Zoosterol có đại diện là cholesterol, có vai trò hết sức quan trọng. Cholesterol tham gia vào quá tình thẩm thấu và khuếch tán trong tế bào. Trong máu, đảm nhiệm chức năng vận chuyển các acid béo từ mỡ dự trữ tới gan được đốt cháy Axit béo không no, axit béo không thay thế có sự tác động lớn tới cơ con người. Trong các axit béo có loại là tiền chất hormon với các chuỗi dài omega6 và omega3 tốt cho cơ thể nhưng rất khó tự tổng hợp. Với các hormon quan trọng là: prostaglandin, prostacyclin, thromboxan, và leukotrien. Trong đó prostaglandin tham gia vào hoạt động của não, tham gia vào điều hòa áp lực của thành mạch
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG
Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM
Dinh Dưỡng
GVHD: Trần Thị Thu Hương
Trang 2Danh sách nhóm 10
1 Nguyễn Cẩm Tiên 2006140344
2 Nguyễn Thị Thu Phượng 2005140443
3 Nguyễn Phạm Như Quỳnh 2005140472
4 Nguyễn Hồng Thắm 2005140495
5 Nguyễn Ngọc Tuấn 2005140695
Trang 3Đề tài:
LIPID
Trang 6-Là este phức tạp của rượu bậc 3 glycerol và các acid béo(glycerid)
-Sự khác nhau về tính chất hóa lý của các chất
béo phụ thuộc vào trạng thái, tính chất các acid béo nằm trong thành phần cuả chúng Trong các chất béo tự nhiên có hơn 60 acid béo khác nhau Đặc điểm chung của chúng là tất cả đều chứa
một số C chẵn
Cấu tạo
Trang 8Zoosterol có đại diện là cholesterol, có vai trò hết sức quan trọng.
-Cholesterol tham gia vào quá tình thẩm thấu và khuếch tán trong tế bào Trong máu, đảm nhiệm chức năng vận chuyển các acid béo từ mỡ dự
trữ tới gan được đốt cháy
Trang 9Axit béo không no, axit béo không thay thế có sự tác động lớn tới cơ con người.
Trong các axit béo có loại là tiền chất hormon
với các chuỗi dài omega-6 và omega-3 tốt cho cơ thể nhưng rất khó tự tổng hợp Với các hormon quan trọng là: prostaglandin, prostacyclin,
thromboxan, và leukotrien Trong đó
prostaglandin tham gia vào hoạt động của não, tham gia vào điều hòa áp lực của thành mạch
Trang 10Chất béo được tạo ra bởi các khối xây dựng gọi
là acid béo Trong acid béo chia ra làm 3 mục chính
Nguồn gốc
Bão hòa bão hòa Không
đa
Không bão hòa
đa
Không bão hòa đơn
Không bão hòa đơn
Trang 11• Acid béo bão hòa
Được tìm thấy trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật, bao gồm các sản phẩm từ sữa, sữa
nguyên chất, phô mai, các loại thịt mỡ như bò, heo
Trang 12• Ở nhiệt độ phòng, acid béo này sẽ ở thể rắn Gan dùng chất béo bão hòa để sản xuất ra
cholesterol ăn thừa chất béo bão hòa sẽ làm tăng đáng kể lượng cholesterol trong máu
• Với những người mắc bệnh cao huyết áp, cần hạn chế tiêu thụ chất béo này
Trang 13• Acid béo không bão hòa đa
Được tìm thấy đa số trong bắp, dầu hoa hướng dương, đậu
nành, … Một số loại dầu cá cũng giàu acid béo không bão hòa đa -Chất béo không bão hòa đa có thể hạ mức cholesterol trong
máu.
- Nếu tiêu thụ nhiều chất béo
không bão hòa đa thì sẽ dẫn tới các lượng cholesterol có lợi cho
cơ thể cũng giảm theo
Trang 14Acid béo không bão hòa đơn
Được tìm thấy chủ yếu trong rau và dầu của các loại hạt thực vật như olive, dầu phụng, dầu cải Các chất béo này có chức năng làm giảm các
cholesterol có hại mà không ảnh hưởng tới các cholesterol có lợi
Trang 15• Cung cấp năng lượng
- Lipid là một trong ba thành phần hoá học chính trong khẩu phần hàng ngày
-1g lipid cung cấp khoảng 9 kcal, gấp đôi so với mức
năng lượng do carbohydrate và protein sản sinh ra
-Trong khẩu phần ăn hợp lý, nhu cầu năng lượng do
lipid cung cấp khoảng từ 15 -20%
-Thức ăn giàu lipid là nguồn năng lượng cần thiết cho người lao động nặng, cho sự phục hồi sức khoẻ đối với phụ nữ sau khi sinh và các cơ thể mới ốm dậy
Vai trò của lipid trong dinh dưỡng người
Vai trò của lipid trong dinh dưỡng người
Trang 16• Cấu thành các tổ chức
Như màng tế bào là lớp mỡ do lipoid, glucolipid
và cholesterol hợp thành; tủy não và các mô
thần kinh có chứa lipid và glucolipid Cholesterol
là nguyên liệu cần thiết để chế tạo ra steroit
hormoon
Trang 17• Duy trì nhiệt độ cơ thể, bảo vệ các cơ quan
trong cơ thể
Lipid là chất dẫn nhiệt không tốt ngăn ngừa sự mất nhiệt dưới da, có tác dụng giữ nhiệt, giúp ích cho việc chống rét, đồng thời còn làm cho
lượng nhiệt ở bên ngoài đã được hấp thu không truyền dẫn vào bên trong cơ thể, có tác dụng
cách nhiệt
Trang 18• Lipid phân bố không đều trong cơ thể người
• Chủ yếu tập trung ở các tổ chức dưới da tạo thành lượng mỡ dự trữ để cơ thể sử dụng khi cần thiết
• Một phần chất béo còn bao quanh phủ tạng như là
tổ chức bảo vệ, để ngăn ngừa các va chạm và
giúp chúng ở vị trí đúng đắn.
• Nó còn giúp cơ thể tránh khỏi các tác động bất lợi của môi trường ngoài như nóng, lạnh Người gầy thì lớp mỡ dưới da mỏng, do vậy mà cơ thể kém chịu đựng với thay đổi của môi trường
Trang 19Thúc đẩy việc hấp thu các vitamin tan trong
bữa ăn thấp thì sẽ ảnh hưởng đến việc hấp
thu caroten trong rau xanh
Trang 20Tăng cảm giác no bụng
• Lipid ngừng ở dạ dày với thời gian tương đối lâu, cho nên khi ăn những thức ăn có hàm lượng lipid cao sẽ lâu bị đói
Trang 21Nâng cao giá trị cảm quan của thức ăn
• Thức ăn có nhiều chất béo sẽ có mùi thơm và ngon, do vậy làm tăng sự thèm ăn
Trang 22Các tiêu chuẩn đánh giá dinh dưởng của chất béo
Hàm lượng vitamin A, D và tocopherol
Hàm lượng các phosphatide
Hàm lượng các aicd béo chưa no( acid linieic)
Hàm lượng các sterol và chất cảm quan tốt
Để có đủ hàm lượng các chất béo cần thiết
ta cần phải bổ sung từ nhiều loại thực phẩm
từ động vật, thực vật Tỷ lệ chất béo từ
động vật khoảng 60-70%, thực vật 30-40
% Theo nhu cầu khuyến nghị cảu người
Việt Nam, năng lượng do lipid cung cấp là
20-39 % nhu cầu năng lượng, trong đó từ
thực vật chiếm 50%.
Nhu cầu lipid đối với cơ thể
Trang 23Giới tinh Nam Nữ
Trẻ tuổi Lao động trí óc 1,5 1,2
Lớn tuổi Không lao động chân tay 0,7 0,5
Nhu cầu lipid theo thể trong g/ kg
Trang 24Nếu lượng chất béo chiếm dưới 10% năng lượng khẩu phần gây:
giảm mô mỡ dự trự, giảm cân, bị bệnh chàm Đối với thiếu lipid đặc biệt là lipid chưa no gây chậm phát triển chiều cao và cân nặng
Trang 25Chế độ ăn quá nhiều lipid gây béo phì, bệnh tim mạch, xơ vữa động mạch ung thư đại tràng, vú, tử cung, tiền liệt tuyến.
Trang 26Chất béo trong cơ thể là chất béo trung tính triglyceride Các acid béo trong phân tử của chúng có các liên kết không no khác nhau và có các chuỗi liên kết với các độ dài khác nhau, vì vậy tỷ lệ tiêu hoá hấp thu của chúng cũng khác nhau.
Các chất béo dễ tan chảy thường hấp thu tốt Các chất béo tan chảy
có nhiệt độ nóng chảy trên 40 o C đều hấp thu kém.
Về mặt đồng hoá có thể chia chất béo thành ba nhóm:
- Các chất béo có độ tan chảy thấp hơn thân nhiệt: độ đồng hoá 97 - 98%
- Các chất béo có độ tan chảy trên 37 o C: độ đồng hoá khoảng 90%
- Các chất béo có độ tan chảy trên 50 - 60 o C: độ đồng hoá 70 - 80%
Hấp thu và đồng hoá chất béo
Trang 27Sơ đồ chuyển hóa chất béo
Trang 28Nguồn thực phẩm
Chất béo thực phẩm
Nguồn gốc động vật
Mỡ động vật lấy ở biển
Nhóm thể lỏng Nhóm thể
rắn
Trang 29NGUỒN THỰC PHẨM
mỡ bò, mỡ cừu, mỡ ngựa…
caprilic…
dầu đậu nành, dầu cọ…
arachidonic…
và dầu thực vật: lòng đỏ trứng, gan, não, dầu đậu nành nguyên…
Lecithin
vitamin A, D, E…
Trang 30Hàm lượng chất béo trong 100g ăn được