Dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng, cách mạng Việt Nam đã giành được những thắng lợi vẻ vang, viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc Theo dõi đoạn video sau các em cho cô biết Đả
Trang 1Tiết giảng
Chương V: Tổng kết lịch sử đấu tranh cách mạng của Đảng, thắng lợi và bài học
Tiết 1: Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng
Người soạn: Nguyễn Thị Thắm
Thời gian: 50 phút
I Mục tiêu:
1.Về kiến thức
-Làm cho sinh viên nắm được:
+ Những thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay
2 Về kĩ năng
+Rèn luyện sinh viên kỹ năng phân tích,nhận định, đánh giá tình hình +Thấy được giá trị của của những thắng lợi lịch sử
+ Thấy được vai trò của Đảng cộng sản Việt Nam
3 Về thái độ
+ Chăm chú lắng nghe, ghi chép bài
+ Tích cực tham gia đóng góp xây dựng bài
II KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Những thắng lợi của cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng lãnh đạo
III PHƯƠNG PHÁP CHỦ ĐẠO.
- Sử dụng phương pháp thuyết trình kết hợp các phương pháp vấn đáp, ngoài ra còn kết hợp phương pháp lịch sử và phương pháp logic nhằm đảm bảo tính khoa học cũng như tính thực tiễn
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1.Giáo viên
-Sử dụng bảng viết, phấn để ghi nội dung cơ bản của bài và ý kiến
2.Sinh viên
-Sách giáo trình lịch sử đảng cộng sản Việt Nam
Trang 2-Chuẩn bị tìm hiểu, đọc trước nội dung trong sách giáo trình
V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Ổn định tổ chức
2.Tổ chức dạy học
a) Giới thiệu bài.
Các tiết trước các em đã được tìm hiểu về quá trình thành lập cũng như sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam tromg tiến trình cách mạng giải phóng dân tộc và giành độc lập cho đát nước Ở tiết này cô cùng các em sẽ cùng tổng kết những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của cách cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng
b) Dạy bài mới
Hoạt động 1: Tìm hiểu về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945
Hoạt động giáo viên và sinh viên Kiến thức cần đạt
- GV: Nhớ lại kiến thức đã học em hãy cho cô
biết Đảng cộng sản Việt nam thành lập như thế
nào?
SV: Đảng cộng sản Việt Nam do Hồ Chí Minh
sáng lập và rèn luyện là đội tiên phong của giai
câp công nhân và của dân tộc Việt Nam
Đảng cộng sản Việt Nam thành lập ngày 3/2/1930
là sự hợp nhất của 3 tổ chức cộng sản: An Nam
cộng sản Đảng, Đông Dương cộng sản đảng và
Đông Dương cộng sản liên đoàn
- GV: Từ mốc son chói lọi của ngày 3/2/1930 ấy,
cho đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã tròn 88
năm trưởng thành và phát triển Dưới sự lãnh đạo
tài tình của Đảng, cách mạng Việt Nam đã giành
được những thắng lợi vẻ vang, viết nên những
trang sử hào hùng của dân tộc
Theo dõi đoạn video sau các em cho cô biết
Đảng cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân
ta đấu tranh giành những thắng lợi nào?
SV: thắng lợi của cách mạng Tháng Tám 1945
- thắng lợi của cuộc chiến tranh giải phóng
dân tộc thời kỳ 1945- 1975
1: Tìm hiểu về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945
Với đường lối cứu nước đúng đắn, Đảng đã qui tụ, tập hợp quần chúng nhân dân tạo thành lực lượng cách mạng vô địch đứng dậy đấu tranh, làm xuất hiện 3 cao trào lớn: 30-31; 36-39; 39-45 Tổng khởi nghĩa cách mạng Tháng Tám
Ngày 2/9/1945, Hồ Chủ tịch đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, đưa dân tộc
ta bước vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên độc lập tự do, dân chủ nhân dân, tiến lên Chủ nghĩa xãhội
Trang 3GV: Bằng chủ trương, đường lối đúng đắn,
vừa ra đời, Đảng đã làm nên kì tích vĩ đại: nhanh
chóng tập hợp lực lượng, phát động và lãnh đạo
cao trào 1930 – 1931 mà đỉnh cao là Xô – Viết
Nghệ Tĩnh, cùng với cuộc vận động dân chủ 1936
– 1939 là những cuộc Tổng diễn tập dẫn
tới thành công của Cách mạng Tháng
Tám 1939 – 1945 Và ngày 2/9/1945 đã trở thành
mốc son chói lọi trong lịch sử hàng ngàn năm của
dân tộc, đập tan xiềng xích nô lệ, khai sinh ra
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa - Nhà nước
Công Nông đầu tiên ở Đông Nam Á: “…lần đầu
tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc
thuộc địa và nửa thuộc địa, một Đảng mới 15 tuổi
đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính
quyền toàn quốc”.
Hoạt động 2: Tìm hiểu về thắng lợi của các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tơ quốc thời kỳ 1945 - 1975
Hoạt động giáo viên và sinh viên Kiến thức cần đạt
a) Thắng lợi kháng chiến chống Pháp 1954
GV: Bằng kiến thức của mình em hãy cho cô
biết tình hình nước ta sau cách mạng Tháng
Tám 1945
SV:
GV: sau cách mạng tháng Tám 1945 nước ta phải
đối mặt với vô vàn khó khăn chống chất:
Thứ nhất giặc Ngoại xâm và nội phản:
- Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc: 20 vạn quân Tưởng
kéo theo các tổ chức phản động Việt Quốc, Việt
Cách nhằm lật đổ chính quyền cách mạng
2 Thắng lợi của các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tơ quốc thời
kỳ 1945 – 1975 a) thắng lợi kháng chiến chống pháp 1954
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với nước ta và với thế giới Đối với nước ta, thắng lợi này đã làm sụp đổ hoàn toàn ý chí xâm lược của thực dân
Trang 4- Từ vĩ tuyến 16 trở vào Nam: hơn 1 vạn quân
Anh mở đường cho thực dân Pháp quay trở lại
xâm lược nước ta lần thứ hai
- Còn 6 vạn quân Nhật chờ giải giáp
- Các thế lực phản động trong nước lợi dụng tình
hình này nổi dậy chống phá
⟹ Như vậy, cùng một lúc nước ta phải đối pho
với nhiều kẻ thù.
thứ 2 tình hình trong nước:
- Về chính trị:
+ Chính quyền cách mạng vừa mới ra đời còn non
trẻ, chưa được củng cố
+ Lực lượng vũ trang còn non yếu
+ Những tàn dư của chế độ cũ còn sót lại
- Về kinh tế:
+ Chủ yếu là nông nghiệp vố đã nghèo nàn, lạc
hậu còn bị chiến tranh tàn phá nặng nề
+ Thiên tai liên tiếp sảy ra: Lũ lụt lớn vào tháng
8/1948 làm vỡ đê 9 tỉnh Bắc Bộ, rồi đến hạn hán
kéo dài làm cho 50% ruộng đất không thể cày cấy
được
- Về tài chính:
+ Ngân sách nước nhà trống rỗng
+ Nhà nước cách mạng chưa được kiểm soát ngân
hang Đông Dương
Pháp đối với Việt Nam; bảo vệ được độc lập, chủ quyền dân tộc, giữ vững được chính quyền dân chủ nhân dân; giải phóng được một nửa đất nước
là miền Bắc, tạo điều kiện đưa miền Bắc đi lên chủ nghĩa xã hội, trở thành căn cứ địa, hậu phương của cả nước để giải phóng miền Nam trong giai đoạn sau; tăng thêm sức mạnh vật chất, tinh thần cho cách mạng Việt Nam; nâng cao uy tín cho dân tộc và cho Đảng trên trường quốc tế; để lại nhiều kinh nghiệm cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước sau đó
Đối với quốc tế, thắng lợi này
đã buộc thực dân Pháp phải chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông Dương trên
cơ sở tôn trọng quyền dân tộc
cơ bản của nhân dân Việt Nam, Lào và Campuchia; nhân dân Việt Nam trở thành người đi tiên phong trong việc làm tan rã chủ nghĩa thực dân
cũ, cổ vũ mạnh mẽ cuộc đấu tranh của nhân dân các dân tộc
bị áp bức chống chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc; miền Bắc được hoàn toàn
Trang 5+ Quân Tưởng tung ra thị trường các loại tiền đã
mất giá trị
- Về văn hoa - xã hội:
+ Hơn 90% dân số không biết chữ
+ Các tệ nạn xã hội như mê tín dị đoan, rượu chè,
cờ bạc, nghiện hút,… tràn lan
⟹ Những kho khăn đo đã đặt nước ta vào tình
thế "ngàn cân treo sợi toc”.
GV:Trong những năm 1945 – 1954, khi thực dân
pháp quay lại xâm lược nước ta, với ý chí “ thà hi
sinh tất cả chứ nhất định khômg chịu mất nước”
Đảng đã phát động, lãnh đạo nhân dân ta tiến
hành cuộc chiến tranh nhân dân, kháng chiến toàn
dân toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính
Đảng chủ trương thực hiện các biện pháp về kinh
tế, chính trị, xã hội:
Về kinh tế:
+Tổ chức cứu đói và đề phòng nạn đói cho dân.
Trong phiên họp đầu tiên ngày 3-9-1945, Hội đồng
Chính phủ cách mạng lâm thời đã bàn về biện pháp
chống đói Nhiều biện pháp như tổ chức lạc quyên,
lập “Hũ gạo cứu đói”, tổ chức “Ngày đồng tâm” để
góp gạo cứu đói: không dùng gạo, ngô, khoai sắn
nấu rượu…
+Biện pháp cơ bản lâu dài là tăng gia sản xuất Và
các phong trào đua tranh tăng gia sản xuất dấy lên
khắp ở các địa phương.
+Chính phủ cách mạng ra Sắc lệnh số 11, bãi bỏ
thuế thân và các thứ thuế vô lý khác của chế độ cũ,
ra thông tư giảm tô 25%.
giải phóng đã góp phần tăng cường lực lượng và địa bàn cho chủ nghĩa xã hội
Trang 6Kết quả: Đã đẩy lùi được nạn đói Đời sống nhân dân , đặc biệt là đời sống nông dân được cải thiện một bước.
-Về tài chính
+Chính phủ ra sắc lệnh về “Quỹ độc lập” và “Tuần lễ vàng” nhằm động viên tinh thần tự nguyện đóng góp của nhân dân để “giữ vững nền độc lập của Tổ quốc”.
+Chính phủ ra Sắc lệnh phát hành tiền Việt Nam để thay thế giấy bạc Đông Dương Khó khăn về tài chính dần được khắc phục.
-Về văn hoá, giáo dục.
+ Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh thành lập cơ quan bình dân học vụ, phát động phong trào xoá mù chữ Kết quả các trường tiểu học, trung học phát triển mạnh, bước đầu có đổi mới theo tinh thần độc lập dân chủ.
+ Xây dựng đạo đức mới với nội dung “cần-kiệm-liêm-chính” , bài trừ các tệ nạn xã hội cũ như: cờ bạc, rượu chè, hủ tục….ra khỏi đời sống xã hội -Về chính trị-quân sự.
+ Ngày 8-9-1945, Chủ tịch Chính phủ cách mạng lâm thời nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra Sắc lệnh về cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc hội.
+ Ngày 6-1-1946, Tổng quyển cử bầu cử Quốc hội: 89% cử tri cả nước hăng hái đi bỏ phiếu bầu Quốc hội.
+ 333 đại biểu được bầu vào Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà.
+ Ngày 2-3-1946, Quốc hội khoá I họp phiên đầu
Trang 7tiên, thông qua danh sách Chính phủ liên hiệp chính thức do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
+ Ngày 9-11-1946 Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà chính thức công bố.
+ Việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân cũng được chú trọng khắp nơi trên đất nước.
-Bài trừ nội phản:
Đối với tổ chức phản cách mạng dùng khẩu hiệu
“Đoàn kết chống thực dân Pháp xâm lược, phản đối chia rẽ để vạch mặt phá hoại của chúng”.
-Đấu tranh chống ngoại xâm:
Thực hiện nguyên tắc ngoại giao “Bình đẳng tương trợ, thêm bạn, bớt thù” Đối với quân đội Tưởng thực hiện “Hoa-Việt thân thiện”
+ Trước ngày 6-3-1946 Đảng ta đã có sách lược hoà hoãn với Tưởng và tay sai ở miền Bắc để tập trung lực lượng đánh đuổi Pháp ở miền Nam Đối với Tưởng, ta chủ trương tránh xung đột vũ trang, nhân nhượng chúng một số yêu sách về kinh tế và chính trị : Nhận cung cấp một phần lương thực, thực phẩm.
+ Đối với quân Pháp ở miền Nam: Kiên quyết kháng chiến chống thực dân Pháp; cả nước ủng hộ Nam
Bộ kháng chiến với các phong trào “Nam Tiến”, “ủng
hộ Nam Bộ kháng chiến”.
+ Ngày 28-2-1946 Pháp và Tưởng ký hiệp ước Hoa-Pháp, Pháp sẽ thay thế quân Tưởng giải giáp quân Nhật ở miền Bắc nên đã đặt nhân dân ta vào hai con đường: một là: cầm vũ khí chiến đấu chống thực dân Pháp; hai là: hoà hoãn nhân nhượng Pháp để tránh tình trạng đối phó với nhiều kẻ thù một lúc, đẩy 20 vạn quân Tưởng ra khỏi miền Bắc, tranh thủ thời
Trang 8gian củng cố lực lượng cách mạng.
+ Chiều 6-3-946, ta đã ký Hiệp định sơ bộ với Pháp
+ trước tình hình Pháp bội ước Đêm 19/12/1946, chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ ”
→ Với đường lối kháng chiến: toàn dân, toàn diện, trường kỳ, dựa vào sức mình là chính, vừa kháng chiến vừa kiến quốc Tháng 5/1954, chiến thắng vẻ vang Điện Biên Phủ đã đập tan ách thống trị thực dân Pháp xâm lược.
GV: Cho SV xem một số hình ảnh Điện Biên phủ 1954
GV: ý nghĩa của chiến thắng Điện Biên Phủ là gì?
SV:
- Chiến thắng Điện Biên phủ là chiến công chói lọi, đột phá vào thành trì của Chủ nghĩa đế quốc, báo hiệu sự sụp đổ tất yếu của Chủ nghĩa thực dân
- Lần đầu tiên trong lịch sử, một nước thuộc địa nhỏ, yếu lại đánh thắng một tên đế quốc hùng mạnh ; chứng tỏ chân lý “dù một dân tộc nhỏ, yếu nhưng một khi đoàn kết đứng dậy kiên quyết đấu tranh dưới sự lãnh đạo của Chính đảng Mác-lênin để giành độc lập dân tộc thì có thể đánh bại bất kỳ kẻ thù nào”
GV: Kháng chiến chống Pháp thắng lợi có ý nghĩa gì với lịch sử dân tộc.?
SV:
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân
Trang 9Pháp xâm lược có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với
nước ta và với thế giới Đối với nước ta, thắng lợi
này đã làm sụp đổ hoàn toàn ý chí xâm lược của
thực dân Pháp đối với Việt Nam; bảo vệ được độc
lập, chủ quyền dân tộc, giữ vững được chính
quyền dân chủ nhân dân; giải phóng được một
nửa đất nước là miền Bắc, tạo điều kiện đưa miền
Bắc đi lên chủ nghĩa xã hội, trở thành căn cứ địa,
hậu phương của cả nước để giải phóng miền Nam
trong giai đoạn sau; tăng thêm sức mạnh vật chất,
tinh thần cho cách mạng Việt Nam; nâng cao uy
tín cho dân tộc và cho Đảng trên trường quốc tế;
để lại nhiều kinh nghiệm cho cuộc kháng chiến
chống Mỹ, cứu nước sau đó
Đối với quốc tế, thắng lợi này đã buộc thực dân
Pháp phải chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa
bình ở Đông Dương trên cơ sở tôn trọng quyền
dân tộc cơ bản của nhân dân Việt Nam, Lào và
Campuchia; nhân dân Việt Nam trở thành người
đi tiên phong trong việc làm tan rã chủ nghĩa thực
dân cũ, cổ vũ mạnh mẽ cuộc đấu tranh của nhân
dân các dân tộc bị áp bức chống chủ nghĩa thực
dân, giành độc lập dân tộc; miền Bắc được hoàn
toàn giải phóng đã góp phần tăng cường lực
lượng và địa bàn cho chủ nghĩa xã hội
b) Thắng lợi kháng chiến chống Mỹ với đại
thắng mùa xuân năm 1975
GV: Nhớ lại kiến thức đã học em cho cô
biết tình hình nước ta sau năm 1954
SV:
Với Hiệp định Giơ ne vơ, cuộc chiến tranh xâm
Chiến thắng oanh liệt mùa Xuân năm 1975 đã kết thúc vẻ vang 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, chấm dứt ách thống trị tàn bạo hơn 1 thế kỷ của Chủ nghĩa thực dân cũ và mới trên đất nước ta mở ra bước ngoặt lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta; mở ra thời kỳ mới-thời
kỳ độc lập, thống nhất đi lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi
cả nước
Trang 10lược của Pháp ở Đông dương có Mỹ giúp đã chấm dứt Nước ta tạm thời bị chia cắt làm 2 miền
+ Miền Bắc:
- Ngày 10/10/1954, quân ta tiếp quản Hà Nội
- Ngày 1/1/1955, Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh ra mắt nhân dân thủ đô
- Ngày 16/ 5/1955, Pháp rời khỏi Hải Phòng, miền Bắc hoàn toàn giải phóng
+ Miền Nam:
- Giữa tháng 5/1956, Pháp rút khỏi miền Nam khi chưa thực hiện hiệp thương tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam theo điều khoản của Hiệp định Giơ-ne-vơ, …
- Mỹ thay Pháp, đưa tay sai Ngô Đình Diệm lên nắm chính quyền ở miền Nam, âm mưu chia cắt Việt Nam, biến miền Nam Việt Nam thành thuộc địa kiểu mới, căn cứ quân sự của Mĩ ở Đông Dương và Đông Nam Á
⟹ Việt Nam tạm thời bị chia cắt làm hai miền, miền Bắc được thống nhất thực hiện nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tục cách mạng dân tộc dân chủ, đấu tranh thống nhất đất nước.
GV: Bằng kiến thức đã học em hãy cho cô biết trong giai đoạn 1954 – 1975 Đảng đã có những chủ trương như thế nào để giành độc lập dân tộc?
SV:
Sau năm 1954, miền Bắc nước ta được giải
Trang 11phóng, quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội Ở miền Nam, đế quốc Mỹ phá hoại Hiệp định Giơnevơ
âm mưu chia cắt lâu dài biến miền Nam nước ta thành thuộc địa kiểu mới phòng tuyến chống chủ nghĩa cộng sản, căn cứ quân sự khống chế các nướctrongvùng.
trước tình hình đó Trung ương Đảng đã phát động,lãnh đạo nhân dân hai miền Bắc, Nam tiến hành đồng thời hai cuộc cách mạng, nhằm thực hiện mục tiêu chung trước mắt là giải phóng miền nam hòa bình thống nhất đất nước cụ thể:
- Miền Bắc quá độ lên chủ nghĩa xã hội,làm căn cứ địa vững mạnh cho cả nước
- Miền nam tiếp tục đấu tranh cách mạng chống đế quốc Mỹ và tay sai, giải phóng đất nước
Với tinh thần không gì quý hơn độc lập tự do, nhân dân cả nước ta đã vừa xây dựng, bảo vệ hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa, ra sức chi viện cho tiền tuyến miền Nam, vừa đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, đánh bại các am mư thủ đoạn của Mỹ và tay sai
Từ đầu năm 1960, phong trào Đồng khởi bùng nổ toàn miền Nam, giải phóng nhiều vùng đất đai Ngày 20/12/1960, Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam thành lập Cách mạng miền Nam chuyển mạnh từ thế giữ gìn lực lượng
chuyển sang thế tiến công ngày càng mạnh mẽ
Phong trào đấu tranh ở đô thị, sự nổi dậy phá vỡ hàng vạn ấp chiến lược của Mỹ - nguỵ cùng các chiến thắng Bình Giã (Bà Rịa), Ba Gia (Quàng Ngãi) và Đồng Xoài (Bình Phước) đã làm phá sản “Chiến tranh đặc biệt”của Mỹ - nguỵ