su 10: xã hội nguyên thủy

BÀI1: SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY.. Sự xuất hiện loài người và đời sống bầy người nguyên thủy.. - Động lực phát triển nhờ lao động - Cách đây khoảng 6 triệu năm, l

BÀI1: SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI VÀ

BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY.

1 Sự xuất hiện loài người và đời sống bầy người

nguyên thủy.

a Sự xuất hiện loài người.

Loài người tồn tại trên trái đất từ bao giờ và có nguồn gốc

từ đâu?

- Nguồn gốc:

Vượnưcổ Ngườiưtốiưcổ Ngườiưhiệnưđại

§«ng

Trung­Quèc

+ Con người có nguồn gốc từ động vật mà đỉnh cao là

sự chuyển biến từ vượn thành người

- Động lực phát triển ( nhờ lao động)

- Cách đây khoảng 6 triệu năm, loài vượn cổ (gọi là vượn nhân hình) xuất hiện

- Cách ngày nay khoảng 4 triệu năm, người tối cổ xuất hiện

+ Di cốt tìm thấy ở Đông Phi, Giava, Bắc Kinh

b Đặc điểm của người tối cổ:

Hãy cho biết những đặc điểm của người tối cổ?

Quaưbứcưtranhưemưhãyưnhậnư xétưđiểmưgiốngưvàưkhácư

nhauưgiữaưngườiưtốiưcổưvàưvượnư cổ

- Não đã có trung tâm phát triển tiếng nói.

=> Người tối cổ chưa bỏ hết dấu tích của vượn, nhưng họ đã là người, là thời kỳ đầu tiên của lịch sử loài người

c Đời sống bầy người nguyên thủy.

Những công cụ lao động cuả người tối cổ là gì?

ChÕ­t¸c­c«ng­cô

Côngưcụưlaoưđộng

- Đời sống sinh hoạt:

+ Công cụ lao động : Sử dụng công cụ bằng đá, cuội có ghè đẽo một mặt ( Sơ kì đồ đá cũ)

+ Phương thức lao động: Săn bắt và hái lượm

+ Tìm ra lửa và biết giữ lửa

-> Tách con người ra khỏi động vật

- Quan hệ xã hội là hợp quần xã hội

+ Sống thành từng bầy trong các hang động, mái đá theo quan hệ ruột thịt ( khỏng 5-7 gia đình) gọi là bầy người nguyên thủy

+ Có người đứng đầu

+ Có sự phân công lao động giữa nam và nữ

Cuộcưsốngưtrongưhangưđộngưcủaưngườiưtốiưcổ

LÒu­b»ng­cµnh­c©y

Đờiưsốngưngườiư nguyênưthuỷưnhưư

thếưnào?

=> KL: Bầy người nguyên thủy vẫn còn sống trong tình trạng

“ăn lông ở lỗ” - một cuộc sống tự nhiên bấp bênh triền miên hàng triệu năm

2 Người tinh khôn và óc sáng tạo.

a Người tinh khôn:

Người tinh khoon ra đời như thế nào và những đặc điểm củ họ?

- Xuất hiện cách đây khoảng 4 triệu năm ( cuối thời đá cũ)

- Đặc điểm:

Ngườiưtốiưcổ Ngườiưtinhưkhôn

+ Có vóc dáng như người ngày nay + Hộp sọ, thể tích lão phát triển.

+ Trán cao, mặt phẳng

+ Cơ thể gọn và linh hoạt

–> Đây là bước nhảy vọt thứ 2 của con người

- Xuất hiện ba chủng tộc:

+ Da trắng – Châu Âu+ Da vàng – Châu Á+ Da đen – Châu Phi

b Óc sáng tạo:

Những tiến bộ về kỹ thuật của người tinh khoonvaf tác dụng của những tiến bộ đó là gì?

Lao

- Người tinh khôn có thể chế tạo công cụ lao động tiến bộ hơn:

+ Chế tác ra cung tên

+ Họ biết ghè đẽo 2 rìa của một mảnh đá cho gọn sắc hơn để làm rìu, dao, nạo

- Đời sống cải thiện hơn:

+ Thức ăn nhiều hơn

+ Cư trú: nhà ở phổ biến hơn

- Xuất hiện đồ đá mới cách ngày nay khoảng 1 vạn năm:

+ Đó là những công cụ bằng đá được ghè đẽo, mài nhẵn ở rìa, lưỡi hoặc toàn thân để phù hợp với từng công việc ( rìu, dao, nạo…)

- Kinh tế: Con người đã biết trồng trọt và chăn nuôi

+ Trồng trọt: Biết thu hoạch theo thời vụ

+ Chăn nuôi: biết thuần dưỡng thú nuôi

- Đời sống vật chất:

+ Sống định cư ngoài trời, làm nhà để ở

+ Mặc: họ biết lấy những tấm da thú để che thân

+ Thức ăn: động vật, rau, củ, quả…

b Đời sống tinh thần:

Đời sống tinh thần của họ ra sao?

- Biết làm đồ trang sức bằng vỏ ốc, xương…

- Biết làm nhạc cụ: trống bịt da, sáo bằng xương, đàn đá…

1 Xã hội loài người.

Cuộc sống dịnh cư có vai trò đặc biệt như thế nào đối với việc tổ chức cuộc sống của người

nguyên thủy?

* Công xã nguyên thủy: gồm 2 tổ chức

Thị tộc là gì?

+ Thị tộc: Là một nhóm người gồm khoangr 15 gia đình từ 2 – 3 thế hệ có chung dòng máu ( cùng họ)

Bộ lạc là gì?

- Bộ lạc: Là tập hợp một nhóm thị tộc có cùng nguồn gốc, họ hàng có quan hệ gắn bó và giúp đỡ nhau

- Quan hệ kinh tế: có sự hợp tác, phân công lao động phù hợp.

+ Phương thức sản xuất thấp kém, thức ăn ít nêm phải chia đều cho mọi thành viên – hương thụ bằng nhau, bình đẳng không có bóc lột - thể hiện tính cộng đồng

=> Đó là “nguyên tắc vàng” trong xã hội nguyên thủy

2 Buổi đầu của thời đại kim khí.

a Sự xuất hiện của công cụ kim khí:

Công cụ bằng kim khí xuất hiện cách đây bao nhiêu năm?

Việc xuất hiện công cụ bằng kim khí

có vai trò và ý nghĩa như thế nào?

- Thay thế cho công cụ bằng đá - thể hiện sự phát triển của lực lượng sản xuất

- Cải thiện điều kiện lao động.

- Nâng cao đời sống con người, tạo ra sản phẩm dư thừa cho

xã hội

- Nâng cao đời sống của các thành viên trong cộng đồng

- Tạo ra sự phân hóa sâu sắc trong các thị tộc

3 Sự xuất hiện tư hữu và xã hội có giai cấp.

a Sự xuất hiện chế độ tư hữu.

Do đâu mà chế độ

tư hữu xuất hiện?

- Từ khi đồ kim khí xuất hiện, sản xuất phát triển, con người

có sản phẩm dư thừa

- Một số người đứng đầu thị tộc, bộ lạc lợi dụng chức phận

để chiếm đoạt của công thành của tư

=> Tư hữu xuất hiện

b Sự xuất hiện xã hội có giai cấp.

Tư hữu xuất hiện, xa hội loài ngườicó những thay đổi gì?

- Trong xã hội bắt đầu có sự phân biệt giàu – nghèo, quan hệ cộng đồng bắt đầu bị phá vỡ -> Giai cấp xuất hiện

- Gia đình phụ hệ thay thế cho gia đình mẫu hệ.

- Xã hội phân hóa giàu nghèo

- Công xã thị tộc bị tan vỡ

- Xã hội có giai cấp chuẩn bị ra đời

=> Con người đang đứng trước ngưỡng cửa của thời đại xã hội có giai cấp đầu tiên – xã hội cổ đại