su 10:Xa hoi co dai

Điều kịên tự nhiên: Các quốc gia cổ đại Phương Đông hình thành trên điều kiện tự nhiên nào?... Nhà nước phương Đông cổ đại hình thành như thế nào?Thế nào là chế độ chuyên chế cổ đại?Thế

BÀI 3: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI

PHƯƠNG ĐÔNG.

1 Điều kiện tự nhiên và sản xuất ban đầu.

a Điều kịên tự nhiên:

Các quốc gia cổ đại Phương Đông hình thành trên điều kiện tự nhiên nào?

Sông Nil (tiếng Ả Rập: لينلااا , an-nīl), hay được Việt

hóa thành sông Nin, là

dòng sông thuộc châu Phi, được cho là sông dài nhất thế giới, với chiều dài 6.650

km và đổ nước vào Địa Trung Hải

- Thuận lợi: Đất đai phù sa mầu mỡ, gần nguồn nước tưới tiêu, thuận lợi cho sản xuất và sinh sống.

- Khó khăn: Dễ bị lũ lụt, gây mất mùa, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.

- Do điều kiện tự nhiên thuận lợi người ta đã sống quần tụ thành những trung tâm quần cư lớn và gắn bó với nhau trong tổ chức công xã Nhờ đó nhà nước sớm hình thanhfnhu cầu sản xuất và trị thủy, làm thủy lợi.

b Sự phát triển của các ngành kinh tế:

Nền kinh tế chính của các quốc gia cổ đại phương Đông là gì?

N«ng nghiÖp Thu ho¹ch

- Nghề nông nghiệp tưới nước là gốc, ngoài ra còn chăn

nuôi và làm thủ công nghiệp.

2 Sự hình thành các quốc gia cổ đại

Tại sao chỉ bằng công cụ chủ yếu bằng gỗ

và đá,cư dân trên lưu vực dòng sông lớn ở châu Á,châu Phi đã sớm xây dựng nhà

2 Sự hình thành các quốc gia cổ đại

- Thời gian: Thiên niên kỉ V tr ớc công nguyên.

- Các quốc gia cổ: Ai Cập, ấn Độ , L ỡng Hà, Trung Quốc.

AiưC p ập

L ưỡng Hà ngưHà

ấnưĐộ

TrungưQuốc

Nụng dõn Cụng xó

3.ưX ưhộiưcóưgiaiưcấpưđầuưtiênã hội có giai cấp đầu tiên

Quớ tộc

Nụ lệ

Vua , quan nhiều đặc quyền

- Các quốc gia cổ đại đầu tiên xuất hiện ở Ai Cập, Lưỡng

Hà, Ấn Độ, Trung Quốc, vào khoảng thiên niên kỷ thứ IV – III TCN.

3 Xã hội cổ đại phương Đông.

Trong xã hội cổ đại phương Đông

- Nô lệ: Chủ yếu là tù binh và thành viên công xã bị mắc nợ hoặc bị phạm tội Họ phải làm các việc nặng nhọc và hầu hạ quí tộc.Cùng với nông dân công xã họ là tầng lớp bị bóc lột trong xã hội.

4 Chế độ chuyên chế cổ đại.

Nhà nước phương Đông cổ đại hình thành như thế nào?Thế nào là chế độ chuyên chế

cổ đại?Thế nào là vua chuyênchế? Vua dựa

vào đâu để trở thành chuyên chế?

- Quá trình hình thành nhà nước từ các liên minh bộ lạc,

do nhu cầu trị thủy và xây dựng các công trình thủy lợi nên

quyền hành tập trung vào tay nhà vua tạo nên chế độ chuyên

chế cổ đại.

B cưt ức tượng của vua ượng của vua ngưc aưvuaư ủa vua RamsesưIIư ưAiưC p ở Ai Cập ập

Vua: Đứng đầu có quyền lực tối

cao

Hệ thống quan lại: trung ơng và

địa ph ơng giúp việc, thừa lệnh

vua

Xác ướp

vua Ai Cập

cách đây

3000 năm

- Chế độ nhà nước do vua đứng đầu, có quyền lực tối cao và một bộ máy quan liêu giúp việc thừa hành, thì được gọi là

chế độ chuyên chế cổ đại.

5 Văn hóa cổ đại phương Đông.

a Sự ra đời của lịch và thên văn học:

Cách tính lịch của cư dân phương Đông là gì?

Tại sao hai ngành lịch và thiên văn học lại ra

Đời sớm nhất ở phương Đông?

- Thiên văn học và lịch là hai ngành khoa học ra đời sớm nhất, gắn liền với nhu cầu sản xuất nông nghiệp.

- Việc tính lịch chỉ đúng tương đối nhưng nông lịch thì có ngay tác dụng đối với việc gieo trồng.

- Ban đầu là chữ tượng hình, sau đó là tượng ý, tượng thanh.

- Tác dụng của chữ viết: Đây là phát minh quan trọng nhất, nhờ nó mà chúng ta hiểu được phần nào lịch sử thế giới

cổ đại.

Chữ t ợng hình: Là loại chữ dùng hình vẽ mô phỏng vật thật để nói lên ý nghĩa

Chữ t ợng ý: Là loại chữ dùng hình vẽ kết hợp với một ký hiệu chỉ âm để nói lên ý nghĩa

VD

 : Mặt Trời

: N ớc

ChữưtượngưhìnhưAiưcậpư(ưClêôpat)

Chữ tượng hình khắc trên tường ở Ai Cập

C©y vµ giÊy

Papyrus

Chữưhìnhưđinhư ưưViếtưtrênưđấtưsétư ưLưỡngưHà– Viết trên đất sét – Lưỡng Hà – Viết trên đất sét – Lưỡng Hà

Ch÷­viÕt­trªn­mai­rïa­

c Toán học:

Nguyên nhân ra đời của toán học?

Những thành tựu toán học của phương

d Kiến trúc:

Hãy giới thiệu những công trình kiến trúc

cổ đại phương Đông? Những công trình

nào còn tồn tại đến ngày nay?

- Do uy quyền của các vua hàng loạt các công trình kiến trúc đã ra đời: Kim tự tháp Ai Cập, vườn treo Ba- bi- lon, Vạn

Kim tự tháp Kêôp

Kim tự tháp Kêôp

Kim tự tháp Kêôp

Các kim tự tháp được xây bằng những phiến đá lớn, mỗi tháp gồm hàng triệu phiến trung bình nặng 2, 5 tấn…Kích thước của tháp chứa nhiều phép tính kì diệu: lấy chu vi đáy chia cho hai lần chiều cao của tháp sẽ được số  = 3,14; chiều cao của tháp đúng bằng bán kính của hình tròn có chu vi bằng chu vi của đáy tháp, vv…

Trong lòng tháp có phòng đặt quan tài chứa xác ướp của vua Ai Cập Phòng có kích thước 10,47 x 5,23 m, thông với bên ngoài bằng một đường hầm rất hẹp (cao 1 m, ngang 1,05 m) và cửa ở lưng chừng tháp tại

Kim tự tháp Kêôp là kim tự tháp lớn nhất trong số kim tự tháp, được xây dựng trên cao nguyên Ghizê (Gizeh; Ai Cập)

Tháp cao 146,60 m (nay chỉ còn khoảng 137 m), mỗi cạnh đáy dài 231 m, được xây dựng trong 40 năm, gồm 2, 3 triệu phiến đá lớn (mỗi phiến trung bình nặng 2, 5 tấn, những phiến ở đáy nặng 55 tấn), được mài nhẵn và xếp chồng khít lên nhau Trong kim tự tháp có nhiều phòng, hầm và hành lang kiên cố Hiện nay, thi hài Kêôp không còn

Kêôp là vua Ai Cập cổ đại, con trai của Xnêfru (Snefrou; vua Ai Cập), Pharaông thứ hai của triều đại thứ tư thời Cổ vương quốc (khoảng năm 2600 trước Công nguyên) Ông nổi tiếng là do đã chủ trì việc xây dựng kim tự tháp Kêôp làm lăng

mộ của mình

Theo nguồn thông tin ít ỏi liên quan đến Ai Cập cổ đại, Kêôp đã xây dựng được một vương quốc hùng mạnh của giới tăng lữ trong thời đại mà Hêliôpôlit (Héliopolis – một trung tâm tín ngưỡng thờ thần Mặt Trời) bắt đầu đóng vai trò là một thủ đô tôn giáo, bên cạnh Memphit (Memphis) là một thủ đô chính trị.

Vườn treo Babylon

Vườn treo Babylon

Vườn treo Babylon một trong bảy kì quan của thế giới cổ đại Theo truyền thuyết, vườn treo Babylon (Babylon), là món quà đặc biệt của nhà vua Nabusatnêzan (Nabuchadnezzan) tặng hoàng hậu được sủng ái là công chúa xứ Mêđet (Mēdes).

Vườn treo Babylon dựng ngay cạnh cung điện nhà vua, bên bờ sông Ơphơrat (Euphrate) thuộc lưu vực Lưỡng Hà, cách thành Batđa (Baghdad), Irăc 50 km về phía nam Vườn được xây trên một quả đồi nhỏ, có dạng vuông gồm bốn tầng, tầng nọ cách tầng kia 25 m, mỗi tầng là một vườn nối nhau bằng những cầu thang khá rộng

Tầng dưới cùng có diện tích là 60.516 m2, nằm trên một hệ thống cột gồm 625 cái Hệ thống cột này càng lên cao càng thu hẹp dần, số lượng cột ít đi, đến tầng 2 có 441 cột, tầng 3

có 289 cột, tầng trên cùng có 169 cột, kích thước cũng nhỏ dần Diện tích tầng trên cùng chỉ còn bằng nửa tầng dưới cùng

Toàn bộ vườn treo giống như một chiếc tháp giật cấp rất phổ biến ở lưu vực Lưỡng Hà Nền của tầng làm bằng đá tảng, mỗi viên dài 5 m, rộng 1,2 m, được phủ nhựa, sau đó lát gạch

và cuối cùng phủ một lớp chì, trên đổ một lớp đất màu mỡ Mỗi tầng được xây theo kiểu vòm cong Vườn có đủ hoa thơm, cỏ lạ, các loại cây quý hiếm được đưa về từ những vùng mà

nhà vua đến xâm lược

Nước được lấy từ 3 giếng có máy thuỷ lực quay với hệ thống gàu nước đưa lên cao chảy theo các rãnh thoai thoải tưới cho toàn khu vườn Do vườn làm theo hướng gió nên hương thơm lan toả cả một vùng rộng lớn.

Vườn treo Babylon đánh dấu một thời vàng son của lịch sử vùng Lưỡng Hà, thời kì phát triển rực rỡ của vương quốc Canđê (Chaldée), còn gọi là Tân Babylon Nhà vua Nabusatnêzan trị vì đất nước được 44 năm thì qua đời Vườn treo Babylon cũng tàn lụi theo, sau bị chôn vùi dưới những lớp đất cát dày từ

10 đến 12 m