HỌC VIỆN HÀNH CHÍNHLỚP BỒI DƯỠNG VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC CHƯƠNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN TIỂU LUẬN MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG KHIẾU NẠI ĐỀN BÙ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT DÙNG V
Trang 1HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH
LỚP BỒI DƯỠNG VỀ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
CHƯƠNG TRÌNH CHUYÊN VIÊN
TIỂU LUẬN
MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG KHIẾU NẠI ĐỀN BÙ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT DÙNG VÀO VIỆC CÔNG
*****
Họ và tên:
Đơn vị:
TP.Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 201
Trang 2MỤC LỤC
1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống Trang 4
2 Mô tả diễn biến của tình huống Trang 4
1 Mục tiêu phân tích xử lý tình huống Trang 7
2 Phân tích nguyên nhân và hậu quả Trang 7
PHẦN KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ Trang 13
Trang 3MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
KHIẾU NẠI ĐỀN BÙ KHI NHÀ NƯỚC THU HỒI ĐẤT DÙNG VÀO VIỆC CÔNG
PHẦN MỞ ĐẦU
Trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, nhằm tiến kịp với các quốc gia trong khu vực, việc nâng cấp, chỉnh trang, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi trên cơ sở quy hoạch đô thị là việc làm hết sức cần thiết của các cấp, các ngành Đây cũng là tiền đề kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước
Tuy nhiên, trong thực tế việc làm đó không phải đơn giản và dễ dàng khi trình độ dân trí chưa cao, quyền lợi cá nhân còn đặt cao hơn lợi ích tập thể và lợi ích nhà nước Bên cạnh đó, việc giải thích và đền bù quyền lợi của các cấp chính quyền còn chưa đồng bộ, chưa thỏa đáng
Chính sự mâu thuẫn đó, đã làm nảy sinh việc khiếu nại, khiếu kiện trong chính sách đền bù, giải quyết của một số nơi trong cả nước nói chung, việc khiếu kiện của ông Phạm Văn Bình, thuộc phường Lê Hồng Phong, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định nói riêng đang là vấn đề nổi cộm
Đứng trước tình hình này, Đảng và Nhà nước phải có chủ trương, chính sách giải quyết kịp thời, nếu không sẽ làm chậm tiến độ các dự án, công trình, gây ảnh hưởng đến sự phát triển đất nước, tạo dư luận không tốt trong nhân dân
Xuất phát từ tình hình trên, tôi nhận thấy công tác đền bù giải tỏa cần phải
có biện pháp xác thực, chặt chẽ và thỏa đáng hơn, nhằm tạo được ý thức giác ngộ trong nhân dân, tránh khiếu nại, khiếu kiện không cần thiết, gây chậm trễ cho công tác triển khai thi công các dự án, công trình của nhà nước
Qua thời gian học lớp bồi dưỡng, kiến thức quản lý hành chính Nhà nước ngạch chuyên viên chính, được sự truyền đạt và hướng dẫn tận tình của quý thầy
cô của Học viện Hành chính Quốc gia, tôi mạnh dạn chọn tình huống “Khiếu nại đền bù khi Nhà nước thu hồi đất dùng vào việc công” để làm Tiểu luận cuối khóa
Đó là một trong những vụ việc thường xuyên xảy ra trong thực tế cần được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết dứt điểm và thấu đáo
Trang 4Đề tài trên được phân tích, đánh giá và nhận xét cách giải quyết trên cơ sở kiến thức quản lý Nhà nước đã học, chắc chắn bản thân tôi sẽ không tránh khỏi thiếu sót và những điều cần khắc phục, mong quý thầy cô Học viện Hành chính Quốc gia đóng góp để tôi rút kinh nghiệm và hoàn thiện hơn trong quá trình công tác
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 5PHẦN NỘI DUNG
I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG:
1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống:
Thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định trong những năm gần đây có sự đầu
tư phát triển: về cơ sở hạ tầng như đường sá (kéo dài đường Nguyễn Tất Thành ), cầu cống (cầu vượt biển Nhơn Hội ); Các khu kinh tế, công nghiệp (Khu kinh tế Nhơn Hội, cụm công nghiệp Nhơn Bình ); Các điểm để sinh hoạt (Nhà văn hóa Lao động, Nhà triển lãm )
Song song với việc mở rộng đô thị và xã hội hóa các khu dân cư, yêu cầu tạo nơi sinh hoạt vui chơi lành mạnh cho các cháu thiếu nhi là rất cần thiết và cấp bách Vấn đề đặt ra là chọn địa điểm để xây dựng (phải ở trung tâm thành phố, phù hợp với các điều kiện như môi trường, cảnh quan ), và rõ ràng dùng diện tích để xây dựng các khu giải trí vui chơi đó ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến đời sống, sinh hoạt,
cơ sở vật chất, đất đai của một số đơn vị hoặc cá nhân Tuy nhiên đó là chủ trương đúng đắn và chắc chắn sẽ được sự đồng thuận cao của xã hội
Sau nhiều đợt khảo sát, hội thảo và tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn, Chính quyền địa phương đã thống nhất với báo cáo khả thi là sẽ đầu
tư xây dựng Nhà Văn hóa thiếu nhi” tại phường Lê Hồng Phong thuộc vùng ven thành phố Quy Nhơn với tổng diện tích 5.000 m2, trong đó có diện tích thuộc quyền sử dụng của cá nhân, có diện tích là đất công cộng Ngày 25/6/2011 UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 1125/QĐ-UB “Về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Nhà Văn hóa thiếu nhi” tại phường Lê Hồng Phong thuộc vùng ven thành phố Quy Nhơn Chấp hành quyết định trên, ngày 15/8/2011 UBND thành phố Quy Nhơn ban hành Quyết định số 2106/QĐ-UB về việc thu hồi đất do ông Phạm Văn Bình đang quản lý và sử dụng (nằm trong phạm vi xây dựng Nhà Văn hóa thiếu nhi) để Nhà nước xây dựng Nhà văn hóa thiếu nhi tại phường Lê Hồng Phong, thành phố Quy Nhơn Diện tích đất thu hồi là 3.000 m2, trong đó đất trồng cây ăn quả 2.000 m2, đất ao hồ 1.000 m2
2 Mô tả diễn biến của tình huống:
Triển khai thực hiện Quyết định số 2106/QĐ-UB của UBND thành phố Quy Nhơn, Hội đồng giải phóng mặt bằng thành phố Quy Nhơn được thành lập và phối
Trang 6hợp với UBND phường Lê Hồng Phong tiến hành thống kê khối lượng, lập kinh phí đền bù giải tỏa và thu hồi 3.000 m2 đất để xây dựng nhà văn hóa thiếu nhi để trình UBND tỉnh Bình Định phê duyệt đồng thời thông báo quyết định cho ông Phạm Văn Bình
Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày Hội đồng đền bù thành phố Quy Nhơn thẩm định và trình Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định phê duyệt, ngày 26/9/2011 UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 2135/QĐ-UB về việc phê duyệt kinh phí bồi thường thiệt hại giải phóng mặt bằng đối với diện tích đất của ông Phạm Văn Bình tại phường Lê Hồng Phong, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định là:
Tổng kinh phí bồi thường là: 967.500.000 đồng
Trong đó:
- Đất trồng cây: 250.000 đ/m2 x 2.000 m2 = 500.000.000 đồng
- Đất ao hồ: 230.000 đ/m2 x 1.000 m2 = 230.000.000 đồng
- Cây lâu niên: 250.000 đ/câyx 350 cây = 87.500.000 đồng
- Thủy sản (có bảng chi tiết): Toàn bộ = 50.000.000 đồng
- Hỗ trợ di dời, ổn định sản xuất: = 100.000.000 đồng
Khi duyệt kinh phí đền bù, UBND tỉnh Bình Định cũng đã xem xét đến giấy
tờ, nguồn gốc đất của ông Bình Ông Bình sử dụng đất ổn định tại phường Lê Hồng Phong và đã được UBND thành phố Quy Nhơn cấp giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất ngày 10/8/2000 với tổng diện tích là 5.000 m2 trong đó 200 m2 đất thổ
cư, đất trồng cây ăn quả 3.000 m2, đất ao hồ 1.800 m2
Trên cơ sở quyết định phê duyệt kinh phí bồi thường của UBND tỉnh Bình Định, UBND thành phố Quy Nhơn có thông báo số 2359/TB-UB ngày 30/9/2011 gửi ông Bình thông báo kinh phí bồi thường đã được UBND tỉnh Bình Định phê duyệt, mời ông Bình tiến hành nhận tiền đền bù và bàn giao mặt bằng trước ngày 20/12/2011
Ông Bình không đồng ý với quyết định thu hồi đất của UBND thành phố Quy Nhơn và quyết định phê duyệt kinh phí bồi thường của UBND tỉnh Bình
Trang 7Định Do đó, ngày 31/9/2011 ông Phạm Văn Bình có đơn khiếu nại đối với quyết định thu hồi đất của UBND thành phố Quy Nhơn và quyết định kinh phí bồi thường của UBND tỉnh Bình Định
Để giải quyết khiếu nại của ông Bình, các cơ quan Nhà nước đã có các văn bản sau:
Trên cơ sở Luật Đất đai và Nghị định số 22/1998/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 20/4/1998, UBND thành phố Quy Nhơn ban hành Quyết định số 124/QĐ-UB ngày 09/10/2011 về việc giải quyết khiếu nại của ông Bình đối với đất thu hồi và UBND tỉnh Bình Định ban hành QĐ số 1325/QĐ-UBND ngày 12/10/2011 về việc khiếu nại của ông Bình đối với giá đất bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để xây dựng công trình
Tuy nhiên, ông Bình vẫn chưa đồng ý mà vẫn tiếp tục khiếu nại Ngày 15/10/2011 UBND tỉnh Bình Định ban hành quyết định số 1501/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại cuối cùng của ông Bình về việc thu hồi của UBND thành phố Quy Nhơn và Quyết định số 1502/QĐ-UB về việc giải quyết khiếu nại giá trị bồi thường
Căn cứ quyết định giải quyết khiếu nại cuối cùng của UBND tỉnh Bình Định, Chủ tịch UBND thành phố Quy Nhơn ban hành Quyết định cưỡng chế hành chính đối với ông Bình về việc không chấp hành lệnh giải tỏa để xây dựng Nhà văn hóa thiếu nhi (Quyết định cưỡng chế số 1635/QĐ ngày 10/11/2011, trong Quyết định có giao cho UBND phường Lê Hồng Phong phối hợp cùng các ngành thực hiện)
Thực hiện Quyết định cưỡng chế của UBND thành phố Quy Nhơn, Chủ tịch UBND phường Lê Hồng Phong thông báo quyết định và ngày giờ cưỡng chế để ông Bình chứng kiến việc thực hiện quyết định
Ngày 15/11/2011, Tổ công tác thực hiện việc cưỡng chế hành chính do UBND phường Lê Hồng Phong chủ trì tiến hành việc cưỡng chế thu hồi đất đối với ông Bình và bàn giao cho đơn vị thi công để xây dựng công trình Nhà văn hóa thiếu nhi phường Lê Hồng Phong
Tuy nhiên, sự việc đến đây vẫn chưa kết thúc vì ông Bình vẫn tiếp tục khiếu nại lên cấp trên (Trung ương) và không nhận kinh phí bồi thường, dẫn đến không thể quyết toán được công trình Nhà văn hóa thiếu nhi
Trang 8II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1 Mục tiêu phân tích xử lý tình huống:
Nhằm thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế xã hội của đất nước, đồng thời không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân nhân, việc xây dựng đường sá giao thông, các công trình công cộng, phúc lợi vì lợi ích của cộng đồng như: trường học, bệnh viện là việc làm hết sức cần thiết
Như vậy việc thu hồi đất của ông Bình để xây dựng công trình Nhà văn hóa thiếu nhi là hợp lý và đúng pháp luật Vì đất đai là sở hữu của toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý và sử dụng có quy hoạch, có kế hoạch, chính sách đền bù của Nhà nước là nhằm tạo điều kiện cho người dân giảm bớt khó khăn trong lúc giải tỏa mặt bằng, phục vụ công trình lợi ích quốc gia và chính sách này cũng dựa trên căn cứ pháp lý rõ ràng như: Luật Đất đai, Nghị định số 22/1998/NĐ-CP, bảng giá đền bù nhà
Thực tế và việc giải quyết đền bù giải tỏa của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đề dựa trên các căn cứ pháp lý và cách giải quyết cũng thấu tình đạt lý Cụ thể UBND phường Lê Hồng Phong đã giải quyết sự việc theo trình tự họp dân rộng rãi, thông báo niêm yết số tiền đền bù, thời gian thi công công trình Vì vậy, việc khiếu nại của ông Bình là không đúng pháp luật
Quá trình dây dưa không tháo dỡ để giao mặt bằng cho Nhà nước thi công công trình chỉ vì quyền lợi cá nhân hẹp hòi, bị kẻ xấu xúi giục, kích động Đó là một hành động thiếu ý thức, là việc làm bất chấp pháp luật, trái đạo lý Để tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, tăng cường phép nước và bảo vệ lợi ích của xã hội và của công dân, chúng ta cần phải xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật, phù hợp với đạo lý và nguyện vọng chính đáng của nhân dân
2 Phân tích nguyên nhân và hậu quả:
2.1 Nguyên nhân:
Trải qua thời gian dài đất nước bị chiến tranh, bị ảnh hưởng chính sách ngu dân của thực dân, đế quốc, trình độ dân trí còn thấp, hơn nữa việc tuyên truyền chính sách pháp luật chưa sâu rộng đến toàn dân, cho nên một số bộ phận dân cư chưa am hiểu về pháp luật, về chủ trương đường lối của Đảng, Nhà nước Từ đó đã
Trang 9bị một số phần tử xấu, cơ hội, bất mãn chế độ lợi dụng để phá rối chống lại Nhà nước ta mà nhất là trong giai đoạn hiện nay
Như trường hợp khiếu nại của ông Bình cũng có thể dễ bị kẻ xấu lợi dụng kích động theo kiểu “Mềm nắn, rắn buông” Trong thâm tâm lợi dụng sự non trẻ, từng lúc từng nơi việc quản lý còn yếu kém của Nhà nước nhằm trục lợi cho cá nhân Vì vậy, cho nên việc khiếu kiện của ông Bình mặc dù đã được các cấp chính quyền ở địa phương giải quyết thấu tình đạt lý nhưng ông vẫn cứ khiếu nại mãi Do
đó, cần phải giải thích và giáo dục cho ông Bình cũng như mọi người dân hiểu được bản chất của pháp chế xã hội chủ nghĩa
Trong trường hợp giải quyết đền bù giải tỏa của UBND thành phố Quy Nhơn, UBND phường Lê Hồng Phong đã xử lý các bước trong quá trình đền bù giải tỏa là hết sức dân chủ, công khai, đúng pháp luật, đại đa số nhân dân rất đồng tình ủng hộ Cụ thể UBND phường Lê Hồng Phong cùng chính quyền khu vực triệu tập nhân dân trong thôn để phổ biến chủ trương của việc xây dựng Nhà văn hóa thiếu nhi và thông báo kế hoạch, thời gian, tiến độ thi công và thời gian hoàn thành việc giải tỏa Song song với việc giải tỏa, Ban quản lý dự án của thành phố Quy Nhơn, phường Lê Hồng Phong đã mời bà con khu giải tỏa đến để giải thích các vấn đề có liên quan đến đền bù như: Hồ sơ gốc nhà đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cơ quan thẩm quyền, bảng quy định giá đền bù đất, giá đền
bù nhà Sau khi đã được cơ quan cấp trên là UBND tỉnh Bình Định phê duyệt thì UBND thành phố Quy Nhơn giao cho UBND phường Lê Hồng Phong thông báo niêm yết tại trụ sở UBND phường để người dân biết và công khai dân chủ
Vậy nhưng ông Bình vẫn cố tình không chịu nhận tiền đền bù, không chấp nhận giải tỏa mặt bằng trả lại hiện trường cho bên thi công để xây dựng Nhà văn hóa thiếu nhi, gây khó khăn ách tắc làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công nhưng chính quyền địa phương và các đoàn thể vẫn kiên trì, mềm dẻo trong công tác thuyết phục, vận động thể hiện chính sách nhân đạo của Đảng và Nhà nước ta là lấy giải pháp thuyết phục, vận động làm cơ sở trong giải quyết khiếu nại đền bù,
đó là bản chất của pháp chế xã hội chủ nghĩa Ngược lại sự kiên quyết khiếu nại của ông Bình ngày càng quyết liệt, gay gắt hơn Vì cho rằng chính quyền địa phương giải quyết chưa đúng nên không dám có biện pháp mạnh để xử lý về pháp luật đối với ông
Tóm lại, ông Bình khiếu nại đền bù là xuất phát từ nhận thức yếu kém, không hiểu biết về luật pháp, coi quyền lợi cá nhân hơn lợi ích tập thể, hẹp hòi, ích
Trang 10kỷ, kích động nên dẫn đến vi phạm pháp luật Pháp luật sẽ có biện pháp xử lý thích đáng đối với những ai chống đối, nhằm giữ vững kỷ cương phép nước, vừa thỏa mãn được lòng dân Việc vận động giáo dục là cái gốc của vấn đề, song những ai
cố tình vi phạm pháp luật thì pháp luật sẽ xử lý nghiêm minh để đảm bảo được quyền lực của Nhà nước
2.2 Hậu quả:
Ông Bình khiếu kiện kéo dài, đã gây thiệt hại không nhỏ về mặt kinh tế như: làm chậm tiến độ thi công, kéo dài thời gian hoàn thành công trình, làm vỡ kế hoạch xây dựng các công trình khác, làm lãng phí về vật chất khi công trình đang
dở dang trong mùa mưa bão Bên cạnh đó còn ảnh hưởng lớn về chế độ quản lý đối với xây dựng cơ bản, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, làm giảm kỷ cương phép nước, ảnh hưởng đến lòng tin, tư tưởng cách mạng của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước Nhưng với bản chất nhân đạo của Đảng
và Nhà nước ta, UBND Bình Định đã giải quyết vụ khiếu kiện của ông Bình hết sức kiên trì, lấy công tác vận động, tuyên truyền giáo dục là chính Do vậy ông Bình có cơ hội kéo dài trong một thời gian đến khi có quyết định cưỡng chế mới chấp hành giao đất, song vẫn không chịu nhận tiền bồi thường gây khó khăn cho việc quyết toán công trình
III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG:
Trên cơ sở diễn biến tình huống, qua phân tích trên cơ sở những luận chứng, căn cứ pháp lý, xây dựng các phương án xử lý hợp pháp, hợp lý
- Xây dựng phương án:
Ông Bình vẫn khiếu nại, khiếu kiện việc Nhà nước thu hồi đất làm ảnh hưởng đến công tác thi công xây dựng cơ bản, khiếu nại giá đền bù làm cho công trình bị chậm quyết toán Trong sự việc đã được giải quyết xong sau khi thực hiện việc cưỡng chế, đất đã thu hồi và đã bàn giao cho đơn vị thi công để xây dựng Nhà Văn hóa thiếu nhi để đưa vào sử dụng nhưng ông Bình vẫn không nhận tiền đền bù
và công trình vẫn chưa được quyết toán
Để giải quyết vấn đề trên, tôi xin đề xuất một vài phương án sau:
1 Phương án 1: dùng lợi ích vật chất để giải quyết: