thành hệ thống pháp lí làm cơ sở cho cơ chế quản lí tài chính BHXH: 60
Trang 41.2 Hình thành quỹ BHXH được quản lí tập trung và độc lập với
NSNN 61
1.3 Công tác thu được phân cấp, tổ chức thu hợp lí an toàn qua hệ thống tài khoản thu BHXH Việt Nam 61 1.4 Thực hiện chi trả các chế độ vừa nhanh chóng, kịp thời vừa đảm bảo tính chính xác 62 1.5 Quỹ đã có thu từ hoạt động đầu tư tăng trưởng quỹ, giảm được nhược điểm của cơ chế quản lí PAYGO 63
2 Những tồn tại cần khắc phục và nguyên nhân 63
2.1 Việc số người tham gia còn ít đặc biệt là tình trạng trốn tham gia, trốn đóng, nợ đọng phí BHXH còn rất phổ biến 63 2.2 Trong công tác chi trả BHXH Việt Nam còn nhiều hiện tượng sai sót trong xét duyệt, tình trạng tồn đọng trong giải quyết chế độ vẫn tồn tại 64 2.3 Công tác đầu tư bảo tồn và phát triển quỹ tuy đã có thu nhưng còn hạn chế lợi nhuận từ đầu tư còn rất nhỏ 65
CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI CÔNG TÁC QUẢN LÍ TÀI CHÍNH BHXH VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ TỚI 66
I Những quan điểm chủ yếu về vấn đề quản lí tài chính BHXH Việt Nam trong giai đoạn tới 66
1 Quan điểm trong xây dựng chính sách BHXH 67
2 Những quan điểm cụ thể trong công tác quản lí tài chính BHXH Việt Nam trong giai đoạn tới 67
II Giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hoạt động quản lí tài chính BHXH trong gian đoạn tới 68
1 Bài học kinh nghiệm từ hệ thống BHXH CHLB Đức và Trung Quốc 68
Trang 52 Những giải pháp cụ thể 69
2.1 Giải pháp cho công tác quản lí thu BHXH 69
2.2 Giải pháp cho công tác quản lí chi các chế độ BHXH 71
2.3 Giải pháp cho công tác chi quản lí 73
2.4 Giải pháp đầu tư tăng trưởng quỹ BHXH 74
2.5 Giải pháp về quản lí cân đối quỹ 76
3 Một số kiến nghị 78
3.1 Kiến nghị về phía Nhà nước 78
3.2 Kiến nghị về phía BHXH 79
KẾT LUẬN 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 82