Chủ nghĩa xã hội khoa học là 1 trong 3 bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác Lênin. Ngay từ khi ra đời CN XHKH đã gây ra sự cứu địch và chống đối quyết liệt của các học giả tư sản và các thế lực thù địch.Điều đó không có gì lạ, bởi CNXHKH ra đời là tiếng chuông khai tử đối với chế độ TBCN đã lỗi thời và giai cấp tư sản đã hết vai trò tiến bộ trong lịch sử. Ngược lại, với giai cấp công nhân, CN XHKH là ngọn cờ tư tưởng cách mạng soi đường cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động đi đến thắng lợi. Vì vậy, các học giả tư sản không từ thủ đoạn nào nhằm xuyên tạc bóp méo và phủ định CN XHKH.
Trang 1Chuyên đề : CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Đặt vấn đề
Chủ nghĩa xã hội khoa học là 1 trong 3 bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác -Lênin Ngay từ khi ra đời CN XHKH đã gây ra sự cứu địch và chống đối quyết liệt của các học giả tư sản và các thế lực thù địch
Điều đó không có gì lạ, bởi CNXHKH ra đời là tiếng chuông khai tử đối với chế độ TBCN đã lỗi thời và giai cấp tư sản đã hết vai trò tiến bộ trong lịch sử Ngược lại, với giai cấp công nhân, CN XHKH là ngọn cờ tư tưởng cách mạng soi đường cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động đi đến thắng lợi Vì vậy, các học giả tư sản không từ thủ đoạn nào nhằm xuyên tạc bóp méo và phủ định CN XHKH
Nhất là sau sự kiện khủng hoảng, sụp đổ của CNXH hiện thực ở Đông Âu -Liên xô, CN XHKH một lân nữa lại đứng trước thử thách và khảo nghiệm từ mọi phía
Các học giả tư sản cho rằng: "CNXH đã chết một lần cho mãi mãi và bị vùi sâu dưới lớp gạch vữa đổ nát của bức tường Beclin; CN XHKH cũng chỉ là CNXH không tưởng, không hơn không kém; sự sụp đổ của CNXH hiện thực ở Đông Âu -Liên xô đã chứng minh một thế kỷ thể nghiệm cộng sản thất bại"
Trước tình hình đó, một số người lao động đánh mất niềm tin vào hùa với những quan điểm sai trái, thanh toán lương tâm, trí tuệ của mình quay ngoắt theo đuôi giai cấp tư sản
Vì vậy, việc nghiên cứu nắm vững vị trí, vai trò và bản chất cách mạng khoa học của CN XHKH trong giai đoạn hiện nay là một vấn đề hết sức quan trọng cả về mặt lý luận và thực tiễn
Chỉ trên cơ sở nắm vững những phạm trù, quy luật, tính quy luật của CN XHKH chúng ta mới có cơ sở khoa học, lý luận, thực tiễn, lịch sử để đề ra đường lối chiến lược, sách lược đúng đắn Đồng thời, có cơ sở khoa học xây dựng niềm
Trang 2tin vào sự lãnh đạo của Đảng, tất thắng của con đường XHCN mà Đảng, Bác và nhân dân đã lựa chọn Đồng thời, có cơ sở phê phán những quan điểm sai trái, đấu tranh bảo vệ, phát triển CN XHKH
Để đáp ứng mục đích trên hôm nay chúng ta bắt đầu nghiên cứu môn CN XHKH
Chuyên đề : CN XHKH trong giai đoạn hiện nay.
1- Mục đích yêu cầu:
Nắm được vị trí, vai trò của CN XHKH trong giai đoạn hiện nay
Nắm vững đối tượng của CNXHKH và nhiệm vụ của nó trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Thấy được ý nghĩa to lớn của việc nghiên cứu CN XHKH từ đó ra sức học tập nắm vững bản chất cách mạng, khoa học của nó và vận dụng sáng tạo vào giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra theo chức trách được phân công
2- Nội dung:
I Vị trí, vai trò, tính quy luật của CN XHKH
II Nhiệm vụ của CN XHKH trước những biến đổi mới của giai đoạn hiện nay
III Ý nghĩa của việc nghiên cứu CN XHKH đối với Quân đội, hoạt động quân sự và cán bộ chính trị chính ủy, chính trị viên
3- Thời gian: 4 tiết
4- Phương pháp:
Sử dụng trình chiếu Powerpoint kết hợp phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch nêu vấn đề, so sánh làm nổi bật trọng tâm, trọng điểm
5- Hệ thống tài liệu:
- CN XHKH Nxb CTQG H.2002
- Tuyên ngôn của Đảng cộng sản M-AG, T2 - T4 Nxb CTQG H.1995
- CNXH phát triển từ không tưởng đến khoa học M-AG T2 T20 Nxb CTQG H.1995
Trang 3- Ba nguồn gốc, ba bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mỏc, của V.I Lờnin
- Về định hướng XHCN Việt Nam lý luận và thực tiễn, Nxb QĐND, H.2008
- An ninh thế thế giới trong thời đại toàn cầu hóa, Nxb CTQG, H.2004
- Dự bỏo thế ký XXI, Nxb Thống kờ, H.2000
- Hai chủ nghĩa một trăm năm, Nxb CTQG, H.2004
- Bỏn chất cỏch mạng khoa của Chủ nghĩa Mỏc – Lenin GS.TS Hoàng Chớ Bảo, Nxb CTQG , H.2010
- Văn kiện Đại hội XI Đảng cộng sản Việt Nam
- Bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Cu Ba tháng 4 năm 2012
NỘI DUNG
I- VỊ TRÍ VAI TRÒ CỦA CN XHKH HIỆN NAY
I.1 Quan niệm về Chủ nghĩa xó hội
+ Là một học thuyết Chớnh trị - xó hội cỏch mạng, khoa học
+ Là một phong trào cỏch mạng hiện thực
+ Là một kiểu chế độ xã hội tốt đẹp
+ Là một phương thức sản xuất, là một hệ thống giỏ trị
+ Là một xu thế tất yếu của thời đại ngày nay
I.2 Chủ nghĩa xã hội khoa học được hiểu theo hai nghĩa rộng và hẹp:
+ Nghĩa rộng: CN XHKH là chủ nghĩa Mác - Lênin luận giải dưới góc
độ triết học, kinh tế - chính trị, chính trị - xã hội về sự diệt vong của TBCN thắng lợi của CNCS đều tất yếu như nhau:
Là 1 học thuyết chính trị - xã hội: cách mạng, khoa học để nhận thức và cải tạo thế giới
CN XHKH
Là lý luận về một hình thái kinh tế - xã hội tiến bộ
nó sẽ phủ định hình thái kinh tế - xã hội TBCN như một quá trình lịch sử tự nhiên
Trang 4“Chủ nghĩa xó hội khoa học khụng phải nảy sinh từ một cỏi đầu nào đó, dù cái đầu đó có siêu đẳng đến đâu; cũng không phải là sự bịa đặt của lịch sử CNCS chính là sự vận động của hiện thực khách quan, là một phong trào hiện thực nhằm thủ tiêu chế độ hiện thời đó làm cho nhõn loại bị tha húa, trở thành kẻ xa lạ với bản chất của chớnh mỡnh; CNCS là sự trở về bản chất người của con người”
+ Nghĩa hẹp: CN XHKH là 1 trong 3 bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin Luận chứng dưới góc độ chính trị - xã hội quá trình chuyển biến từ CNTB lên CNXH và CNCS
+Những tiền đề dẫn đến sự ra đời của CNXHKH
- Khoa học tự nhiên
- Khoa học xã hội
- Tiền đề thực tiễn
- Vai trò của Mác - Ăng ghen
CNXHKH sử dĩ là khoa học, bởi vỡ lý luận của nú khụng phải dựa vào nguyện vọng chhur quan và tưởng tượng mà là xây dựng trên cơ sở của qian điểm DVLS và học thuyết giá trị thặng dư Nó luận chứng một cách khoa học rằng CNXH tất yếu thay thế CNTB, bwangf cách mạng vô sản dưới sự lónh đạo của giai cấp công nhân”.
I.3 Đối tượng nghiên cứu của CN XHKH
Quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình từ CNTB lên CNXH
và CNCS, đồng thời nghiên cứu con đường, điều kiện biện pháp, nguyên tắc đấu tranh cách mạng để thực hiện sự chuyển biến đó
+ Nghiên cứu cả điều kiện khỏch quan và nhân tố chủ quan của quá trình từ CNTB lên CNXH và CNCS
+ Quy luật chính trị xã hội là quy luật phản ánh quan hệ người -người trong lĩnh vực chính trị của đời sống xã hội, thông qua các mối quan hệ giai cấp, dân tộc, tôn giáo, quốc gia, quốc tế
Trang 5+ Quy luật chính trị - xã hội khác với quy luật tự nhiên, hoạt động của
nú thụng qua nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người
I.4 Vị trí vai trò của CN XHKH
- CN XHKH kế thừa và phát triển tư tưởng XHCN trong lịch sử lên tầm cao
mới, chất lượng mới.
+ Tư tưởng XHCN xuất hiện rất sớm, ngay từ thời cổ đại là những mơ ước
về 1 chế độ xã hội tốt đẹp, mọi người đều bình đẳng, ấm no, hạnh phúc
+ Cùng với sự phát triển của lịch sử, tư tưởng XHCN cũng cú sự phát triển không ngừng: Từ những mơ ước -> trở thành CNXH không tưởng - đỉnh cao là CN
XH không tưởng phê phán đầu thế kỷ 19 (Ba đại biểu tiêu biểu là: Xanhximong, Phurie và Ooen)
+ " Nhưng CN XH không tưởng không thể vạch ra được lối thoát thực sự, nó không giải thích được bản chất của chế độ làm thuê trong chế độ TBCN, cũng không phát hiện ra được quy luật phát triển của chế độ TBCN và không tìm thấy lực lượng xã hội có khả năng trở thành người sáng tạo xã hội mới" -M - AG - T 2 T10 Nxb CTQG 4/1994 Tr358 - 359-.
- CM công nghiệp phát triển
- CNTB ra đời + Những năm 40 thế kỷ 19 -Giai cấp công nhân phát triển số, chất lượng
- Phong trào đấu tranh của CN phát triển
- Tiền đề khoa học tự nhiên
- Tiền đề khoa học xã hội
+ Mác - Anghen đã tiếp thu toàn bộ tinh hoa tư tưởng nhân loại cho ra đời
CN XHKH -> 24.2.1848
Tạo ra sự nhảy vọt về chất trong lịch sử tư tưởng nhân loại
Tống cổ những quan niệm duy tâm ra đời đời sống xã hội, được ví như chiếc gậy thần kỳ lùa chúa ra khỏi tư tưởng nhân loại
Trang 6Trả lời được câu hỏi lịch sử: Ai? Làm gì? Làm thế nào? Để giải phóng quần chúng lao động khỏi áp bức, bóc lột?
- Chủ nghĩa XHKH là 1 trong 3 bộ phận hợp thành chủ nghĩa Mác - Lênin làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin hoàn chỉnh, cân đối triệt để cách mạng để nhận thức thế giới và cải tạo thế giới.
+ Chủ nghĩa XHKH là hệ quả tất yếu rút ra từ triết học và kinh tế chính trị Mác - Lênin chúng có quan hệ biện chứng và tác động lẫn nhau
+ Triết học nghiên cứu những quy luật chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy nhận thức của con người Áp dụng vào lịch sử nghiên cứu quy luật vận động phát triển của xó hội, chỉ ra sự phỏt triển của lịch sử là sự thay thế hỡnh thỏi kinh tế
xó hội này bằng hỡnh thỏi kinh tế xó hội khỏc cao hơn diễn ra như nột quá trỡnh lịch sử tự nhiờn
+ Kinh tế chính trị nghiên cứu những quy luật kinh tế, sản xuất hàng hóa, giá trị thặng dư, bóc trần sự bóc lột dã man của giai cấp tư sản được che đậy bởi lá bùa
"mua bán sòng phẳng" của giai cấp tư sản Chỉ ra tất yếu về mặt kinh tế dẫn đến sự diệt vong của CNTB, ra đời CNXH
+ Chủ nghĩa XHKH nghiên cứu những quy luật chính trị - xã hội trên cơ sở triết học, kinh tế chính trị đi đến khẳng định sự diệt vong của CNTB và thắng lợi của CNXH, CNCS đều tất yếu như nhau và luận chứng giai cấp vô sản là người duy nhất có sứ mệnh lịch sử thủ tiêu CNTB, xây dựng thành công CNXH, CNCS trên toàn thế giới Đồng thời chỉ ra con đường, ddieuf kiện, biện pháp để thực hiện
sứ mệnh đó
- Chủ nghĩa XHKH vừa là cương lĩnh lý luận vừa là cương lĩnh hành động cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế và đến nay vẫn còn nguyên giá trị của nó, mọi sự xa rời những nguyên tắc của CN XHKH đã chỉ ra đều phải trả bằng những giá đắt.
+ CN XHKH là cơ sở lý luận trực tiếp để các Đảng cộng sản và công nhân quốc tế đề ra chiến lược, sách lược đúng đắn
Trang 7+ CN XHKH là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động
+ Đối với Việt Nam, CNXHKH: -là cái "cẩm nang thần kỳ"
-là "kim chỉ nam"
-là con đường CM duy nhất đúng đắn
để giải phóng dân tộc và đi lên CNXH + Hiện nay CN XHKH vẫn là ngọn cờ tư tưởng soi đường cho nhân loại ở thế kỷ XXI mà không có một học thuyết nào thay thế được
Nhà nước XHCN trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa chống cộng và bọn cơ hội xét lại dưới mọi màu sắc
+ Trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học, biện chứng + Củng cố lập trường, xây dựng niềm tin
+ Hướng dẫn hoạt động thực tiễn + là vũ khí tư tưởng đấu tranh với mọi trào lưu tư tưởng thù địch
II NHIỆM VỤ CỦA CN XHKH TRƯỚC NHỮNG BIẾN ĐỔI MỚI
CỦA GIAI ĐOẠN HIỆN NAY II.1 Những thách thức đối với CN XHKH hiện nay
* Cuộc đấu tranh giai cấp, dõn tộc tiếp tục diễn ra gay gắt, quyết liệt
* Sự sụp đổ của CNXH ở Đông  u Liên xô, thoái trào của phong trào cộng sản và chủ nghĩa quốc tế
- CNXH ra đời (1917) -> trở thành hệ thống thế giới (60 - 70 TK 20) quyết định xu hướng phát triển của xã hội loài người
Kinh tế
- Những thành tựu to lớn của CNXH Chính trị
Văn hóa - KHKT Khách quan
Trang 8- Nhưng do những sai lầm: -> dẫn đến sự sụp đổ của
Chủ quan CNXH hiện thực?
Con đường
- Một loạt vấn đề lý luận CN XHKH được đặt ra: Mô hình
Biện pháp
- Tiến hành đổi mới, cải cách, mở cửa CNXH đã vượt qua thách thức, giành được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử tạo ra thế và lực cho CNXH và phong trào cộng sản công nhân quốc tế biểu hiện ở: Trung Quốc
Việt Nam Phong trào cánh tả ở Mỹ
La tinh
* Sự điều chỉnh, thích nghi của CNTB hiện đại;
- CNTB đang nắm ưu thế Vốn
Khoa học công nghệ Thị trường
- CNTB tiến hành điều chỉnh Kinh tế
Xã hội Quan hệ quốc tế
- Nhưng: Bản chất của CNĐQ không thay đổi
Gắn liền với CNĐQ là chiến tranh dưới nhiều hình thức Phát triển kinh tế của CNTB làm cạn kiệt môi trường, phân hóa giàu nghèo, chiến tranh công nghệ cao, chậy đua vũ trang mới xâm lăng văn hóa, đế quốc công nghệ cao, chiến tranh thị trường, biển, đảo hết sức pjacs tạp
>Sự diệt vong của CNTB vẫn là tất yếu khách quan
Trang 9* Sự biến đổi của các nhân tố thời đại và hệ quả của nó
- Cuộc CM- KH- CN phát triển như vũ bão, có bước nhảy vọt, tác động đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội nhưng cũng để lại những hệ quả chính trị
-xã hội hết sức nặng nề
- Xu thế toàn cầu hóa về kinh tế trí thức ra đời tạo ra cả thời cơ và thách thức mới
- Loài người đang đứng trước những vấn đề toàn cầu hết sức phức tạp
+ Dân số + Môi trường + Dịch bệnh + Tệ nạn xã hội + Tội pham quốc tế + Động đất sóng thần + An ninh lương thực, thực phẩm, năng lượng
- Tình hình chính trị - Xó hội tiềm ẩn nhiều nhân tố mất ổn định khó lường
+ Thế giới 2 cực không còn, Mỹ âm mưu xây dựng thế giới một cực dưới gậy chỉ huy của Mỹ
+ Xu hướng nhất siêu đa cường đang hình thành + Sự nổi lên của Trung quốc - Ấn độ - Nga Làm cho bầu không khí chính trị thế giới luôn căng thẳng
+ Vấn đề hạt nhân của IRan, Bắc Triều Tiên luôn là thời sự nóng bỏng
+ Sự phục hồi của các tôn giáo rất phức tạp + Chiến tranh khủng bố có nguy cơ lan rộng
* Yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong xây dựng bảo vệ Tổ quốc XHCN hiện nay
Trang 10- Cuộc đấu tranh của GCCN hiện nay đang đứng trước rất nhiều khó khăn phức tạp
- Nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN hết sức nặng nề và hết sức khó khăn
- Cuộc đấu tranh để bảo vệ phát triển lý luận CNXHKH hiện nay rất phức tạp
Thế nào là búc lột?
Đảng viên có bóc lột không?
- Nhiều vấn đề lý luận đặt ra Xây dựng GCCN như thế nào? Đảng phải làm gì?
II.2 Nhiệm vụ của CNXHKH
- Nghiên cứu sự vận động, biến đổi của CNTB hiện đại
+ Những biến đổi về kinh tế - xã hội + Biến đổi về cơ cấu xã hội - giai cấp trong lòng CNTB nhất là GCCN
và sứ mệnh lịch sử của nó
+ Chính sách của CNTB với các nước thuộc địa, phụ thuộc +Mõu thuẫn xó hội giai cấp trong lũng CNTB
+ Bản chất, âm mưu, thủ đoạn của CNTB hiện đại
- Nghiên cứu những biến đổi về đời sống hiện thực của thời đại tác động đến vấn đề chính trị - xã hội và cuộc đấu tranh giai cấp của GCCN quốc tế
+ Tác động của CM - KH - CN đến đời sống chính trị thế giới + Những biến đổi của đời sống xã hội nói chung
+ Những thay đổi của GCCN quốc tế hiện nay
+ Khái quát bản chất, đặc điểm, mâu thuẫn giai đoạn hiện any, tìm ra qui luật vận động và xu thế phát triển của nó
+ Trên cơ sở đó đề ra nguyên tắc chiến lược chung cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế
Trang 11+ CNXHKH phải chỉ ra và phân tích những tác động của các vấn đề
xã hội mới nảy sinh đến Các quan hệ chính trị XH giai cấp, dân tộc, quốc gia
Các quan hệ lợi ích của các giai cấp tầng lớp xã hội, các quốc gia, các chế độ xã hội
- Chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu tìm tòi, những điều kiện, con đường, biện pháp, nguyên tắc cơ bản chỉ đạo cuộc đấu tranh của GCCN tiếp tục dành thắng lợi, đưa CNXH vượt qua khủng hoảng, thoái trào, phát triển và dành thắng lợi mới.
+ Tiếp tục nghiên cứu, khẳng định tính cách mạng, khoa học và giá trị hiện thực của CNXHKH
+ Kế thừa một cách trung thành, phát triển một cách sáng tạo những nguyên
lý, qui luật của CNXHKH trong điều kiện lịch sử mới
+ Tìm ra con đường, điều kiện, biện pháp, nguyên tắc đấu tranh cách mạng,
để xây dựng thành công và bảo vệ vững chắc Tổ quốc XHCN trong tình hình mới
+ Dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, loại bỏ những gì ấu trĩ, giản đơn, giáo điều, xơ cứng, tiếp tục bổ xung, phát triển CNXHKH với tinh thần đổi mới, sáng tạo, phù hợp với những qui luật khách quan và điều kiện lịch sử cụ thể, bảo đảm cho cuộc đấu tranh của GCCNđi đến thắng lợi cuối cùng
- CNXHKH góp phần nâng cao giác ngộ cách mạng, xây dựng niềm tin XHCN cho GCCN & nhân dân lao động.
+ Hiện nay, sau sự khủng hoảng, sụp đổ của CNXH hiện thực, sự xuyên tạc chống phá của kẻ thù, niềm tin của quần chúng đang bị giảm sút Trong đó có cả một bộ phận là cán bộ, Đảng viên
+ Do đó CNXHKH có nhiệm vụ: Giáo dục nâng cao giác ngộ CN Mác-Lênin
Xây dựng niềm tin cộng sản