Tài liệu thuyết trình này phân tích chi tiết thực trạng rác thải nhựa tại Việt Nam, từ khái niệm, nguyên nhân, biểu hiện đến các giải pháp thiết thực. Nội dung bao gồm: 1. Khái niệm và phân loại rác thải nhựa. 2. Thực trạng ô nhiễm nhựa tại Việt Nam và các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề. 3. Đề xuất các giải pháp giảm thiểu và quản lý rác thải nhựa hiệu quả. Tài liệu phù hợp cho sinh viên, giảng viên, và những ai quan tâm đến các vấn đề môi trường.
Trang 1Môn học
DU LỊCH ĐÔNG NAM Á
Trang 2Đề tài
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG
RÁC THẢI NHỰA
TỪ DU LỊCH VIỆT NAM
Trang 3THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
TỪ DU LỊCH VIỆT NAM
Trang 4TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
a) Vị trí địa lý
• Tổng diện tích: 331.212 km², với biên giới trên đất
liền dài hơn 4.600 km và đường bờ biển dài
3.260 km không kể các đảo
• Phía Bắc giáp với Trung Quốc, phía Tây giáp với
Lào, Campuchia, phía Ðông và Nam giáp biển
Ðông và Thái Bình Dương
• Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới có gió mùa, ánh
nắng chan hòa
• Một số nơi gần chí tuyến hoặc vùng núi cao có tính
chất khí hậu ôn đới Nhiệt độ trung bình từ 22 đến
27°C, rất thích hợp với khách du lịch
Trang 5TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
b) Cơ cấu kinh tế
Trang 6TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
c) Tài nguyên du lịch
• Việt Nam có cả đồi núi, đồng bằng,
bờ biển, hải đảo, địa hình Cac-
xtơ…
• Nhiều thắng cảnh nổi tiếng như Vịnh Hạ Long, động Phong Nha…
Trang 7TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
c) Tài nguyên du lịch
• Khí hậu tương đối thuận lợi
cho việc phát triển du lịch.
• Trở ngại chủ yếu là các
thiên tai
Trang 8TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
c) Tài nguyên du lịch
• Nhiều vùng sông nước như hệ thống sông
Cửu Long, các hồ tự nhiên (Ba Bể) và
nhân tạo (Hòa Bình, Dầu Tiếng ) đã trở
thành các điểm tham quan du lịch
• Có vài trăm nguồn nước khoáng thiên nhiên
Trang 10• Là những di sản do con người tạo ra.
Trang 11du lịch nhân văn có giá trị hàng đầu.
Trang 12TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
d) Chiến lược phát triển du lịch
• Mục tiêu ngành du lịch của Việt Nam là đến năm 2030 sẽ trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và phát triển bền vững Việt Nam trở thành điểm đến đặc biệt hấp dẫn, thuộc nhóm 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh du lịch hàng đầu thế giới.
Trang 13TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
d) Chiến lược phát triển du lịch
• Tập trung thu hút khách
du lịch từ các thị trường Đông Bắc Á, Đông Nam
Á, Châu Úc, Bắc Mỹ, Tây Âu, Bắc Âu, Đông
Âu, Liên Bang Nga.
Trang 14TỔNG QUAN
1 KHÁI QUÁT VỀ DU LỊCH VIỆT NAM
d) Chiến lược phát triển du lịch
• Phát triển nhanh kết cấu hạ tầng hiện đại; nâng cấp, mở rộng các cảng hàng không, cảng biển, cảng thủy nội địa; phát triển nguồn nhân lực du lịch, phát triển sản phẩm du lịch có chất lượng.
Trang 15TỔNG QUAN
2 KHÁI NIỆM “RÁC THẢI NHỰA”
• Chỉ chung những sản phẩm làm
bằng nhựa đã qua sử dụng hoặc
không được dùng đến và bị đem
vứt bỏ, bao gồm: túi nhựa, chai
nhựa, cốc nhựa, ống hút nhựa, đồ
chơi cũ bằng nhựa,…
• Thời gian phân hủy lâu
Trang 16TỔNG QUAN
2 KHÁI NIỆM “RÁC THẢI NHỰA”
• Chất thải ni lông gồm các bao bì bằng nhựa polyethylene (PE)
• Rác thải nhựa dùng một lần là những sản phẩm được làm bằng nhựa, sản xuất ra với mục đích chỉ dùng 1 lần rồi vứt bỏ
• Theo báo Môi trường & Đô thị,
có hơn 50% là từ đồ nhựa dùng
1 lần.
Trang 17PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Loại rác thải nhựa phổ biến nhất hiện nay là các sản phẩm tiện ích dùng
1 lần như: Túi ni lông, hộp xốp, vỏ hộp sữa, chai nhựa, ống hút nhựa, chén, đĩa đựng thức ăn bằng nhựa
• Vật dụng bằng nhựa cá nhân như lược, bàn chải, mũ ủ tóc, bông tắm, Đa
số là các loại rác thải nhựa chỉ sử dụng một lần
Trang 18PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Thói quen tùy tiện dung vật dụng có chất liệu nhựa như túi nilong để gói, đựng các vật dụng như thực phẩm, dụng cụ cá nhân
• Nhu cầu sử dụng chai nhựa đựng nước uống cùng với thực phẩm ăn nhanh
Trang 19PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Ngoài du khách thì những cơ sở kinh doanh, hoạt động du lịch cũng giữ thói quen này
• Đặc biệt là bán hàng tạp hóa, lưu niệm, cơ sở ăn uống, một số khách sạn…
Trang 20PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Theo các cuộc phỏng vấn nhanh của Viện Nghiên cứu Phát triển
du lịch, trung bình mỗi khách du lịch thải ra môi trường từ 5 - 10 túi nilông/ngày; 2 - 4 vỏ chai nhựa, hộp sữa/ngày, chưa kể đến những vật dụng cá nhân nhựa được dùng một lần
Trang 21PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Những khu vực thường có rác thải nhựa: khu du lịch sinh thái, tham quan rừng và leo núi; những vườn Quốc gia như Cúc Phương, Hoàng Liên
Trang 22PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Lượng rác thải tại Hội An ước tính hơn 100 tấn/ngày và Cù Lao Chàm là 4-5 tấn/ ngày, rác thải nhựa khó phân hủy và rác vô cơ chiếm khoảng 23%
Hình 5 : Lò đ ố t rác và bãi chôn l ấp rác t ạ i Eo Gió, Cù Lao Chàm (2020)
Trang 23PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Vấn nạn “ô nhiễm trắng” ở các khu du lịch biển đang ở mức báo động Qua
mỗi năm, rác thải nhựa từ các khu du lịch biển ngày càng tăng lên
• Một số khu du lịch biển có tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa nghiêm trọng như: Vũng Tàu, Hạ Long, Cát Bà, Sầm Sơn, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc…
Trang 24PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Theo đánh giá lượng chất thải nhựa do khách du lịch thải ra tại các khu du lịch biển ở Viêt Nam năm 2019 là 230.110 tấn/ năm bao gồm cả khách nội địa và khách quốc tế
• Các khu resort cũng là điểm có khối lượng lớn rác thải nhựa, chủ yếu được thải ra từ các hoạt động ăn uống, vui chơi, sinh hoạt của khách du lịch
Trang 25PHÂN TÍCH
1 THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA
CỦA DU LỊCH VIỆT NAM
• Qua thống kê lượng rác thải nhựa từ khu du lịch biển, resort, sinh thái cho thấy dù ngành du lịch mang lại hiệu quả kinh tế cao nhưng rác thải nhựa từ
du lịch đang gây sức ép lớn đến môi trường.
Trang 26PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA
ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
a) Đối với người dân địa phương
• Rác thải nhựa khi bị thải ra, xử lí bằng hình thức đốt lâu ngày sẽ sinh ra nhiều khí độc hại
• Các mảnh nhựa với kích cỡ micro, nano, pico… sẽ trực tiếp đi vào môi trường, hòa vào thực phẩm của người dân, vào cơ thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe người dân
Trang 27PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
a) Đối với người dân địa phương
• Làm thay đổi phương thức sinh kế của người dân địa phương
• Rác thải nhựa sẽ gây ảnh hưởng đến địa hình, môi trường làm việc của cư dân, khiến họ chuyển sang các hình thức kinh tế mới khiến cho việc quảng bá những hoạt động bản địa bị giảm sút
Trang 28PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
b) Đối với cảnh quan, môi trường
• “Rác thải nhựa” đang ngày càng làm mất đi hệ cân bằng sinh thái vốn có
• Rác thải nhựa khi bị chôn sẽ phân rã thành các mảnh vi nhựa nhỏ nằm xen lẫn trong đất, ảnh hưởng đến các mạch nước ngầm
Trang 29PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
b) Đối với cảnh quan, môi trường
• Rác thải nhựa ở trên rừng
núi làm mất kết cấu đất, dẫn
đến xói mòn, sạt lở.
(Rác thải ở rừng ngập mặn –
Hải Phòng)
Trang 30PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
b) Đối với cảnh quan, môi trường
• Gây tổn thất lớn đối với các ngành công nghiệp nuôi trồng và đắt bắt thủy sản Theo báo cáo của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP) ước tính đã có hơn 100 triệu động vật biển đã chết do rác thải nhựa
Trang 31PHÂN TÍCH
2 ẢNH HƯỞNG CỦA RÁC THẢI NHỰA
ĐẾN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VIỆT NAM
b) Đối với cảnh quan, môi trường
• Hơn 260 loài sinh vật biển đã bị vướng hoặc ăn phải rác thải nhựa cướp đi môi trường sống nguyên thủy của sinh vật
Trang 32• Với đầy rác thải nhựa nằm rải rác sẽ làm giảm đi sự kì vọng, hài lòng và đánh giá của khách du lịch đối với địa điểm đó
Trang 34PHÂN TÍCH
3 NHỮNG DẪN CHỨNG
Trang 35PHÂN TÍCH
3 NHỮNG DẪN CHỨNG
• Theo thống kê của Trung tâm Hỗ trợ phát triển xanh (GreenHub), kể từ năm
2016, tại 4 km của vịnh Hạ Long đã thu được 4 tấn rác thải, chủ yếu là nhựa
và túi ni lông Năm 2017, đã lên đến hơn 2.000 tấn
• Tại Phú Quốc, mỗi ngày phát sinh khoảng 155 tấn rác, nhưng chỉ thu gom được khoảng 91 tấn Các bãi rác được xây dựng quá lâu, không đúng tiêu chuẩn Trong khi số lượng khách du lịch vẫn không ngừng tăng lên
• Thống kê của Bộ Tài Nguyên & Môi Trường, tại Việt Nam rác thải nhựa chiếm khoảng 50 – 80% lượng rác thải biển Chất thải nhựa của khách lưu trú trung bình khoảng 0,72 kg/ngày, khách không lưu trú trung bình khoảng 0,3 kg/ngày
Trang 36PHÂN TÍCH
4 LÝ GIẢI NGUYÊN NHÂN
a) Từ người dân địa phương
• Thói quen lạm dụng đồ nhựa sử dụng 1 lần của người dân…
• Nhiều cá nhân còn vứt rác bừa bãi…
Trang 37PHÂN TÍCH
4 LÝ GIẢI NGUYÊN NHÂN
a) Từ người dân địa phương
• Chưa có ý thức phân loại rác
• Hệ thống xử lý rác thải nhựa ở Việt Nam còn lạc hậu, hiệu suất kém
• Chưa có các biện pháp tái chế, xử lý rác thải một cách triệt để
• Hệ thống thùng rác chưa được đầu tư ở nhiều nơi hoặc bố trí vị trí chưa thích hợp
• Việc xử phạt chưa mạnh tay cũng đã tác động không nhỏ đến hành vi xả rác bừa bãi
Trang 38PHÂN TÍCH
4 LÝ GIẢI NGUYÊN NHÂN
b) Từ chính quyền
• Chính quyền địa phương chưa thắt chặt
và tuyên truyền về bảo vệ môi trường cho người dân
• Nhiều nơi còn thờ ơ với việc xử lý chất thải hoặc không có hệ thống quản lý chất thải
• Phân bổ tài chính cho các quận/huyện
để tổ chức/quản lý rác thải đúng cách là còn thiếu
Trang 40PHÂN TÍCH
4 LÝ GIẢI NGUYÊN NHÂN
c) Từ khách du lịch và các doanh nghiệp du lịch
• Hạn chế trong nhận thức về tác hại của chất thải nhựa đối với môi trường
và thói quen vứt rác bừa bãi của chính khách du lịch
• Thói quen sử dụng các sản phẩm nhựa của các doanh nghiệp du lịch
Trang 41• Hạn chế về năng lực quản lý môi trường du lịch nói chung và quản lý chất thải nhựa nói riêng
• Hạn chế trong ý thức hành động phát triển du lịch bền vững.
Trang 42• Bỏ rác đúng nơi quy định, không vứt rác
bừa bãi, chủ động phân loại rác thải.
• Ưu tiên đặt mua sản phẩm có dán nhãn thân
thiện với môi trường
Trang 43PHÂN TÍCH
5 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
b) Đối với các cấp chính quyền
• Phổ biến luật liên quan đến bảo vệ môi trường
• Tăng thuế và cấp phép chặt chẽ sản phẩm nhựa
• Tăng chi phí đầu từ vào hoạt động bảo vệ môi trường
• Khuyến khích phát triển du lịch bền vững, chiến lược
4R
• Thường xuyên tổ chức thanh tra, kiểm tra và xử lý vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
• Tổ chức và xã hội hóa các hoạt động thu gom chất thải
hướng đến việc xây dựng mô hình “Điểm đến du lịch
xanh”
Trang 44PHÂN TÍCH
5 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
c) Đối với doanh nghiệp
• Hạn chế, thay thế việc phát các chai nước cho khách
trong các tour bằng các bình nước sử dụng nhiều lần
và thu lại sau mỗi chuyến tham quan để sử dụng cho
đoàn tiếp theo
• Không sử dụng các đồ nhựa trong ăn uống uống tại
các khách sạn, nhà hàng, các cơ sở vui chơi giải
trí…
Trang 45PHÂN TÍCH
5 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
c) Đối với doanh nghiệp
• Phân loại rác thải, tổ chức thu gom
chất thải đặc biệt là chất thải nhựa tại
các điểm du lịch, các cơ sở kinh
Trang 46PHÂN TÍCH
6 NHỮNG NỖ LỰC CẢI THIỆN THỰC TRẠNG
RÁC THẢI NHỰA TỪ DU LỊCH VIỆT NAM
Hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái đất 2019, người dân và khách du khách trên địa bàn Hội An (Quảng Nam) đã cùng chung tay dọn rác tại nhiều điểm du lịch.
Trang 48PHÂN TÍCH
6 NHỮNG NỖ LỰC CẢI THIỆN THỰC TRẠNG RÁC THẢI NHỰA TỪ DU LỊCH VIỆT NAM
Chương trình Thu gom rác trên biển với chủ đề
“Liên minh hành động vì một Hạ Long xanh.”
Trang 49KẾT LUẬN
Trang 50CẢM ƠN THẦY & CÁC BẠN
ĐÃ QUAN TÂM THEO DÕI!