BÀI THUYẾT TRÌNH ĐÒ LÈN NGUYỄN DUY

2.Tác phẩm :“Đò Lèn” c. Phân đoạn: Gồm 4 đoạn Khổ 1,2: Những ký ức về tuổi thơ và trò chơi ngày nhỏ. Khổ 3,4: Hình ảnh người bà và cảm xúc của nhân vật trữ tình về những hy sinh thầm lặng của bà. Khổ 5: Ký ức về những ngày Mỹ đánh bom. Khổ 6: Tâm trạng bùi ngùi của tác giả khi bà không còn nữa.

5 4

1

ĐÒ LÈN

-NGUYỄN

DUY-"Bạn có thể trở về thăm lại thời thơ ấu của mình bất cứ lúc nào, hay nói khác đi lúc nào mà bạn nhận ra rằng thỉnh thoảng tắm mình trong

dòng sông trong trẻo của tuổi thơ sẽ giúp bạn gột rửa những bụi bặm của thế giới người lớn một cách diệu kỳ".

(“Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” – Nguyễn Nhật Ánh)

1.Tác giả : Nguyễn Duy

PHONG CÁCH THƠ NGUYỄN DUY

PHONG CÁCH THƠ NGUYỄN DUY

1 TÌM HIỂU CHUNG

1.Tác giả : Nguyễn Duy

b) Phong cách thơ

Trầm tĩnh, giàu chiêm nghiệm và mang tinh thần công dân sâu sắc

Khảng khái, bộc trực, đầy ngang tàng

Duyên dáng, trữ tình

Chất thế

sự đậm đặc

1 TÌM HIỂU CHUNG

2.Tác phẩm : “Đò Lèn”

a) Hoàn cảnh sáng tác: Trong dịp nhà thơ trở về

quê hương, sống với những hồi ức đan xen

vui buồn thời thơ ấu

b) Xuất xứ: Bài thơ “Đò Lèn” sáng tác vào tháng

9/1983, in trong tập thơ “Ánh trăng”, xuất

bản năm 1984

1 TÌM HIỂU CHUNG

2.Tác phẩm : “Đò Lèn”

c Phân đoạn: Gồm 4 đoạn

Khổ 1,2 : Những ký ức về tuổi thơ và trò chơi ngày nhỏ

 Khổ 3,4: Hình ảnh người bà và cảm xúc của nhân vật trữ tình về những hy sinh thầm lặng của bà

 Khổ 5: Ký ức về những ngày Mỹ đánh bom

 Khổ 6: Tâm trạng bùi ngùi của tác giả khi bà không còn nữa

1 Ký ức tuổi thơ nô đùa của tác giả (Khổ 1+ 2)

Thưở nhỏ tôi ra cống Na câu cá

níu váy bà đi chợ Bình Lâm

bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật

và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần

Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị

chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng

mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng

II ĐỌC-HIỂU

Làng Bình Lâm -Thanh HóaĐền Sòng-Thanh HóaCảnh hầu đồngĐền Cây Thị - Thanh Hóa

b Hình ảnh tuổi thơ đắm chìm trong

không gian văn hoá tín ngưỡng:

“mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm”

“điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng”

Từ đó, cái tôi hiện lên tinh nghịch và vô tư

 Tuổi thơ gắn với kỷ niệm vừa đáng yêu, vừa có cả cái xấu hồn nhiên của đứa trẻ nhưng vẫn hấp dẫn

người đọc vì sự chân thành, không che đậy hay

phô trương

2 Ký ức tuổi thơ có bóng dáng người bà

a Người bà hiện lên với vẻ đẹp của một tâm

hồn hướng thiện.

 “bắt chim sẻ ở vành tai tượng Phật

và đôi khi ăn trộm nhãn chùa Trần”

“mùi huệ trắng quyện khói trầm thơm lắm

điệu hát văn lảo đảo bóng cô đồng”

II ĐỌC-HIỂU

II ĐỌC-HIỂU

b Một người rất thương yêu cháu mình,

bà đi đâu thì nhà thơ cũng theo tới đó

“níu váy bà đi chợ Bình Lâm”

 “Thuở nhỏ tôi lên chơi đền Cây Thị chân đất đi đêm xem lễ đền Sòng”

bà đi gánh chè xanh Ba Trại

Quán Cháo, Đồng Giao thập thững những đêm hàn”

II ĐỌC-HIỂU

d Trong mắt nhà thơ, bà hiện lên với vẻ

đẹp hiền hậu không khác gì với thánh thần

“Tôi trong suốt giữa hai bờ hư – thực

giữa bà tôi và tiên phật, thánh thần

cái năm đói củ dong riềng luộc sượng

cứ nghe thơm mùi huệ trắng hương trầm”

II ĐỌC-HIỂU

e Bà còn là một người kiên cường, bất khuất

“Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất

đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền

thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết

bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn”

Qua các đoạn thơ trên, cái tôi tác giả còn hiện lên là một cái tôi hồn nhiên đến vô tâm trước những cơ cực của bà.

II ĐỌC-HIỂU

f Và khi “bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi”

“khi tôi biết thương bà thì đã muộn

bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi.”

 Cái tôi trưởng thành, ăn năn, hối lỗi

trước sự ra đi của bà.

III TỔNG KẾT & MỞ RỘNG

1 Tổng kết

a.Bài thơ đã thể hiện rõ nét về:

_ “Cái tôi” tinh nghịch, vô ưu vô lo

_ “Cái tôi” hồn nhiên đến vô tâm.

_ “Cái tôi” trưởng thành ăn năn hối lỗi

Là cái tôi dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, dám nói

ra sự thật từ góc nhìn không thuận chiều.

 Sự đổi mới trong cách nhìn, cách cảm của những nhà

văn, nhà thơ sau năm 1975.

III TỔNG KẾT & MỞ RỘNG

b Hình ảnh người bà:

Hướng thiện Tình yêu thương vô bờ bến

Sự hy sinh cao cả Kiên cường, bất khuất

III TỔNG KẾT & MỞ RỘNG

c Cách thể hiện tình cảm của tác giả đối với bà

• “Tôi đâu biết bà tôi cơ cực thế”

Tự trách

• “Tôi trong suốt giữa hai

bờ hư – thực/giữa bà tôi

Lòng biết ơn sâu sắc

III TỔNG KẾT & MỞ RỘNG

 Nghệ thuật:

 Thủ pháp đối lập, tương phản:

+ Cái tinh nghịch vô tư >< cái cơ cực, tần tảo

+ Hoàn cảnh đói kém, chiến tranh ác liệt, >< nghị lực, sự tảo tần,

hy sinh và tình yêu thương vô bờ bến

 So sánh đối chiếu:

+ Hư >< thực

+ Bà >< tiên, Phật, thánh, thần

+ Bà >< thánh thần trong chiến tranh

→ Tôn vinh và ca ngợi tấm lòng cao cả của bà

 Giọng thơ: Nhẹ nhàng, giàu tình cảm mà chân thành

 Bộc lộ được lòng biết ơn

sâu nặng mà cháu dành cho bà

 Tạo được dư vị về triết lý sống, về tình cảm gia đình.

 Thể thơ: Thơ tám chữ, chỉ viết hoa đầu mỗi khổ

 Những tình cảm dạt dào trào tuôn, mãnh liệt, chân thành

III TỔNG KẾT & MỞ RỘNG

2 So sánh nét riêng trong cách sử dụng hình ảnh thơ giữa “Đò Lèn” & “Bếp lửa”:

Người bà gắn liền với hai hình

ảnh sinh hoạt đời thường và

tín ngưỡng mang chất ám ảnh

Người bà là nạn nhân của

cuộc chiến, mang thân phận

Hình ảnh thơ “Bếp lửa”